هیات وزیران در جلسه 1403/08/02 به پیشنهاد وزارت نفت (با همکاری سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت راه و شهرسازی و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران) و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و جزء (1) بند (ث) تبصره (4) ماده واحده قانون بودجه سال 1403 کل کشور، آییننامه اجرایی جزء مذکور را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 - در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- آییننامه ساماندهی صنعت خودرو: آییننامه اجرایی ماده (10) قانون ساماندهی صنعت خودرو موضوع تصویب نامه شماره 243368/ت61387ه- مورخ 1402/12/28.
2- وسیله نقلیه برون شهری: انواع وسایل نقلیه سواری، مسافربری (از جمله اتوبوس، اتوبوس متوسط (میدل باس)، مینی بوس، سواری و ون) و باربری (از جمله تریلی، کامیون، کامیونت و وانت بار) نفت گاز سوز و یا دوگانه سوز (نفت گاز - سی ان جی) که اقدام به تردد بین شهرها می نمایند.
3- سند حمل الکترونیکی: اقلام اطلاعاتی الکترونیکی مرتبط با صورت وضعیت مسافری، بارنامه داخلی و بارنامه بین المللی موضوع مواد (2) تا (4) قانون الزام شرکت ها و موسسات ترابری جاده ای به استفاده از صورت وضعیت مسافری و بارنامه مصوب 1368 با اصلاحات بعدی آن و سند حمل وسایل نقلیه سواری دارای تردد برون شهری.
4- فراجا: فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (پلیس امنیت اقتصادی و پلیس راهنمایی و رانندگی)
5- کارگروه راهبری: کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارتخانه های نفت (شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران (رئیس کارگروه)، راه و شهرسازی (سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای و سازمان هواشناسی کشور)، کشور (سازمان شهرداری ها و دهیاریهای کشور) و اطلاعات، سازمان برنامه و بودجه کشور، فراجا (پلیس امنیت اقتصادی)، ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت که مسئولیت تعیین میزان مصرف سوخت، پایش و نظارت بر اجرای این آییننامه را با رعایت ماده (2) این آییننامه بر عهده دارد.
6- دوره: بازه زمانی مبنای محاسبه پیمایش وسایل نقلیه برون شهری که توسط کارگروه راهبری با رعایت ماده (2) این آییننامه تعیین میگردد.
7- شرکت پخش: شرکت ملی پخش فراورده های نفتی ایران.
8- سازمان: سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای (وزارت راه و شهرسازی).
9- نرخ مصوب: قیمت نفت گاز مصرف کننده مطابق با تصویب نامه شماره 26096/ت51920ه- مورخ 1394/03/04 و اصلاحات بعدی آن.
10- سامانه ایفام: سامانه تخصیص سهمیه بر مبنای پیمایش شرکت پخش.
11- پایگاه قواعد: بخشی از اطلاعات سامانه ایفام که حاوی میزان تخصیص سهمیه در هر (100) کیلومتر پیمایش با توجه به بازه های زمانی متناسب با سن خودرو است و با رعایت تصویب نامه شماره 123367/ت61025ه- مورخ 1402/07/15 مشخص میگردد.
12- کلاس ناوگان (کاربری): تقسیم بندی وسایط نقلیه باری بر اساس ظرفیت (تناژ) حمل و وسایط نقلیه مسافری بر اساس ظرفیت مسافر.
13- قیمت خرید نفت گاز از پالایشگاه ها: قیمتی که به استناد جزء (2) بند (الف) ماده (1) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 1393 تعیین میشود.
