هیات وزیران در جلسه مورخ 1375/10/2 بنا به پیشنهاد شماره 44/3308/1/4 مورخ 1375/6/31 وزارت کشور و به استناد مواد (90) و (94) قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران - مصوب 1375/3/1 - آییننامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی شهر وشهرک را به شرح زیر تصویب نمود:
کلیات
ماده 1 - در این آییننامه عنوان «قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران» به اختصار «قانون» نامیده میشود.
ماده 2 - مقصود از عبارت «شورا» در این آییننامه، شوراهای اسلامی «شهر و شهرک» میباشد.
ماده 3 - تاریخ شروع دوره هر شورا، موضوع ماده (3) قانون، تاریخ تشکیل اولین جلسه رسمی همان شورا موضوع ماده (16) قانون خواهد بود.
تبصره - چنانچه به استناد ماده (31) قانون، انتخابات میان دورهای برگزار شود، فعالیت شورای تشکیل شده برای باقیمانده همان دوره خواهد بود.
ماده 4 - تعداد اعضای علیالبدل شوراها، موضوع ماده (8) قانون، به شرح زیر تعیین میشود:
1 - شوراهای دارای 3 نفر عضو اصلی، 2 نفر.
2 - شوراهای دارای 5 نفر عضو اصلی، 3 نفر.
3 - شوراهای دارای 7 نفر عضو اصلی، 4 نفر.
4 - شوراهای دارای 9و11 نفر عضو اصلی، 5 نفر.
5 - شوراهای شهر تهران، 6 نفر.
ماده 5 - هر یک از مکانهای جمعیتی که طبق تصویبنامه هیات وزیران شهر شناخته شود و شهرکهای موضوع ماده (13) قانون و تبصره ذیل آن به عنوان یک حوزه انتخابیه محسوب میشود.
ماده 6 - وزارت مسکن و شهرسازی مکلف است فهرست اسامی و مشخصات شهرکهای موضوع ماده (13) قانون را در اختیار وزارت کشور قرار دهد.
تبصره - فهرست اسامی و مشخصات مکانهای جمعیتی موضوع تبصره ذیل ماده (13) قانون توسط فرماندار تهیه و به وزارت کشور ارسال میشود تا بنا به تشخیص وزارت کشور، انتخابات به منظور تشکیل شوراهای اسلامی شهرک در آنها برگزار شود.
ماده 7 - در صورتی که انتخابات چند حوزه انتخابیه موضوع ماده (5) این آییننامه به طور همزمان برگزار شود، به منظور حفظ استقلال انتخابات هر حوزه، کلیه اقدامات از قبیل صدور آگهیها و تنظیم صورتجلسهها برای هر یک از حوزهها به صورت مستقل انجام و سوابق انتخاباتی هر حوزه جداگانه نگهداری میشود.
ماده 8 - اخذ رای در یکی از روزهای تعطیل رسمی انجام خواهد شد و مدت زمان آن حداقل هشت ساعت خواهد بود.
تبصره - مدت زمان اخذ رای با تصویب و موافقت مشترک هیاتهای اجرایی و نظارت شهرستان قابل تمدید میباشد.
ماده 9 - فرماندار موظف است در اجرای ماده (16) قانون، ظرف یک هفته پس از تایید نهایی صحت انتخابات و قطعی شدن نتیجه آن، از اعضای اصلی شورا دعوت نماید تا در اولین جلسه رسمی شورا که به ریاست مسنترین عضو تشکیل میشود، نسبت به انتخاب هیات رئیسه شورا اقدام نمایند.
ماده 10 - در صورت اجرای ماده (9) قانون مبنی بر خروج عضو یا اعضایی از شورا، رئیس با نایب رئیس شورا موظف است بلافاصله مراتب را به طور کتبی به اطلاع فرماندار برساند.
ماده 11 - فرماندار موظف است بلافاصله پس از وصول نامه شورا مبنی بر خروج اعضاء از شورا، از اعضای علیالبدل به ترتیب بیشترین رای جایگزینی اعضای خارج شده دعوت به عمل آورد و مراتب را به شورای مربوط اعلام نماید.
ماده 12 - در اجرای ماده (14) قانون و با رعایت تبصره ذیل آن، چنانچه فردی در انتخابات بیش از یک شورا ثبت نام نمود و یا احتمالاً عضویت یافت به دستور وزارت کشور نام وی از لیست داوطلبی و یا عضویت شورا حذف میشود. این قبیل افراد از عضویت در کلیه شوراها به مدت چهار سال محروم خواهند بود.
ماده 13 - برای انتخاب اعضای علیالبدل شوراها نیازی به برگ رای یا اخذ رای مجزا و یا مشخص نمودن اعضای علیالبدل در برگ رای نیست، بلکه در پایان رای گیری و قرائت و شمارش آرا، دارندگان رای به ترتیب بیشترین رای به دست آمده و به تعداد مور نیاز به عضویت اصلی و یا علیالبدل شوراها در میآیند. بنابراین رای دهنده اسامی نامزدهای مورد نظر خود را حداکثر به همان تعداد اعضای اصلی شورا در برگ درج مینماید.
ماده 14 - هیات اجرایی مسئول اجرای تبصره ذیل ماده (17) قانون میباشد.
تبصره - نامزدهای انتخاباتی ذی نفع در صورت تمایل میتوانند در جلسه قرعهکشی شرکت نمایند. تاریخ و محل قرعه کشی باید حداقل (24) ساعت قبل توسط فرماندار به منتخبین ذی ربط ابلاغ شود.
ماده 15 - انتخابات شورای اسلامی در شهرکهای موضوع ماده (13) قانون و تبصره ذیل آن به روش انتخابات شورای اسلامی شهر برگزار میشود.
ماده 16 - سرپرست فرمانداری به جای فرماندار خواهد بود.
ماده 17 - در اجرای ماده (41) قانون، نیروی انتظامی در کلیه مراحل مکلف به همکاری با مجریان انتخابات است و حسب درخواست استاندار و فرماندارموظف است مامورین و امکانات خود را در اختیار آنان قرار دهد.
