تاریخ دادنامه قطعی: 1393/04/10
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که مهریه زوجه به صورت کلی ما فی الذمه، ده سر گوسفند و بز و میش باشد، صدور حکم به پرداخت قیمت آن ها صحیح نیست.
در تاریخ 1390/07/13 آقای غ.ر. با وکالت خانم ز.ق. به استناد تصاویر مصدق سند ازدواج شماره 406 - 1345/12/17 دفتر ازدواج شماره... و شناسنامه دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به طرفیت خانم م.م. تقدیم و خود خواهان توضیح می دهد در تاریخ 1345/12/17 با خوانده ازدواج نمودم - نامبرده باوجود گذشت زمان زیادی از تاریخ ازدواج دارای سوء رفتار میباشد که ادامه این وضع با داشتن فرزندان متعدد مشترک برایم مقدور نیست و حاضرم حقوق او را قسطی بپردازم با تقدیم دادخواست تقاضای رسیدگی را دارم پرونده پس از اعاده از شورای حل اختلاف برای رسیدگی به شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ارجاع میگردد دادگاه در تاریخ 1390/09/19 با حضور طرفین و وکیل خواهان تشکیل جلسه می دهد وکیل خواهان ضمن تایید ادعای موکل خود اظهار میدارد زوجه سوء رفتار دارد و همسرش را کتک کاری نموده و از منزل که قسمتی از آن متعلق به موکل میباشد بیرون نموده و موکل ناگزیر شده منزل دیگری اجاره نماید و تنها در آن زندگی می کند و زمین زراعتی زوج در دست زوجه است که از آن بهره برداری می کند باوجود پرداخت نفقه زوجه از او به اتهام ترک انفاق شکایت نموده است زوجه نسبت به همسرش تمکین ندارد زوجه اظهار میدارد من 45 سال با خوانده ازدواج نمودم ده فرزند مشترک داریم حقوق خود را می خواهم اجرت المثل را هم می خواهم کارهای خانه را انجام دادم که مجانی نبود و برای او قالی بافی نمودم دستمزد آن را می خواهم وکیل زوج اظهار میدارد ادعای زوجه مورد تکذیب موکل است قالی بافی نکرده است دادگاه برای رسیدگی به دلایل خوانده در مورد مطالبه اجرت المثل ایام زندگی مشترک قرار استماع گواهی گواهان را صادر می کند دادگاه در تاریخ 1390/10/25 با حضور طرفین و وکیل خواهان تشکیل جلسه می دهد بدوا وکیل خواهان در مورد معرفی گواهان خوانده ایراد جرح مینماید که موردپذیرش دادگاه قرار نگرفت وکیل خواهان اظهار میدارد خوانده بدون اجازه شوهرش به کربلا رفته اگر کار قالیبافی کرده برای خود این کار را نموده است حتی زوجه فرزندانش را تحریک می نمود تا پدرشان را کتک کاری کنند موکل در جای دیگر به طور اجاره ساکن است ماهانه 424 هزار تومان حقوق بازنشستگی دریافتی دارد و کارهای خانه را به دستور او انجام نشده است زوجه اظهار میدارد چون شوهرم نبود به طور قاچاق به کربلا رفتم دادگاه در اوراق جداگانه از گواهان معرفی شده تحقیق مینماید آقای ح.م. اظهار میدارد خوانده با نانوائی امور خود را اداره می کرد آقای ح.م. اظهار میدارد خوانده خرج خود را از قالی بافی تامین می کرد آقای ح.م. فرزند ر. مطلب مذکور را تایید مینماید لازم به توضیح است که گواهان مذکور با خوانده نسبت نزدیک دارند دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر می کند داوران زوجین در تاریخ 1391/01/26 نظرات خود را تقدیم دادگاه می نمایند دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1391/03/09 در خصوص دعوای خواهان با وکالت خانم ز.ق. به طرفیت خانم (ز.