ماده 2- سازمان مکلف به نظارت بر عملکرد صحیح شرکت های حمل و نقل و مراکز صدور صورت وضعیت انتقال مسافری و بارنامه های داخلی و بین المللی حمل بار و نیز تایید میزان پیمایش محقق شده وسایل نقلیه برون شهری و اطلاعات سند حمل الکترونیکی (مشتمل بر مبدا، مسیر، مقصد، تاریخ و زمان شروع و پایان سفر، تاریخ اعتبار بارنامه، کلاس ناوگان، شماره پلاک ناوگان، میزان مسافت (با ذکر بار/ بدون بار)، شماره شناسایی خودرو (وی آی اِن)، شماره ملی مالک، شماره ملی رانندگان) و ارسال به صورت برخط به شرکت پخش است. ضرایب اقلیمی موثر در محاسبه سهمیه ناوگان، به پیشنهاد کارگروه راهبری و تصویب وزیر نفت، توسط وی ابلاغ میشود.
تبصره 1- مسئولیت صحت و اعتبار پیمایش با بار و بدون بار محقق شده وسایل نقلیه برون شهری بر عهده سازمان میباشد.
تبصره 2- شرکت پخش موظف است پس از دریافت اطلاعات از سازمان و فراجا، تقاطع گیری اطلاعات دریافتی با مکان سوخت گیری وسیله نقلیه برون شهری را انجام داده و مغایرت های حاصل به ازای هر دوره را به سازمان منعکس و همزمان سوخت مازاد تخصیص یافته (متناسب با میزان پیمایش کاهش یافته) را از سهمیه نفت گاز دوره جاری وسیله نقلیه برون شهری متخلف کسر و در صورت عدم موجودی کافی در دوره های بعدی نسبت به کاهش سهمیه اقدام نماید.
تبصره 3- سازمان موظف است به ازای هر سند حمل الکترونیکی ارسالی، اطلاعات دوربین های پایش شد آمد بین شهری را به منظور تطبیق سوخت های تخصیص یافته در ابتدای دوره با عملکرد اعلامی سازمان در همان دوره براساس اطلاعات مذکور و اصلاح سهمیه تخصیصی در صورت لزوم مطابق با تبصره (4) این ماده، در اختیار شرکت پخش و فراجا قرار دهد.
تبصره 4- سازمان موظف است در هر دوره اطلاعات مرتبط با تخلفات جاده ای اعم از انحراف مسیر و یا سایر موارد احرازکننده عدم تحقق سفر را مطابق با اطلاعات سند حمل الکترونیکی به همراه اطلاعات مرتبط با تردد ناوگان نفت گاز سوز به صورت برخط به فراجا ارسال نماید.
سازمان موظف است بلافاصله پس از دریافت اطلاعات، ضمن اعمال قانون، نسبت به اعلام میزان کاهش پیمایش وفق تخلف حادث شده، به شرکت پخش اقدام نماید. شرکت پخش موظف است نسبت به کاهش سهمیه نفت گاز متناسب با میزان پیمایش کاهش یافته از سهمیه دوره جاری وسیله نقلیه متخلف کسر و در صورت عدم موجودی کافی، در دوره های بعدی نسبت به کاهش سهمیه اقدام نماید.
تبصره 5- شرکت پخش مجاز است بر مبنای اطلاعات دریافتی در این ماده، محدودیت سوخت گیری صرفاً در مسیر صورت وضعیت یا بارنامه جاری را با رعایت ماده (8) این آییننامه اجرایی نماید. شیوهنامه اجرایی این تبصره ظرف یک هفته از تاریخ ابلاغ این آییننامه با رعایت ملاحظات امنیتی از جمله مربوط به نیروهای مسلح توسط کارگروه راهبری تصویب و پس از تایید وزرای ذیربط وزارتخانه های عضو کارگروه، با رعایت ماده (19) آییننامه داخلی هیات دولت ابلاغ میشود.
ماده 3- شرکت پخش مکلف است مطابق تبصره (3) ماده (15) آییننامه ساماندهی صنعت خودرو، بلافاصله پس از دریافت اطلاعات وسایل نقلیه اسقاطی، کارت سوخت خودروهای اسقاط شده را مسدود و ابطال نماید.
تبصره 1- مراکز اسقاط وسایل نقلیه مکلفند به همراه سایر مدارک موردنیاز جهت اسقاط وسایل نقلیه، کارت سوخت متعلق به وسیله نقلیه اسقاطی را دریافت و بلافاصله نسبت به سوراخ کردن (پانچ) تراشه آن اقدام نمایند.