ماده 18 - در صورت توقف، ابطال و یا انحلال شورا توسط مراجع قانونی مذکور در مواد (58)،(81) و (84) قانون، مراجع مذکور موظفند بلافاصله مراتب توقف، ابطال و یا انحلال شورا را به فرماندار مربوط اعلام نمایند. شروع مهلت 2 ماهه برای تجدید انتخابات، از زمان وصول اعلام توقف، ابطال و یا انحلال خواهد بود.
ماده 19 - فرماندار موظف است به محض اطلاع از توقف، ابطال و یا انحلال شورا، مراتب را به وزارت کشور اعلام نماید.
ماده 20 - مجلس شورای اسلامی پیش از شروع انتخابات به استناد ماده (53) قانون، اعضای هیات مرکزی نظارت بر انتخابات را با ذکر سمت ایشان در هیات به وزارت کشور معرفی مینماید.
هیات اجرایی
ماده 21 - فرماندار موظف است پس از وصول دستور شروع انتخابات، براساس ماده (32) قانون به منظور تشکیل هیات اجرایی شهرستان از سایر اعضای اداری هیات دعوت به عمل آورد.
ماده 22 - فرماندار موظف است در اجرای تبصره ذیل ماده (32) قانون، به منظور تعیین معتمدین اصلی و علیالبدل عضو هیات اجرایی شهرستان (25) نفر از معتمدان اقشار مردم را انتخاب و به منظور تایید صلاحیت، به طور کتبی به هیات نظارت شهرستان معرفی نماید.
ماده 23 - هیات نظارت شهرستان موظف است حداکثر ظرف (2) روز پس از وصول اسامی (25) نفر معتمدان از فرماندار، اظهارنظر کتبی خود را نسبت به تایید صلاحیت آنان به فرماندار اعلام نماید.
تبصره - چنانچه هیات نظارت شهرستان، معتمدان پیشنهادی فرماندار را تایید ننماید، فرماندار موظف است به همان تعداد معتمدان دیگری را به هیات نظارتمعرفی نماید.
ماده 24 - فرماندار موظف است پس از وصول نظریه کتبی هیات نظارت شهرستان، بلافاصله از (25) نفر معتمدان به طور کتبی دعوت به عمل آورد. مدعوین حداکثر ظرف (3) روز از تاریخ دعوت تشکیل جلسه میدهند و پس از حضور حداقل دو سوم آنان (17 نفر از 25 نفر) در حضور هیات نظارت و اعضای اداری هیات اجرایی، از بین خود (7) نفر را به عنوان معتمدان اصلی و (7) نفر را به عنوان معتمدان علیالبدل هیات اجرایی با رای مخفی و اکثریت نسبی آرا انتخاب و مراتب را صورت جلسه مینمایند.
ماده 25 - فرماندار موظف است مراتب انتخاب معتمدین اصلی و علیالبدل و تشکیل هیات اجرایی را از طریق سلسله مراتب اداری به ستاد انتخابات کشوراعلام نماید.
ماده 26 - مهلت تشکیل هیات اجرایی از زمان وصول دستور شروع انتخاب حداکثر پنج روز میباشد.
ماده 27 - دو سوم اعضای هیات اجرایی برای رسمیت جلسات، موضوع ماده (36) قانون و تبصره (1) ذیل آن، (8) نفر میباشد.
ماده 28 - روسای هیاتهای اجرایی و نظارت موظفند با هماهنگی لازم، فردی را که به طور همزمان در بیش از یک هیات اعم از اجرایی یا نظارت عضویت دارد، در یک هیات ابقاء و از سایر هیاتها حذف نمایند.
ماده 29 - هیات اجرایی موظف است در اجرای مواد (62) و(65) قانون، یک نسخه از کلیه صورتجلسهها آگهیهای خود را به هیات نظارت شهرستان تحویل نماید.
ماده 30 - هیات اجرایی در مهلت مقرر و در اجرای ماده (39) قانون، تشکیل جلسه میدهد تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رای حوزه انتخابیه را تعیین و پس از تنظیم صورت جلسه، یک نسخه آن را به فرماندار تسلیم مینمایند.
ماده 31 - فرماندار موظف است بر اساس صورت جلسه دریافتی از هیات اجرایی، آگهی انتخابات حاوی تاریخ اخذ رای، ساعات اخذ رای، شرایط انتخاب کنندگان، جرایم و تخلفات و مقررات جزایی و محل شعب ثبت نام و اخذ رای را تنظیم و در موعد مقرر برای اطلاع عموم در حوزه انتخابیه منتشر نماید.
ماده 32 - فرماندار موظف است در اجرای ماده (40) قانون، پس از وصول اسامی اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای نسبت به صدور احکام آنان اقدام نماید.
ماده 33 - فرماندار موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که یک روز قبل از روز اخذ رای، محل شعب ثبت نام و اخذ رای آماده شود.
ماده 34 - فرماندار موظف است برای هر یک از شعب ثبت نام و اخذ رای یک نفر نماینده که باید حتیالامکان از کارمندان دولت باشد، از طرف خود تعیین و نسبت به صدور حکم آنان اقدام نماید و برای تحویل گرفتن صندوق و تعرفه و برگ رای و سایر وسایل و لوازم انتخاباتی با تعیین تاریخ و محل مراجعه، از ایشانبرای شرکت در جلسه توجیهی دعوت به عمل آورد.
ماده 35 - فرماندار موظف است پس از حضور نمایندگان خود را در جلسه توجیهی، صندوق و تعرفه و برگ رای و سایر وسایل و لوازم انتخاباتی مورد نیاز را به آنان تحویل دهد و پس از توجیه برنامه ثبت نام و اخذ رای و قرائت آرا و سایر آموزشهای لازم، ترتیبی اتخاذ نماید تا قبل از شروع اخذ رای در محل شعبه حاضر باشند.
تبصره - نمایندگان فرماندار موظفند بلافاصله پس از حضور در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای، صندوق و تعرفه و برگهای رای و سایر وسایل و لوازم مورد نیاز را در اختیار اعضای شعبه قرار داده و آنان را نسبت به وظایف خود توجیه نمایند. مسئولیت حفظ و حراست از برگهای رای به منظور جلوگیری از خروج آنها از محل شعبه اخذ رای به عهده نماینده فرماندار میباشد.
