هیات وزیران در جلسه مورخ 36/12/14 بنا به پیشنهاد شماره 28539 مورخ 36/11/12 وزارت کشاورزی به جای تصویبنامه های قبلی مربوط بواگذاری اراضی خالصه خوزستان که به منظور عمران و آبادی صادر شده به استناد تبصره 1 ماده اول قانون فروش خالصجات مصوب آذرماه 1334 که تعیین تکلیف املاک و اراضی خالصه آباد شد خوزستان را عطف به ماده واحده مصوب 16 فروردین 1314 و ماده 5 قانون مصوب 20 آبانماه 1316 نموده و در هر دو قانون اخیرالذکر شرایط واگذاری را به آیین نامه هیات وزیران موکول داشته تصویب نمودند که هیئتی از طرف وزارت کشاورزی تعیین شود تا با نظارت عالیه استاندار استان ششم با توجه کامل به مقررات این تصویبنامه آن قسمت از اراضی خالصه خوزستان را که تا تاریخ تصویب قانون فروش خالصجات مصوب آذرماه 1334 بهر نحو از انحاء برای فاریاب نمودن و انجام عملیات کشاورزی آباد شده باشخاص یا شرکتهای ایرانی که در ایران تشکیل و تابعیت ایران داشته و تمام سرمایه آن متعلق بایرانی باشد و اراضی را آباده کرده اند واگذار نماید.
الف - شرایط واگذاری اراضی آباد شده:
1- اراضی که بنا به پیمانهای منعقده در اجرای ماده واحده مصوب سال 1314 و تصویبنامه های آن آباد شده با توجه و رعایت مفاد و شرایط پیمان مربوطه به وسیله کمیسیون بآباد کنندگان آن واگذار میشود و همچنین اشخاصی که با قرارداد مزارعه و یا بدون اجازه و قرارداد اراضی را تا تاریخ تصویب قانون فروش خالصجات آباد کرده و همان شرایط مندرجه در پیمانها را انجام داده اند کمیسیون مجاز است آن اراضی آباد شده را بآنها واگذار نماید.
2- اشخاص یا شرکتهائیکه باین ترتیب زمین بآنها واگذار میشود بایستی تمام بدهی خود را (از قبیل بهره مالکانه یا مال الاجاره و غیره و آنچه در این تصویبنامه قید شده) تا تاریخ واگذاری بپردازند - چنانچه به تشخیص کمیسیون قادر نباشند بدهی خود را نقدا و یکجا پرداخت نمایند اداره کشاورزی یا خالصه محل یک سوم بدهی را نقدا و بقیه باقساطی که از دو سال تجاوز ننماید با اخذ وثیقه دریافت میدارد.
تبصره 1- بهره مالکانه اشخاص و یا شرکتهائی که بدون تحصیل اجازه اراضی بایرودیم را تصرف و فاریاب و اقدامات عمرانی و کشاورزی نمودهاند به نسبت قدرت کشش تلمبه از قرار هر لیتر اب شصت ریال میباشد که از تاریخ نصب تلمبه محسوب میگردد (نیروی ذخیره در اینمورد محسوب نمیشود).
تبصره 2- وجوه پرداختی اشخاص یا شرکتها بابت منال سنوات قبل بدارائی یا خالصجات برابر قبوض و یا دفاتر مربوطه از بدهی آنها کسر خواهد شد.
تبصره 3- نسبت بکسانی که کمیسیونهای سابق بر اساس مقررات تصویبنامه های قبلی رای صادر کرده اند بر طبق نرخهای مذکور در این تصویبنامه در حساب آنها تجدیدنظر و وجوه اضافی در صورتی که بابت سالهای بعد بدهی پیدا نمایند از آن بابت احتساب خواهد شد.
3- اراضی واقعه در شهرها و بلافصل شهرها تا شعاع شش کیلومتر از خیابانهای حدود اربعه شهر (طبق نقشه شهرداری) مشمول واگذاری ماده 1 نخواهد بود.
