کراهت در طلاق

خلاصه جریان پرونده:

در این پرونده م. ر. ف. به وکالت از ف. ع. ح. در مورخه 99/8/3 با تقدیم دادخواست به خواسته طلاق به دلیل عسر و حرج به طرفیت م. ا. طرح دعوی نموده و اعلام کرده در 91/4/23 با خوانده ازدواج نموده ولی وی سوی رفتار دارد. شعبه *در 1400/02/18 تشکیل جلسه داده است.وکیل خواهان به خواسته تاکید و اعلام نموده موکل بدلیل سوی رفتار کراهت پیدا نموده و حاضر است.کلیه حقوق مالی خود را ببخشد و طلاق بگیرد. زوجه گفته: زوج به دعاو جادو معتقد است.و هزینه ای برای زندگی نمی کند از سال 98 به علت اختلاف با پدرم او را ترک کردم. و حاضر به زندگی نیستم وکیل خوانده گفته دلیلی بر عسر و حرج ارائه نشده و زوجه حاضر به تمکین نیست دادگاه قرار ارجاع به داوری صادر نموده است. داور زوج اعلام کرده با احراز زوجه به طلاق سازش صورت نگرفته است. داور زوجه نیز نظر به عدم سازش داده و باتوجه به کراهت زوجه مهریه، نفقه و اجرت المثل را بذل می کند. دادگاه به موجب دادنامه شماره *1400/04/01 باتوجه به کراهت زوجه و بذل مهریه و حقوق مالی با احراز عسر و حرج حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر نموده است. اقای م. م. به وکالت از م. ا. نسبت به دادنامه اعتراض نموده و شعبه *به موجب دادنامه شماره *1400/05/26 باتوجه به محکومیت زوجه به تمکین و اینکه دلیلی بر سوی رفتار زوج ارائه نگردیده دادنامه بدوی را نقض و حکم بر بطلان دعوی خواهان بدوی صادر نموده است. اقای م. ف. به وکالت از زوجه از دادنامه فرجامخواهی نموده که متن لایحه ایشان و پاسخ فرجامخوانده در زمان شور قرائت می‌گردد.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. ت. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *1400/05/26 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.

فرجامخواهی اقای م. ف. به وکالت از ف. ع. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1400/05/26 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق صادر گردیده وارد و موجه میباشد. زیرا اولا بر خلاف استدلال دادگاه تجدیدنظر مبنای درخواست طلاق توسط زوجه سوی رفتار زوج اعلام نشده است. بلکه علت طلاق در متن دادخواست کراهت زوجه ناشی از سوی رفتار زوج با بذل مهریه و سایر حقوق مالی اعلام که در متن رای بدوی هم به ان اشاره شده است. و دادگاه تجدیدنظر به کراهت رسیدگی ننموده است. ثانیا اینکه کراهت امری درونی است.و اگرچه بر مبنای سوی رفتار زوج ممکن است.ایجاد شده باشد. لیکن صرف بیان ان از ناحیه زوجه کافی است.و نیاز به دلیل اثباتی ندارد. ثالثا اینکه عسر و حرج عبارت است.از بوجود امدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل ان مشکل باشد. لذا هر نوع مشقتی که باعث عسرو حرج گردد. می‌تواند مشمول عسرو حرج باشد. (مفاد ماده 1130 قانون مدنی و تبصره ذیل ان) بدیهی است.که کراهت می‌تواند از مصادیق بارز مشقت زوجه برای ادامه زندگی و از موارد عسر و حرج تلقی گردد. مضافا به اینکه زوجه باتوجه به مفاد ماده 1146 قانون مدنی مهریه و سایر حقوق مالی خود را در قبال طلاق با کراهت ایجاد شده بذل نموده است. رابعا اینکه داوران نیز نظر به عدم سازش داده اند. و این نظریه با اعلام کراهت زوجه و مشقت ایشان مطابقت دارد. و دادگاه تجدیدنظر در رد نظریه داوری هم باتوجه به ماده 27 قانون حمایت خانواده مستدلا اظهارنظر ننموده است. و صرف درخواست تمکین از ناحیه زوج نمی‌تواند موجبات برطرف کردن کراهت زوجه را ایجاد نماید. لذا با استناد به بند 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت رسیدگی مجدد به دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می نماید.

با نقض دادنامه و اعاده پرونده دادگاه تجدیدنظر در *تشکیل جلسه داده است.زوجه و وکیل وی در جلسه حاضر نشده اند زوج در جلسه حاضر و اعلام نموده 1- پرونده ضرب و جرح نداشتم و ضرب و شتم نکردم. جهیزیه را خودم خریدم. نفقه را پرداخت کردم. مخالف طلاق هستم فرزند نداریم زندگی مشترک از 91/4/23 شروع و 98/8/22 رها کرده است.تقاضای رد خواسته را دارم. دادگاه تجدیدنظر به موجب دادنامه شماره *مورخه 1401/02/26 باتوجه به عدم حضور زوجه و ارائه دلایل کراهت خود دادنامه بدوی را نقض و حکم بر بطلان دعوی ایشان صادر نموده است.زوجه از دادنامه فرجامخواهی و به کراهت شدید خود و بذل کل مهریه اشاره نموده است.

هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. م. ت. عضو ممیز اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 000 *01/2/26 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد.

رای شعبه

فرجامخواهی ف. ع. ح. نسبت به دادنامه شماره *مورخه 1401/02/26 صادره از شعبه *که به موجب ان با نقض دادنامه بدوی صادره از شعبه *حکم بر بطلان دعوی فرجامخواه از جهت درخواست صدور حکم طلاق به لحاظ عسرو حرج صادر گردیده وارد و موجه است. زیرا اولا مبنای درخواست طلاق از ناحیه زوجه کراهت ایجاد شده از ناحیه وی میباشد. 1- کراهت امری درونی است.که صرف بیان ان کافی است.و نیاز به ادله اثباتی ندارد. 2- زوجه بابت کراهت ایجاد شده کل مهریه و حقوق مالی خود را بذل نموده که نشان از شدت تنفر و عسرو حرج بوجود امده می‌باشد. ثانیا مطابق مفاد ماده 1130 قانون مدنی و تبصره الحاقی ان عسرو حرج عبارت است.از بوجود امدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت و سختی همراه سازد بدیهی است.که ایجاد کراهت را برای زوجه با مشقت و سختی همراه سازد بدیهی است.که ایجاد کراهت شدید که موجب جدایی جسمانی طولانی از سال 98 بین زوجین تاکنون گردیده این سختی و مشقت را برای زوجه بوجود اورده و می‌تواند از مصادیق بارز عسر و حرج تلقی گردد. ثالثا اینکه نظریه داوران نیز برعدم سازش میباشد. و این نظریه با جدایی جسمانی طولانی زوجین و عدم تمکین زوجه و اعلام کراهت وی انطباق دارد. لذا با استناد به بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه همعرض دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد./ا401/7/25

شعبه *

رئیس شعبه: ج. ق. مستشار: س. م. ت.