ماده 36 - در صورت تعیین و معرفی کتبی ناظر برای هر یک از شعب ثبت نام و اخذ رای از طرف هیات نظارت شهرستان، فرماندار موظف است نسبت به اعزام وی به نحوی که قبل از شروع اخذ رای در محل شعبه حضور داشته باشند، اقدام نماید.
ماده 37 - فرماندار موظف است برای حفاظت شعب ثبت نام و اخذ رای با همکاری و هماهنگی نیروی انتظامی به تعداد لازم و حداکثر تا (3) نفر از ماموران مذکور انتخاب و ضمن صدور ابلاغ نامبردگان، آنان را به همراه نماینده خود و ناظر و اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای به محل اعزام نماید.
هیاتهای نظارت
ماده 38 - در اجرای ماده (53) قانون و به استناد ماده (73) قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری و انتخابات شوراهای مزبور - مصوب1365/4/29- به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراها، هیات مرکزی نظارت بر امر انتخابات شوراهای اسلامی کشور متشکل از (3) نفر از اعضای کمیسیون شوراها و امور داخلی و (2) نفر از اعضای کمیسیون اصل (90) به انتخاب مجلس شورای اسلامی تشکیل میشود.
تبصره - در صورتی که به تعداد لازم از کمیسیونهای مذکور داوطلب نباشد مجلس از میان سایر نمایندگان داوطلبان (5) نفر را انتخاب مینماید.
ماده 39 - در اجرای ماده (53) قانون و با استناد ماده (74) قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی کشوری و انتخابات شوراهای مزبور - مصوب1365/4/29- به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراهای اسلامی کشور در هر استان هیات نظارت استان مرکب از سه نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی آن استان به تعیین هیات مرکزی نظارت تشکیل میشود. هیات مرکزی نظارت پس از تعیین اعضای هیات نظارت استان، اسامی آنان را به ستاد انتخابات استان مربوط و ستاد انتخابات کشور اعلام مینماید.
تبصره - در هر استانی که تعداد نمایندگان آن از سه نفر کمتر باشد و یا به حد نصاب از آن استان داوطلب نباشد، تعیین بقیه اعضاء از بین نمایندگان استانهای مجاور با هیات مرکزی نظارت میباشد.
ماده 40 - ستاد انتخابات استان پس از وصول اسامی اعضای هیات نظارت استان، اسامی نامبردگان را به فرمانداریهای تابع اعلام مینماید.
ماده 41 - هیات نظارت استان در هر شهرستان، هیات نظارت شهرستان بر انتخابات شوراهای اسلامی کشوری را مرکب از (5) نفر از معتمدان محل تشکیل میدهد و اسامی آنان را به فرمانداری ذی ربط و ستاد انتخابات استان اعلام مینماید.
ماده 42 - هیات نظارت شهرستان میتواند برای هر شعبه ثبت نام و اخذ رای یک نفر ناظر تعیین و نامبرده را حداکثر تا یک روز مانده به روز اخذ رای به فرماندارمعرفی نماید.
ماده 43 - شرکت اعضای هیات نظارت شهرستان در جلسات هیات اجرایی به منظور نظارت بر صحت برگزاری انتخابات میباشد و عدم حضور آنان در جلسات و یا خودداری از امضای صورت جلسهها مانع از ادامه کار انتخابات نخواهد بود.
ماده 44 - هیاتهای نظارت در چهارچوب قانون و آییننامه اجرایی تنها ناظر بر اجرای صحیح قانون میباشند و حق دخالت در امور اجرایی انتخابات را ندارند.
اعلام داوطلبی، بررسی سوابق و رسیدگی به صلاحیت داوطلبان
ماده 45 - فرماندار موظف است بلافاصله پس از وصول دستور شروع انتخابات، آگهی ثبت نام از داوطلبان، حاوی تاریخ شروع و خاتمه ثبت نام، محل ثبت نام، شرایط انتخابشوندگان و مدارک مورد نیاز شامل اصل شناسنامه عکسدار، دو نسخه تصویر کلیه صفحههای شناسنامه و چهار قطعه عکس جدید 4*3 را منتشر نماید و ظرف مهلت مقرر از داوطلبان عضویت در شوراها ثبت نام به عمل آورد.
ماده 46 - فرماندار میتواند با صدور حکم کتبی، مسئول یا مسئولانی از بین کارمندان فرمانداری را برای ثبت نام از داوطلبان عضویت در شوراها تعیین نماید.
ماده 47 - داوطلبان عضویت در شوراها در مهلت مقرر با مراجعه به فرمانداری و ارایه مدارک مورد نیاز شخصاً پرسشنامه اعلام داوطلبی را در دو نسخه در حضور مسئول ثبت نام تکمیل مینمایند. مسئول ثبت نام پس از دریافت و تطبیق مشخصات سجلی با اصل شناسنامه، رسید مدارک و پرسشنامه را به وی تسلیم میدارد.
ماده 48 - هیات اجرایی بلافاصله پس از تشکیل، مقدمات رسیدگی به صلاحیت داوطلبان را فراهم مینماید.
ماده 49 - فرماندار موظف است در اجرای ماده (46) قانون در پایان هر روز اسامی و مشخصات کلیه داوطلبان را به منظور بررسی سوابق، به مراجع ذیربط محل از قبیل اداره اطلاعات، نیروی انتظامی، دادگستری و ثبت احوال ارسال نماید.
تبصره - فرماندار موظف است به منظور پرهیز از هر گونه اشتباه و از قلم افتادگی، در پایان مهلت قانون ثبت نام نیز بلافاصله اسامی کلیه داوطلبان حوزه انتخابیه را که سوابق آنها از قبل استعلام شده است براساس حروف الفبا به مراجع یاد شده ارسال نماید.
ماده 50 - مراجع مذکور در ماده (46) قانون موظف در اجرای تبصره (2) ذیل همان ماده حداکثر ظرف مدت ده روز پس از وصول اسامی و مشخصات هر یک از داوطلبان، نتیجه بررسیهای انجام شده در خصوص سوابق آنان را به طور کتبی به فرماندار اعلام نمایند.
