احراز عسر و حرج زوجه

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/24
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: زندگی زوجه در کشور خارجی بدون همسر و بدون نفقه، از مصادیق بارز عسر و حرج بوده و حتی در صورتی که وی تنها بخش اندکی از مهریه خود را بذل کند این امر نافی تحقق عسر و حرج نیست.

در تاریخ 93/4/24 آقای ح. الف. به وکالت از طرف خانم ف. الف. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بدلیل عسر و حرج به جهت مجهو.ل المکان بودن زوج به طرفیت همسرش ح. الف. به دادگاه خانواده شیراز تقدیم می کند و اعلام می‌دارد موکل وی با خوانده در ایران ازدواج کرده و به انگلستان رفته اند ولی در آنجا خوانده محل زندگی را ترک کرده و اثری از وی نیست و موکل 7 ماه است که تنها زندگی می کند و از نفقه و سایر حمایتهای لازم برخوردار نیست لذا تقاضای طلاق بدلیل عسر و حرج دارد پرونده به شعبه --- دادگاه خانواده ارجاع می‌شود و دادگاه پس از یک مرحله احضار خوانده از طریق آگهی که به تاریخ 93/5/25 در روزنامه عصر مردم منتشر می‌شود و پس از استماع اظهارات سه شاهد 1 - پ. ر. مادر خواهان که اعلام می کند دخترم از طریق اینترنت با خوانده آشنا شد و ازدواج کردند و رفتند انگلیس ولی بعد زنگ زد شوهرم فرار کرده و نمی دانم کجا رفته تنها هستم و در منزل دختر دختر خاله ام زندگی می کند 2 - ز.م.دختر خاله مادر زوجه: دخترم ن. ج. در انگلیس زندگی می کند. ن. به من گفت ف. به من زنگ زد و گفت همسرش معتاد است و به دلیل اعتیاد یکبار او را کتک زده. دخترم رفت و با شوهر ف. صحبت کرد و او گفت زندگی من به کسی مربوط نیست. بعد ف. گفته که شوهرم رفت و دیگر برنگشت و حالا آمده خانه دخترم حدود شش هفت ماه است به هر حال دادگاه در تاریخ 93/7/26 به پرونده رسیدگی نموده و به استناد ماده 14 قانون حمایت خانواده به دلیل اینکه زوجین ساکن خارج از کشور هستند قرار عدم صلاحیت به صلاحیت محاکم خانواده تهران صادر می‌نماید. پرونده به تهران ارسال و به شعبه --- دادگاه خانواده ارجاع می‌شود و دادگاه در تاریخ 93/12/5 پرونده را ملاحظه دستور تحقیق از آخرین اقامتگاه خوانده را صادر می کند علاوه بر این از طریق آگهی نیز وقت رسیدگی به خوانده ابلاغ می‌شود که در تاریخ 93/12/18 در روزنامه ا. منتشر می‌شود. تحقیق از آخرین محل اقامت از طریق نیابت به دادگستری شیراز انجام می‌شود و طبق صورتجلسه ای که در تاریخ 16 اسفند 93 به امضای وکیل خواهان و مامورین کلانتری شیراز می‌رسد از محل سکونت والدین خوانده تحقیق می‌شود که همسایگان و مطلعین اظهار می دارند آقای ع. ب. همسر خانم ف. الف. بوده و حدود یک سال با همدیگر در منزل پدری خانم الف. زندگی مشترک داشته و حدود یک سال قبل خانم الف. به کشور انگلیس مهاجرت نموده و متعاقبا آقای ع. ب. نیز به قصد سفر به انگلیس از منزل خارج شده و دیگر خبری از وی در دست نیست دادگاه در تاریخ 94/1/30 وارد رسیدگی می‌شود. و پس از استماع اظهارات وکیل خواهان به دلیل عدم حضور خوانده علی رغم ابلاغ از طریق آگهی قرار ارجاع به داوری صادر می‌نماید. خانم م. م. از سوی دادگاه به عنوان داور زوجه تعیین می‌شود و در تاریخ 94/1/30 نظر خود را مبنی بر عدم امکان سازش اعلام می‌نماید به دستور دادگاه قرار ارجاع به داوری از طریق آگهی به زوج ابلاغ می‌شود که پاسخی واصل نمی شود و دادگاه آقای ص. س. را به عنوان داور تعیین می کند که در تاریخ 94/4/29 اعلام نظر می‌نماید.سرانجام دادگاه در تاریخ 94/5/4 طی دادنامه شماره --- ختم رسیدگی را اعلام و به شرح زیر مبادرت به صدور رای می‌نماید:در خصوص دعوای آقای ح. الف. به وکالت از خانم ف. الف. به طرفیت آقای ع. ب. به خواسته طلاق با عنایت به اوراق و محتویات پرونده از جمله کپی مصدق سند ازدواج به شماره ترتیب... که در دفتر رسمی ثبت ازدواج... تهران تنظیم و پیوست پرونده است زوجیت دائم خواهان و خوانده محرز و مسلم است. وکیل خواهان در شرح دادخواست تقدیمی و در جلسه دادرسی زندگی با وصف فعلی آن را تخلف زوج از شرایط ضمن عقد و از مصادیق عسر و حرج بر شمرد عنوان داشت قادر به ادامه زندگی نیستم او در تبیین و توضیح آن اظهار داشت خوانده بیش از 7 ماه موکلم (خواهان) را ترک کرد و هیچ خبری از او نیست. وی در مقام اثبات ادعای خود به شهادت شهود استناد نمود دو تن از شهود زن با حضور در دادگاه و به نقل از خواهان ادعا وکیل وی را تایید کردند. دادگاه در مقام اجرای ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی قرار ارجاع امر به داوری صادر، مساعی خویش و داوران را برای صلح و سازش مبذول داشت موثر نشد وکیل خواهان با بذل 11 سکه تمام بهار ازادی از 1001 سکه تمام بهار آزادی مهریه موکل خود اصرار بر طلاق دارد. دادگاه با توجه به اینکه مفاد شهادت شهود نقل از خواهان می‌باشد از طرفی کفایت لازم را ندارد فقد دلیل کافی و بذل ناچیز مهریه تخلف شرط ضمن عقد و عسر و حرج را احراز نکرد. به استناد ماده 1257 قانون مدنی خواسته خواهان را وارد ندانسته رای بر بطلان دعوا صادر و اعلام می دارد. رای حضوری است و ظرف بیست روز قابل تجدیدنظر خواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران و پس از انقضای مهلت فوق ظرف بیست روز قابل فرجام خواهی در دیوان محترم عالی کشور می‌باشد.دادنامه به طرفین ابلاغ می‌شود به خوانده از طریق آگهی جدید خواهان از طریق وکیل لکن هیچکدام تجدیدنظر خواهی نمی نمایند ولی وکیل خواهان که دادنامه در تاریخ 94/5/21 به وی ابلاغ شده است در تاریخ 94/6/31 فرجام خواهی می‌نماید. نکته مهم در لایحه اعتراضیه وی افزایش میزان بذل مهر از 11 سکه به دویست سکه می‌باشد. به هر حال پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای علی رازینی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای درخشان نیا دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر صدور رای شایسته برابر محتویات پرونده مورد تقاضاست. در خصوص دادنامه شماره --- فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:

نظر به اینکه علی رغم چهار بار ابلاغ به خوانده از طریق آگهی که به طور معمول و متعارف اگر به خود فرد نیز منتقل نشود به بستگان آشنایان وی خبر می‌رسد وی هیچگونه اقدام و مراجعه جهت پیگیری موضوع شرکت در فرایند رسیدگی قضایی نداشته است و اینکه تنها راه ممکن و متعارف و قانونی برای ابلاغ به فرد... همین راه ابلاغ از طریق آگهی است و با توجه به اینکه زندگی در کشور خارجی بدون همسر و بدون نفقه از مصادیق بارز عسر و حرج می‌باشد و اینکه مقدار بذل شده از مهر 11 سکه کم و ناچیز است نافی عسر و حرج نمی‌باشد صرف نظر از اینکه در لایحه اخیر وکیل خواهان میزان بذل به دویست سکه افزایش داده شده است و عدم بذل تمام یا قسمت عمده مهریه با توجه به سکونت چند ساله بدون نفقه در خارج از کشور قابل توجیه است در مجموع فرجام خواهی وکیل خواهان وارد می‌باشد و به استناد بند 5 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده جهت ارجاع به یکی دیگر از شعب دادگاه خانواده به مرجع مزبور اعاده می‌شود.

شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون و عضو معاون

علی رازینی - احمد خان بیگی - محسن یکتن خدایی