ق.) به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش با شرح دعوای خواهان و احراز رابطه زوجیت و نظرات داوران و اظهارات گواهان آن را ثابت دانسته و به استناد مواد 1132 - 1082 - 1143 - 1148 قانون مدنی و ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق گواهی عدم امکان سازش فی مابین زوجین را صادر و به زوج اجازه می دهد پس از قطعیت رای با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق و با پرداخت مهریه زوجه به نرخ روز بر اساس سند رسمی ازدواج و مبلغ 70/000/000 ریال بابت نحله و مبلغ سه میلیون ریال بابت نفقه ایام عده به زوجه آنگاه نسبت به مطلقه نمودن خوانده به نحو رجعی اقدام نماید پس از ابلاغ رای وکیل خواهان طی لایحه تقدیمی تقاضای اصلاح رای از جهت درج نام صحیح زوجه را مینماید که دادگاه طی رای شماره --- - 1391/02/27 به استناد ماده 309 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 ((جمله خوانده ز.ق. را به خوانده خانم م. ((م.)) اصلاح مینماید)) پس از ابلاغ رای زوجه خانم م. ((م.)) (ولی در سند ازدواج نام فامیلی زوجه م. درج شده است) و آقای غ.ر. با وکالت خانم ز.ق. نسبت به آن تجدیدنظرخواهی می کنند شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان با تعیین وقت دادرسی دعوت اصحاب دعوا به موضوع رسیدگی و در تاریخ 1391/11/17 با حضور طرفین تشکیل جلسه می دهد زوجه اظهار میدارد شوهرم در سال 67 (که برادرش، برادر مرا کشت) از خانه بیرون رفت و دو سال بعد به منزل مراجعه کرده تا رضایت ما را بگیرد که ما رضایت ندادیم مجددا خانه را ترک نمود در این مدت من بچه های او را زن دادم. در این مدت هیچ خرجی نداد در موقع ازدواج دختر من به دنبال او رفتم و رضایت او را گرفتم شکایت نفقه کردم و کارشناس نفقه مرا تا آخر سال 90 مبلغ 172/800/000 ریال و نفقه سال 91 را ماهانه مبلغ 165 هزار تومان تعیین کرد ولی تاکنون حکمی صادر نشده است ضمنا اجرت المثل را هم پرداخت نکرده است در مورد نحله حداقل 20 میلیون تومان می خواهم شوهرم سه حبه از 72 حبه از مزرعه ح. را دارد که حدود سه میلیون تومان ارزش دارد دیگر هیچ گونه اموالی ندارد فقط حقوق بازنشستگی دریافت می کند خواهان (زوج) اظهار میدارد وکیلم در این مورد توضیحات لازم را خواهد داد وکیل خواهان اظهار میدارد در مورد نفقه زوجه شکایت نموده و به علت عدم تمکین طی رای شماره --- - 18/12/90 شعبه --- جزایی برخوار برائت موکل صادرشده است که در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان طی رای شماره --- - 1391/06/25 تاییدشده است بعد دوباره علیه موکل دادخواست مطالبه نفقه را به مدت سی سال داده که آن را تا سال 1369 تقلیل داده است رای صادره با توجه به عدم تمکین زوجه و تحریک او نسبت به فرزندان و بیرون کردن زوج از منزل مشترک خلاف عدالت و انصاف است و موکل توان پرداخت آن را ندارد در مورد نحله هم با توجه به وضعیت مالی زوج و اینکه مبنای فقهی آن بخشش است موکل نمی تواند آن را فراهم نماید موکل ماهانه 420 هزار تومان حقوق بازنشستگی دارد و مبلغ 000/100 تومان آن را اجاره منزل می دهد و ماهی 50 هزار تومان را به کسی می دهد که کارهایش را انجام می دهد و مبلغ پنجاه هزار تومان را قسط سیسمونی دخترش می دهد و بقیه آنکه مقدارش اندک برای تامین معاش خود خرج می کند لذا تقاضای تعدیل مبلغ نحله را دارم و فرزندان مشترک همگی کبیر هستند ضمنا سه حبه ملک دارد که از ابتدا در اختیار زوجه است و به صورت مزارعه در اختیار پسر برادر زوج میباشد و سالیانه مقدار 200 کیلوگرم گندم مال موکل بوده که آن را به زوجه داده است دادگاه پرونده های مربوط به مطالبه نفقه را می خواهد که در تاریخ های 