تبصره - اظهارنظر و تصمیم گیری در خصوص تایید یا عدم تایید صلاحیت داوطلبان براساس قانون تنها از وظایف و اختیارات هیاتهای اجرایی و نظارت میباشد و دستگاههای یاد شده در ماده (46) قانون حق اظهارنظر در این مورد را ندارند و موظفند فقط سوابق داوطلبان را منعکس نمایند.
ماده 51 - فرماندار موظف است به محض وصول اطلاعات لازم درباره سوابق هر یک از داوطلبان، جلسات هیات اجرایی را تشکیل دهد و حداکثر ظرف مدت هفت روز پس از وصول سوابق هر یک از داوطلبان با رعایت کامل متن ماده (49) قانون، به صلاحیت آنان رسیدگی و نتیجه را صورتجلسه نماید و بلافاصله یک نسخه از هر یک از صورت جلسه تنظیمی را به هیات نظارت شهرستان ارسال نماید.
ماده 52 - هیات نظارت شهرستان پس از وصول، جلسات رسیدگی به صلاحیت داوطلبان، به استناد ماده (48) قانون موظف است حداکثر ظرف مدت (7) روز از وصول هر یک از صورتجلسات، نظریه خود مبنی بر تایید یا رد صلاحیت داوطلبان را به طور کتبی به فرماندار اعلام نماید.
ماده 53 - فرماندار موظف است پس از وصول نظریه هیات نظارت شهرستان مبنی بر تایید یا رد تصمیمات هیات اجرایی شهرستان در خصوص بررسی صلاحیت داوطلبان و همچنین با رعایت قسمت اخیر ماده (48) قانون مبنی بر ملاک عمل بودن نظر هیات اجرایی پس از پایان مهلت تعیین شده برای هیات نظارت، بلافاصله مراتب تایید یا رد صلاحیت هر یک از داوطلبان را به طور کتبی به داوطلب تایید شده یا رد شده ذی ربط ابلاغ نماید.
ماده 54 - هیات نظارت استان موظف است ظرف مهلت مقرر در تبصره (3) ماده (50) قانون، نظر خود در خصوص تایید یا رد صلاحیت آن دسته از داوطلبانی که صلاحیتشان در هیات اجرایی رد شده و شاکی بودهاند را با تنظیم صورتجلسه به ضمیمه نامه رسمی به منظور ارسال به فرمانداری مربوط به ستاد انتخابات استانداری تسلیم نماید.
تبصره - چنانچه در مهلت مقرر هیچ گونه شکایتی از حوزه انتخابیه واصل نشده، مراتب صورتجلسه و به همان نحو عمل خواهد شد.
ماده 55 - ستاد انتخابات استانداری موظف است پس از وصول صورتجلسه رسیدگی به شکایات داوطلبان رد صلاحیت شده از هیات نظارت استان، بلافاصله مراتب را به فرمانداری مربوط اعلام نماید.
ماده 56 - فرماندار موظف است پس از وصول نظریه هیات نظارت استان، آگهی اسامی نامزدهای انتخاباتی را حداکثر ظرف سه روز تهیه و هشت روز قبل از روز اخذ رای به منظور اطلاع اهالی حوزه انتخابیه، در حوزه مذکور منتشر نماید.
ماده 57 - در اجرای ماده (24) قانون، نامزدهای انتخاباتی در صورت تمایل به داشتن نماینده در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای موظفند حداکثر تا سه روز قبل ازروز اخذ رای اسامی و مشخصات و یک قطعه عکس نمایندگان خود را به هیات اجرایی تسلیم نمایند.
ماده 58 - هیات اجرایی موظف است برای نمایندگان نامزدهای انتخاباتی، معرفی نامه و یا کارت شناسایی صادر و به نامزد ذی ربط تحویل نماید.
ماده 59 - شکایات و اعتراضات نمایندگان نامزدهای انتخاباتی از طریق نامزدهای مربوط جمعآوری و با امضای وی به هیاتهای اجرایی و نظارت شهرستان تسلیم خواهد شد.
ماده 60 - تدارکات و تامین احتیاجات مورد تقاضای هر یک از نمایندگان نامزدها به عهده نامزد معرفی کننده خواهد بود.
تبلیغات
ماده 61 - مدت فعالیت تبلیغات انتخاباتی برای کلیه نامزدها یکسان است و (18) روز قبل از روز اخذ رای آغاز و تا (24) ساعت قبل از روز اخذ رای ادامه خواهد داشت.
تبصره - فعالیتهای تبلیغاتی انتخابات شوراها توسط داوطلبان عضویت در شوراها و طرفداران آنان تحت هر عنوان، قبل و بعد از مدت تعیین شده ممنوع است.
ماده 62 - تبلیغات انتخاباتی فقط به روشهای مشروح زیر مجاز است:
1 - تشکیل جلسات سخنرانی و پرسش و پاسخ.
2 - انتشار عکس و پوستر کاغذی در یک نوع و یک اندازه به رنگ سیاه و سفید و حداکثر در قطع 40*50 سانتی متر و با استفاده از نمونه عکسی که به هنگامثبت نام و اعلام داوطلبی به مسئولان ثبت نام ارائه شده است.
3 - انتشار زندگینامه در یک نوع و به رنگ سیاه و سفید.
بنابراین دیوار نویسی، به راه انداخت کاروانهای تبلیغاتی و تظاهرات خیابانی و استفاده از پارچه و یا موادی غیر از کاغذ و نیز استفاده از تراکت و پلاکارد و امثال اینها در تبلیغات انتخاباتی به کلی ممنوع است.
تبصره 1 - به لحاظ حفظ حرمت و قداست حضرت امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری، استفاده از عکس و نام و فرمایشات ایشان در عکس پوستر و زندگینامه به هر شکل و عنوان ممنوع است.
تبصره 2 - در عکس و پوستر و زندگینامه غیر از نوشتن مشخصات فردی و سوابق تحصیلی، شغلی و فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و مبارزاتی و اعلام طرحها و برنامهها و خدماتی که در چهارچوب اهداف و وظایف شوراها میباشد، نوشتن هر گونه مطالب دیگری ممنوع است.