4- آنچه از اراضی دشت میشان که مورد عمل زراعتی افراد میباشد اعم از اینکه خانه ساخته و یا باغ ایجاد کرده و یا بوسائل مختلفه آبیاری نمودهاند بدینطریق واگذار میشود که کمیسیون منتخب از طرف وزارت کشاورزی پس از مطالعات محلی و با توجه باوراق واگذاری سابق (در مواردی که اوراق واگذاری صادر شده) و بتناسب ساختانهای احداثی روستائی و اشجاریکه غرس گردیده و رعایت میزانی که آبیاری و زراعت کرده اند و توجه به مساحت و حدود و مقدار تصرفات اشخاص به طور کدخدا منشی اختلافات موجوده را مرتفع و گواهی لازم یا سند انتقال میدهد ولی میزان اراضی واگذاری بهر شخص نباید از مقداریکه برطبق اوراق واگذاری سابق باو تعلق میگرفته بیشتر باشد.
5- اشخاص یا شرکتهائیکه به موجب مقررات بالا باید زمین بآنها واگذارشود (باستثناء اراضی دشت میشان) باید برای هر هکتار زمین واگذاری مبلغ پنجریال بابت هزینه تفکیک و نقشه برداری و واگذاری بپردازند این وجوه با اجازه وزارت کشاورزی بمصارف لازمه خواهد رسید.
6- کمیسیون اختیار دارد بتقاضای اشخاصی که خود را بر طبق این تصویبنامه مستحق واگذاری اراضی میدانند رسیدگی نماید تا چنانچه اقدامات آنها را مطابق با مقررات این تصویبنامه تشخیص داد گواهی لازم یا سند انتقال بدهد.
ب - شرایط واگذاری عرصه ساختانها:
1- کمیسیون با توجه بشرایط زیر عرصه ساختانهای داخل و بلافصل شهرهای خوزستان را تا شعاع شش کیلومتر از حدود اربعه شهر (طبق نقشه شهرداری) بصاحبان اعیانی واگذار مینماید.
2(اصلاحی 1339/02/14)- عرصه ساختانها و ابنیه ایکه مساحت آن (اعم از زیر بنا و محوطه) تا پانصد متر است مجانا بصاحبان اعیانی واگذار میشود و نسبت بمازاد بر پانصد متر با دریافت 40% بهای عادله روز بمتصرفین واگذار یا ترک دعوا شود.
3- عرصه ساختانها و ابنیه ایکه مساحت آن (اعم از زیربنا و محوطه) از سیصد متر بیشتر است به ترتیب زیر بصاحبان اعیانی واگذار میشود.
اول- عرصه ابینه و ساختانهای از 300 متر تا 400 متر پس از دریافت 20% درصد قیمت عادله روز نسبت به مازاد بر 300 متر.
دوم- عرصه و ابینه و ساختانهای از 400 متر تا 500 متر پس از دریافت 30% درصد قیمت عادله روز نسبت به مازاد بر سیصد متر.
سوم- عرصه ابینه و ساختانهای از 500 متر به بالا پس از دریافت چهل درصد قیمت عادله روز نسبت بمازاد بر 300 متر.
تبصره 1- عرصه باید متناسب با ساختمان باشد باین ترتیب که از پنج برابر ساختمان نباید بیشتر باشد مگر اینکه تمام آن مشجر و محصور باشد و در غیر این صورت مازاد عرصه بتقاضای متصرف ببهای عادله روز ارزیابی و پس از اخذ بها واگذار خواهد شد.
تبصره 2- قیمت عادله روز را کمیسیون با توجه به بهای املاک مشابه تعیین مینماید.
4- چنانچه عدم توانائی مالی بعضی از صاحبان اعیانی برای پرداخت بهای عرصه به طور نقد محرز باشد کمیسیون میتواند با دریافت ربع بهاء نقدا باقیمانده را منتهی تا دو سال با اخذ وثیقه تقسیط نماید.