تبصره 2- وزارت صنعت، معدن و تجارت مطابق ماده (3) آییننامه ساماندهی صنعت خودرو مکلف است بلافاصله پس از ثبت و تکمیل فرایند اسقاط خودرو در سامانه جامع اسقاط وسایل نقلیه، نسبت به ارسال اطلاعات خودرو و کارت سوخت خودرو اسقاط شده به صورت برخط به شرکت پخش، سازمان، ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت و فراجا اقدام نماید.
ماده 4- شرکت پخش مکلف است مطابق با سامانه ایفام و پس از صحت سنجی نسبت به تخصیص سوخت بر مبنای پیمایش و با رعایت مفاد این آییننامه اقدام نماید.
تبصره - وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است ظرف سه ماه، نسبت به به روزرسانی پایگاه قواعد مطابق با ضوابط تصویب نامه شماره 123367/ت61025ه- مورخ 1402/07/15 اقدام نماید.
ماده 5 (اصلاحی 1403/09/04)- در اجرای ماده (48) قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 1395، ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت مکلف است اطلاعات وسایل نقلیه فاقد بیمه شخص ثالث را شناسایی و به منظور غیرفعال نمودن کارت سوخت و عدم تخصیص سهمیه سوخت براساس اقلام اطلاعاتی اعلام شده توسط شرکت پخش (از جمله شماره پلاک و شماره شناسایی خودرو (وی آی اِن)) به صورت برخط به شرکت پخش، سازمان و فراجا ارسال نماید.
شرکت پخش موظف است براساس اطلاعات دریافتی، نسبت به قطع سهمیه و غیرفعال نمودن موقت کارت سوخت وسایل نقلیه فاقد بیمه شخص ثالث اقدام نماید.
تبصره (منسوخ 1403/09/04)- فراجا و وزارت کشور مکلفند در راستای شناسایی ناوگان فاقد معاینه فنی به ترتیب، دسترسی برخط اطلاعات کل ناوگان و ناوگان دارای معاینه فنی را در اختیار ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت قرار دهند.
ماده 6- تمامی دستگاه های اجرایی موضوع این آییننامه موظفند با رعایت قانون مدیریت داده ها و اطلاعات ملی مصوب 1401، تمامی داده های موردنیاز برای راستی آزمایی پیمایش وسایل نقلیه برون شهری مطابق با این آییننامه را به صورت برخط در اختیار شرکت پخش و فراجا قرار دهند.
تبصره - فراجا موظف به ارائه برخط اطلاعات شماره پلاک و شماره شناسایی خودرو (وی آی اِن) وسایل نقلیه برون شهری در زمان صدور کارت سوخت و المثنی آن به شرکت پخش میباشد.
ماده 7- تخصیص سوخت نفت گاز با نرخ مصوب صرفاً به وسایل نقلیه دارای سند حمل الکترونیکی برخط مجاز است و سازمان مکلف به ارائه به موقع اطلاعات پیمایش آنها مطابق با شرایط مندرج در این آییننامه است.
ماده 8- دریافت سوخت نفت گاز مازاد بر سهمیه بر اساس این آییننامه، صرفاً با درخواست متقاضی و با قیمت خرید نفت گاز از پالایشگاه ها، در سقف (300) الی (600) لیتر در ماه، امکان پذیر میباشد.
تبصره 1- شرکت پخش موظف است سوخت موردنیاز وسایل نقلیه سواری نفت گازسوز را به نرخ خرید نفت گاز از پالایشگاه ها و از طریق سامانه هوشمند سوخت عرضه کند.
تبصره 2- در صورتی که ناوگان بین شهرها تردد داشته باشند، ملاک تخصیص سهمیه سوخت، اسناد حمل صادره از سازمان میباشد.
معاون اول رئیس جمهور - محمدرضا عارف