تبصره 3 - استفاده از عکس نامزد انتخاباتی از نوع همان سیاه و سفید که در تهیه پوستر به کار گرفته شده، در زندگینامه بلامانع است.
تبصره 4 - درجات تحصیلی و سوابق خدمات و فعالیتهای مورد ادعا در آثار تبلیغاتی باید مستند به مدارکی باشد که در صورت نیاز بتوان به هیات اجرایی ارائه نمود.
تبصره 5 - استفاده از بلندگو در سخنرانیها به گونهای که مخل آسایش دیگران نباشد مجاز است.
تبصره 6 - استفاده از عکس با لباس فرم نیروهای نظامی و انتظامی و بسیجی ممنوع است.
ماده 63 - هیچ یک از افراد حقیقی و حقوقی، شخصیتها، گروهها، اتحادیهها، احزاب، مجامع و انجمنهای سیاسی، مذهبی، اجتماعی، صنفی و تخصصی، جز تشکلهایی که در زمینه مسائل سیاسی فعالیت مینمایند و دارای پروانه رسمی فعالیت از مراجع قانونی میباشند مجاز به تبلیغ نامزدهای انتخاباتی نیستند و نامزدهای انتخاباتی نیز حق استفاده از نام آنها در حمایت از خود در آثار تبلیغاتی را ندارند. ضمناً تشکلهای مذکور مجاز به تبلیغات، فقط تحت نام آن تشکل میتوانند. تبلیغ نمایند و تبلیغ تحت نام اشخاص عضو آن تشکیل ممنوع است.
تبصره - مجامع، احزاب و گروههای مجاز میتوانند حمایت خود از نامزد انتخاباتی مورد نظر را به طور کتبی به وی اعلام نمایند و نامزد مزبور مجاز است حمایت آنان در آثار تبلیغاتی خود منعکس و منتشر نماید.
ماده 64 - از تاریخ اعلام رسمی اسامی نامزدهای انتخاباتی، انجام هر گونه فعالیت تبلیغات انتخاباتی له یا علیه نامزدها از صدا و سیما، میز خطابه، نماز جمعه وتریبون مجلس شورای اسلامی و یا هر وسیله دیگری که جنبه رسمی یا دولتی دارد و فعالیت کارمندان در ساعات اداری و همچنین استفاده از وسایل و سایرامکانات وزارتخانهها و ادارات، شرکتهای دولتی و موسسات وابسته به دولت و نهادها و موسسات که از بودجه عمومی (به هر مقدار) استفاده مینمایند و موسسات و نهادهایی که دارایی آنان از اموال عمومی است و همچنین در اختیار گذاشتن وسایل و امکانات مزبور ممنوع است.
ماده 65 - مجریان و ناظران انتخابات تحت هیچ عنوان و هیچ شرایط حق فعالیت تبلیغاتی برای نامزدهای انتخاباتی را ندارند.
ماده 66 - الصاق عکس و پوستر بر روی علایم راهنمایی و رانندگی، تابلوی بیمارستانها، تابلوی مدارس و تابلوهای نصب شده در معابر عمومی توسط بخش دولتی و یا خصوصی، مساجد و تکایا، نهادها، وسایط نقلیه عمومی، صندوقهای پست، باجههای تلفن، پستهای فشار قوی برق و سایر تاسیسات متعلق به وزارت نیرو، پلها و تابلوها و تاسیسات متعلق به وزارت راه و ترابری در جادهها و هر گونه تابلو راهنما ممنوع است و مامورین انتظامی در صورت مشاهده چنین مواردی متخلفین را جلب و به منظور تعقیب قانونی به مقامهای قضایی تحویل مینمایند. فرمانداریها نیز باید با استفاده از امکانات محلی نسبت به امحای چنین اوراق و آثاری اقدام نمایند.
تبصره - هیاتهای اجرایی موظفند با همکاری شهرداری و یا سایر امکانات محلی، محلهای مناسبی را به منظور الصاق و یا آویختن آثار تبلیغاتی نامزدها تعیین نمایند.
ماده 67 - هیچ کس حق ندارد عکس یا پوسترهای تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی را که در محلهای مجاز الصاق شده است، در مدت و زمان قانونی تبلیغات پاره یا معدوم نماید.
ماده 68 - هر گونه عکس و آثار تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی که در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای وجود دارد باید قبل از شروع اخذ رای توسط اعضای شعبه امحا شود.
ماده 69 - در صورتی که مطبوعات و نشریات، آگهی یا مطالبی علیه نامزدهای انتخاباتی درج کنند و یا مطالبی بنویسد که دال بر انصراف گروه یا اشخاصی از نامزدهای معین باشد نامزدها حق دارند پاسخ خود را ظرف (18) ساعت پس از انتشار به وسیله فرمانداری به روزنامه مزبور بدهند و روزنامه مکلف به چاپ فوری آن قبل از زمان ممنوعیت، طبق قانون مطبوعات میباشد. در صورتی که آن نشریه قبل از ساعات ممنوعیت تبلیغاتی منتشر نشود. مسئول آن باید با هزینه خود پاسخ نامزد را به روزنامه یا مجلهای که در غیر مدت ممنوعیت چاپ میشود ارسال دارد و آن نشریه مکلف به درج آن در اولین چاپ نشریه خواهد بود. در صورت انتشار این گونه مطالب در غیر مطبوعات نیز نامزد معترض حق دارد نظر خود را منتشر نماید.
ماده 70 - نامزدهای انتخاباتی و طرفداران آنان به هیچ وجه مجاز به تبلیغ علیه نامزدهای دیگر نیستند و تنها میتوانند شایستگیهای خود یا نامزد مورد نظرشان را مطرح نمایند و هر گونه هتک حرمت و حیثیت نامزدهای انتخاباتی برای عموم ممنوع است.
ماده 71 - نمونه هر گونه آثار تبلیغات انتخاباتی نامزدها باید قابل از چاپ و انتشار به تایید هیات اجرایی مربوط برسد. بنا براین انتشار هر گونه آثار تبلیغاتی که اثر مهر و یا امضای هیات اجرایی را نداشته باشد ممنوع است و هیات اجرایی موظف است بلافاصله به روشهای مقتضی نسبت به جمعآوری و امحای آنها اقدام نماید.
