وزیران عضو کمیسیون اقتصاد در جلسه مورخ 1389/2/11 بنا به پیشنهاد مشترک وزارتخانههای امور اقتصادی و دارایی و کشور و به استناد ماده (49) قانون مالیات بر ارزش افزوده - مصوب 1387 - و با رعایت تصویبنامه شماره 164082 /ت 373ه- مورخ 1386/10/10، آییننامه اجرایی فصل نهم قانون یاد شده را به شرح زیر تصویب نمودند:
فصل اول - تعاریف
ماده 1- معانی واژه ها و اصطلاحات به کار برده شده در این آییننامه به شرح زیر میباشد:
الف- قانون: قانون مالیات بر ارزش افزوده - مصوب 1387-.
ب - تولیدکنندگان: اشخاص حقیقی و حقوقی تولید کننده و مونتاژ کننده موضوع فصل نهم قانون.
ج - ارایه دهندگان خدمات: اشخاص حقیقی و حقوقی ارایه دهنده خدمات موضوع فصل نهم قانون.
د - ارزش گمرکی: جمع قیمت خرید کالا، هزینه حمل و نقل و حق بیمه.
ه-- حقوق ورودی: مجموع چهاردرصد (4 %) ارزش گمرکی کالاهای وارداتی و سود بازرگانی که طبق قوانین مربوط توسط هیات وزیران تعیین و در قالب یک نرخ برابر برای هر ردیف تعرفه در جداول ضمیمه آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات درج میشود.
و - مودی: تولید کنندگان، وارد کنندگان و عرضه کنند گان کالا و ارایه دهندگان خدمات موضوع فصل نهم قانون.
فصل دوم - تکالیف مودیان
ماده 2 - کلیه تولید کنندگان خودرو داخلی و نمایندگی های رسمی فروش خودرو خارجی در ایران موظفند تا پایان آذر ماه هر سال فهرست انواع خودرو تولیدی یا وارداتی خود را (به تفکیک نوع، تیپ، سیستم و بهای فروش کارخانه یا مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی) به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نمایند. مهلت مذکور در خصوص خودروهایی که بعد از تاریخ یاد شده تولید یا وارد میشوند، حداکثر تا پانزدهم ماه بعد از تاریخ تولید یا ورود میباشد.
ماده 3 - در اجرای بند (ج) ماده (47) قانون، تولید کنندگان خودرو های سواری و وانت دوکابین تولید داخل، به استثنای خودرو های سواری که به عنوان خودروهای عمومی شماره گذاری میشود، موظفند مالیات و عوارض شماره گذاری خودرو های تولیدی را در تاریخ فروش بر مبنای قیمت فروش کارخانه مندرج در صورتحساب های صادر شده محاسبه و ضمن درج در صورتحساب های یاد شده با رعایت مقررات ماده (21) قانون به ترتیب به حساب سازمان امور مالیاتی کشور و حساب تمرکز وجوه به نام وزارت کشور که توسط سازمان امور مالیاتی کشور اعلام میشود، واریز نمایند.
تبصره - نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (ادارات راهنمایی و رانندگی)، تولید کنندگان خودرو های داخلی و کلیه نمایندگی های رسمی شرکت های خارجی موظفند به منظور سهولت و دقت در دریافت مالیات و عوارض و تکریم مودیان، مشخصات کامل وسائط نقلیه اعم از نوع، سیستم، تیپ، مدل و نوع سوخت را حسب مورد در شناسنامه خودرو یا اسناد فروش خودرو درج نمایند.
ماده 4- عدم درج هر یک از موارد یاد شده در بندهای (الف)، (ب)، (ج) و (د) تبصره (1) ماده (42) قانون در انواع سند تنظیمی اعم از بیع قطعی، صلح، هبه و وکالت برای فروش انواع خودرو مشمول مالیات توسط دفاتر اسناد رسمی و همچنین عدم ارسال فهرست کامل نقل و انتقالات انواع خودرو در موعد مقرر قانونی به اداره امور مالیاتی ذی ربط، طبق نمونه یا روشی که توسط سازمان امور مالیاتی کشور اعلام میگردد، تخلف انتظامی محسوب و مطابق قوانین و مقررات مربوط با آنان عمل خواهد شد.
