شماره پرونده: ه- ع/ 0004147 شماره دادنامه: 140109970906000329 تاریخ: 25/05/1401
شاکی: آقای امین عقیقی
طرف شکایت: معاونت منابع انسانی قوه قضائیه
موضوع شکایت و خواسته: ابطال شرط معدل قید شده در شرایط استخدام اختصاصی قضات سال1400
شاکی دادخواستی به طرفیت معاونت منابع انسانی قوه قضائیه به خواسته ابطال شرط معدل قید شده در شرایط استخدام اختصاصی قضات سال1400 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
گروه های 12 گانه واجد شرایط شرکت در مصاحبه علمی (دانشگاهی):
1. دانش آموختگان کارشناسی حقوق از دانشگاه های گروه اول، منوط به داشتن حداقل معدل 16 ،
2. دانش آموختگان کارشناسی حقوق از دانشگاه های گروه دوم، منوط به داشتن حداقل معدل 17 ،
3. دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد حقوق در هر یک از گرایش ها از دانشگاه های گروه اول، منوط به گذراندن واحد های نظری و اخذ معدل حداقل 16 و داشتن مدرک کارشناسی حقوق، فقه و حقوق یا الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی
4. دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد حقوق در هر یک از گرایش ها از دانشگاه های گروه دوم، منوط به گذراندن واحد های نظری با اخذ معدل حداقل 17 و داشتن مدرک کارشناسی حقوق
تبصره: در خصوص بند های 3 و 4 ارائه مدرک فراغت از تحصیل تا قبل از پایان دوره کارآموزی الزامی است، در غیر این صورت استخدام داوطلب ملغی خواهد شد.
5. دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق در هر یک از گرایش ها از دانشگاه های گروه اول، منوط به داشتن حداقل معدل 16 و مدرک کارشناسی حقوق، فقه و حقوق یا الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی
6. دانش آموختگان کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسالمی و حقوق در هر یک از گرایشها از دانشگاه های گروه اول، منوط به داشتن حداقل معدل 16 ،
7. دانش آموختگان کارشناسی ارشد حقوق در هر یک از گرایش ها از دانشگاه های گروه دوم، منوط به داشتن حداقل معدل 17 و مدرک کارشناسی حقوق
8. دانش آموختگان کارشناسی ارشد پیوسته معارف اسالمی و حقوق در هر یک از گرایشها از دانشگاه های گروه دوم، منوط به داشتن حداقل معدل 17،
9. دانش آموختگان و دانشجویان دکتری تخصصی در هر یک از گرایش های رشته حقوق، فقه و حقوق و رشته الهیات با گرایش فقه و مبانی حقوق اسلامی، منوط به داشتن مدرک کارشناسی در یکی از رشته های مذکور
10. رتبههای اول تا دهم آزمون وکالت کانون های استانی و رتبههای اول تا پنجاهم آزمون سراسری مرکز کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه و آزمون وکالت کانون مرکز، به تایید مراجع مربوطه
11. وکلای مرکز و کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضائیه، مشروط به داشتن پنج سال سابقه کار متوالی و موثر به عنوان وکیل یا مشاور پایه یک دادگستری، به تایید کانون یا مرکز مربوطه
تبصره: در مورد بند های 10 و 11 اخذ تاییدیه از مرجع ذیصالح و ارائه آن در روز مصاحبه علمی، برای شرکت در جلسه مصاحبه علمی ضروری است. در غیر این صورت
مجوز شرکت در جلسه مذکور صادر نخواهد شد.
12. فارغ التحصیلان مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه علوم قضایی در گرایش های حقوق دادرسی اداری، مدیریت دادگستری، مدیریت نظارت و بازرسی و مدیریت اصلاح و کیفرهای قضایی منوط به داشتن حداقل معدل 16.
ب - شرایط داوطلبان حوزوی:
داوطلبان دارای مدارک تحصیلی حوزوی یا حوزوی و دانشگاهی به صورت توامان، مشروط به قرار گرفتن در هر یک از گروه های 8 گانه پیش رو میتوانند در مصاحبه علمی جذب اختصاصی شرکت نمایند. این موارد، حصری و غیر قابل تفسیر هستند و لذا الزام است داوطلبان قبل از مطالعه آن ها به تذکر زیر توجه فرمایند:
منظور از دانش آموخته، دارنده مدرک علمی معتبر از مرجع ذیصالح است. فرم ارزیابی و مدرک استخدامی جایگزین مدرک تحصیلی نیستند و مقبول، واقع نمی شوند.
گروه های 8 گانه واجد شرایط شرکت در مصاحبه علمی (حوزوی):
1- دانش آموختگان سطح دو فقه و اصول با حداقل معدل 16(ویژه آقایان)
2- دانش آموختگان سطح دو، منوط به داشتن مدرک کارشناسی حقوق با حداقل معدل 16 مدرک کارشناسی (ویژه آقایان)
3- دانش آموختگان سطح دو در گرایش حقوق و قضاء اسلامی، منوط به داشتن حداقل معدل 16 ،
4- داوطلبان پایه (ده اتمام کتبی و شفاهی پایه ده) که هنوز موفق به دفاع از پایان نامه سطح سه نشده اند.
تبصره: در خصوص بند 4 ارائه مدرک فراغت از تحصیل تا قبل از پایان دوره کارآموزی الزامی است، در غیر این صورت استخدام داوطلب ملغی خواهد شد.
5- دانش آموختگان سطح سه در گرایش های فقه و اصول و یا حقوق و قضاء اسلامی
6- دانش آموختگان سطح چهار در گرایش های فقه و اصول و یا حقوق و قضاء اسلامی
7- دانش آموختگان مجتمع فقه، حقوق و قضای اسالمی قم با حداقل معدل 16 ،
8- دانش آموختگان رشته تخصصی فقه و حقوق حوزه علمیه خراسان با حداقل معدل 16.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
در پرونده حاضر شاکی ضمن تقدیم دادخواست چنین بیان داشته است:
اولا: براساس آرای سابق هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامههای 64 در تاریخ 21 فروردین 1400 و 735 تاریخ 22 خرداد 1400 شرط معدل موجب تبعیض میان افرادی است که مطابق ضوابط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به اخذ مدرک تحصیلی اقدام کردهاند. ثانیا: برابر قانون استخدام قضات و شرایط کارآموزی مصوب 1343/02/19با اصلاحات و الحاقات بعدی که در ماده یک و بند دوم آن فقط داشتن دانشنامه لیسانس در رشته قضایی از دانشکدههای حقوق داخله و یا لیسانس حقوق از دانشکدههای حقوق خارجه و یا درجات بالاتر ازآنها را ذکر کرده است. که در آن از شرط معدل نامی نبرده است. ثالثا: وزارت علوم تحقیقات و فناوری به عنوان تنها مرجع ذیصلاح قانونی با تایید ارزش علمی و مدرک دانشگاهی ارزش استخدامی آنها را نیز تایید مینماید و وزیر علوم تحقیقات و فناوری در نامه شماره 48615؍و-7؍3؍1397 خطاب به رئیس سازمان اداری و استخدامی کشور تاکید کردند مدارک تحصیلی کلیه دانش آموختگان دانشگاه و موسسات آموزش عالی دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی از حیث ارزش تحصیلی از نظر این وزارت قانونی و دارای اعتبار یکسان است بر این اساس دارندگان مدرک مذکور برای استخدام و استقرار در پست های سازمانی در ادارات و دوایر دولتی متناسب و منطبق با رشته و مقطع تحصیلی خود از ظرفیت و قابلیت کافی برخوردارند. رابعا: مطابق ماده 42 قانون مدیریت خدمات کشوری به عنوان یک قانون عام، تحصیلات دانشگاهی و یا همتراز را از جمله شرایط برشمرده و نسبت به شرط معدل تکلیفی تعیین نکرده است نتیجتاً تعیین شرط حداقل معدل برای مدرک تحصیلی مغایر با قانون است و خارج از حدود اختیارات و صلاحیت وضع شده است "
در پاسخ به شکایت مذکور، معاونت منابع انسانی قوه قضائیه به موجب لایحه شماره 5000/2894/9000 مورخ 17/1/1401 به طور خلاصه توضیح داده است که:
مستندا به بند 3 اصل 158استخدام و عزل و نصب قضات از وظایف رئیس قوه قضائیه میباشد و آگهی مذکور منطبق با آییننامه مصوب رئیس قوه قضائیه ابلاغ شده است و تقاضای رد شکایت شاکی را نموده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
