اساسنامه دانشگاه بین‌المللی اهل بیت علیهم‌السلام

مصوب 1393/01/19 شورای عالی انقلاب فرهنگی

اساسنامه «دانشگاه بین‌المللی اهل بیت علیهم‌السلام» که در جلسه 744 مورخ 1393/1/19 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است، به شرح ذیل برای اجرا ابلاغ می‌شود:

مقدمه
نظر به کلام بلند و آسمانی امام علی‌بن‌موسی‌الرضا علیه‌السلام: «... إنّ النّاس لَو عَلِموا مَحاسِنَ کَلامِنا لاتّبعونا» و باتوجه به اهداف مندرج در ماده‌چهار اساسنامه مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام و به‌منظور نشر معارف قرآن کریم، آخرین ودیعه آسمانی و تعالیم اهل بیت علیهم‌السلام در مراکز، دانشگاه‌ها و موسسات علم پژوه جهان و تعامل سازنده با اصحاب علم و اندیشه و تربیت استادان و محققان و متخصصان متعهد در آفاق اندیشه و تربیت اهل بیت علیهم‌السلام در رشته‌های مختلف، «مرکز آموزش عالی اهل بیت علیهم‌السلام» با دریافت مجوز از شورای گسترش آموزش عالی، از سال 1383 شروع به فعالیت نمود که به‌دلیل ناکارآمدی عنوان «مرکز» در خارج از کشور، جذب دانشجو، تنظیم توافقنامه با دیگر دانشگاه‌های مختلف دنیا، اعتبار مدارک دانش‌آموختگان ازسوی غالب کشورها و به تبع آن اشتغال دانش‌آموختگان با مشکل روبه‌رو شده است؛ لذا جهت تحقق اهداف تعریف شده و نیز اجرایی شدن فرمان مقام معظم رهبری خطاب به مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام در اجلاس 24 شهریور ماه 1390 مبنی بر تامین نیازهای علمی بشر و مسلمانان جهان، «مرکز آموزش عالی اهل بیت علیهم‌السلام» به «دانشگاه بین‌المللی اهل بیت علیهم‌السلام» که در این اساسنامه به اختصار «دانشگاه» نامیده می‌شود، ارتقاء می‌یابد.

فصل اول - کلیات

ماده 1- مرکز اصلی «دانشگاه»، شهر تهران می‌باشد و دانشگاه می‌تواند با هماهنگی و موافقت وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در داخل و خارج از کشور، شعب یا واحدهای تابعه و وابسته دایر نماید.

ماده 2(اصلاحی 1402/02/11)- «دانشگاه» نهادی است عمومی که از استقلال مالی، اداری و استخدامی برخوردار است و مطابق مواد آتی این اساسنامه فعالیت می‌نماید.

ماده 3- «دانشگاه» در چهارچوب مقررات و ضوابط مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به برنامه‌ریزی آموزشی و گسترش رشته‌ها به‌صورت حقیقی و مجازی و با اولویت تحصیلات تکمیلی و اعطای مدرک رسمی می‌پردازد.

فصل دوم - اهداف و ماموریت‌ها

ماده 4- اهداف دانشگاه عبارتند از:
1- تبیین معارف قرآن و اهل بیت علیهم‌السلام در تمامی عرصه‌های بین‌المللی به‌ویژه در مجامع دانشگاهی
2- کمک به احیاء و گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی و میراث اهل بیت علیهم‌السلام.
3- تامین نیازهای علمی، پژوهشی و تخصصی مسلمانان جهان به ویژه پیروان اهل بیت علیهم السلام و توانمندسازی آن‌ها.
4- انتقال پژوهش‌های راهبردی اسلام ناب محمدی(ص) به مراکز علمی و پژوهشی جهان بر اساس اندیشه­ های امام خمینی(ره) و امام خامنه ­ای(دام عزه) و تجربیات انقلاب اسلامی.

