صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1388/05/20
برگزار شده توسط: استان خراسان شمالی/ شهر شیروان
موضوع
تخلف از شرط ضمن عقد نکاح پس از رجوع
پرسش
در پروندهای در تاریخ 1387/7/17 حکم طلاق توافقی با بذل مَهر از طرف زوجه صادر میگردد. در تایپ دادنامه زوجه باکره غیرمدخوله اعلام میشود، در حالیکه در متن رأی دستنویس زوجه مدخوله بوده و ایام عده داشته است. در تاریخ 1387/9/18 رأی صادره اصلاح میگردد و ایام عده زوجه سه طهر اعلام میشود. زوجه بعد از صدور رأی اصلاحی با مراجعه به دفتر ازدواج به مَهر رجوع نموده و زوج نیز با وصف مزبور به وی رجوع مینماید. زوج در تاریخ 1387/9/10 ازدواج مجدد میکند. در حال حاضر همسر اول وی به جهت تخلف از شرط ضمنعقد نکاح تقاضای طلاق نموده است. با توجه به اینکه زوج در تاریخ 1387/9/10 ازدواج نموده و رابطه زوجیتی با همسر اول خود نداشته است و در حکم اولیه دادگاه نیز چون زوجه باکره غیرمدخوله بوده و ایام عده نداشته و طلاق نیز بائن بوده و زوج ازدواج کرده، آیا زوج تخلف از شرط ضمنعقد نکاح (عدم ازدواج مجدد) نموده است؟
نظر هیئت عالی
قطعنظر از اینکه هر طلاق توافقی در قالب طلاق خلع یا مبارات قرار نمیگیرد که به صرف تصمیم زوجه در رجوع به مابذل چنین حقی برای او تصور شود تا متعاقب آن، مرد نیز محق به رجوع به ازدواج باشد و موارد فوق مخصوص طلاقهای خلع و مبارات است. نظر به اینکه در فرض سوال بعد از رجوع زوجه به مَهر، زوج با اختیار و اراده خود به ازدواج رجوع کرده است (که میتوانسته رجوع نکند) به لحاظ رجوع، همه آثار و شرایط مربوطه برای زوجه محقق خواهد شد؛ لذا حق استفاده از شرط برای زوجه اول باقی است. بنابراین، نظر اقلیت که با این نظر مطابقت دارد مورد تأیید است.
نظر اکثریت
با توجه به اینکه رابطه زوجیت بین همسر اول و شوهر وجود نداشته و اشتباه از ناحیه دادگاه بوده است و با فرض اینکه همسر اول در قید زوجیت او نیست و طلاق بائن است، زوج ازدواج مجدد نموده و بر این مبنا تخلفی از شرط ضمنعقد صورت نگرفته است. به عبارت دیگر وقتی صیغه طلاق جاری شد ازدواجی وجود ندارد؛ لذا تخلف زوج از شرط ضمنعقد منتفی است.
نظر اقلیت
شرط به قوت خود باقی است و همسر اول میتواند از شرط استفاده کند. با توجه به اینکه زوج نسبت به ازدواج اول رجوع کرده کاشف از بقای ازدواج سابق است و نمیتوان گفت ازدواج سابق باقی است ولی شرایط آن باقی نیست؛ لذا در فرض سوال شرط ضمنعقد همچنان موجود و در غیر این صورت حقوق زن تضییع خواهد شد. در زمان عقد، زن حق داشته در صورت ازدواج مجدد شوهر، خودش را مطلقه کند. چون رجوع انجام شده ازدواج قبلی با آثار قبلی احیا میشود و ازدواج دوم شوهر موجب تخلف از شرط ضمنعقد میباشد.