تبصره - ادارات امور مالیاتی ذی ربط تخلف دفاتر اسناد رسمی از مقررات موضوع ماده (42) قانون را برای انجام اقدامات قانونی به دادستانی انتظامی مالیاتی گزارش می نمایند.
ماده 5 - در صورتی که مالیات و عوارض متعلق به نقل و انتقال خودرو، موضوع ماده (42) قانون، مطابق جداول سازمان امور مالیاتی کشور در موعد مقرر پرداخت نگردیده و یا کمتر از میزان مقرر پرداخت شده باشد، دفاتر اسناد رسمی، علاوه بر پرداخت وجه معادل مالیات و عوارض متعلقه و یا مابه التفاوت موارد مذکور، مشمول جریمه ای به میزان دو درصد (2 %) در ماه نسبت به مالیات و عوارض پرداخت نشده در مدت تاخیر میباشند. جریمه یاد شده غیر قابل بخشش است.
ماده 6- در اجرای تبصره (2) ماده (42) قانون، دفاتر اسناد رسمی موظفند در تنظیم وکالتنامه های کلی در مورد انتقال اموال، وکالت نسبت به فروش انواع خودرو مشمول مالیات را تصریح نموده و نسبت به ترتیبات موضوع تبصره (1) ماده (42) قانون اقدام نمایند. در غیر این صورت مشمول مقررات مواد (4) و (5) این آییننامه خواهند شد.
تبصره - تنظیم هر نوع سند خودرو به نام شخص وکیل، در صورتی که در زمان تنظیم سند وکالت خودرو، مالیات نقل و انتقال آن پرداخت شده باشد، مشمول مالیات نقل و انتقال مجدد نخواهد بود.
ماده7 - مالیات وصول شده از نقل و انتقالات خودرو که منجر به فسخ و اقاله شده است، قابل استرداد نمیباشد. لیکن در صورتی که پس از پرداخت مالیات نقل و انتقال، معامله طبق گواهی دفتر اسناد رسمی مربوط انجام نشده باشد، مالیات وصول شده از محل وصولی های جاری بر اساس ضوابط موضوع تبصره (4) ماده (42) قانون، قابل استرداد خواهد بود. استرداد مالیات مذکور در خصوص نقل و انتقالات خودرو های دولتی، موضوع تبصره (7) ماده (42) قانون، با تایید دستگاه دولتی مربوط مبنی بر عدم انجام معامله، توسط اداره امور مالیاتی ذی ربط صورت می پذیرد.
ماده 8- سازمان امور مالیاتی کشور با همکاری بانک ملی ایران نسبت به تهیه دستورالعمل اجرایی مربوط به پرداخت مالیات نقل و انتقال از طریق قبوض مخصوص یا روش های الکترونیکی و ابلاغ آن به واحدهای مالیاتی اقدام نماید.
فصل سوم - تکالیف اشخاص ثالث
ماده 9- گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است تا پایان آذر ماه هر سال فهرست انواع خودرو وارداتی و مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی آن ها را به تفکیک نوع و مدل به سازمان امور مالیاتی کشور اعلام نماید.
ماده 10- نیروی اتنظامی جمهوری اسلامی ایران (ادارات راهنمایی و رانندگی) موظف است هنگام نقل و انتقال خودرو های دولتی به اشخاص حقیقی و حقوقی غیر دولتی و همچنین نقل و انتقال خودروهای وارد کنندگان فاقد گواهی نمایندگی رسمی شرکت های سازنده خودرو های خارجی، نسخه پرداخت شده قبض یا گواهی پرداخت مالیات نقل و انتقال مربوط صادر شده توسط ادارات امور مالیاتی ذیربط را اخذ و نسبت به ثبت انتقال در سوابق اقدام نمایند.
ماده 11- ایرانیانی که به خارج از کشور عزیمت می نمایند، به استثنای اشخاص موضوع تبصره ماده (45) قانون، موظفند وجوه موضوع ماده (45) قانون را به حساب تعیین شده واریز و فیش واریزی را در مبادی خروجی به نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ارایه نمایند.