ماده 5 - ماموریت‌های دانشگاه به شرح زیر است:

1- شناسایی نیازهای علمی، تخصصی و تحقیقاتی مراکز، دانشگاه‌ها و موسسات علمی، فرهنگی کشورهای مختلف جهان با اولویت جهان اسلام، به‌منظور ارائه خدمات علمی، تخصصی و تحقیقاتی به آن‌ها.

2- تربیت محققان و متخصصان متدین و متعهد و صاحب صلاحیت لازم برای تامین نیازهای کشورهای مختلف با اولویت جهان اسلام و ارتقای علمی، پژوهشی و تخصصی مسلمانان، به‌ویژه پیروان اهل بیت علیهم‌السلام و توانمندسازی آن‌ها در رشته‌های مختلف علوم انسانی، فنی مهندسی، پزشکی و علوم پایه ازطریق جذب و پذیرش داوطلبان مسلمان پیرو اهل بیت علیهم‌السلام به‌صورت مستقل و در چهارچوب آیین­ نامه ه­ای خاص با تفاهم با وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به اشکال زیر صورت می‌پذیرد:

الف) مستقیماً توسط «دانشگاه» در ایران.

ب) در قالب توافقنامه همکاری با دیگر دانشگاه‌های ایران، مشروط بر این­که نظارت فرهنگی و آموزشی دانشجویان برعهده «دانشگاه» باشد و برای تحقق اهداف فرهنگی دانشگاه، تامین خوابگاهِ مستقل برای این دانشجویان در اولویت کاری «دانشگاه» قرار گیرد.

تبصره 1(اصلاحی 1402/02/11)- با توجه به حاکمیتی بودن و خاص بودن دانشگاه و نوع پذیرش دانشجویان، وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی همکاری لازم را در صدور مجوز رشته­های آموزشی حسب درخواست «دانشگاه» و طبق ضوابط انجام خواهند داد.

تبصره 2- به‌منظور هدفمندسازی جذب دانشجویان غیرایرانی به‌صورت بورسیه، وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در جذب و معرفی این‌گونه دانشجویان به دانشگاه‌ها، «دانشگاه» را در اولویت قرار دهند.

تبصره 3- در هر رشته حداکثر 10 درصد از دانشجویان می‌توانند از اتباع ایرانی باشند.

ج) تاسیس شعبه یا واحد دانشگاه و دیگر مراکز آموزشی در کشورهای هدف با رعایت اولویت‌ها با اعلان نیاز رئیس هیات امناء و تصویب هیات امناء.

تبصره 1- «دانشگاه» می‌تواند در قالب توافقنامه با دانشگاه‌های معتبر کشورهای مختلف، دوره‌های مشترک برگزار و مدرک دانش‌آموختگان را راساً یا به‌طور مشترک صادر نماید.

تبصره 2- «دانشگاه» می‌تواند دوره‌های دکتری خود را با مجوز هیات امناء، به‌صورت پژوهش محور برگزار نماید و استاد راهنما یا مشاور را از کشور هدف انتخاب نماید.

تبصره 3- «دانشگاه» می‌تواند برخی از واحدهای درسی را به صورت مجازی برگزار نماید.

3- ایجاد ارتباط و همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی، پژوهشی مختلف جهان در راستای تحقق اهداف دانشگاه.

4- برگزاری همایش‌های بین‌المللی به‌منظور تبیین اسلام ناب و معارف اهل بیت علیهم‌السلام.

5 - اعطای فرصت‌های مطالعاتی به استادان و دانشجویان مقطع دکتری دانشگاه‌های جهان.

6 - طراحی و راه‌اندازی رشته‌ها در سطوح و مقاطع مختلف تحصیلی، آموزش‌های مقدماتی، زبان فارسی و سایر زبان‌های موردنیاز - متناسب با اهداف دانشگاه - به دو شیوه حضوری و غیرحضوری.

7- تهیه و تدوین محتوای آموزشی موردنیاز.

8 - تالیف، ترجمه و انجام پژوهش‌های بنیادی و کاربردی مورد نیاز و نشر آنها به زبان‌های مختلف دنیا.

9- عضویت در نهادها و سازمان‌های بین‌المللی علمی - فرهنگی و اعطای مدرک و عضویت افتخاری به شخصیت‌های علمی جهان.

10- ایجاد کرسی‌های علمی - آموزشی با اولویت اسلام‌شناسی و شیعه‌شناسی در دانشگاه‌ها و مراکز علمی جهان.

11- مدیریت و سامان‌دهی امور دانش‌آموختگان دانشگاه و مراکز تابعه وابسته.

فصل سوم - ارکان

ماده 6 - ارکان دانشگاه عبارت است از:
الف - موسس
ب - هیات امناء
ج - رئیس دانشگاه
د - شورای دانشگاه

ماده 7 - موسس
موسس، مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام است که عهده‌دار وظایف زیر می‌باشد:
1- تدوین اساسنامه و اصلاحات بعدی آن جهت پیشنهاد برای تصویب در شورای عالی انقلاب فرهنگی.
2- معرفی آن عده از اعضای هیات امناء که طبق اساسنامه باید توسط موسس انتخاب شوند.
3- فراهم کردن مقدمات و امکانات لازم اعم از فضای کالبدی و تجهیزات برای فعالیت دانشگاه.
4- نظارت بر فعالیت‌های آموزشی و فرهنگی دانشگاه برای تحقق اهداف مذکور در اساسنامه.
5 - بررسی و تایید پیشنهاد هیات امناء در خصوص انحلال دانشگاه در چهارچوب مقرّرات وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و اعلام آن به شورای عالی انقلاب فرهنگی جهت تصویب.

ماده 8 - هیات امناء
هیات امناء مرکب از شخصیت‌های حقوقی و حقیقی زیر است:
1- دبیر کل مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام (رئیس هیات امناء)
2- نماینده تام‌الاختیار رئیس جمهور
3- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری یا نماینده تام‌الاختیار وی
4- وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا نماینده تام‌الاختیار وی
5 - وزیر امور خارجه یا نماینده تام‌الاختیار وی
6 - شهردار تهران
7- رئیس دانشگاه (دبیر هیات امناء)
8 - سه نفر از شخصیت‌های علمی و فرهنگی به‌عنوان نماینده شورای عالی مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام
9- دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی
10- رئیس جامعه المصطفی‌العالمیه
11- دو تا چهار تن از شخصیت‌های دانشگاهی با حداقل مرتبه استادیاری و داشتن لااقل سه سال سابقه عضویت هیات علمی در «دانشگاه» و یا دیگر دانشگاه‌های کشور که بتوانند نقش موثری در تحقق اهداف دانشگاه داشته باشند، به پیشنهاد رئیس دانشگاه و تصویب موسس.

تبصره - اشخاص حقیقی مذکور در این بند برای مدت پنج سال با تایید و حکم وزیر علوم، تحقیقات و فناوری منصوب می‌شوند و انتصاب مجدد آنها بلامانع است.

