هیات وزیران در جلسه مورخ 1384/4/8 بنا به پیشنهاد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و به استناد ماده (176) تنفیذی قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، موضوع ماده (129) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1383 - آیین نامه اجرایی ماده یاد شده را به شرح زیر تصویب نمود:
ماده 1 - در این آییننامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف - قانون:قانون برنامه سوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران.
ب - ستاد: ستاد کل نیروهای مسلح.
پ - دستگاهها: دستگاههای اجرایی متقاضی و استفاده کننده از خدمات پرسنل وظیفه.
ت - وزارت: وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح.
ث - سازمان: سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور.
ج - ارتش: ارتش جمهوری اسلامی ایران.
چ - سپاه: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
ح - کارکنان وظیفه: کارکنان وظیفه موضوع آییننامه اجرایی ماده (176) قانون.
ماده 2 - در اجرای ماده (176) قانون دستگاهها با تایید ستاد می توانند در زمان صلح، قسمتی از نیازهای نیروی انسانی خود را با استفاده از خدمات کارکنان وظیفه پس از گذراندن دوره آموزش نظامی با رعایت کامل اصل (147) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و مفاد این آیین نامه از کارکنان وظیفه که خدمت دوره ضرورت را می گذرانند استفاده نمایند.
ماده 3 - دستگاهها موظفند بر اساس فرمی که از طرف ستاد ابلاغ میشود تعداد کارکنان وظیفه مورد نیاز خود را به تفکیک مقاطع و رشته های تحصیلی، تجربی، تخصص و محل بکارگیری آنها در دو نوبت جداگانه به ترتیب تا پایان شهریور و بهمن ماه هر سال به ستاد اعلام نمایند.
ماده 4 - ستاد با در نظر گرفتن حفظ توان رزمی نیروهای مسلح، طرح واگذاری کارکنان وظیفه مازاد نیروهای مسلح به دستگاهها را متناسب با آمارهای دریافت شده از آنها تهیه و برای اجرا به نیروهای مسلح ابلاغ و نسخه ای از آن را برای وزارت و سازمان ارسال می کند.
ماده 5 - ستاد پس از تصویب طرح در هر یک از دوره های اعزام سهمیه هر یک از دستگاهها را در سقف مصوب به اداره وظیفه عمومی ابلاغ می کند و اداره یاد شده نیز موظف است بر اساس طرح ابلاغی ستاد سهمیه مزبور را برای طی دوره های آموزشی در اختیار ستادهای مشترک ارتش و سپاه قرار دهد.
ستادهای مشترک ارتش و سپاه، مشمولان یاد شده را حسب مورد به یگانهای آموزشی ذی ربط اعزام و یگانهای آموزشی نیز پس از اتمام آموزش، مستقیماً آنها را به دستگاهها اعزام می کنند. در هر صورت نتیجه اقدامات در هر دوره آموزشی توسط ستادهای ارتش و سپاه به اطلاع ستاد، سازمان و وزارت می رسد.
تبصره 1 - سهم مناطق توسعه نیافته یا کمتر توسعه یافته کشور، موضوع تصویب نامه شماره 30338/ ت 419 ه- مورخ 1373/1/20 و اصلاحات بعدی آن از کارکنان وظیفه (فارغ التحصیلان دانشگاهها) حداقل پنجاه درصد (50%) است.
تبصره 2 - امتیازات و کسر خدمت مربوط به مشمولان وظیفه که در مناطق بحرانی، مرزی و یا بد آب و هوا خدمت می نمایند به کارکنان وظیفه که در مناطق مذکور خدمت می نمایند تسری می یابد.
ماده 6 - کارکنان وظیفه در مدت خدمت در دستگاهها به نیروهای مسلح منتسب بوده و به صورت مامور به خدمت در دستگاهها انجام وظیفه می کنند. دستگاهها مجاز به انتقال، ماموریت و یا جابه جایی این کارکنان به دستگاههای دیگر نمیباشند.
ماده 7 - دستگاهها موظفند سه ماه قبل از پایان مدت قانونی دوره ضرورت کارکنان وظیفه، آنها را برای ترخیص از خدمت و صدور کارت پایان خدمت به نیروی آموزش دهنده معرفی کنند.
تبصره 1 - دستگاهها مجاز به ترخیص قبل از موعد کارکنان وظیفه نیستند و موظفند برای ترخیص آنها با ستادهای ارتش و سپاه (یگان آموزش اعزام کننده) به صورت کتبی هماهنگی کرده و رونوشت نامه هماهنگی را مستقیماً به ستاد ارسال کنند.