تبصره 1- وزارت امور اقتصادی و دارایی (سازمان امور مالیاتی کشور) هر سه سال یک بار پیشنهاد لازم در خصوص تغییرات ارقام مربوط به عوارض خروج از کشور، موضوع ماده (45) قانون را با توجه به نرخ تورم به هیات وزیران برای تصویب ارایه می نماید.
تبصره 2 - نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران موظف است رسید پرداخت وجوه موضوع این ماده را در هنگام خروج مسافر از مبادی خروجی کشور از مسافران اخذ و رسیدهای دریافتی را پس از کنترل و ممهور کردن به مهر خروج، در پایان هر ماه به ادارات کل امور مالیاتی ذی ربط ارسال نماید.
فصل چهارم - مقررات عمومی
ماده 12- اضافه پرداختی مالیات موضوع ماده (42) قانون حسب درخواست مودی و پس از رسیدگی ماموران مالیاتی ذی ربط و احراز آن با گواهی دفاتر اسناد رسمی و با توجه به تبصره (6) ماده (17) قانون از محل وصولی جاری و یا درآمد عمومی برابر مقررات قانون مالیات های مستقیم مسترد خواهد شد.
ماده 13- وصول عوارض خدمات حمل و نقل برون شهری مسافر و عوارض سالیانه انواع خودروهای سواری و وانت دو کابین، موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده (43) قانون، توسط شهرداری محل انجام میگیرد و عوارض یاد شده حسب مورد به حساب شهرداری محل فروش بلیط یا محل فعالیت واریز میگردد. عوارض شماره گذاری موضوع بند (ج) ماده (43) توسط سازمان امور مالیاتی کشور وصول و به حساب تمرکز وجوه وزارت کشور، موضوع تبصره (2) ماده (39) قانون، واریز تا حسب ترتیبات تبصره یاد شده توزیع و هزینه گردد.
تبصره 1- مالیات و وجوه دریافتی موضوع مواد (42)، (43) و (45) قانون که توسط سازمان امور مالیاتی کشور وصول میگردد، مشمول احکام فصل نهم باب چهارم قانون مالیات های مستقیم - مصوب 1366- و اصلاحات بعدی آن است.
تبصره 2- مالیات و عوارض موضوع بندهای (الف)، (ب) و (ج) ماده (43) قانون، مشمول حکم ماده (17) قانون و تبصره های آن نمیباشد و مالیات و عوارض پرداختی یاد شده به عنوان اعتبار مالیاتی مودیان قابل احتساب نخواهد بود.
تبصره 3 - اضافه پرداختی مودیان بابت مالیات و عوارض، موضوع ماده (43) از محل وصولیهای جاری مربوط توسط سازمان امور مالیاتی کشور، شهرداری های محل و وزارت کشور حسب مورد قابل استرداد میباشد.
ماده 14- کلیه مطالبات معوق مربوط به مالیات و عوارض و وجوهی که دریافت آنها به موجب این قانون لغو شده است، طبق قوانین و مقررات مربوط توسط دستگاهها و مراجع ذی ربط وصول و به حسابهای مفتوحه واریز گردد.
ماده 15- به منظور نظارت بر حسن اجرای قانون و انجام بررسی و رسیدگی های لازم، ماموران ادارات امور مالیاتی ذی ربط میتوانند به دفاتر اسناد رسمی و مودیان موضوع فصل نهم قانون مراجعه و دفاتر، اسناد و مدارک آن ها را رسیدگی نمایند. اشخاص یاد شده موظف به ارایه دفاتر، اسناد و مدارک درخواستی میباشند. در صورت عدم ارایه دفاتر، اسناد و مدارک مورد نیاز، مالیات و عوارض متعلق به صورت علی الراس محاسبه، مطالبه و وصول خواهد شد. چنانچه در رسیدگی یاد شده مابه التفاوت مشخص گردد، مابه التفاوت به نسبت تاریخ تعلق مالیات و عوارض از آنان مطالبه خواهد شد.