ماده 72 - زمان و مکان هر گونه تجمع و تشکیل جلسات سخنرانی و پرسش و پاسخ باید حداقل (48) ساعت قبل از برگزاری، به اطلاع هیات اجرایی برسد.
ماده 73 - تشکیل ستاد تبلیغات انتخابات نامزدها بودن اعلام نشانی محل ستاد و نام مسئول و اعضای آن به هیات اجرایی به کلی ممنوع است.
ماده 74 - هیات اجرایی میتواند از نظرات مشورتی ادارات و سازمانهایی که در امر تبلیغات صاحب نظر و ذی ربط میباشند مانند اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی و غیر اینها در امر ساماندهی و کنترل تبلیغات انتخاباتی نامزدها استفاده نمایند و سازمانهای مذکور در صورت درخواست هیاتهای اجرایی، موظف به همکاری و شرکت در جلسات هیات اجرایی میباشد.
برنامه روز اخذ رای و قرائت آراء و اعلام نتیجه اخذ رای
ماده 75 - اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای حداقل یک ساعت قبل از وقت مقرر در محل شعبه حاضر میشوند. ابتدا به استناد تبصره (2) ذیل ماده (40) قانون، نسبت به انتخاب هیات رئیسه و منشیها اقدام و مراتب را در صورت جلسه درج مینمایند، سپس صندوق اخذ رای را در حضور نماینده فرماندار و ناظر بر انتخابات (در صورت حضور) باز میکنند و پس از حصول اطمینان از خالی بودن صندوق، آن را لفاف، با لاک و مهر شعبه ثبت نام و اخذ رای لاک و مهرمینمایند و پس از امضا و تایید مراتب فوق در صورتجلسه، برنامه اخذ رای و قرائت آرا را در (6) مرحله به شرح زیر انجام میدهند:
الف - مرحله مراجعه رای دهندگان.
ب - مرحله کنترل.
ج - مرحله ثبت نام.
د - مرحله اخذ رای.
ه- - مرحله قرائت و شمارش آراء.
و - مرحله تنظیم و تکمیل صورتجلسه.
الف - مرحله مراجعه رای دهندگان
1 - اعضای شعبه باید ترتیبی اتخاذ نمایند که رای دهندگان از یک سمت وارد محل شعبه شوند و پس از دادن رای از سمت دیگر خارج گردند.
2 - مامورین انتظامی موظفند طبق دستور نماینده فرماندار یا رئیس شعبه ثبت نام و اخذ رای از ازدحام در داخل محوطه اخذ رای ممانعت نمایند تا اخذ رای در کمال آرامش انجام پذیرد.
3 - رای دهندگان با در دست داشتن عین شناسنامه خود در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای حضور مییابند و به ترتیب به منظور ثبت نام و دادن رای وارد محوطه اخذ رای میشوند.
ب - مرحله کنترل
کنترل در سه مرحله انجام میشود:
1 - کنترل شناسنامه:
نماینده فرماندار یا رئیس شعبه یا هر یک از سه منشی شعبه ثبت نام و اخذ رای با ملاحظه شناسنامه رای دهنده موارد را مورد توجه قرار می دهند:
الف - شناسنامه به مهر شعب دیگر ممهور نشده باشد.
ب - شناسنامه متعلق به شخص مراجعه کننده بوده و صاحب آن در روز اخذ رای حداقل (15) سال تمام سن داشته باشد.
2 - نماینده فرماندار با رئیس شعبه و یا هر یک از سه منشی، انگشت سبابه دست راست رای دهنده را کنترل مینماید تا آلوده به رنگ جوهر استامپ، که نشان دهنده رای در شعبه دیگر است، نباشد.
در صورتی که مراجعه کننده دارای شناسنامهای باشد که ممهور به مهر انتخابات در روز اخذ رای است و دلالت بر دادن رای در شعبه دیگری نماید و یا در انگشت سبابه او اثر جوهر استامپ شعبه اخذ رای دیگری مشاهده شود، با دستور نماینده فرماندار از رای دادن وی جلوگیری به عمل میآید.
3 - کنترل شرط احراز توطن:
به استناد بند (3) ماده (25) و تبصره ذیل آن، اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای به روشهای مقتضی کنترل مینمایند که شخص رای دهنده و یا افراد تحت تکفل وی (همسر و فرزندان) حداقل یک سال متوالی متصل به زمان اخذ رای در محل سکونت داشته باشد.
به استناد قسمت اخیر بند (3) ماده (25) قانون، در شهرها و شهرکهای بالای یکصد هزار نفر جمعیت نیازی به احراز سکونت نمیباشد.
ج - مرحله ثبت نام
1 - پس از انجام مرحله کنترل و حصول اطمینان از اینکه شناسنامه متعلق به مراجعه کننده است و واجد شرایط رای دادن میباشد، یک نفر از منشیها نسبت به ثبت مشخصات وی براساس مندرجات شناسنامه بر روی برگ تعرفه اقدام و پس از اخذ اثر انگشت رای دهنده روی برگ تعرفه، آن را با قید تاریخ با مهر انتخاب ممهور و امضا مینماید.
2 - متصدی ثبت نام، شناسنامه رای دهنده را نیز به مهر انتخابات ممهور و به وی تحویل مینماید.
د - مرحله اخذ رای
1 - پس از ثبت نام از رای دهنده، متصدی ثبت نام برگ رای را بعد از ممهور نمودن به مهر انتخابات از محل نقطه چین از تعرفه انتخاباتی جدا میکند و به رای دهنده تسلیم مینماید تا رای دهنده اسم نامزد یا نامزدهای مورد نظر خود را حداکثر به تعداد اعضای اصلی شورا بر روی آن بنویسد، تا کند داخل صندوق بیاندازد و از درب خروجی شعبه خارج شود. بدیهی است تعرفههای انتخاباتی در محل شعبه باقی میماند و باید در نگهداری و حفاظت آنها دقت مراقبت کامل به عمل آید.
2 - نماینده فرماندار و اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای باید ترتیبی اتخاذ نمایند که رای نویسی مخفی باشد و به صورت کاملاً آزاد و بدون اعمال نفوذ شخص دیگری انجام پذیرد و هیچ یک از اعضای شعبه و نماینده فرماندار و مامورین انتظامی و نماینده هیات نظارت و اصولاً کلیه افراد که به هر گونه در شعبه وظیفهای بر عهده دارند حق نوشتن رای برای اشخاص را ندارند. در صورتی که برای نوشتن رای نیاز به فرد دیگری باشد، رای دهنده بایستی از وجود افراد خارج از شعبه که مورد اعتماد وی هستند، استفاده نماید و اعضای شعبه نیز کنترل نمایند تا عمل خلاف قانون انجام نگیرد
3 - نماینده هیات نظارت حق دخالت در امور اجرایی انتخابات را ندارد و در صورت مشاهده تخلف یا اعمال نفوذ موظف است مراتب را به اعضای شعبه و نماینده فرماندار تذکر دهد و آنان ضمن بررسی موضوع باید فرد یا افراد خاطی را توسط مامورین انتظامی حاضر در شعبه جلب و مراتب را صورتجلسه نمایند وهمراه خاطی تحویل مقامهای قضایی دهند.
ه - - مرحله قرائت و شمارش آرا
اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رای در صورت حصول اطمینان از اینکه کلیه مراجعه کنندگان رای خود را در صندوقهای رای انداختهاند و دیگر کسی برای دادن رای در محل شعبه حضور ندارد، بلافاصله پس از شمارش تعرفهها و ثبت تعداد آن در صورت جلسه، با حضور نماینده فرماندار و نماینده هیات نظارت، شمارش و قرائت آراء را به ترتیب ذیل آغاز مینمایند:
1 - ابتدا رئیس یا نایب رئیس شعبه اخذ رای به همکاری یکی از منشی ها لاک و مهر اخذ رای را باز و تعداد برگهای داخل صندوق را بدون اینکه قرائت شود شمارش می کنند و پس از تطبیق تعداد آنها با تعداد برگهای تعرفه به یکی از دو حالت زیر عمل می نماید:
الف - چنانچه تعداد اوراق رای داخل صندوق بیشتر از تعداد تعرفهها باشد بر اساس بند «ج» ماده (20) قانون، به تعداد اضافی ابتدا از اوراق غیرچاپی و متفرقه و سپس از مجموع برگهای رای، بدون اینکه خوانده شود بر میدارند و جمله «باطل شد» را در پشت آن قید و تعداد آن را در صورت جلسه اخذ رای نیز درج و در پایان ضمیمه صورتجلسه مینمایند.
ب - در صورتی که تعداد اوراق رای داخل صندوق مساوی یا کمتر از تعداد تعرفهها باشد، اقدام خاصی صورت نمیگیرد و فقط مراتب در صورتجلسه درج میشود.
2 - پس از اینکه شمارش آراء به ترتیب یاد شده انجام شد، قرائت آرا با رعایت مواد (19)، (20)، (22) و (23) قانون و بندها و تبصرههای ذیل آنها انجام خواهد شد.
و - مرحله تنظیم صورتجلسه
پس از خاتمه شمارش و قرائت آراء، صورتجلسه اخذ رای شعبه در پنج نسخه تنظیم و سپس تعداد رای هر یک از نامزدها در صورتجلسه قید میشود. پس از انجام این کار، صورتجلسه به امضای نماینده فرماندار و اعضای شعبه اخذ رای و نماینده هیات نظارت میرسد و بلافاصله کلیه اوراق و مدارک انتخاباتی و یک نسخه از صورتجلسه تنظیمی داخل صندوقرای قرار داده میشوند و پس از لاک و مهر شدن صندوق یا صندوقها، اعضا شعبه اخذ رای به اتفاق نماینده فرماندار و به همراه نماینده هیات نظارت و ماموران محافظ صندوق، صندوق یا صندوقهای رای را همراه با یک نسخه از صورتجلسه نتایج آرای شعبه و سایر مدارک رسماً تحویل هیات اجرایی میدهند. از سه نسخه باقی مانده صورتجلسه نتایج آراء، یک نسخه تحویل نماینده هیات نظارت، یک نسخه تحویل نماینده فرماندار و یک نسخه نیز تحول رئیس شعبه میشود.
اگر در روز اخذ رای مسایل و مشکلاتی پدید آید باید در قسمت انتهای صورتجلسه نوشته شود و به امضای اعضای شعبه، نماینده فرماندار و نماینده هیات نظارت شهرستان برسد.
ماده 76 - هیات اجرایی پس از دریافت صندوق یا صندوقهای محتوی آراء و مدارک و صورتجلسات شعب ثبت نام و اخذ رای در حوزه انتخابیه، در حضور اعضای هیات نظارت شهرستان نسبت به تنظیم صورتجلسه نتیجه اخذ رای در حوزه انتخابیه اقدام مینماید و یک نسخه از صورتجلسه را برای انتشار آگهی نتیجه انتخابات به فرماندار تحویل میدهد.
ماده 77 - فرماندار موظف است بلافاصله پس از دریافت صورتجلسه نتیجه اخذ رای از هیات اجرایی شهرستان نسبت به تنظیم آگهی نتیجه انتخابات و انتشار آن در حوزه انتخابیه اقدام نماید.
بررسی شکایات
ماده 78 - به استناد ماده (52) قانون، هیاتهای اجرایی موظفند از تاریخ اعلام نهایی صلاحیت داوطلبان تا دو روز پس از اعلام نتیجه اخذ رای انتخابات، شکایات واصله را بپذیرند و ظرف مدت پنج روز به آنها رسیدگی نمانید. بنابراین چنانچه در مهلت یاد شده شکایتی از حوزه انتخابیه به هیات اجرایی شهرستان واصل شود، هیات مذکور موظف است حداکثر ظرف مدت پنج روز پس از وصول هر شکایات در جلسه مشترک با هیات نظارت شهرستان به آن رسیدگی و مراتب را صورتجلسه نمایند.
تبصره 1 - شکایاتی قابل طرح و بررسی میباشد که نام و نام خانوادگی، نام پدر، آدرس محل کار یا سکونت شاکی که هویت وی را آشکار مینماید، دارا باشند.
