شماره دادنامه: 3160 - 3161
تاریخ دادنامه: 15 بهمن 1398
شماره پرونده: 9703762 و 9703761
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقایان: اصغر اصلانی خانی و محمد احمدی پنجکی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بخشنامه شماره 56234/500/530-1397/11/16 بنیاد شهید و امور ایثارگران
گردشکار: شاکیان به موجب دو دادخواست جداگانه ولی با مضمون و محتوای واحد ابطال بخشنامه شماره 56234/500/530-16/11/1397 بنیاد شهید و امور ایثارگران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که: «اینجانبان جانباز 25% جنگ تحمیلی حالت اشتغال که مطابق مقررات هر سال از بنیاد شهید و امور ایثارگران عیدی و پاداش دریافت می نمودیم که متاسفانه از سال 1395 تاکنون به مدت 3 سال است بدون هیچ گونه دلیل موجهی عیدی و پاداش را به موجب بخشنامه شماره 56234/500/530-16/11/1397 و به بهانه دریافت حقوق از تامین اجتماعی از پرداخت امتناع می نمایند. علیهذا با عنایت به دادخواست تقدیمی از آن مقام ضمن تقاضای ابطال بخشنامه شماره 56234/500/530-16/11/1397 بنیاد شهید و امور ایثارگران از آن مقام عالی تقاضای الزام طرف شکایت به محاسبه و پرداخت عیدی و پاداش سالهای 1397، 1396، 1395 وفق مقررات مورد استدعاست.»
در پی اخطار رفع نقصی که از طرف دفتر هیات عمومی برای شاکیان ارسال شده بود، ایشان به موجب لایحه هایی که به شماره های 97-3762-2 مورخ 28/12/1397 و 97-3762-3 مورخ 27/1/1398 ثبت دفتر امور هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری شده اعلام کرده اند که: «تا سال 1395 عیدی و پاداش در پایان هر سال پرداخت می شد و بعد نیز همکاران و همترازان در ارتش مشمول دریافت عیدی و پاداش پایان سال هستند ولی ما که زیر نظر بنیاد امور ایثارگران هستیم از سال 1395 برخلاف مقررات عیدی ما را قطع نمودهاند این در حالیست که در ارتش همکاران مشابه ما عیدی دریافت می کنند و این امر تعارض در قوانین و مخالف اصل 19 قانون اساسی در خصوص برابری حقوق اشخاص میباشد. علیهذا با عنایت به دلایل معنونه از آن مقام عالی تقاضای نقض بخشنامه معترض عنه و الزام بنیاد امور ایثارگران به برقراری و پرداخت مجدد عیدی پایان سال از سال 1395 به بعد مورد استدعاست.»
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل امور حقوقی و معاضدت قضایی بنیاد شهید و امور ایثارگران به موجب لایحه شماره 186961/98/5407-22/8/1398 تصویر لایحه شماره 56234/500-530 مورخ 16/11/1397 معاون تعاون و امور اجتماعی بنیاد شهید و امور ایثارگران ارسال کرده که متن آن به قرار زیر است: «جناب آقای سیدمنصور میرمرادی - معاون محترم توسعه مدیریت و منابع - سلام علیکم - احتراماً به استناد اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده واحده قانون نحوه پرداخت عیدی به کارکنان دولت مصوب 1374 و ماده 75 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386 و تصویب نامه شماره 15065ت56240ه--11/11/1397 هیات وزیران نحوه پرداخت پاداش پایان سال (عیدی) جامعه ایثارگری به مبلغ ثابت ده میلیون ریال (000/000/10) به شرح ذیل جهت استحضار و دستور لازم ارسال میگردد:
الف: شهدا: به ازای هر حکم حقوقی و یا مستمری، فقط یک عیدی قابل پرداخت میباشد.
الف-1- چنانچه عائله تحت پوشش بی شاز یک نفر میباشد، یک عیدی به نسبت قدرالسهم دریافت کنند حقوق و یا مستمری پرداخت گردد.
الف-2- به همسران شهدا که مادر شهید نیز میباشند واز این بابت مستمری دریافت می دارند، فقط یک عیدی به عنوان همسر شهید تعلق خواهد گرفت.
الف-3- آن دسته از خانوادهای معظم شاهد که مستقیماً از سازمان متبوع شاهد حقوق دریافت می دارند و فقط مشمول دریافت مابه التفاوت از بنیاد میباشند، عیدی ایشان از طریق دستگاه مربوطه پرداخت خواهد شد و هیچ گونه عیدی توسط بنیاد به نامبردگان پرداخت نمی گردد.
الف-4- همسران شهدا که کارمند بنیاد میباشند میتوانند تواما هم از پاداش پایان سال (عیدی) بابت حقوق شهید و هم از بابت وضعیت شغلی و استخدامی خود بهره مند گردند.
الف-5- نامادری و خواهر و برادر شهدا که از کمک معیشت برخوردار هستند مشمول پرداخت عیدی نمی گردند.
ب- جانبازان:
ب-1- به ازای هر حکم حقوق حالت اشتغال جانبازان فقط یک عیدی قابل پرداخت میباشد.
ب-2- آن دسته از جانبازان که تحت عنوان کمک معیشت (موضوع بند «ج» تبصره 17 قانون بودجه سال 1397) تحت پوشش میباشند از پااداش پایان سال (عیدی) برخوردار می گردند.
ب-3- به عائله دریافت کننده حقوق یا معیشت جانبازان متوفی که بیش از یک نفر میباشند، تنها یک عیدی به نسبت قدرالسهم پرداخت گردد.
به گروه های جانبازی ذیل پاداش پایان سال (عیدی) تعلق نمی گیرد:
الف- سربازان مابه التفاوت بگیر.
