رای شماره 1926 مورخ 1397/10/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری

بسم الله الرحمن الرحیم

شماره دادنامه: 1926

تاریخ دادنامه: 18؍10؍1397

شماره پرونده: 96؍1263

مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری

شاکی: آقای غلامعباس کافی و خانم میترا افتخاری یزدی با وکالت آقای عباس افچنگی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبه یکصد و شصت و دومین جلسه شورا به شماره 10396-1385/04/04، شصت و نهمین جلسه شورا به شماره 2472-1386/10/25، شصت و سومین جلسه شورا به شماره 2100-1386/09/13 و پنجاهمین جلسه شورا به شماره 1338-1386/07/17 از مصوبات شورای اسلامی شهر سبزوار

گردش کار: آقای عباس افچنگی به وکالت از آقای غلامعباس کافی و خانم میترا افتخاری یزدی به موجب درخواستی که به شماره 32622-29؍8؍1396 ثبت دفتر اداره کل امور هیات عمومی و هیاتهای تخصصی دیوان عدالت اداری شده اعلام کرده است که:

" ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

احتراماً اینجانب عباس افچنگی وکیل غلامعباس کافی و میترا افتخاری یزدی به استحضار می رساند: طبق ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، تصویب نقشه جامع شهر به عهده شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و تدوین و تصویب طرح تفصیلی شهرها با رعایت ضوابط مربوط به نقشه جامع شهر در زمره وظایف و مسئولیتهای کمیسیون مقرر در ماده 5 قانون فوق الذکر می‌باشد. این در حالی است که بر خلاف بند 23 از ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران که وظایف شورای اسلامی شهر در خصوص شهرسازی، نظارت بر اجرای طرحهای مربوط به ایجاد و توسعه معابر، خیابانها، میادین و فضاهای سبز و تاسیسات عمومی شهر طبق مقررات موضوعه می‌باشد و لاغیر. شورای اسلامی شهر سبزوار در استان خراسان رضوی با تصویب مصوبه هایی به شماره های 10396-4؍4؍1385، 1338-17؍7؍1386، 2100-13؍9؍1386 و 2472-25؍10؍1386 در خارج از حدود و اختیارات و صلاحیت خود چنین مصوب نموده که « با توجه به ایراداتی که در طرح تفصیلی سال 1384 بوده بایستی در مناطق طرح 1358، همان طرح تفصیلی قبلی 1358 ملاک عمل قرار گیرد.» این در حالی است که با تصویب طرح تفصیلی سال 1384، عملاً طرح تفصیلی سال 1358 منسوخ شده می‌باشد و نامه شماره 14162؍12-20؍2؍1396 مدیر شهرسازی و معماری اداره کل راه و شهرسازی خراسان رضوی موید صحت این مطالب است که نقشه تفصیلی ملاک عمل شهرستان سبزوار سال 1384 می‌باشد، لذا با امعان نظر به مطالب فوق و با توجه به اینکه مصوبات فوق الذکر بدون رعایت مقررات قانونی فوق الذکر و خارج از حدود و اختیارات شورای اسلامی شهرستان سبزوار تنظیم و تصویب شده است و مصوبات مذکور مغایر هدف و حکم مقنن تلقی می‌گردد، مستنداً به قسمت دوم اصل 170 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و بند 1 ماده 12 و ماده 88 و مواد 13 و 92 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1385 تقاضای ابطال مصوبات به شماره های 10396-4؍4؍1385، 1338-17؍7؍1386، 2100-12؍9؍1386 و 2472-25؍10؍1386 شورای شهر سبزوار مورد استدعاست.

ضمناً با توجه به اینکه شهرداری سبزوار اصول مصوبات را در اختیار اینجانب قرار نداده و صرفاً در پرونده کلاسه 951550 شعبه 30 سابق (6 جدید) دیوان عدالت اداری بدان اشاره که به پیوست ضمیمه می‌باشد از آن مقام عندالاقتضاء بدواً تقاضای دستورات مقتضی در خصوص ارائه اصول مصوبات از شهرداری سبزوار مستنداً به تبصره 2 ماده 20 قانون دیوان عدالت اداری مورد استدعاست."

متن مصوبات مورد اعتراض به قرار زیر است:

الف) مصوبه یکصد و شصت و دومین جلسه شورا به شماره 10396-4؍4؍1385:

" شهرداری محترم سبزوار

سلام علیکم

احتراماً نظر به درخواست شماره 3833؍5؍2-25؍3؍1385 فرمانداری شهرستان سبزوار به استحضار می رساند:

شورا در یکصد و شصت و دومین جلسه خود مصوب نمود: 1 محدوده سال 1358 طبق طرح تفصیلی سال 1358 اعمال گردد. 2- محدوده های الحاقی کلاته سیفر، صالح آباد، قلعه نو، شرق کال عیدگاه و زیر جایگاه نماز جمعه طبق طرح تفصیلی سال 1385 اعمال گردد و در بقیه موارد الحاقی به محدوده بعد از اعلام نظر شهرداری مورد بررسی قرار خواهد گرفت.- رئیس شورای اسلامی شهر سبزوار"

ب) مصوبه شصت و نهمین جلسه شورا به شماره 2472-25؍10؍1386:

" شهرداری محترم سبزوار

سلام علیکم

با سلام و صلوات بر محمدو آل محمد، احتراماً پیرو نامه های شماره 1338-17؍7؍1386 و 2100-13؍9؍1386 موضوع اجرای طرح تفصیلی سال 1385 در مناطق شمال شهر و با عنایت به مصوبه شصت و نهمین جلسه شورا، مقتضی است دستور فرمایید نسبت به اجرای طرح تفصیلی سال 1385 فقط در قسمت شمال شهر، امتداد و شمال خیابان رازی از امتداد محدوده خدماتی تا انتهای محدوده خدماتی از شرق تا غرب برابر ضوابط طرح و رعایت مقررات و قوانین مربوطه اقدام فرمایند و شروع و ضوابط طرح را طی اطلاعیه ای به نظر کلیه مالکین مناطق مذکور برسانند.- رئیس شورای اسلامی شهر سبزوار"

ج) مصوبه شصت و سومین جلسه شورا به شماره 2100-13؍9؍1386:

" شهرداری محترم سبزوار

سلام علیکم

با سلام و صلوات بر محمد و آل محمد، احتراماً پیرو نامه شماره 1338-17؍7؍1386 موضوع اجرای طرح تفصیلی سال 1385 در مناطق شمال شهر و با عنایت به مصوبه شصت و سومین جلسه شورا، مقتضی است دستور فرمایید نسبت به اجرای طرح تفصیلی سال 1385 فقط در قسمت شمال شهر، امتداد و شمال خیابان رازی از امتداد محدوده خدماتی تا انتهای محدوده خدماتی از شرق تا غرب برابر ضوابط طرح و رعایت مقررات و قوانین مربوطه اقدام فرمایند و شروع و ضوابط طرح را طی اطلاعیه ای به نظر کلیه مالکین مناطق مذکور برسانند.- رئیس شورای اسلامی شهر سبزوار "

د) مصوبه پنجاهمین جلسه شورا به شماره 1338-17؍7؍1386:

" شهرداری محترم سبزوار

سلام علیکم

احتراماً بازگشت به نامه شماره 17638-28؍6؍1386 به استحضار می رساند: شورا در پنجاهمین جلسه خود مصوب نمود شهرداری در اسرع وقت نسبت به صدور پروانه ساختمانی مسکونی در مناطق اشاره شده طبق طرح تفصیلی سال 1385-1384 اقدام نماید.- رئیس شورای اسلامی شهر سبزوار "

