اساسنامه اصلاحی «بنیاد ایران شناسی» که در جلسه 798 مورخ 14 /6 /96 شورای عالی انقلاب فرهنگی و بنا به پیشنهاد مورخ 1395/6/27 رئیس بنیاد ایران شناسی، به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ میشود.
مقدمه:
به منظور نیل به اهداف انقلاب و نظام اسلامی ایران و اهداف عالیه فرهنگی مقام معظم رهبری، «بنیاد ایران شناسی» که در این اساسنامه به اختصار «بنیاد» خوانده میشود، تشکیل و فعالیت می نماید.
منظور از ایران شناسی به عنوان قلمرو اصلی و اساسی فعالیت ها و ارتباطات و تحقیقات بنیاد، کلیه مباحث و مسائل مربوط به جلوه های گوناگون فرهنگ و تمدن ایرانی در معنای وسیع کلمه است و از آنجا که درباره تاریخ، تمدن و فرهنگ و گزارش آنها در شیوه زندگانی فردی و اجتماعی و چگونگی تفکر و اخلاق و آداب و رسوم و کیش های ایران باستان و ایران پس از اسلام در دو سده گذشته تحقیقاتی، انجام یافته است، بنیاد ایران شناسی خود را موظف به شناختن و شناساندن این جلوه در فرهنگ و تمدن ایران اسلامی و معرفی جایگاه واقعی آن در جهان می داند.
ماده 1 - بنیاد موسسه ای است علمی - پژوهشی، آموزشی، فرهنگی، دارای شخصیت حقوقی با تابعیت ایرانی و وابسته به نهاد ریاست جمهوری میباشد. کلیه فعالیت های بنیاد در چارچوب رهنمودهای مقام معظم رهبری و ضوابط و مقررات عمومی مراکز و موسسات تحقیقاتی و آموزشی جمهوری اسلامی ایران انجام می پذیرد.
تبصره: مدت فعالیت بنیاد نامحدود است.
ماده 2 - اهداف
اهداف بنیاد به شرح زیر است:
1 - پژوهش و آموزش در تمام جوانب ایران شناسانه و همه ابعاد مربوط به بنیاد.
2 - ایجاد محیط مناسب برای مطالعه تخصصی و بهره گیری از دانشمندان، دانش پژوهان و دانشجویان ایرانی و غیرایرانی علاقمند به مباحث ایران شناسی.
3 - سامان دادن و هماهنگ کردن تمام پژوهش های علمی پراکنده در زمینه ایران شناسی به منظور معرفی و بهره گیری از آنها در بنیاد و به کارگیری روش های مناسب و نوین در پژوهش های بین رشته ای و پیشنهاد آن ها به موسسات علاقمند به مطالعات ایران شناسی در ایرن و دیگر نقاط جهان.
4 - بالا بردن سطح آگاهی عامه و خاصه مردم ایران در همه طبقات سنی از پیشینه تاریخی تمدن و فرهنگ ایران و خدمات آن به تمدن و دانش و فرهنگ بشری و تقویت حس میهن دوستی آنها و تحکیم ارکان هویت ملی برای مقاومت روحی و فکری در برابر جلوه های گوناگون پنهان و آشکار تهاجم فرهنگی بیگانه.
5 - تمرکز بخشیدن و ارائه اولویت ها و ایجاد هماهنگی در کلیه فعالیت ها، مطالعات و پژوهش ها و طرح ها درباره ایران شناسی در سطح ملی و بین المللی دیگر سازمان ها و نهادهایی که به نحوی از بودجه عمومی کشور استفاده می نمایند و جلوگیری از کارهای موازی.
6 - ایجاد و توسعه مراکز، شعب، کرسی ها و رشته های ایران شناسی در مراکز علمی جهان.
7 - ارتقاء دانش چند وجهی ایران شناسی از طریق همکاری های علمی، پژوهشی و آموزشی تمامی گروه های علمی، کرسی ها، موسسات فرهنگی و مراکز آموزشی ایران شناسی در گستره ملی و بین المللی.
8 - انتشار مجلات و کتب درباره ایران شناسی و وظایف و اختیارات بنیاد.