با توجه به اینکه یکم- آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص آزمون بانک ملی و سازمان تامین اجتماعی صادر شده است و به قانون مدیریت خدمات کشوری و آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی استناد شده و در هیچ یک از مقررات مذکور تعیین شرط معدل وجاهت قانونی نداشته است لیکن استخدام قضات از شمول مقررات مورد استناد در آراء مذکور خارج میباشد و بدین جهت آراء مذکور در موضوع خواسته قابل استناد نمیباشد. دوم- قانون اساسی در بند 3 اصل 158 استخدام و عزل و نصب قضات را از اختیارات و وظایف اصلی رئیس قوه قضائیه دانسته و دخالت سایر قوا در این اختیار موجب نقض اصل تفکیک قوا میباشد و در ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری بدین جهت قضات از شمول قانون مذکور خارج شده اند. سوم- رئیس قوه قضائیه با استفاده از اختیار مذکور و با تصویب آییننامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی قضات نحوه احراز شرایط برای استخدام قضات را تعیین نموده است.چهارم - در این آییننامه دو نوع جذب پیش بینی شده است که در جذب اختصاصی معیارهایی برای احراز شرایط حداقلی و بدون نیاز به شرکت در آزمون تعیین شده و از آن جمله در ماده 7 آییننامه شرط معدل برای دانشجویان و فارغ التحصیلان در برخی از دانشگاههای کشور بر شمرده شده است.پنجم- معاونت منابع انسانی مکلف به رعایت مفاد آییننامه مذکور میباشد و فی ما نحن فیه آگهی منطبق با آییننامه مصوب رئیس قوه قضائیه تنظیم شده است.ضمن عدم احراز مغایرت قانونی عقیده به رد شکایت شاکی و عدم ابطال مقرره موضوع خواسته دارم.
تهیه کننده گزارش:
صادق گودرزی
پرونده شماره 0004147 مبنی بر درخواست ابطال شرط معدل قید شده در شرایط استخدام اختصاصی قضات سال 1400 در جلسه مورخ 12/4/1401 هیات تخصصی استخدامی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی استخدامی دیوان عدالت اداری:
اولاً به موجب بند 3 اصل 158 قانون اساسی استخدام قضات شایسته و عزل و نصب آنها از وظایف رئیس قوه قضائیه میباشد و دخالت سایر قوا در این امر موجب تقنن اصل تفکیک قوا میباشد و به همین لحاظ در ماده 117 قانون مدیریت خدمات کشوری، قضات از شمول قانون مذکور خارج شده اند.
ثانیاً: آییننامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی در قضاء و استخدام قضات به استناد بند اصل 158 قانون اساسی در تاریخ 26/4/1392 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده است که در آن نحوه احراز شرایط برای استخدام قضات تعیین شده است.
ثالثاً: در این آییننامه دو نوع جذب پیش بینی شده است که در جذب اختصاصی معیارهایی برای احراز شرایط حداقلی بدون نیاز به شرکت در آزمون تعیین شده که از جمله در ماده 7 آن شرط معدل برای دانشجویان و فارغ التحصیلان در برخی از دانشگاه های کشور بر شمرده شده است.
رابعاً: قوه قضائیه در آگهی مزبور مکلف به رعایت مفاد آییننامه مصوب رئیس قوه بوده است که مفاد آگهی منطبق با آییننامه مذکور میباشد.
خامساً: آرای شماره 64 مورخ 31/1/1400 و شماره 735 مورخ 23/2/1400 هیات عمومی که شاکی در دادخواست خود به آنها استناد نموده در خصوص آزمون استخدامی بانک ملی و آزمون استخدامی سازمان تامین اجتماعی میباشد که به قانون مدیریت خدمات کشوری و آییننامه استخدامی سازمان تامین اجتماعی استفاده شده که در هیچ یک از مقررات مزبور تعیین شرط معدل وجاهت قانونی نداشته لیکن استخدام قضات شمول مقررات مورد استناد آرای مذکور نمیباشد.
با عنایت به مراتب فوق شرط معدل قید شده در شرایط استخدام اختصاص سال 1400 قضات مغایرتی با قوانین ندارد و قابل ابطال نمیباشد. این رای به استناد بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است./ط
علی اکابری
رئیس هیات تخصصی استخدامی
دیوان عدالت اداری