1391/12/27 و 28/7/92 نسبت به درج آن ها اقدام مینماید دادگاه پایان رسیدگی را اعلام و طی رای شماره --- - 1392/07/29 با شرح دعوای زوج علیه زوجه و تجدیدنظرخواهی زوجین از رای دادگاه نخستین و ملاحظه سوابق موجود استدلال می کند اولا زوجه با توجه به تاریخ تولد یائسه است لذا نفقه ایام عده تعلق نمی گیرد - ثانیا نوع طلاق به استناد ماده 1145 قانون مدنی به علت یائسه بودن زوجه بائن است و نوع طلاق رجعی آمده در رای دادگاه نخستین بدین وسیله اصلاح میگردد - ثالثا میزان نحله تعیین شده با وضع معیشت زوج و سنوات زندگی مشترک و مفارقت بین زوجین و اینکه دارایی زوج یک قطعه زمین کشاورزی است که در تصرف زوجه میباشد و بیش از پنج میلیون تومان ارزش ندارد در نتیجه دادگاه آن را مبلغ پنج میلیون تومان تقلیل داده و رای دادگاه بدوی را در این مورد اصلاح مینماید لذا مستند به ماده 29 قانون حمایت خانواده اجرای صیغه طلاق منوط به دادنامه قطعی و پرداخت نفقه تعیین شده در حکم قطعی است و به استناد مواد 26 و 34 قانون حمایت خانواده مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش را برای تسلیم به دفترخانه سه ماه پس از ابلاغ رای قطعی یا قطعی شدن آن میباشد و رای صادره به اصلاحات مذکور تایید و استوار مینماید پس از ابلاغ رای خانم م. ((م.)) نسبت به آن فرجام خواهی می کند که پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و برای رسیدگی به این شعبه ارجاع میگردد. لازم به توضیح است رای در تاریخ 1392/09/18 به فرجام خواه ابلاغ و خانم ((م.م.)) در تاریخ 1392/10/05 نسبت به آن فرجام خواهی می کند در این مرحله خانم ز.ق. به وکالت آقای غ.ر. مداخله نموده و طی لایحه پیوست اعلام نموده مهریه زوجه طبق سند ازدواج اعیانی است لذا ذکر پرداخت آن از سوی زوج به نرخ روز مخالف مفاد سند ازدواج میباشد.
هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای قدرت اله طیبی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد
اولا حسب سند رسمی ازدواج به شماره ترتیب 406 - 1345/12/17 دفتر ازدواج شماره... نام فامیلی زوجه دوشیزه م.م. میباشد و درج نام قسمتی از فامیلی زوجه به م. خلاف سند رسمی است. ثانیا برابر سند رسمی ازدواج مذکور مهریه زوجه عبارت است از 1 - هدیه کلام الله مجید دویست ریال و دویست و... ریال و نیم به عنوان مهرالسنه و ده راس گوسفند بز و میش که برای حق الثبت هشت هزار ریال تعیین شده و ده مثقال طلای ساخته شده به قیمت سه هزار ریال مجموعا بر ذمه زوج است. لذا پرداخت مهریه مذکور ناظر به ده مثقال طلای ساخته شده و ده راس گوسفند و بز و میش به نرخ روز با توجه به وجود آن ها (اعیان موجود) در بازار و محل مخالف مفاد سند ازدواج میباشد و این قسمت از رای دادگاه بدوی که به تایید دادگاه تجدیدنظر استان رسیده به استناد ماده 403 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 به این ترتیب (زوج مکلف است اعیان مذکور را در مورد طلای ساخته شده به میزان ده مثقال و ده راس گوسفند بز و میش با لمناصفه در بازار و طبق عرف محل تهیه آن ها را تحویل زوجه نماید) اصلاح مینماید لذا با ردّ اعتراض فرجام خواه و اینکه در رسیدگی به دعوای مطروحه رعایت تشریفات دادرسی به عمل آمده و مستندات دادگاه مخالف قانون نمیباشد علی هذا به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته را ابرام و پرونده اعاده میگردد.
رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار
طیبی - اسلامی