ماده 9 - وظایف و اختیارات هیات امناء عبارت است از:
1- انتخاب یا عزل رئیس دانشگاه
2- تصویب سازمان و تشکیلات دانشگاه بنا به پیشنهاد رئیس دانشگاه
3- بررسی و تصویب بودجه سالانه جاری،‌عمرانی و تحقیقاتی دانشگاه
4- تصویب آیین‌نامه استخدامی و حقوق و دستمزد کارکنان دانشگاه در چهارچوب ضوابط و مقررات مربوط
5 - تصویب آیین‌نامه‌ها و مقررات جذب اعضای هیات علمی در چهارچوب ضوابط مصوب هیات عالی جذب اعضای هیات علمی
6 - تصویب آیین‌نامه مالی - معاملاتی دانشگاه
7- تایید حسابرس و تعیین حق‌الزحمه او بنا به پیشنهاد رئیس دانشگاه
8 - جلب کمک‌های مالی و امکانات از اشخاص حقیقی و حقوقی
9- تایید حساب‌ها و ترازنامه سالانه دانشگاه براساس گزارش حسابرس دانشگاه و ارسال آن به موسس
10- تصویب اخذ تسهیلات بانکی
11- تصویب سیاست‌های کلان و برنامه‌های توسعه‌ای دانشگاه
12- پیشنهاد انحلال دانشگاه یا واحدهای وابسته به آن به موسس
13- تنظیم و تصویب آیین‌نامه داخلی هیات امناء

تبصره - هیات امناء موظف است کلیه ضوابط و مقررات مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر قوانین و مقررات جاری کشور را رعایت کند.

ماده 10 - جلسات هیات امناء با حضور اکثریت اعضا رسمیت یافته و مصوبات آن با رای اکثریت اعضای حاضر، معتبر است.

تبصره - در موارد پیشنهاد تغییر یا اصلاح اساسنامه و پیشنهادِ عزل یا نصب رئیس دانشگاه، مصوبات هیات امناء با رای حداقل دو سوم کل اعضا معتبر است.

ماده 11- عضویت در هیات امناء قائم به شخص بوده و وظایف و اختیارات ناشی از آن، قابل تفویض به دیگری نیست.

تبصره - هیات امناء در موارد خاص و با تصویب دو سوم اعضا، می‌تواند برخی از وظایف و اختیارات خود را به جمعی از اعضای هیات امناء به‌طور موقت واگذار نماید.

ماده 12- رئیس دانشگاه
رئیس دانشگاه نماینده قانونی دانشگاه در مراجع ذی‌صلاح است و از میان شخصیت‌های دانشگاهی شایسته، توانمند، با تجربه و با حداقل مرتبه دانشیاری توسط هیات امناء و تایید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، با حکم رئیس هیات امناء برای مدت 5 سال انتخاب می‌شود. انتخاب مجدد او، بلامانع است.

تبصره 1- درصورت لزوم هیات امناء می‌تواند رئیس دانشگاه را از میان شخصیت‌های مجرب و توانمند و با رتبه پایین‌تر علمی نیز انتخاب نماید.

تبصره 2- پذیرش استعفا و یا عزل رئیس دانشگاه پس از تصویب هیات امناء و تایید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با حکم رئیس هیات‌امناء امکان‌پذیر خواهدشد.

ماده 13- وظایف و اختیارات رئیس دانشگاه
1- اداره کلیه امور دانشگاه
2- اجرای ضوابط و مقررات مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی، وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و هیات امناء
3- نظارت بر حسن اجرای امور فرهنگی، آموزشی و پژوهشی، تجهیزاتی، اداری، مالی، معاملاتی، توسعه‌ای و استخدامی دانشگاه براساس ضوابط و مقررات مربوط
4- پیشنهاد سیاست‌های کلان و برنامه های توسعه ای دانشگاه به هیات امناء جهت تصویب
5 - پیشنهاد سازمان و تشکیلات دانشگاه به هیات امناء، جهت تصویب
6 - استخدام، انتصاب و عزل مدیران،‌کارکنان آموزشی و غیرآموزشی دانشگاه و واحدهای تابعه با رعایت ضوابط و مقررات و آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های مصوب مراجع ذی‌صلاح
7- تهیه، تنظیم و پیشنهاد بودجه سالانه دانشگاه به هیات امناء، برای تصویب
8 - امضا کلیه اسناد و اوراق بهادار و تعهدآور دانشگاه و متعهد بودن در قبال آن­ها
9- انعقاد قرارداد با اشخاص حقیقی و حقوقی به نام و حساب دانشگاه در چهارچوب ضوابط مربوط
10- پیشنهاد آیین‌نامه‌های مالی و معاملاتی، استخدام و حقوق و دستمزد اعضای هیات علمی و کارکنان دانشگاه به هیات امناء جهت تصویب
11- قبول هدایا از اشخاص حقیقی و حقوقی و جذب کمک‌های مالی آنان در چهارچوب قوانین و مقررات و آیین­ نامه­ های داخلی
12- افتتاح حساب‌های دانشگاه نزد بانک‌ها و دیگر موسسات مالی و اعتباری داخل و خارج کشور و یا بستن آن‌ها و حفظ و حراست از اموال و دارایی‌های دانشگاه برابر مقررات