ماده 3 - وظایف و اختیارات
1 - تعریف مفهوم و قلمرو مطالعات و تحقیقات ایران شناسی و تجدیدنظر متناوب درباره آنها، با توجه به دستاوردهای جدید علمی و فنی.
2 - تعیین فهرست و اولویت های تحقیق درباره ایران و ایران شناسی و تعیین روش های پیشرفته تحقیق برای پژوهشگران و دانشجویان در بنیاد و ارائه موضوعات پژوهش های ایران شناسی، برای انجام در رساله های کارشناسی ارشد و دکترا.
3 - نقد و بررسی تحقیقات و آثار منتشره در داخل و خارج در زمینه ایران شناسی و اسلام شناسی، به ویژه بخش مربوط به ایران و حوزه وسیع ایران فرهنگی.
4 - رصد و اطلاع یابی از نتایج تحقیقات پایان یافته و دستاورد مقالات همایش های ملی و بین المللی ایران شناسی و چگونگی بهره گیری، چاپ و نشر آنها.
5 - تهیه مقدمات و تدارک وسایل و امکانات و تدوین برنامه های لازم پژوهشی در سطوح مختلف به منظور اجرای اهداف مذکور در ماده 2 در شورای پژوهشی و فرهنگی.
6 - فراهم آوردن کارمایه فراگیر اطلاعات و منابع و مراجع لازم برای اجرای تحقیقات علمی در زمینه ایران شناسی از داخل و خارج.
7 - گردآوری آثار هنری صنایع دستی و کتب خطی و نفیس و مانند آنها و مصادیق میراث ناملموس.
8 - انجام طرح های پژوهشی ایران شناسی پیرامون مسائل مربوط به تمدن ایران و ایرانی - اسلامی گذشته و معاصر و اجرای آن و کمک به اجرا و نشر این قبیل تحقیقات.
9 - گردآوری، پردازش، نگهداری و معرفی اسناد و مدارک مربوط به ایران و اسلام و ایرانیان به ایران شناسان و انجمن های ایران شناسی جهان ازطریق انجمن ایران شناسان.
10 - ایجاد، احیا و تقویت کرسی های ایران شناسی در داخل و خارج و کمک به آنها و پژوهش های آن.
11 - تدوین و اجرای برنامه های آموزشی دانشگاهی ایران شناسی و اطلاعات و دروس وابسته به آن در مقاطع مختلف تحصیلی در داخل و خارج کشور.
12 - تاسیس و تقویت بانک های اطلاعاتی لازم برای عرضه خدمات پژوهشی و فرهنگی مربوطه و ارائه نتایج تحقیقات.
13 - تاسیس و تکمیل شبکه های مجازی (سایت های) معرفی بنیاد و ایران شناسی و ایران شناسان به زبان فارسی و زبان های بیگانه.
14 - تاسیس و تقویت کتابخانه، مجموعه های هنری، موزه ای و تاریخی، اسناد و مدارک، صنایع دستی، اشیاء نفیس موزه ای و غیرموزه ای یا نمایشگاهی، نسخ خطی و چاپ قدیم و نیز آثار و یادگارهای شخصیت های علمی، سیاسی، مذهبی و ملی.
15 - ارائه خدمات ممکن به موسسات، انجمن های دولتی و بخش خصوصی غیرانتفاعی و عام المنفعه که در راستای اهداف و وظایف بنیاد ایران شناسی انجام وظیفه می نمایند.
16 - تولید و توزیع بسته ها و اقلام فرهنگی، آموزشی و اطلاع رسانی در زمینه ایران شناسی و تهیه کتب درسی در معرفی ایران و تاریخ و فرهنگ آن در سطوح مختلف آموزشی کشور.
17 - برگزاری همایش های ملی و بین المللی با حضور دانشمندان و پژوهشگران ایرانی و غیرایرانی در ایران و یا در خارج.
18 - چاپ و نشر آثار مختلف فراهم آمده در اهداف بنیاد از قبیل کتب و ترجمه، مجلات علمی - پژوهشی ایران شناسی به زبان فارسی و در موارد مقتضی به زبان های بیگانه.
19 - عقد تفاهم نامه و قرارداد همکاری در زمینه های مشترک با دیگر دستگاه ها و سازمان ها و موسسات و بنیادهای فرهنگی داخلی و خارجی.
20 - انجام معاملات و خرید اموال و ملک سرمایه ای و سودزا به منظور تامین نیازهای ضروری بنیاد و تاسیس شعب آن و تبدیل و فروش.
ماده 4 - محل فعالیت
مرکز اصلی بنیاد در تهران است و میتواند با نظر ریاست بنیاد نسبت به تاسیس شعبه های استانی و منطقه ای اقدام نماید. آییننامه مربوط به نحوه تاسیس و فعالیت این شعبه ها به تصویب هیات امنا خواهد رسید.
ماده 5 - ارکان
1 - ریاست عالیه
2 - هیات امنا
3 - رئیس بنیاد و رئیس هیات امنا
4 - شورای پژوهشی و فرهنگی
ماده 6 - ریاست عالیه
ریاست عالیه بنیاد با رئیس جمهوری اسلامی ایران است.
ماده 7 - هیات امنا
هیات امنا عالی ترین مرجع بنیاد در زمینه سیاست گذاری و تصمیم گیری و دارای کلیه وظایف و اختیارات قانونی در حدود اهداف و وظایف بنیاد و اداره امور آن میباشد.
ماده 8 - ترکیب هیات امنا
1 - وزرای علوم، تحقیقات و فناوری، فرهنگ و ارشاد اسلامی، امور خارجه و آموزش و پرورش، رئیس سازمان برنامه و بودجه و رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی (اعضای حقوقی)
2 - 15 نفر از دانشمندان و متخصصان فرهنگی و علمی و اساتید دانشگاه (اعضای حقیقی)
3 - رئیس بنیاد
تبصره 1: اعضای هیات امنا برای چهار سال منصوب میشوند و تجدید انتخاب آنها بلامانع است
تبصره 2: اعضای حقیقی به پیشنهاد رئیس بنیاد به تصویب و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی می رسند و احکام آنها از طرف رئیس هیات امنا صادر و ابلاغ خواهد شد. ابلاغ احکام اعضای حقوقی با رئیس جمهور است.
تبصره 3: هیات امنا دارای دبیرخانه ای مستقل است که دبیر آن به پیشنهاد رئیس بنیاد و با تصویب هیات امنا منصوب خواهد شد که صورت مذاکرات را تنظیم و به امضای اعضای هیات امنا، می رساند و نیز مصوبات هیات امنا را برای امضای رئیس هیات امنا، آماده می نماید.
تبصره 4: جلسات هیات امنا حداقل هر سه ماه یکبار تشکیل میشود. دعوت برای تشکیل جلسات از طرف رئیس هیات امنا به صورت کتبی و حدود 10 روز پیش از جلسه است. تشکیل جلسات فوق العاده با نظر و دعوت رئیس هیات امنا خواهد بود.
تبصره 5: جلسات با حضور اکثریت نسبی اعضا رسمیت می یابند و تصمیمات به استثنای مورد انحلال بنیاد با اکثریت آراء حاضرین معتبر خواهند بود. رئیس هیات امنا باید در جلسات تصمیم گیری حاضر باشند.
تبصره 6: صورت مذاکرات حاوی تصمیمات و مصوبات به امضای کلیه اعضای حاضر در جلسه و به اطلاع سایر اعضای هیات امنا خواهد رسید.
تبصره 7: هر یک از اعضای هیات امنا که در دو جلسه متوالی در یک سال و یا چهار جلسه متناوب در طول دو سال، بدون عذر موجه شرکت نکند، مستعفی شناخته میشود. تشخیص عذر موجه با رئیس هیات امناست.
ماده 9 - وظایف هیات امنا
1 - تصویب آییننامه های داخلی.
2 - تایید سازمان اداری بنیاد و پیشنهاد آن به سازمان اداری و استخدامی کشور برای تصویب نهایی.
3 - بررسی و تصویب برنامه و بودجه بنیاد (پیشنهادی از طرف رئیس بنیاد).
4 - تصویب بودجه تفصیلی بنیاد.
5 - تصویب هزینه ها و ترازنامه سالانه بنیاد.
6 - تصویب منابع درآمدهای اختصاصی و مصرف آن مطابق مقررات.
7 - تعیین حسابرس برای بنیاد.
8 - کوشش برای جلب کمک های بخش خصوصی و مردمی اعم از نقدی، تجهیزاتی و ساختمانی با رعایت مقررات.
9 - تعیین میزان فوق العاده های اعضای هیات علمی، کارشناسان و سایرین در چارچوب قوانین و مقررات.
10 - تعیین نحوه اداره واحدهای تولیدی، خدماتی، کارگاهی در چهارچوب ضوابط مصوب هیات وزیران.
11 - تعیین میزان پرداخت حق تحقیق، حق تدریس، حق ترجمه، حق تالیف و نظایر آنها در چارچوب قوانین و مقررات.
12 - تعیین خط مشی کلی و تصویب سیاست ها و برنامه ها و فعالیت های تحقیقاتی و فرهنگی و انتشاراتی بنیاد به منظور وصول به اهداف بنیاد.
13 - پیشنهاد رئیس جدید بنیاد در پایان دوره ریاست و اصلاح و تفسیر اساسنامه برای پیشنهاد به مقامات قانونی مربوط برای تصویب و یا تایید نهایی.
14 - بررسی و تصویب برگزاری همایش های بین المللی و قرارداد همکاری های تحقیقاتی با مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی داخل و خارج.
15 - بررسی و تصویب طرح های تشکیلات علمی و تحقیقاتی بنیاد و تشکیل گروه های تحقیقاتی باتوجه به رشته ها و زمینه های مربوط به آموزش و پژوهش های ایران شناسی.
ماده 10 - رئیس بنیاد
رئیس بنیاد، بالاترین مقام اداری و اجرایی و علمی بنیاد و مسئول حسن جریان امور و وظایف آن است و بر کلیه واحدها و گروه های آموزشی، پژوهشی و اجرایی نظارت دارد و اداره امور بنیاد به استثنای آنچه در این اساسنامه به صراحت از وظایف و اختیارات هیات امنا دانسته شده است با وی میباشد.
تبصره: رئیس بنیاد به عنوان رئیس هیات امنا محسوب و با پیشنهاد اعضای هیات امنا و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی منصوب میشود. حکم وی از طرف رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی امضا و ابلاغ خواهد شد.
ماده 11 - وظایف رئیس بنیاد:
1 - شرکت در جلسات هیات امنا و اداره و اجرای ماموریت های آن و بنیاد.
2 - اجرای مفاد اساسنامه و کوشش در جهت پیشبرد اهداف آن و گسترش فعالیت ها.
3 - تهیه و تنظیم برنامه های اجرایی جاری و بلندمدت بنیاد از طریق معاونت ها و ادارات مربوطه به منظور تحقق اهداف بنیاد و مصوبات هیات امنا.
4 - بررسی و تهیه و تنظیم پیشنهاد بودجه سالانه و ترازنامه بنیاد و ارائه آن به هیات امنا برای تصویب.
5 - پیشنهاد طرح تشکیلات و آییننامه های اداری و مالی و دیگر آییننامه ها و ضوابط به هیات امنا برای تصویب.
6 - افتتاح حساب و استفاده از آن به نام بنیاد نزد بانک ها و موسسات مالی و اعتباری با رعایت مقررات.
7 - قبول هدایای نقدی و غیرنقدی اعم از اموال منقول و غیرمنقول.
8 - نمایندگی بنیاد در مراجع قضایی و اداری نزد اشخاص حقیقی و حقوقی.
9 - دریافت مطالبات بنیاد و هرگونه سود متعلقه و پرداخت هزینه ها و ایفای تعهدات بنیاد.
10 - دعوت از پژوهشگران و دانشمندان برای تشکیل گروه های پژوهشی و استخدام کارکنان براساس ضوابط بنیاد و تمدید و یا تعلیق یا فسخ قراردادهای تحقیق و استخدام بر اساس مقررات استخدامی کشور و مقررات ابلاغی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
11 - اجرای سایر اموری که طبق مفاد اساسنامه و آییننامه های مصوب بنیاد به عهده رئیس بنیاد است.