تبصره 2 - دستگاهها میتوانند با هزینه خود کارکنان وظیفه را که در اختیار دارند برای گذراندن دوره های کوتاه مدت آموزش های فنی و تخصصی حداکثر سه ماه در داخل دستگاه ذی ربط اعزام کنند.
تبصره 3 - اشتغال به کار کارکنان وظیفه فقط در مشاغلی امکان پذیر است که بهمنظور اجرای وظایف اصلی آن دستگاه باشد.
ماده 8 - کارکنان وظیفه از حقوق و مزایا، فوق العاده ها، هزینه درمانی و جیره استحقاقی مربوط به میزان مقرر در قوانین و مقررات جاری نیروهای مسلح برخوردار می شوند که از طریق اعتبارات دستگاهها تامین خواهد شد.
تبصره 1 - میزان دریافتی کارکنان وظیفه یاد شده نباید در مجموع از حد مقرر در قوانین و مقررات نیروهای مسلح تجاوز کند.
تبصره 2 - کسور قانونی مقرر در قوانین نیروهای مسلح باید از حقوق کارکنان وظیفه موضوع این آییننامه کسر و به همراه سهم دولت (از بودجه دستگاه) در پایان هر ماه به حسابهای مربوط در صندوقهای بیمه و بازنشستگی نیروهای مسلح واریز شود.
ماده 9 - اعزام کارکنان وظیفه به خارج از کشور تحت هر عنوان باید برابر ضوابط و مقررات جاری نیروهای مسلح و از طریق یگان یا سازمانی که به آن منتسب هستند انجام شود.
ماده 10 (منسوخ 1400/10/08)- کارکنان وظیفه در مدت خدمت در دستگاهها از نظر امور انضباطی، جرایم تخلفات، میزان مرخصی و بیمه اعم از درمانی و حوادث تابع قوانین و مقررات نیروهای مسلح بوده و از حیث انجام امور اداری تابع مقررات دستگاه محل خدمت هستند.
تبصره 1 - تامین هزینه های مربوط به انواع بیمه و خدمات درمانی و درمان کارکنان وظیفه در طول خدمت بر عهده سازمان به کار گیرنده میباشد.
تبصره 2 - استفاده از لباس نظامی در محل خدمت برای کارکنان وظیفه ممنوع است مگر در مواردی که ستاد ضوابط مشخصی را اعلام نماید.
تبصره 3 - بازگشت پرسنل موضوع این آییننامه به نیروی مربوط با هماهنگی دستگاهها و نیروی مربوط و با تصویب بالاترین مقامات دستگاه و نیرو امکان پذیر است.
ماده 11 - چنانچه بر اساس دستور العمل ابلاغی ستاد تمام یا قسمتی از کارکنان وظیفه فرا خوانده شوند دستگاهها موظفند سریعاً مراتب را به کارکنان وظیفه ذی ربط ابلاغ و پس از تسویه حساب ظرف مهلت مقرر نسبت به اعزام آنها به یگان آموزشی (نیروی مربوط) اقدام کنند.
ماده 12 - در صورت عدم کارآیی کارکنان وظیفه معرفی شده به دستگاه، به تشخیص بالاترین مقام اجرایی دستگاه ذی ربط، مراتب به یگان خدمتی اعزام کننده اعلام می شوند تا محل خدمت مشمول یاد شده برای انجام باقیمانده خدمت دوره ضرورت تعیین شود.
ماده 13 - افراد موضوع مواد (10) و (11) این آییننامه موظفند پس از اخذ ابلاغ و تسویه حساب، بلافاصله خود را به یگان آموزشی (نیروی مربوط) معرفی کنند در غیر این صورت غایب محسوب شده و مطابق مقررات با آنها رفتار میشود.
ماده 14 - به منظور حفظ ارتباط کارکنان وظیفه با یگان آموزشی (نیروی مربوط) دستگاهها موظفند هر سه ماه یک بار گزارشی از وضعیت خدمتی کارکنان وظیفه را به دستگاه مامور کننده ارسال دارند و در موارد ضروری هماهنگی لازم را به عمل آورند.
ماده 15 - هر نوع ضابطه و مقررات و تدابیر جدید در خصوص مشمولان وظیفه این آییننامه صادر می شود در مورد کارکنان وظیفه نیز لازم الاجرا میباشد.
معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا عارف