در پاسخ به شکایت مذکور، رئیس شورای اسلامی شهر سبزوار به موجب لایحه شماره 33489-8؍5؍1397 توضیح داده است که:

" مدیر محترم دفتر هیات عمومی دیوان عدالت اداری

سلام علیکم

با سلام و صلوات بر محمد و آل محمد، احتراماً در پاسخ به شکایت آقای غلامعباس کافی و خانم میترا افتخاری یزدی موضوع پرونده کلاسه 9601263 مبنی بر درخواست ابطال مصوبه های شماره 10396-4؍4؍1385، 1338-17؍7؍1386، 2100-12؍9؍1386 و 2472-25؍10؍1386 شورای اسلامی شهر سبزوار به استحضار می رساند: با توجه به اینکه طرح تفصیلی مصوب سال 1384 شهر سبزوار دارای اشکالات عدیده ای بوده که در آن خیابانهای سطح شهر به سه صورت (دارای تعریض، دارای کاهش عرض و فاقد تعریض) همچنین اختصاص کاربریهای جدید بوده که این موارد به دلیل مسائل مالی و مالکیتی دارای تبعات زیادی بوده و شهرداری سبزوار توان مالی و اعتبارات لازم برای اجرای طرح تعریض و بازگشایی خیابانها را نداشته است، همچنین در خصوص کاهش عرض خیابان نیز احتمال بروز مشکلات مالکیتی بین مالکین حاشیه خیابان و شهرداری محتمل بوده که حل هر کدام از آنها در دادگاه‌های صالحه سالها به طول می انجامید و عملاً شهرداری وارد معضلات شدید مالکیتی با شهروندان می شده است که شهرداری طی لایحه ای از شورای اسلامی شهر تقاضای اجرای طرح تفصیلی 1358 در مناطق طرح تفصیلی قبلی (58) را نموده و شورای اسلامی شهر سبزوار طی مصوبه شماره 10396-4؍4؍1385 به شهرداری اجازه داده است پاسخ گویی محدوده سال 1358 را طبق طرح تفصیلی سال 1358 در نظر گرفته و در خصوص سایر مناطق که در طرح تفصیلی سال 1384 الحاق گردیده است بر اساس طرح تفصیلی 1384 پاسخگویی به شهروندان انجام گیرد. قابل ذکر است از سال 1385 تا کنون یعنی حدود 12 سال است که شهرداری برابر مصوبه مذکور به شهروندان پاسخگویی می‌نماید، لذا با عنایت به مراتب مذکور تقاضای رد شکایت نامبرده را دارم."

هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 18؍10؍1397 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.

رای هیات عمومی

طبق ماده 7 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مصوب سال 1351، شهرداریها مکلّف به اجرای مصوبات شورای عالی شهرسازی و معماری ایران طبق مفاد ماده 2 می‌باشند و در موارد ابهام و اختلاف نظر، طبق تبصره ماده مذکور مقرر شده است: « در موارد ابهام و اشکال و اختلاف نظر در نحوه اجرای طرحهای جامع و تفصیلی شهر موضوع ماده 5 مراتب در شورای عالی شهرسازی مطرح و نظر شورای عالی قطعی و لازم الاجرا خواهد شد». از طرفی طبق بند 34 ماده 80 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 و اصلاحات بعدی، بررسی و تایید طرحهای هادی و جامع شهرسازی و تفصیلی و حریم و محدوده قانونی شهرها پس از ارائه آن توسط شهرداری و ارسال آن به مراجع ذیربط قانونی جهت تصویب نهایی از جمله وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی شهرها است، بنابراین مصوبات مورد شکایت مبنی بر تجویز اجرای طرح تفصیلی سال 1358 با بودن طرح تفصیلی مصوب سال 1385، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارات قانونی است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. با اعمال ماده 13 قانون اخیرالذکر و تسری ابطال به زمان تصویب مصوبه موافقت نشد.

محمدکاظم بهرامیرئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری

منبع