12 - رئیس بنیاد میتواند بر اساس تشکیلات مصوب، معاون هایی داشته باشد و در موارد ضروری، تمامی یا قسمتی از اختیارات خود را به یکی از معاون های خود تفویض نماید.
13 - ارائه گزارش عملکرد سالانه به هیات امنا.
14 - امضای احکام مسئولین و مدیران بر اساس تشکیلات مصوب.
تبصره: رئیس بنیاد در صورت استعفا یا اتمام دوره تصدی تا تعیین رئیس جدید کماکان عهده دار مسئولیت های محوله در اساسنامه خواهد بود.
ماده 12 - شورای پژوهشی و فرهنگی
شورای پژوهشی و فرهنگی به منظور هماهنگی میان بخش ها و گروه های مختلف پژوهشی، آموزشی و امور فرهنگی بنیاد و با ترکیب زیر تشکیل میشود:
1 - رئیس بنیاد (رئیس شورا).
2 - یکی از اعضای هیات امنا به عنوان نماینده هیات امنا.
3 - معاون پژوهشی بنیاد.
4 - معاون اطلاع رسانی و امور بین الملل بنیاد.
5 - سه تا پنج نفر از اعضای خبره در زمینه های مربوطه، به انتخاب رئیس.
تبصره 1: حداقل یک نفر از اعضای مذکور در بند 5 باید از میان فرهیختگان و صاحب نظران خارج از بنیاد انتخاب شود.
تبصره 2: اعضای شورا با حکم رئیس بنیاد منصوب می گردند.
ماده 13 - وظایف شورای پژوهشی و فرهنگی
1 - بررسی و تصویب طرح های تحقیقاتی پیشنهادی گروه های پژوهشی بنیاد.
2 - نظارت بر حسن اجرای طرح ها و پژوهش های در حال انجام.
3 - نظارت بر امور مربوط به برنامه های علمی و دستور کار همایش ها و نشست های علمی و فرهنگی.
4 - نظارت بر امر برگزاری همایش های پژوهشی گروه ها.
5 - نظارت بر محتوای نشریات تخصصی گروه ها و منشورات بنیاد.
6 - ارزیابی و تصویب آثار علمی و نشریات برای چاپ و نشر و پیشنهاد آن به هیات امنا برای تایید از طریق رئیس بنیاد.
7 - تصمیم گیری درباره امور محوله از سوی رئیس بنیاد.
ماده 14 - بنیاد مشمول ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور مصوب 1395/11/10 مجلس شورای اسلامی میباشد.
ماده 15 - منابع مالی بنیاد عبارتند از:
1 - اعتباری که همه ساله در ردیف مستقل و ذیل بودجه نهاد ریاست جمهوری در بودجه کل کشور به صورت کمک پیش بینی میشود.
2 - کلیه اموال منقول و غیرمنقول و وجوه نقدی که توسط اشخاص حقیقی و حقوقی به بنیاد واگذار و یا به حساب آن - به عنوان کمک یا هدیه و سود سرمایه و نظایر اینها - واریز میشود.
3 - سایر درآمدها
ماده 16 - هرگونه تغییر و یا اصلاح و تکمیل اساسنامه بر اساس راهکارهای ذیل امکان پذیر است:
3 - بنا به پیشنهاد هیات امنا و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی.
4 - بنا به پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی.
ماده 17 - اعضای هیات علمی پژوهشی و آموزشی بنیاد از نظر مقررات استخدامی و نحوه انتخاب و گزینش (علمی و عمومی) تابع مقررات مورد عمل موسسات پژوهشی تابعه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری میباشند.
ماده 18 - اجرای این مصوبه باید به گونه ای تدبیر شود که بار مالی، تشکیلاتی و مغایرت حقوقی با سایر قوانین و مقررات نداشته باشد.
ماده 19 - این اساسنامه مشتمل بر یک مقدمه، 19 ماده و 13 تبصره در جلسه 798 مورخ 14 /6 /96 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و جایگزین اساسنامه قبلی (مصوب 1381/12/10 شورای گسترش آموزش عالی) گردید.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - سیدابراهیم رئیسی