تبصره 1- اختیارات و مسئولیت های ماموران مالیاتی مصرح در این ماده در خصوص وصول عوارض بندهای (الف) و (ب) ماده (43) قانون به عهده ماموران تشخیص و وصول شهرداری میباشد و مودیان موظفند مطابق مفاد این ماده در مقابل ماموران تشخیص و وصول شهرداری اقدام نمایند.
تبصره 2 - تاریخ تعلق مالیات و عوارض موضوع بندهای (الف) و (ج) ماده (43) قانون، تاریخ ارایه خدمات یا فروش خودرو میباشد.
تبصره 3 - در اجرای ماده (47) قانون، مودیان موضوع بند (الف) ماده (43) قانون که مبادرت به حمل و نقل برون شهری مسافر می نمایند، موظفند عوارض متعلقه مربوط به هر ماه را حداکثر تا پانزدهم ماه بعد به شهرداری محل فروش بلیط واریز نمایند. عدم پرداخت عوارض یاد شده در موعد مقرر مشمول جریمهای معادل دو درصد (2 %) به ازای هر ماه نسبت به مدت تاخیر خواهد بود.
تبصره 4 - پرداخت مالیات و عوارض شماره گذاری خودرو پس از موعد مقرر (پانزده روز پس از انقضای دوره مالیاتی سه ماهه موضوع ماده (21) قانون) موجب تعلق جریمه ای معادل دو درصد (2 %) به ازاء هر ماه نسبت به مدت تاخیر خواهد بود.
ماده 16 - ماخذ محاسبه مالیات و عوارض موضوع مواد (42) و (43) قانون، حسب مورد بهای کالا یا خدمت مندرج در صورتحساب خواهد بود. در مواردی که صورتحساب موجود نباشد یا از ارایه آن خودداری شود و یا به موجب اسناد و مدارک مثبته احراز شود که ارزش مندرج در آن واقعی نیست، ماخذ محاسبه مالیات و عوارض، بهای روز کالا یا خدمت به تاریخ روز تعلق مالیات یا عوارض میباشد.
ماده 17- مرجع رسیدگی به شکایات مودیان در خصوص اختلاف و استنکاف از پرداخت عوارض، موضوع بندهای (الف) و (ب) ماده (43) قانون، کمیسیون موضوع ماده (77) قانون اصلاح پاره ای از مواد و الحاق مواد جدید به قانون شهرداری - مصوب 1345- میباشد.
ماده 18 - مرجع رسیدگی به شکایات مودیان ناشی از اقدامات اجرایی در وصول مالیات و عوارض، موضوع بند (ج) ماده (43) و ماده (45) قانون، هیات حل اختلاف مالیاتی میباشد که برابر مقررات ماده (216) قانون مالیاتهای مستقیم - مصوب 1366- و تبصره (2) آن به شکایات مذکور رسیدگی و رای مقتضی صادر خواهد نمود. رای صادر شده قطعی و لازم الاجرا میباشد.
ماده 19 - کلیه خودروهایی که با پلاک های دولتی، شخصی و عمومی شماره گذاری شده اند، در صورت تبدیل یا تعویض پلاک، مشمول مقررات موضوع بند (ج) ماده (43) قانون نخواهند بود.
ماده 20 - خودرو های سفارتخانه ها، کنسولگری ها و نمایندگان سیاسی و فرهنگی خارجی و مامورین آنها، سازمانهای بینالمللی و کارشناسان خارجی مامور از طرف آنها که از پلاکهای خاص استفاده می نمایند، مشمول پرداخت مالیات و عوارض شماره گذاری موضوع بند (ج) ماده (43) قانون نخواهد بود و در صورت واگذاری اتومبیل به سایر اشخاص مشمول مالیات و عوارض شماره گذاری خواهد بود.
ماده 21 - ماخذ محاسبه مالیات و عوارض شماره گذاری در خصوص خودروهای صادراتی ساخت داخل که توسط اتباع ایرانی مقیم خارج از کشور و یا دارندگان کارنامه شغلی در خارج از کشور و یا سایرین وارد کشور میشود، بر اساس تبصره (6) ماده (42) قانون، قیمت فروش کارخانه خواهد بود.
این تصویبنامه در تاریخ 1389/7/11 به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.
معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا رحیمی