تاریخ نظریه: 1405/04/10
شماره نظریه: 7/1405/103
شماره پرونده: 1405-25-103ک
استعلام:
آیا قاضی اجرای احکام کیفری متعاقب وصول اعمال ماده 483 قانون آیین دادرسی کیفری (با رضایت یا صرفنظر کردن شاکی از شکایت پس از صدور حکم قطعی (در مرحله اجرای احکام کیفری) در جرایم غیر قابل گذشت قانوناً می‌تواند اجرای حکم را متوقف نماید؟ مستند قانونی نیز اگر دارد ذکر شود. آیا پاسخ بین زمانی که مثلاً مجازات محکومعلیه حبس است و محکومعلیه در زندان در حال سپری نمودن کیفر خویش است با زمانی که مثلاً مجازات محکومعلیه شلاق تعزیری یا حتی مجازات تکمیلی انتشار حکم محکومیت در رسانه‌ها است متفاوت می‌باشد؟ در صورت تفاوت علت این تفاوت چیست؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
از مواد 494 و 501 و صدر ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 چنین مستفاد است که اصل بر لازم‌الاجرا بودن آرای قطعی است و تعویق و توقف احکام لازم‌الاجرا امری استثنایی و محتاج نص و محدود به مواردی است که قانونگذار مشخص می‌کند؛ مانند حکم مقرر در مواد 478، 503، 504، 522 و تبصره ماده 406 قانون پیش‌گفته. بر این اساس، صرف درخواست محکومعلیه مبنی بر اعمال ماده 483 قانون یاد‌شده مانع و موجب توقف و تعویق اجرای حکم نیست و اصلی یا تکمیلی بودن مجازات و مصادیق و انواع مجازات‌های تعزیری؛ اعم از سالب آزادی و بدنی (نظیر حبس و شلاق به شرح مذکور در استعلام) اصولا موثر در مقام نیست؛ اما اجرای احکام باید مراتب را به منظور اعمال ماده 483 یاد‌شده بلافاصله به دادگاه صادرکننده حکم قطعی اعلام و پرونده را ارسال کند.