به منظور کنترل ساخت و سازهای اطراف جاده های بین شهری و کمربندیها که عموماً منجر به توسعه بی رویه شهرها به سمت جاده های مذکور میگردد، شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ 1368/3/1 ضوابط زیر را تصویب نمود:
1- اراضی واقع در حد فاصل جاده های کمربندی و محدوده قانونی شهرها و همچنین تا عمق 150 متر از حد حریم قانونی راه در بر خارجی جاده های مذکور چنانچه در خارج از محدوده استحفاظی طرح های مصوب جامع یا هادی واقع شده اند به محدوده های مذکور اضافه می گردند مگر اینکه فاصله کمربندی از محدوده وسعت اراضی فی مابین به حدی باشد که در طول عمر طرح تاثیری در میزان و جهت گسترش شهر نداشته و اجرای مقررات نظارت بر حریم استحفاظی را عملاً غیرممکن بسازد که تشخیص آن با کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران درشهرهای دارای طرح جامع و مراجع و مقامات مسئول بررسی و تصویب طرح های هادی حسب مورد خواهد بود.
2- ایجاد هرگونه ساختمان و تاسیسات تا عمق 150 متر از بر حریم راه در طرفین جاده های کمربندی واقع در حریم های استحفاظی و همچین ایجاد هر نوع راه دسترسی هم سطح به جاده های مذکور ممنوع است.
بند 3(اصلاحی 1369/02/03)- احداث هر گونه ساختمان و تاسیسات در طرفین کلیه راه های بین شهری واقع در محدوده استحفاظی و حریم شهر ها به عمق 150 متر از بر حریم قانونی راه و همچنین ایجاد راه های دسترسی هم سطح به جاده اصلی ممنوع است مگر در مورد کاربری های خاص که هم محل کاربری و همراه های دسترسی لازم در قالب طرح های مصوب جامع و تفصیلی و هادی عیناً ترسیم شده یا ضوابط مربوط به آنها تعیین شده باشد.
تبصره 1(الحاقی 1369/02/03)- تاسیسات لازم برای بهره برداری (کشت، داشت و برداشت) از زمین های کشاورزی و باغات و همچنین خطوط پایه های انتقال نیروی برق و شبکه های مخابراتی، پلها و تونل های واقع در مسیر راه ها، لوله های انتقال نفت و گاز، کانالها و شبکه های آبیاری، خطوط و لوله های آبرسانی، سیل بندها و سیل گیرها، از شمول بندهای فوق مستثنی و تابع قوانین و مقررات مربوط به خود هستند.
تبصره2(الحاقی 1369/02/03)- کمیسیون های ماده 5 یا مراجع تصویب طرح های هادی حسب مورد و در صورت لزوم میتوانند جاده های ارتباطی دیگری را نیز که از شهر به روستاها و یا نقاط دیگری در اطراف شهرمنتهی میشوند مشمول این مقررات بنمایند. که در این صورت حریم حفاظتی آنها تا 50 متر قابل تقلیل است همچنین حریم حفاظتی جاده های بین شهری در مواردی که از روستا عبور می نمایند نیزچنانچه در قالب طرح های بهسازی یا هادی روستائی مورد طراحی قرار گیرد تا 50 متر قابل تقلیل است.
4- کلیه کارگاه ها و واحدهای صنعتی و صنفی و تجاری و خدماتی و نظایر آن موجود در دوطرف راه های موضوع این مصوبه میبایست به مجموعه های متمرکز جدید منتقل شوند.
شهرداری ها در مورد حریم موضوع ماده 99 و مراجع مسئول صدور پروانه و نظارت در حدفاصل حریم شهرداری تا محدوده نهایی طرح های جامع و هادی موظفند محل های مناسب برای انتقال این گونه واحدها را با همکاری ادارات کل مسکن و شهرسازی استان ها براساس طرح های مصوب توسعه شهری تعیین تسهیلات لازم را برای انتقال فراهم نمایند. و وزارت مسکن و شهرسازی بااستفاده از امکانات سازمان زمین شهری و خصوصاً با استفاده ازاراضی دولتی تحقق امر فوق را تسهیل خواهد کرد.
محل های قبلی براساس تصویب مراجع قانونی مقرر حسب مورد به فضاهای سبز و یا سایرکاربری های عمومی تبدیل و اعمال هر گونه کاربری خصوصی مغایر با آن ممنوع است.
5- آن قسمت از حریم راه ها که در داخل محدوده های قانونی و حریم شهرها واقع میشود و اضافه بر عرض سواره و پیاده رو میباشد، به منظور کمک به پاکیزگی و زیبائی منظر ورودی شهرها و جلوگیری از باز کردن راه دسترسی برای ساخت و سازهای بعد از حریم راه توسط شهرداری ها در محدوده امکانات آن ها و با هماهنگی وزارت راه و ترابری برای درختکاری و ایجاد فضای سبزمورد استفاده قرار خواهد گرفت.