5- هزینه انتقال به عهده انتقال گیرنده است.
ج- مقررات واگذاری عرصه نخیلات:
بمتصرفین نخیلات خوزستان که حقوق مالکانه خالصه را تا آخر سال 1337 با رعایت شرایط زیر بپردازند عرصه نخلستان مربوطه واگذار خواهد شد.
1- عرصه نخیلاتی که در خارج شهرهای خوزستان واقع شده است در صورتی که منال دولتی خالصه را به قرار هر اصله نخل ده ریال پرداخت نمایند عرصه مربوطه با تعیین حدود آن مجانا بمتصرف واگذار میشود.
2- عرصه نخیلاتی که در داخل شهرهای خوزستان واقع است با شرط اینکه عرصه مورد تقاضا بتشخیص کمیسیون عرفا نخلستان شناخته شود و صاحبان نخیلات منال دولتی را به قرار هر اصله ده ریال پرداخته به علاوه ده درصد قیمت مساحت عرصه را ببهای عادله روز (که کمیسیون با در نظر گرفتن املاک مشابه تعیین مینماید) بپردازند کلیه مساحت عرصه بمتصرف واگذار میشود.
3 (منسوخ 1403/04/24)- در صورتی که متصرفین نخیلات وجوهی به عنوان بهره مالکانه یا مالیات مزروعی مربوط به سنوات 23 الی آخر 1327 پرداخته باشند مبالغ مزبور در حساب پرداختی آنها منظور خواهد شد.
4 - کلیه مفاصا حسابهائیکه بمتصرفین نخیلات در مدت اعتبار و بنا بشرایط مذکور و تصویبنامه های سابق داده شده معتبر بوده و واگذاری عرصه بصاحبان این قبیل مفاصاها بدون اخذ وجهی انجام میگیرد.
5 - واگذاری عرصه نخلستانهائیکه عرصه آنها قبلا طبق تصویبنامه ها و اجازات صادره بشرکت سابق نفت انگلیس و ایران و شرکت ملی نفت ایران و یا ادارات و سازمانهای دولتی واگذار شده است ممنوع است.
د - کلیات:
1- در صورتی که در اراضی واگذاری قسمتی از مسیر خط آهن دولتی و یا لوله های نفت شرکت ملی نفت ایران و یا تاسیسات عمومی از قبیل شبکه برق و تلفن واقع شده باشد در موقع واگذاری بایستی اراضی مورد استفاده و حریم آنها از مورد انتقال مستثنی گردد.
2 - اشخاص یا شرکتهائیکه بآنها زمین واگذار میشود باید حقوق اعیانی و عرصه خانه های مسکونی زارعین که در تاریخ واگذاری در آن اراضی هستند و همچنین حقوق زراعتی آنها را از هر جهت محفوظ و ملحوظ دارند.
تبصره - مفاد این ماده درباره فلاحین عرصه های نخلستان نیز باید رعایت شود.
3 - قراء و مزارع فاریاب و دایر خالصجات خوزستان مشمول این تصویبنامه نخواهد بود.
4 - دادن گواهی لازم یا سند انتقال باشخاص و دریافت وجوه مذکور در این تصویبنامه فقط مربوط برفع اختلاف و فصل دعوی بین دولت و متصرف خواهد بود.
5- حق نصب تلمبه در امتداد رودخانه و همچنین حفر مجاری در اراضی واگذاری برای فاریاب نمودن اراضی که پشت عرصه های واگذاری واقع شده برای دولت یا کسانی که با اجازه دولت بخواهند اراضی را آباد نمایند محفوظ میباشد.
6 - کلیه امور مذکور در این تصویبنامه که موجد حقوق یا تکلیفی برای اشخاص یا دولت میگردد باید طبق مقررات حقوقی در گواهی یا اسناد انتقالی که باشخاص یا شرکتها داده میشود قید گردد.