ماده 14- شورای دانشگاه
تشکیل شورای دانشگاه و کمیسیون‌های تخصصی (آموزشی، پژوهشی و دانشجویی) طبق آیین‌نامه جامع مدیریت دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی مصوب جلسه 684 مورخ 1389/12/10 شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌باشد.

تبصره - ترکیب اعضای شورای دانشگاه و اختیارات و وظایف آن مطابق آیین‌نامه فوق‌الذکر می‌باشد.

فصل چهارم - منابع مالی دانشگاه

ماده 15(اصلاحی 1402/02/11)- «دانشگاه» دارای ردیف مستقل در قانون بودجه می‌باشد.

ماده 16- دیگر منابع مالی دانشگاه عبارتند از:
الف - درآمدهای اختصاصی
ب - هدایای بخش‌های دولتی، عمومی،‌تعاونی و خصوصی
ج - موقوفات و عوائد حاصل از آن
د - تسهیلات دریافتی از بانک‌ها و موسسات اعتباری داخل و خارج کشور

فصل پنجم - سایر مقررات

ماده 17- درصورتی که دانشگاه به هر دلیلی نتواند به فعالیت خود ادامه دهد، به پیشنهاد هیات امناء و تایید موسس و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی، منحل و اقدامات و تعهدات ذیل توسط هیات تصفیه منتخب موسس، وفق مقررات انجام و اجرا می‌شود:
1- کلیه تعهدات مربوط به دانشجویان دانشگاه تا اتمام دوره تحصیلات و فارغ‌التحصیلی آنان به‌نحو مطلوب و طبق مصوبات و ضوابط مربوط
2- کلیه تعهدات دانشگاه دربرابر وزارتخانه‌ها، موسسات دولتی، نهادهای عمومی غیردولتی، بانک‌ها، شهرداری‌ها و سایر اشخاص حقوقی و اشخاص حقیقی (اعم از اعضای هیات علمی و کارکنان دانشگاه)

ماده 18- پس از انجام تعهدات و تعیین تکلیف دیون دانشگاه و اعلام ختم تصفیه، باقیمانده دارایی دانشگاه به همراه کلیه امتیازات و اموالی که از منابع عمومی و دولتی و بانک‌ها و شهرداری‌ها و غیره در اختیار دانشگاه قرار گرفته است به مجمع جهانی اهل بیت علیهم‌السلام منتقل می‌شود.

ماده 19- هرگونه تغییر و اصلاح این اساسنامه، مطابق راهکارهای ذیل انجام می‌شود:
1- بنا به پیشنهاد موسس و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی
2- بنا به پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی

تبصره - پیشنهاد شورای عالی برای تغییر و اصلاح اساسنامه، با رعایت تبصره‌2 ماده‌11 آیین‌نامه داخلی شورای عالی ارائه می‌گردد.

ماده 20- مواردی که در این اساسنامه پیش‌بینی نشده است تابع ضوابط و مقررات مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می‌باشد.

ماده 21- این اساسنامه مشتمل بر یک مقدمه، 5 فصل، 21 ماده‌و 14 تبصره در جلسه 744 مورخ 1393/1/19 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.

رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - حسن روحانی