تبصره 2 - هیات اجرایی پس از پایان مهلت دریافت و رسیدگی به شکایات، چنانچه هیچ گونه شکایتی از انتخابات دریافت ننموده باشد، مراتب عدم وصول شکایت را نیز صورتجلسه مینماید.
ماده 79 - هیات اجرایی موظف است پس از اتمام مهلت رسیدگی به شکایات، بلافاصله با توجه به شکایات دریافتی و بررسی کلی چگونگی برگزاری انتخابات، نظریه خود را در مورد چگونگی برگزاری و پیشنهاد تایید یا ابطال انتخابات حوزه انتخابیه را طی صورت جلسهای به هیات نظارت شهرستان اعلام نماید.
تبصره 1 - چنانچه بررسی شکایات منجر به ابطال آرای شعبه یا شعبی از حوزه انتخابیه شود که در سرنوشت انتخابات موثر باشد، هیات اجرایی شهرستان موظف است آرای باطل شده را در نتایج قبلی دخالت داده و نتیجه جدید به دست آمده از آن را در صورتجلسه مذکور منظور نماید.
تبصره 2 - پیشنهاد ابطال کل انتخابات یا آرای شعبه یا تعدادی از شعب میباید مستدل و براساس مواد قانون باشد.
ماده 80 - هیات نظارت شهرستان موظف است حداکثر ظرف پنج روز از وصول نظریه پیشنهاد هیات اجرایی شهرستان، چنانچه صحت برگزاری انتخابات را تایید کند مراتب را صورتجلسه و یک نسخه از آن را برای فرماندار ارسال نماید.
تبصره 1 - هیات نظارت شهرستان موظف است حداکثر ظرف مدت یاد شده چنانچه صحت برگزاری انتخابات را تایید ننماید، پیشنهاد ابطال انتخابات حوزه انتخابیه را طی صورتجلسهای همراه با دلایل و مدارک مستند به هیات نظارت استان ارائه نماید.
تبصره 2 - هیات نظارت شهرستان موظف است پس از وصول پیشنهاد ابطال انتخابات از هیات نظارت شهرستان حداکثر ظرف پنج روز چنانچه با پیشنهاد ابطال انتخابات موافق نباشد مراتب را طی صورتجلسهای با هیات مذکور اعلام نماید و در صورتی که با پیشنهاد ابطال موافق باشد موظف است مراتب را به منظور اظهارنظر نهایی به هیات مرکزی نظارت اعلام نماید.
تبصره 3 - هیات مرکزی نظارت موظف است ظرف پنج روز پس از وصول صورتجلسه از هیات نظارت استان، نظر نهایی خود را در خصوص تایید صحت یا ابطال برگزاری انتخابات به هیات نظارت استان اعلام نماید.
تبصره 4 - هیاتهای نظارت موظفند از طریق سلسله مراتب و به همان ترتیبی که صورتجلسههای اظهارنظر در خصوص صحت یا عدم صحت برگزاری انتخابات در حوزه انتخابیه را دریافت نمودهاند نظریه خود را به هیات اجرایی شهرستان اعلام نمایند.
تبصره 5 - به استناد ماده (58) قانون ابطال یک یا چند شعبه اخذ رای که در سرنوشت انتخابات موثر باشد با تایید هیات مرکزی نظارت معتبر خواهد بود. بنابراین هیاتهای نظارت شهرستان و استان در اظهارنظرهای خود در خصوص صحت و یا عدم صحت برگزاری انتخابات این موضوع را مد نظر خواهند داشت.
ماده 81 - فرمانداری موظف است پس از وصول صورت جلسه مبنی بر تایید صحت برگزاری و یا ابطال انتخابات حوزه انتخابیه، مراتب را از طریق انتشار آگهی به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند.
ماده 82 - به استناد ماده (56) قانون، چنانچه کسی به تایید صحت برگزاری انتخابات معترض باشد، حداکثر ظرف مدت دو روز پس از انتشار آگهی میتواند شکایت خود را حسب مورد به هیات نظارت استان اعلام نماید.
ماده 83 - هیات نظارت استان موظف است حداکثر ظرف (15) روز پس از وصول شکایات معترضان، براساس مواد (56) و(59) قانون، نتیجه قطعی و نهایی انتخابات حوزه انتخابیه را به فرماندار مربوط اعلام نماید.
تبصره 1 - چنانچه ظرف مهلت مقرر شکایتی واصل نشود، مراتب عدم وصول شکایت نیز به فرماندار مربوط اعلام خواهد شد.
تبصره 2 - فرماندار موظف است نظر قطعی و نهایی دریافتی از هیات نظارت استان در خصوص تایید یا عدم تایید صحت برگزاری انتخابات را از طریق انتشارآگهی به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند.
ماده 84 - فرماندار موظف است پس از انتشار آگهی نتیجه انتخابات، موضوع ماده (80) و تبصره (2) ذیل ماده (82) این آییننامه، یک نسخه از نتایج قطعی ونهایی انتخابات حوزه انتخابیه را به ستاد انتخابات استانداری و یک نسخه آن را به ستاد انتخابات کشور ارسال نماید.
صدور کارت عضویت اعضاء و امحای اوراق انتخاباتی
ماده 85 - کارت عضویت اعضای شوراها با امضای فرماندار و مهر فرمانداری صادر میشود.
تبصره - کارت عضویت فقط برای اعضای اصلی شورا صادر میشود.
ماده 86 - فرماندار موظف است پس از وصول دستور امحای آراء و اوراق انتخابات شوراها از ستاد انتخابات کشور، حتیالامکان با حضور اعضای هیاتهایاجرایی و نظارت، نسبت به امحای اوراق تعرفه و برگهای رای مصرف شده حوزه انتخابیه در صورتی که کارت عضویت اعضای آن صادر شده باشد به نحو مقتضی اقدام و مراتب را صورتجلسه و نتیجه را به ستاد انتخابات کشور و ستاد انتخابات استانداری اعلام نماید.
ماده 87 - دستورالعمل اجرایی و فرمهای مربوط به این آییننامه پس از تصویب وزیر کشور قابل اجرا میباشد.
معاون اول رئیس جمهور- حسن حبیبی