ب- پرسنل جانبازی که حقوق حالت اشتغال تبصره 1 دریافت می دارند و شاغل در دستگاه های موضوع ماده 2 قانون جامع هستند.
ج- جانبازان دو چشم نابینا شاغل در دستگاه های کشوری و لشگری که حقوق حالت اشتغال تبصره 1 از بنیاد دریافت می دارند.
نکات مهم و ضروری:
1- به استناد تبصره 2 مصوبه فوق الذکر در هر حال میزان عیدی از پنجاه درصد (50%) رقم مذکور کمتر نخواهد بود.
2- همان گونه که در متن مصوبه اشاره شده عیدی به نسبت مدت خدمت تمام وقت در سال 1397 قابل پرداخت است و چنانچه برقراری حقوق یا معیشت در سال جاری انجام شده بر اساس ماه های دریافتی عیدی محاسبه و پرداخت گردد.
3- آن دسته از ایثارگران و خانواده های شاهد که هم زمان حقوق و مستمری دریافت می دارند صرفاً از یک پاداش پایان سال (عیدی) بهره مند خواهند شد.»
مدیرکل امور حقوقی و معاضدت قضایی بنیاد شهید و امور ایثارگران متعاقباً به موجب لایحه های شماره 1727/850/5407-1/3/1398 و 33578/98/540-3/4/1398 اعلام کرده است که:
«الف) ماده 75 قانون مدیریت خدمات کشوری مقرر می دارد: امتیاز میزان عیدی پایان سال کارمندان و بازنشستگان و موظفین معادل (5000) میباشد» بنابراین سقف پرداخت پاداش پایان سال (عیدی) کلیه مستخدمین اعم از شاغلین، بازنشستگان و موظفین معادل (5000) امتیاز بوده و پرداخت هر مبلغی بیش از این امتیاز تحت عنوان عیدی ممنوع میباشد.
ب) به استناد قانون نحوه پرداخت عیدی به کارکنان دولت مصوب 30/10/1374 پرداخت هرگونه وجه دیگری تحت عنوان پاداش آخر سال و یا امثال آن به کارمندان ممنوع میباشد.
ج) به استناد بند 1 مصوبه شماره 142059ت53977-14/11/1395 هیات وزیران یک فقره عیدی به مشمولین ماده 5 قانون مدیریت خدمات کشوری قابل پرداخت میباشد.
د) حسب صراحت تبصره 1 مصوبه مذکور پرداخت هرگونه وجه دیگری به عنوان پاداش آخر سال (عیدی) یا عناوین مشابه، علاوه بر مبلغ موضوع این بند توسط دستگاه های مزبور و تمام واحدهای وابسته و تابعه و سایر واحدهایی که اجرای مقررات در مورد آنها مستلزم ذکر نام میباشد، ممنوع است. همچنین بند 4 مصوبه فوق اشعار میدارد که شرکتهای دولتی موظفند از پرداخت هر مبلغی تحت عنوان پاداش آخر سال (عیدی) یا عناوین مشابه علاوه بر مبلغ موضوع این تصویب نامه خودداری نمایند.
ه-) شاکی در حال حاضر بازنشسته بوده و در پایان هر سال عیدی خود را از سازمان تامین اجتماعی دریافت مینماید و از طرفی علاوه بر دریافت حقوق بازنشستگی از سازمان تامین اجتماعی از این نهاد نیز حقوق حالت اشتغال تحت عنوان تبصره 1 دریافت مینماید که به دلیل اشتغال قبلی وی دستگاه های موضوع ماده 2 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران دومین پاداش پایان سال یا عیدی به ایشان قابل پرداخت نمیباشد.
با عنایت به مراتب فوق بخشنامه شماره 56234/500/530-16/11/1397 معاون تعاون و امور اجتماعی این نهاد دقیقاً بر مبنای قوانین و مقررات فوق صادر شده و قابل ابطال نمیباشد. لذا شکایت نامبرده فاقد وجاهت قانونی بوده رد دادخواست مشارالیه از آن مرجع مورد استدعاست.»
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 15/11/1398 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
با توجه به این که اولاً: پرداخت عیدی از طرف دولت منصرف از حقوق و مزایای مستمر میباشد و به موجب ماده 75 قانون مدیریت خدمات کشوری میزان عیدی پایان سال مشخص و پرداخت آن برای کلیه مستخدمین اعم از شاغلین، بازنشستگان و موظفین مقرر شده است لذا پرداخت همزمان دو پاداش به یک مستخدم وجه قانونی ندارد، ثانیاً: با توجه به این که در قانون نحوه پرداخت عیدی به کارکنان دولت مصوب 1374/10/30 و همچنین تبصره 1 ماده (1) بخشنامه های مربوط به پرداخت عیدی مصوب هیات وزیران به شماره های (140059 ت53977ه-) و (146247ت55060ه-) و (150695ت56240ه-) در سال های 1395 تا 1397 (که مورد نظر شاکی است) به صراحت پرداخت هرگونه وجه دیگری مازاد بر میزان عیدی تعیین شده، به عنوان پاداش آخر سال (عیدی) یا عناوین مشابه توسط دستگاه های اجرایی ممنوع اعلام شده است، ثالثاً: موضوع تبصره 2 ماده 39 قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران در این خصوص قابل استناد نیست، چرا که برخلاف مواد 38 و 39 قانون مذکور که شامل حقوق و مزایا میباشد، تبصره 2 ماده 39 مذکور صرفاً «حقوق» را شامل میشود و منصرف از «مزایا» میباشد و عیدی جزء حقوق کارکنان محسوب نمی شود، بنابراین از این حیث مقرره مورد شکایت با قانون مغایرت ندارد و ابطال نشد.
محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری