قانون بیمه‌های اجتماعی کارگران

فصل اول - کلیات

ماده 1)(منسوخ 1342/01/24) تامین و اجرای بیمه‌های اجتماعی مشمولین این قانون به عهده سازمان بیمه‌های اجتماعی که در این قانون سازمان نامیده خواهد شد محول میگردد.

ماده 2) سازمان عهده دار بیمه و تعاون مشمولین این قانون در موارد زیر طبق مقررات این قانون میباشد.
1) حوادث ناشی از کار و بیماریهای حرفه ای و عواقب آنها
2) حوادث و بیماریهای عادی - حاملگی و وضع حمل
3) از کار افتادگی و فوت
4) بازنشستگی
5) ازدواج

ماده 2 (منسوخ 1342/01/24)- سازمان عهده‌دار بیمه و تعاون کلیه کارگران در موارد زیر طبق مقررات این قانون میباشد: 1 - حوادث ناشی از کار و بیماریهای حرفه‌ای.
2 - حوادث و بیماریهای غیر ناشی از کار - حاملگی - وضع حمل.
3 - ازکارافتادگی. بازنشستگی. فوت.
4 - ازدواج

تبصره 1 - بیمه‌شدگان حق استفاده از کمک عائله‌مندی به نحو مقرر در این قانون را خواهند داشت.

تبصره 2 - افراد خانواده بلافصل بیمه شده در مورد معالجات بیماریها از کمکهای مقرر در این قانون استفاده خواهند کرد.

ماده 3 (منسوخ 1347/11/07)- کلیه کسانی که طبق ماده یک قانون کار کارگر شناخته میشوند صرفنظر از نوع قرارداد کار و ترتیب استخدام و نحوه دریافت مزد یا حقوق به ترتیب مقرر در ماده 5 این قانون مشمول مقررات بیمه‌های اجتماعی میباشند و کارفرمایان مربوط موظفند حق بیمه مقرر را به سازمان پرداخت نموده و سایر تکالیف و وظایف مندرج در این قانون را انجام دهند.

تبصره 1 (منسوخ 1347/11/07)- پیشه‌وران و صاحبان مشاغل آزاد را سازمان طبق آیین نامه‌ای که به پیشنهاد هیات مدیره به تصویب شورای عالی خواهد رسید در مقابل تمام و یا بعضی از موارد مندرج در این قانون بیمه خواهد نمود.

تبصره 2 (منسوخ 1347/11/07)- مشمولین بندهای ب - ث - ج ماده 2 قانون استخدام کشوری و آن عده از مستخدمین وزارتخانه‌ها و موسسات دولتی که مشمول قانون مزبور میباشند، هم چنین افرادی که مشمول قانون بیمه خاصی میباشند مشمول مقررات این قانون نخواهند بود ولی دولت میتواند با موافقت سازمان بیمه‌های اجتماعی بیمه هر دسته از آنان را با شرایط خاصی به سازمان واگذار نماید.

تبصره 3 (منسوخ 1347/11/07)- دولت مکلف است حداکثر ظرف یک سال از تاریخ تصویب این قانون لایحه مربوط به بیمه‌های اجتماعی کشاورزان و کارگران کشاورزی را‌تهیه و برای تصویب بمجلسین تقدیم دارد.

تبصره 4 (منسوخ 1347/11/07)- سازمان اتباع بیگانه را که طبق قوانین و مقررات مربوطه در ایران به کار مشغول میشوند طبق آیین نامه‌ای که به پیشنهاد هیات مدیره به تصویب شورای عالی خواهد رسید بیمه خواهد نمود.

ماده 4 (منسوخ 1354/04/03)- سازمان که زیر نظارت عالیه وزیر کار اداره میشود دارای شخصیت حقوقی و استقلال مالی و اداری بوده و امور مالی آن طبق اصول بازرگانی انجام میگردد.

ماده 5)(منسوخ 1347/11/07) بیمه کارگران کارگاهائیکه تا بحال مشمول مقررات بیمه قرار گرفته‌اند با توجه بمقررات این قانون ادامه خواهد یافت و در مورد کارگران کارگاههائیکه تا بحال مشمول نبوده‌اند و همچنین پیشه وران و صاحبان مشاغل آزاد این امر به تدریج که سازمان وسائل لازم را فراهم میسازد بنابر پیشنهاد هیات مدیره سازمان و تصویب وزیر کار و امور اجتماعی اجراء خواهد شد.

ماده 6 - شرایط مربوط بادامه تمام و یا قسمتی از بیمه‌های مقرر در این قانون برای کسانی که به عللی غیر از علل مندرج در این قانون از ردیف بیمه شدگان خارج شوند به موجب آییننامه مربوطه تعیین خواهد گردید و بهر حال پرداخت کلیه حق بیمه در این قبیل موارد به عهده بیمه شده خواهد بود.

فصل دوم - ارکان و تشکیلات سازمان

ماده 7)(منسوخ 1342/01/24) ارکان سازمان عبارتند از:
الف) شورا‏یعالی
ب) هیئت‌مدیره
ج) مدیرعامل
د) هیات نظارت

ماده 8 - اعضای شورای عالی عبارتند از:

الف (منسوخ 1347/11/07)- سه نفر نمایندگان دولت به شرح زیر:
وزیر کار و خدمات اجتماعی یا قائم مقام او که ریاست شورای عالی را به عهده خواهد داشت.
یکنفر شخص بصیر و مطلع در مورد بیمه های اجتماعی و یکنفر متخصص در امور بهداشتی بنا به پیشنهاد وزیر کار و امور اجتماعی و تصویب هیات دولت.

ب (منسوخ 1347/11/07)- سه نفر نمایندگان کارفرما به شرح زیر:
رئیس هیات مدیره شرکت ملی نفت ایران یا قائم‌مقام او و دو نفر دیگر که به ترتیب زیر انتخاب میشوند:
‌کنفدراسیونها یا اتحادیه‌ها یا سندیکاهای کارفرمائیکه بر اساس قانون کار به ثبت رسیده باشند یا کارفرمایانیکه حداقل دارای هزار کارگر باشند هر یک نماینده‌ای به وزارت کار معرفی خواهند نمود و وزیر کار و امور اجتماعی از بین نمایندگان معرفی شده دو نفر را انتخاب خواهد کرد.

ج (منسوخ 1347/11/07)- سه نفر نماینده بیمه شدگان که وزیر کار و امور اجتماعی از بین نمایندگان کنفدراسیونها یا اتحادیه‌ها یا سندیکاهای مربوطه یا نمایندگان کارگران در شوراهای کارگاهها انتخاب خواهد نمود.

ماده 9 - اعضای شورای عالی برای مدت سه سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان بلامانع است.

تبصره 1 - آییننامه داخلی شورای عالی پس از تصویب شورا به موقع اجراء گذارده خواهد شد.

تبصره 2 - چنانچه هر یک از اعضای شورای عالی فوت یا استعفاء کند و یا بیش از سه جلسه متوالی بدون عذر موجه غیبت نماید جانشین او برای بقیه مدت مقرر به نحو مذکور در فوق انتخاب خواهد شد. تشخیص عذر موجه با رئیس شورای عالی است.

تبصره 3 - تصمیمات شورای عالی به اکثریت آراء اتخاذ میشود و هر یک از سه دسته یعنی نمایندگان دولت بیمه شدگان و کارفرمایان یک رای خواهند داشت.
چنانچه اکثریت آراء بین افراد یکدسته حاصل نشود رای انفرادی اعضای شورای عالی به اکثریت مناط اعتبار بوده و در صورت تساوی آراء دسته‌ای که رئیس شورای عالی جزو آنست قاطع خواهد بود.

ماده 10 (منسوخ 1347/11/07)- وزیر کار و امور اجتماعی میتواند شورای عالی را با موافقت هیات دولت منحل نماید. در این صورت تجدید انتخابات شورا به ترتیب مصرح در ماده 8این قانون به عمل خواهد آمد.

ماده 11)(منسوخ 1342/01/24) وظائف و اختیارات شورای عالی به شرح زیر است:
1) تصویب آیین نامه‌های اجرایی این قانون به استثنای آیین نامه‌هائیکه تصویب آنها به مراجع دیگری محول شده است
2) رسیدگی به بودجه - گزارش مالی و ترازنامه سازمان و تصویب آنها.
3) تعیین حقوق رئیس و اعضاء هیات مدیره و حق‌الزحمه اعضاء هیات نظارت.
4) تصویب هرگونه برداشت از ذخائر سازمان با توجه به ماده 37
5) تصویب خرید و فروش اموال غیر منقول
6) تصویب قراردادهای نمونه به منظور واگذاری انجام قسمتی از کمکهای قانونی به کارفرمایان
7) اتخاذ تصمیم در مواردی که کارفرما به علت فرس‌ماژور قادر بپرداخت حق بیمه معوقه نبوده و با پرداخت یکجای آن خارج از حدود قدرت مالی کارفرما و موجب وقفه کارکارگاه باشد که در این صورت شوری بنا به پیشنهاد هیئت‌مدیره حق خواهد داشت ترتیبی برای پرداخت اقساطی بدهی مزبور با در نظر گرفتن بهره متناسبی بدهد
8) اظهارنظر با اتخاذ تصمیم در کلیه مسائلیکه از طرف رئیس شورا یا هیئت‌مدیره در شورا مطرح میشود
9) اتخاذ تصمیم در موارد دیگری که به موجب مواد مختلف این قانون در صلاحیت شورای عالی است.

ماده 12)(منسوخ 1347/11/07) هیئت‌مدیره مرکب از سه نفر زیر:
الف) رئیس هیات مدیره که در عین حال مدیرعامل سازمان بوده و سمت معاونت
وزارت کار و امور اجتماعی را نیز خواهد داشت از بین افرادیکه در امور بیمه‌های اجتماعی دارای بصیرت و سوابق ممتد بوده و حسن شهرت کامل داشته باشند بنا به پیشنهاد وزیر کار و امور اجتماعی و تصویب هیات دولت به موجب فرمان همایونی منصوب میگردد.
ب) دو نفر عضو هیات مدیره که در امور بیمه‌های اجتماعی و کارگری دارای تخصص باشند از طرف وزیرکار و امور اجتماعی تعیین میگردند.

ماده 12 (منسوخ 1342/01/24)- مدیر عامل که مقام معاونت وزارت کار را خواهد داشت از بین افرادیکه در امور بیمه‌های اجتماعی دارای بصیرت و سوابق ممتد بوده و‌حسن شهرت کامل داشته باشند به پیشنهاد وزیر کار و تصویب هیات دولت به موجب فرمان همایونی منصوب میشود.
مدت ماموریت مدیر عامل سه سال بوده و تجدید انتخاب او بلامانع است.

تبصره 1)(منسوخ 1347/11/07) مدت ماموریت رئیس و اعضاء هیات مدیره سه سال بوده و تجدید انتخابشان بلامانع است و در صورتی که تغییر هر یک از آنان قبل از انقضاء موعد مقرر لازم شود این تغییر به پیشنهاد وزیر کار و امور اجتماعی و تصویب هیات وزیران به عمل خواهد آمد.

تبصره 2)(منسوخ 1342/01/24) درصورت فوت استعفا یا تغییر رئیس یا هر یک از اعضاء هیات مدیره جانشین او به نحو مذکور در فوق برای بقیه مدت مقرر انتخاب خواهد شد.

تبصره 3)(منسوخ 1342/01/24) کلیه تصمیمات هیات مدیره به اتفاق و یا لااقل اکثریت دو رای اتخاذ خواهد شد.

تبصره - مدیر عامل دارای یکنفر قائم مقام خواهد بود که به پیشنهاد مدیر عامل و تصویب وزیر کار تعیین خواهد گشت.

ماده 13)(منسوخ 1342/01/24) وظائف هیات مدیره به شرح زیر است:
1 - تهیه طرح آیین نامه هائی که تصویب آنها به موجب این قانون در صلاحیت شورای عالی است و پیشنهاد آن به شورا
2 - تصویب آیین نامه‌های اداری و داخلی بنابر پیشنهاد مدیرعامل
3 - تنظیم بودجه کل. گزارش مالی و ترازنامه سازمان و تسلیم آن بهیات نظارت و شورای عالی
4 - تصویب تشکیلات سازمان در حدود بودجه مصوب شورای عالی و تعیین وظائف هر یک از واحدهای اداری
5 - اتخاذ تصمیم در مورد تاسیس شعب یا نمایندگیها و بیمارستانهای جدید در حدود بودجه مصوب و انحلال شعب یا نمایندگیها و بیمارستانهای موجود.
6 - اتخاذ تصمیم در مورد بکارانداختن وجوه و ذخائر سازمان و بهره برداری از آنها با توجه به ماده 38
7 - اتخاذ تصمیم در مورد ایجاد ساختان‌های جدید و تغییر یا تعمیر ساختان‌های موجود در حدود بودجه مصوب
8 - تصویب قراردادهائی که طبق نمونه‌های مصوب شورای عالی برای واگذاری انجام قسمتی از کمکهای قانونی با کار فرمایان منعقد میگردد.
9 - تصویب کلیه معاملاتی که مبلغ آن از دویست هزار ریال تجاوز نماید.
10 - اظهارنظر یا اتخاذ تصمیم در موارد دیگری که از طرف مدیرعامل در هیئت‌مدیره مطرح میشود.
11 - اتخاذ تصمیم در مورد مسائل دیگری که به موجب مواد این قانون با مصوبات شورای عالی در صلاحیت هیات مدیره است.

ماده 14) مدیرعامل که مسئول اداره امور سازمان و مامور اجرای این قانون و مصوبات شورای عالی و رئیس هیات مدیره خواهد بود بر کلیه تشکیلات سازمان ریاست داشته و برای اداره امور سازمان در حدود این قانون و آیین نامه های آن دارای هرگونه اختیار میباشد مدیرعامل در مقابل اشخاص حقیقی یا حقوقی و کلیه مراجع قانونی نماینده سازمان بوده و میتواند این حق را شخصاً یا به وسیله وکلاء یا نمایندگانیکه انتخاب می کند اعمال نماید.

ماده 14 (منسوخ 1342/01/24)- مدیر عامل که مسئول اداره امور سازمان و مامور اجرایاین قانون و مصوبات شورای عالی خواهد بود بر کلیه تشکیلات سازمان ریاست داشته و برای اداره امور سازمان در حدوداین قانون و آیین‌نامه‌های آن دارای هر گونه اختیار میباشد.
مدیر عامل در مقابل اشخاص حقیقی یا حقوقی و کلیه مراجع قانونی نماینده سازمان بوده و میتواند این حق را شخصاً یا به وسیله وکلا یا نمایندگانی که انتخاب میکند اعمال نماید.
همچنین امور زیر از وظائف و اختیارات مدیر عامل میباشد:

تبصره 1)(منسوخ 1342/01/24) مدیرعامل می‌تواند قسمتی از اختیارات خویش را بمعاون خود یا مدیران و روساء شعب و ادارات سازمان تفویض نماید.

تبصره 2)(منسوخ 1347/11/07) هر یک از اعضاء هیات مدیره میتواند به درخواست مدیرعامل انجام قسمتی از امور مربوط بمدیرعامل را تصدی نماید.
در صورتی که مدیرعامل به علتی از قبیل بیماری یا مسافرت برای مدتی نتواند وظایف خود را انجام دهد در آن مدت یکنفر از اعضاء هیات مدیره بنا بر پیشنهاد مدیرعامل و تصویب وزیرکار و امور اجتماعی کلیه وظایف او را عهده‌دار خواهد بود.

1 - تهیه طرح آیین‌نامه‌های سازمان و پیشنهاد آن به شورای عالی برای تصویب.

2 - تنظیم بودجه کل - گزارش مالی و ترازنامه سازمان.

3 - پیشنهاد خرید و فروش اموال غیر منقول و ساختان‌های سازمان جهت تصویب شورای عالی.

4 - پیشنهاد طرحهای مربوط به بهره‌برداری از وجوه ذخائر سازمان به شورای عالی.

5 - پیشنهاد صورت تقسیم درآمد حاصله از حق بیمه برای انجام تعهدات مقرر دراین قانون جهت تصویب شورای عالی.

6 - پیشنهاد طرح قراردادهای نمونه‌ای که برای واگذاری قسمتی از کمکهای این قانون با کارفرمایان منعقد میشود جهت تصویب شورای عالی.
مدیر عامل میتواند قسمتی از اختیارات خویش را بمعاونین خود یا بروسای ادارات و شعب تفویض نماید.

ماده 15 (منسوخ 1347/11/07)- هیات نظارت از پنج نفر تشکیل خواهد شد که به شرح زیر برای مدت دو سال انتخاب میشوند:
یکنفر از بین نمایندگان مجلس سنا به انتخاب مجلس سنا.
یکنفر از بین نمایندگان مجلس شورای ملی به انتخاب مجلس شورای ملی.
سه نفر از اشخاص بصیر در امور بیمه‌های اجتماعی که لااقل یکنفر از آنها در امور بهداشت تخصص داشته باشد به پیشنهاد وزیر کار و امور اجتماعی و تصویب هیات دولت تجدید انتخاب آنان بلامانع است.

تبصره - چنانچه یکی از اعضاء هیات نظارت استعفاء و یا فوت نماید جانشین او برای بقیه مدت مقرر به نحو مذکور در فوق انتخاب خواهد شد.

ماده 16 (منسوخ 1347/11/07)- وظائف و اختیارات هیات نظارت به شرح زیر است:
1 - نظارت بر حسن اجرایاین قانون و تطبیق عملیات سازمان با مقررات و آیین نامه‌های مربوطه
- 2 اظهار نظر در مورد ترازنامه و بودجه سازمان قبل از طرح آنها در شورای عالی.
3 - انجام وظایف دیگری که به موجباین قانون یا آیین نامه‌های مربوطه در صلاحیت هیات نظارت میباشد

تبصره 1 - هیات نظارت جهت انجام وظایف خود حق مراجعه به دفاتر و اسناد سازمانرا دارد و مدیر عامل موظف است هر گونه مدارک یا توضیحاتی که مورد نیاز باشد در اختیار هیات نظارت بگذارد.

تبصره 2 - چنانچه هیات نظارت در اداره امور سازمان عملی خلاف قانون و مقررات مشاهده نماید مراتب را به اطلاع مدیر عامل خواهد رساند و‌در صورتی که نسبت به طرز عمل مدیر عامل و اداره دستگاه به طور کلی معترض باشد مراتب را طی گزارش جامع و مستدلی به اطلاع وزیر کار‌میرساند.

تبصره 3 (منسوخ 1347/11/07)- آیین‌نامه داخلی هیات نظارت و طرز تشکیل جلسات آن از طرف هیات مزبور تهیه و به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی خواهد رسید.

ماده 17 - سازمان برای انجام وظایف خود دارای تشکیلات مرکزی و شعب و نمایندگیهائی خواهد بود.

ماده 18 - سازمان میتواند کارمندان دولت را با موافقت وزارتخانه‌های مربوطه به سازمان منتقل و حقوق آنان را بپردازد. همچنین در صورت لزوم و‌موافقت وزارتخانه‌ها مربوطه ممکن است کارمندان دولت موقتاً مامور خدمت در سازمان شوند و در هر حال مدت خدمت کارمندان مزبور در سازمان به شرط کسور بازنشستگی جزو خدمت رسمی آنان محسوب میگردد.

تبصره(منسوخ 1347/11/07)- وزارت کار و امور اجتماعی و سازمان بیمه‌های اجتماعی میتوانند وظائف خود را در استانها و شهرستانها در قبال پرداخت‌حق‌الزحمه مناسبی بنمایندگان یکدیگر تفویض نمایند.

ماده 19 - آیین‌نامه استخدامی سازمان با تصویب شورای عالی قابل اجراء خواهد بود.

تبصره - کلیه کارمندان سازمان و خانواده بلافصل آنان طبق آیین‌نامه‌ایکه به تصویب شورای عالی خواهد رسید از تمام یا قسمتی از مزایای این قانون استفاده خواهند نمود.

ماده 20 - سازمان میتواند در صورت لزوم از انجام قسمتی از کمک های پیش‌بینی شده در این قانون (‌به استثنای مستمریها) را در مقابل واگذاری‌قسمتی از حق بیمه به موجب قراردادهای مخصوص به عهده کارفرما یا هر شخص طبیعی و حقوقی دیگری که دارای وسایل و تشکیلات مورد اعتماد‌و قبول سازمان باشد محول نماید ولی در هر حال این قراردادها بهیچوجه رافع مسئولیت سازمان نسبت به بیمه‌شدگان نخواهد بود.

فصل سوم
منابع درآمد - ماخذ احتساب حق بیمه و نحوه وصول آن

ماده 21 (منسوخ 1347/11/07)- منابع درآمد سازمان به شرح زیر است:
1 - حق بیمه به میزان هیجده درصد که پنج درصد آن به عهده کارگر و سیزده درصد به عهده کارفرما خواهد بود.
2 - درآمدهای حاصل از وجوه و اموال متعلق به سازمان و درآمدهای حاصل از بیمارستان ها و آسایشگاهها و درمانگاهها که ممکن است از اشخاص بیمه نشده عاید گردد.
3 - وجوه حاصل از جرائم مقرر در این قانون.
4 - کمک و هدایائی که به سازمان اعطاء میشود.
5 - وجوه دریافتی از کارفرمایان طبق ماده 67 این قانون.

‌تبصره 1 (منسوخ 1347/11/07)- در صورتی که حق بیمه منظور در ماده 21 کافی برای انجام تعهدات سازمان نباشد بنابر پیشنهاد وزیر کار و امور اجتماعی و تصویب‌کمیسیون مشترک کار و کمیسیون مشترک دارائی مجلسین میتوان تا میزان دو درصد بسهم کارفرما و یک درصد بسهم کارگر در صنایع یا مناطق‌مختلف اضافه نمود.

‌تبصره 2 (منسوخ 1347/11/07)- سازمان میتواند در مورد افرادیکه بمقتضای هر نوع کار و اوضاع و احوال خاص کارگاه امکان استفاده از کلیه کمک های قانونی را ندارند طبق آیین نامه‌ایکه بنابر پیشنهاد هیات مدیره به تصویب شورای عالی خواهد رسید آنان را در مقابل دریافت قسمتی از حق بیمه از بعضی از موارد‌مندرج در ماده 2 این قانون بهره‌مند سازد.
همچنین سازمان میتواند در مورد افرادیکه طبق ماده 5 این قانون جدیداً مشمول مقررات بیمه‌های اجتماعی قرار میگیرند به ترتیب مذکور در فوق عمل نماید.

ماده 22 - مزد یا حقوقی که بر ماخذ آن حق بیمه حساب میشود شامل هر گونه وجوه نقدی و یا مزایای غیر نقدی است که به عنوان مزد یا حقوق به بیمه شده داده میشود.

تبصره - کارفرمایان موظفند از کلیه وجوه و فوق‌العاده‌هائیکه به عنوان اضافه کار و کار نوبتی مزد ایام تعطیل و مرخصی - کار شب - فوق‌العاده انجام کارهای سخت و زیان‌آور و فوق‌العاده سختی معیشت و نظایر آن (‌به استثنای کمک عائله مندی و همچنین پرداخت های غیر مستمر از قبیل هزینه سفر و عیدی) به بیمه شدگان پرداخت مینمایند حق بیمه مقرره را به شرح ماده 21 کسر و بضمیمه سهمی که خود باید بر آن بیفزایند به سازمان پرداخت نماید.

ماده 23 - ارزش مزایای غیر نقدی از قبیل مواد غذائی - البسه و غیره که به جای قسمتی از مزد یا حقوق به بیمه شده داده میشود با توجه بقیمت‌هائیکه در تعیین حداقل مزد ملاک عمل قرار گرفته است از طرف سازمان تعیین و حق بیمه از آن دریافت میگردد.

تبصره - چنانچه کارفرما مسکن مجانی در اختیار بیمه شده بگذارد حق بیمه از این بابت دریافت نخواهد شد.

ماده 24 (منسوخ 1342/01/24)- در مورد بیمه شدگانیکه تمام یا قسمتی از مزد و درآمد آنان به وسیله مشتریان یا مراجعین تامین میشود درآمد تقریبی هر طبقه یا حرفه بنا به پیشنهاد هیئت‌مدیره و تصویب شورای عالی تعیین و ماخذ دریافت حق بیمه قرار خواهد گرفت.

ماده 25 - در مورد بیمه شدگان کارمزد که دارای کار مستمر میباشند حق بیمه بماخذ کل درآمد ماهیانه آنان احتساب و دریافت می‌گردد مشروط بر‌اینکه این حق بیمه در هیچ مورد از حق بیمه‌ایکه به حداقل مزد کارگر عادی تعلق میگیرد کمتر نباشد.

تبصره - در مورد کارآموزانیکه بدون دریافت مزد کارآموزی میکنند کارفرما مکلف است سهم حق بیمه خود را بماخذ حداقل مزد کارگر عادی پرداخت نماید و در مورد کارآموزانیکه در مقابل دریافت مزد کارآموزی میکنند حق بیمه بماخذ مزد دریافتی پرداخت میشود مشروط بر آنکه سهم حق بیمه‌کارفرما از مبلغی که به حداقل مزد کارگر عادی تعلق میگیرد کمتر نباشد.

ماده 26 - در صورتی که بیمه شده برای دو یا چند کارفرمای مشمول مقررات این قانون کار کند هر یک از کارفرمایان به نسبت مزد یا حقوقی که به بیمه شده میپردازند موظف بکسر حق بیمه سهم بیمه شده از مزد یا حقوق او پرداخت آن بضمیمه سهم حق بیمه خود به سازمان میباشند.

ماده 27 (منسوخ 1342/01/24)- شورای عالی میتواند به پیشنهاد هیئت‌مدیره برای تعیین حق بیمه مقطوع اقدام بطبقه بندی درآمد بیمه شدگان نموده و بماخذ درآمدهای تعیین شده حق بیمه را دریافت و کمک های قانونی را انجام دهد.
در این صورت سهم بیمه شده و کارفرما در حدود تناسب مقرر در ماده 21 میباشد.

تبصره (منسوخ 1347/11/07)- در صورت لزوم بنا به پیشنهاد سازمان به موجب تصویب نامه‌ای که از طرف وزیر کار و امور اجتماعی به تصویب هیات وزیران میرسد پرداخت حق بیمه به وسیله تمبرهای مخصوص بیمه انجام خواهد گرفت.
تمبرهائیکه باین ترتیب به وسیله سازمان تهیه میشود از حمایت قانونی تمبرهای دولتی برخوردار میباشد. پرداخت حق بیمه به وسیله تمبر ممکن‌است در مورد کلیه بیمه شدگان یا دسته‌های مخصوصی از آنان یا در مورد بعضی بیمه‌ها و کمکهای بخصوصی عملی گردد.

ماده 28 - کارفرما مسئول پرداخت تمام حق بیمه شدگان به سازمان میباشد و مکلف است در موقع پرداخت مزد یا حقوق سهم بیمه شده را کسر‌نموده و سهم خود را بر آن افزوده و به سازمان تادیه کند و در صورتی که کارفرما از کسر حق بیمه بیمه شده خود داری نماید شخصاً مسئول پرداخت آن خواهد بود و در هر حال تاخیر پرداخت حق بیمه از طرف کارفرما رافع مسئولیت و تعهدات سازمان در مقابل بیمه شدگان نخواهد بود.

ماده 29 (منسوخ 1347/11/07)- در مواردی که کارفرما کاری را باشخاص حقیقی یا حقوقی به طور مقاطعه واگذار نماید باید در قراردادی که منعقد میکند مقاطعه‌کار را‌مکلف نماید کارگران خود و هم چنین کارگران مقاطعه‌کاران فرعی را طبق این قانون بیمه نموده و حق بیمه مربوط را پرداخت نماید پرداخت آخرین‌قسط مقاطعه‌کار که نبایستی کمتر از 5 درصد کل مبلغ مورد مقاطعه باشد موکول به ارائه مفاصا حساب از طرف سازمان میباشد.
هرگاه کارفرما آخرین قسط مقاطعه‌کار را بدون ملاحظه رسید مفاصا حساب مزبور بپردازد شخصاً مسئول پرداخت حق بیمه مقرر خواهد بود و حق دارد‌جهت دریافت وجوهی که از این بابت به سازمان پرداخته است بمقاطعه‌کار رجوع نموده و مبلغ مزبور را دریافت نماید. کلیه ادارات و موسسات دولتی‌و غیر دولتی و شهرداریها و موسسات خیریه عام‌المنفعه نیز مشمول این مقررات میباشند.

‌ماده 30 (منسوخ 1347/11/07)- کارفرما مکلف است حق بیمه مربوط به هر ماه را حداکثر تا سی‌ام ماه بعد به سازمان بپردازد.
همچنین کارفرما باید مرتباً لیست مزد و یا حقوق بیمه‌شدگان مربوط را به سازمان ارسال دارد در مواردی که لیست‌های ارسالی ناقص یا بر خلاف واقع‌تهیه شده باشد، سازمان به شرح ماده 31 این قانون ظرف مدتیکه از شش ماه تجاوز ننماید اقدام خواهد نمود ولی پس از انقضاء ضرب‌الاجل مزبور‌لیستهای ارسالی کارفرما ملاک عمل خواهد بود.
طرز تنظیم لیستها و مواقع ارسال آنها به سازمان طبق آیین‌نامه‌ایکه بنابر پیشنهاد هیات مدیره به تصویب شورای عالی خواهد رسید تعیین میگردد.

ماده 31 - در صورتی که کارفرما از ارسال لیست خودداری یا لیست ناقص یا بر خلاف واقع تهیه و ارسال نماید سازمان میتواند حق بیمه را راساً تعیین و از کارفرما مطالبه و وصول نماید و بهر حال بدهی حقیقی کارفرما در هر ماه بماخذ مزد و مزایای پرداختی به بیمه‌شدگان خواهد بود.

تبصره 1 (منسوخ 1347/11/07)- در صورتی که کارفرما به میزان حق بیمه تعیین شده از طرف سازمان معترض باشد می‌تواند منتهی تا 30 روز از تاریخ ابلاغ تصمیم‌سازمان اعتراض خود را به شعبه یا نمایندگی مربوط برای طرح در هیات تشخیص مطالبات تسلیم نماید. هیات مزبور در هر یک از شعب یا‌نمایندگی‌های سازمان با شرکت اشخاص زیر تشکیل میشود:
‌یک نفر نماینده وزارت کار و امور اجتماعی که ریاست هیات را به عهده خواهد داشت.
‌یک نفر نماینده سازمان و یک نفر نماینده کارفرمایان به انتخاب وزیر کار و امور اجتماعی. هیات مزبور حداکثر ظرف یکماه از تاریخ دریافت اعتراض‌به شکایت کارفرما رسیدگی و رای لازم صادر خواهد نمود در مورد مطالباتیکه زائد بر یکصد و پنجاه هزار ریال باشد کارفرما و سازمان ظرف ده روز‌از تاریخ ابلاغ رای هیئت، حق تقاضای تجدید نظر خواهند داشت.
‌هیات تجدید نظر فقط در تهران با شرکت اشخاص زیر تشکیل میشود:
‌یکنفر نماینده منتخب از طرف وزیر کار و امور اجتماعی، یکنفر نماینده مدیر عامل سازمان، یکنفر قاضی به انتخاب وزیر دادگستری، یکنفر از‌اعضای هیات نظارت سازمان به انتخاب هیات مزبور و یکنفر از کارفرمایان به انتخاب وزیر کار و امور اجتماعی. هیات مزبور ظرف مدتیکه از یکماه‌تجاوز نخواهد نمود به موضوع رسیدگی و رای صادر خواهد نمود.
‌آراء هیئت‌های تشخیص مطالبات در صورتی که مبلغ مورد مطالبه سازمان کمتر از یکصد و پنجاه هزار ریال بوده و یا نسبت به آنها تقاضای تجدید نظر‌نشده باشد و هم چنین آراء هیات تجدید نظر در هر حال قطعی و لازم‌الاجراء خواهد بود. هیئت‌های فوق‌الذکر میتوانند به درخواست کارفرما ترتیب‌پرداخت بدهی معوقه او را حداکثر در 36 قسط ماهانه بدهند و در اینمدت کارفرما بایستی به میزان دوازده درصد (12%) در سال نسبت به مانده بدهی‌خود بهره به سازمان بپردازد. انتخاب رئیس هیات تجدید نظر با وزیر کار و امور اجتماعی میباشد و طرز انتخاب نماینده کارفرمایان در هیئت‌های‌تشخیص مطالبات و تجدید نظر و نحوه تسلیم اعتراض و تقاضای تجدید نظر و اخذ رای و ابلاغ آراء و تشکیل جلسات هیئت‌های مزبور به موجب‌آیین‌نامه‌ای است که بنا به پیشنهاد هیات مدیره سازمان به تصویب شورای عالی خواهد رسید. حضور کارفرمای مربوط یا نماینده او در جلسات‌هیات‌های تشخیص مطالبات و هیات تجدید نظر برای ارائه هر گونه مدارک و ادای توضیحات بلامانع خواهد بود.

تبصره 2 (منسوخ 1347/11/07)- در مورد حق بیمه کارگران ساختمان و راه‌سازی شورای عالی میتواند طبق پیشنهاد هیات مدیره نسبت مزد را بکل کار انجام شده‌تعیین نماید و حق بیمه متعلقه به همان نسبت محاسبه و از کارفرما وصول خواهد شد.

ماده 32 - بازرسان سازمان میتوانند در هر مورد بکارگاه‌های مشمول مقرراتاین قانون مراجعه نمایند و کارفرمایان مکلفند لیست مزد و حقوق و‌دفاتر و مدارک لازم را با توضیحات کافی در اختیار آنان بگذارند.

تبصره (منسوخ 1347/11/07)- سازمان میتواند بازرسان خود را از بین بازرسان کار و یا کارمندان سازمان که بتشخیص وزارت کار و امور اجتماعی دارای همان‌شرایط پیش‌بینی شده در قانون کار و آیین‌نامه‌های مربوط جهت بازرسان کار باشند انتخاب نماید.
بازرسان مزبور دارای همان اختیارات و مسئولیت‌های مذکور در مواد 52 و 53 قانون کار خواهند بود.

ماده 33 - در هر موقع که سازمان با توجه به ماده (5)این قانون گروه کارگران جدیدی را مشمول بیمه قرار دهد کمکهای قانونی را طبق مقررات نسبت به بیمه‌شدگان انجام خواهد داد و کارفرمایان مربوط موظفند حق بیمه را از همان تاریخی که گروه مزبور مشمول مقررات بیمه شده‌اند در موعد مقرر به سازمان بپردازد.

تبصره(منسوخ 1342/01/24)-پرداخت کمکهای نقدی موکول بوصول حق بیمه میباشد و سازمان میتواند غرامت دستمزد ایام بیماری را تا وصول لیست و حق بیمه بماخذ غرامت دستمزدیکه به حداقل مزد کارگر عادی تعلق میگیرد به طور علی‌الحساب پرداخت نماید. اتخاذ تصمیم نسبت به پرداخت زائد بر حداقل مزبور و سایر کمکها در صلاحیت شورای عالی سازمان است.

‌تبصره (منسوخ 1347/11/07)- هنگام معامله و نقل و انتقال قطعی کارگاهها و موسساتی که کارگران آنها مشمول مقررات این قانون میباشند خریدار مکلف است گواهی‌سازمان مبنی بر نداشتن بدهی معوقه بابت حق بیمه را از فروشنده مطالبه نماید والا خود مسئول پرداخت آن خواهد بود و هم چنین در مورد معاملات‌رهنی در صورتی که معامله شرطی بقطعی تبدیل گردد هنگام تبدیل باید به ترتیب مذکور در بالا عمل شود.

ماده 35 - مطالبات سازمان بابت حق بیمه و خسارات تاخیر که ناشی از اجرایاین قانون و یا قوانین بیمه‌های اجتماعی کارگران سابق باشد و‌همچنین سهم کارفرما بابت مقرری بازنشستگی مذکور در ماده 67این قانون در حکم مطالبات مستند به اسناد لازم‌الاجراء بوده و به همان نحو به وسیله مامورین اجرای ثبت و اجرای احکام محاکم دادگستری قابل وصول میباشد.
آییننامه اجرایی اینماده از طرف سازمان تهیه و پس از تصویب وزارتین کار و دادگستری به موقع اجرا گذارده خواهد شد.

فصل چهارم - مقررات مختلف مالی

ماده 36 (منسوخ 1347/11/07)- هیات مدیره باید منتهی تا اول دیماه هر سال بودجه کل سازمان را برای سال بعد تنظیم و پس از اظهار نظر هیات نظارت به شورای عالی پیشنهاد نماید.
‌شورا مکلف است پس از مطالعه، نظر مشورتی هیات نظارت که ظرف بیست روز اعلام خواهد شد حداکثر تا پانزده اسفند هر سال بودجه سال بعد را‌تصویب و به هیات مدیره ابلاغ نماید.
‌هیات مدیره مکلف است هنگام تنظیم بودجه درآمدهای سازمانرا پیش‌بینی و هزینه‌ها را به ترتیب زیر تقسیم نماید:

الف (منسوخ 1347/11/07)- هزینه معالجات شامل:
1 - حقوق و مزایای پزشکان و کارکنان بیمارستانها - درمانگاهها - زایشگاهها و به طور کلی دستگاههای مسئول معالجه و پزشکان قراردادی.
2 - دارو.
3 - مواد غذائی و هزینه عمومی بیمارستانها و سایر دستگاه‌های درمانی.
4 - هزینه‌های ناشی از سایر کمکهای غیر نقدی مقرر در فصل 5 این قانون.

ب (منسوخ 1347/11/07)- کمک‌های قانونی نقدی شامل:
1 - غرامت دستمزد (‌ناشی و غیر ناشی از کار) و کمک حاملگی و هزینه سفر نقل و انتقال بیمه‌شدگان.
2 - کمک نوزاد.
3 - کمک ازدواج.
4 - انواع مستمریها و غرامت نقص عضو.
5 - مقرری بازنشستگی.
6 - کمک کفن و دفن.

ج (منسوخ 1347/11/07)- بودجه هزینه‌های پرسنلی و اداری که نباید جمعاً از ده درصد کل درآمدهای سازمان متجاوز بوده و شامل ارقام زیر خواهد بود:
1 - حقوق و مزایای کارکنان سازمان (‌به استثنای پزشکان و سایر کارکنان دستگاه‌های مسئول معالجه.
2 - هزینه عمومی و اداری غیر از آنچه مربوط بدستگاه‌های درمانی میباشد.

د (منسوخ 1347/11/07)- هزینه تعمیرات جزئی ساختان‌های اختصاصی یا استیجاری.

ماده 37 (منسوخ 1347/11/07)- سازمان مکلف است همه‌ساله مبلغی از درآمد حق بیمه را به حساب ذخائر منظور نماید. ذخائر سازمان بر دو نوع میباشد:
1 - ذخیره احتیاط که از محل آن هزینه‌های غیر مترقبه در مورد هزینه معالجات غرامت دستمزد و کمک ازدواج و نوزاد جبران میشود.
2 - ذخیره فنی که کمبود احتمالی مبالغ پیش‌بینی شده جهت پرداخت مستمریها و مقرری‌های بازنشستگی را تامین خواهند نمود.
‌جمع کل مبالغی که همه‌ساله به حساب ذخائر منظور میشود نباید از پانزده درصد کل درآمد حاصل از حق بیمه کمتر باشد که لااقل ده درصد به حساب‌ذخیره فنی و بقیه به حساب ذخیره احتیاط منظور خواهد گردید.

تبصره 1 (منسوخ 1347/11/07)- در صورتی که مبالغ پیش‌بینی شده در بندهای (‌الف) و (ب) ماده 36 این قانون تکافو ننماید کمبود حاصل با تصویب شورای عالی از محل‌اضافات موجود در بندهای دیگر تامین خواهد شد فقط در صورتی که این امر میسر نباشد شورای عالی اجازه برداشت از ذخائر را صادر خواهد کرد.

تبصره 2 (منسوخ 1347/11/07)- شورای عالی همه‌ساله بنا به پیشنهاد هیات مدیره مبلغی جهت خرید اموال غیر منقول و ایجاد ساختان‌ها و تاسیسات و تجهیزات جدید و‌تعمیرات اساسی ساختان‌های موجود تخصیص خواهد داد و این مبالغ از ذخیره احتیاط برداشت شده و بهای اموال و تاسیسات مزبور به حساب ذخائر منظور خواهد گردید.
‌هزینه‌های استهلاکی این قبیل هزینه‌های سرمایه‌ای همه‌ساله از محل درآمد سازمان ضمن بودجه سالانه پیش‌بینی و به حساب ذخیره احتیاط برگشت‌داده خواهد شد.

ماده 38 - سازمان بایستی ذخائر خود را به وسیله بانک رفاه کارگران به کار اندازد و دادن وام از طرف سازمان به اشخاص مطلقا ممنوع است.

‌ماده 39 (منسوخ 1347/11/07)- طرز اداره امور مالی و ترتیب نگاهداری حساب‌های سازمان به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که از طرف مدیر عامل تنظیم و به تصویب‌شورای عالی خواهد رسید.

ماده 40 - سازمان باید لااقل هر 3 سال یکمرتبه و یا در هر موقع که شورای عالی صلاح بداند امور مالی خود را با اصول محاسبات فنی بیمه اجتماعی تطبیق و گزارش عملیات را به شورای عالی تسلیم نماید.

ماده 41 (منسوخ 1347/11/07)- سازمان معادل 1 درصد از حق بیمه وصولی را برای بازرسی و حفاظت و بهداشت کار و بهبود امور اجتماعی کارگران در اختیار وزارت کار خواهد گذاشت که بتشخیص وزیر کار و امور اجتماعی طبق آییننامه مخصوصی که به تصویب هیات وزیران خواهد رسید بمصرف برسد.

فصل پنجم - کمکهای مربوط بحوادث و بیماریها

بخش اول - حوادث ناشی از کار بیماریهای حرفه‌ای.

ماده 42 - کمکهای مندرج در این بخش از اولین روزیکه بیمه شده در کارگاههای مشمول این قانون به کار اشتغال پیدا میکند انجام خواهد شد.

ماده 43 - حوادث ناشی از کار حوادثی است که در حین انجام وظیفه و بسبب آن برای بیمه شده اتفاق میافتد. مقصود از حین انجام وظیفه تمام اوقاتی است که بیمه شده در کارگاه یا موسسات وابسته یا ساختمان ها و محوطه آن مشغول کار باشد و یا به دستور کارفرما در خارج از محوطه کارگاه مامور انجام کاری میشود اوقات رفت و آمد بیمه شده از منزل بکارگاه یا بعکس جزو این اوقات محسوب میگردد.
حوادثی که حین اقدام برای نجات سایر بیمه شدگان آسیب دیده و مساعدت بآنان اتفاق میافتد حادثه ناشی از کار محسوب خواهد شد.

ماده 44 (منسوخ 1342/01/24)- بیماریهای حرفه‌ای بیماریهائی است که در جدولی که بنا بر پیشنهاد هیئت‌مدیره به تصویب شورای عالی خواهد رسید تعیین میگردد.‌مدت مسئولیت سازمان نسبت به هر یک از بیماریها پس از تغییر کار بیمه شده به شرحی است که در جدول مزبور قید میگردد.

ماده 45 (منسوخ 1342/01/24)- در صورتی که بیمه شده در نتیجه حوادث ناشی از کار آسیب ببیند و یا مبتلا به بیماری حرفه‌ای گردد سازمان کلیه معالجات و مداوا (‌طبق فارماکوپه سازمان) و معاینات طبی را به منظور تشخیص بیماری امتحانات از قبیل رادیوگرافی. رادیوسکپی. آزمایشهای طبی نسبت بشخص بیمه شده انجام خواهد داد این معالجات مادام که طبق نظر پزشگ [پزشک] معالج لازم تشخیص داده شود ادامه خواهد یافت.
در صورتی که معالجه بیمار مستلزم انتقال او از شهرستانی بشهرستان دیگر باشد هزینه انتقال او در صورتی که این انتقال بتشخیص سازمان بتنهائی‌انجام پذیر نباشد هزینه سفر شخصی هم که او را همراهی میکند از طرف سازمان پرداخت خواهد شد.
اعطای اعضای مصنوعی و هر نوع وسایل طبی که برای تقویت اعضاء یا حواس شخص آسیب دیده لازم باشد (پروتز) و همچنین نحوه ترمیم و یا تعویض آنها به موجب آیین نامه‌ای خواهد بود که از طرف هیئت‌مدیره تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید.

تبصره(منسوخ 1347/11/07)- طرز انجام معالجات و مقررات مربوط به آن آیین‌نامه‌ای که بنابر پیشنهاد هیات مدیره به تصویب شورای عالی خواهد رسید معین میگردد.

ماده 46 - در صورتی که بتشخیص پزشک سازمان بیمه شده در اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری حرفه‌ای قادر به کار نباشد استحقاق دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری را خواهد داشت.

ماده 47 - مدت پرداخت و میزان غرامت دستمزد ایام بیماری به شرح زیر میباشد:

1 - غرامت دستمزد از اولین روزی که بیمه شده بر اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری حرفه‌ای و به موجب تشخیص پزشک سازمان قادر به کار نباشد پرداخته خواهد شد.

2 - غرامت دستمزد تا زمانی که بیمه شده قادر به کار نیست و یا آنکه به موجب مقرراتاین قانون ازکارافتاده شناخته شود پرداخت خواهد شد.

3 - غرامت دستمزد معادل دوسوم آخرین مزد یا حقوق روزانه بیمه شده میباشد مگر در مورد بیمه شده‌ایکه بهزینه سازمان بستری شده و‌متاهل یا صاحب فرزند نباشد که در این صورت غرامت دستمزد به میزان یک دوم آخرین مزد یا حقوق روزانه وی پرداخت خواهد شد.
هر گاه سازمان کارگر متاهل یا صاحب فرزند را برای معالجه به شهرستان دیگری اعزام دارد و بیمار بستری نشود علاوه بر غرامت دستمزد معادل 50‌درصد غرامت دستمزد روزانه نیز برای جبران هزینه اقامت بیمه شده پرداخت خواهد نمود.

4 - چنانچه بیمه شده ظرف مدت 12 ماه معالجه بهبود نیابد کمیسیون پزشکی سازمان ادامه معالجه را لازم تشخیص دهد از شروع بسیزدهمین ماه معالجه بیمه شده مجرد 40 درصد و ببیمه شده متاهل 50 درصد آخرین مزد یا حقوق روزانه پرداخت خواهد شد.

تبصره - آخرین مزد یا حقوق روزانه بیمه شده عبارتست از جمع کل دریافتی بیمه شده که بماخذ آن حق بیمه دریافت شده است و در آخرین سه ماه قبل از شروع بیماری یا وقوع حادثه تقسیم بر روزهای کار.

ماده 48 - در صورت بروز بیماری حرفه‌ای یا وقوع حادثه ناشی از کار کارفرما مکلف است اقدامات لازم اولیه را برای جلوگیری از تشدید وضع بیمار یا حادثه دیده به عمل آورده مراتب را فوراً به اطلاع سازمان برساند. سازمان هزینه‌های مزبور را خواهد پرداخت.

ماده 49 - در صورتی که ثابت شود که وقوع حادثه یا بیماری مستقیماً ناشی از عدم رعایت مقررات بهداشت و حفاظت فنی یا احتیاطات لازم از‌طرف کارفرما یا نمایندگان او بوده سازمان مکلف است هزینه‌های مربوط به معالجه و غرامات و مستمریها و غیره را پرداخته و از کارفرما مطالبه و‌وصول نماید.
همچنین در صورتی که وقوع حادثه ناشی از خطای شخص ثالثی باشد سازمان کمکهای مقرر دراین قانون را درباره بیمه شده انجام داده شخص ثالث را‌تعقیب و هزینه‌های مربوطه را از او وصول خواهد نمود.

ماده 50 - سازمان مکلف است به تدریج و با مشارکت وزارت کار وسائل آموزش حرقه‌ای [حرفه‌ای] بیمه‌شدگان آسیب دیده را که قدرت کار اولیه خود را از‌دست داده اند طبق آیین‌نامه‌ایکه به تصویب شورای عالی خواهد رسید فراهم و آنان را برای کارهای مناسب دیگر آماده نماید.

بخش دوم - بیماری - حاملگی و وضع حمل

ماده 51 - بیمه شدگانیکه ظرف مدت شش ماه قبل از مراجعه به سازمان برای اعلام بیماری یا وقوع حادثه غیر ناشی از کار لااقل حق بیمه 90‌روز کار را پرداخته باشند خود و افراد خانواده آنان حق دارند که از مزایای مقرر در ماده 45این قانون استفاده نمایند.

تبصره 1 - اعضای مصنوعی و وسایل طبی موضوع ماده 45این قانون منحصراً بشخص بیمه شده داده خواهد شد مشروط به اینکه در تاریخ لزوم استفاده لااقل حق بیمه دو سال را به سازمان پرداخته باشد.

تبصره 2 - مقررات این ماده درباره پیشه وران و صاحبان مشاغل آزاد و به طور کلی همه کسانی که خود مسئول پرداخت تمامی حق بیمه هستند پس از انقضاء سه ماه از تاریخ شروع بیمه آنها اجرا خواهد گردید. مشروط بر اینکه حق بیمه خود را مرتباً و بلاانقطاع به سازمان پرداخته باشند.

ماده 52 - افراد خانواده بیمه شده که حق استفاده از کمک های مقرر در ماده 53 این قانون را دارند عبارتند از اشخاص زیر:

1 - عیال دائم یا شوهر بیمه شده در صورتی که معاش شوهر توسط زن تامین شود و سن شوهر از شصت سال متجاوز و یا طبق نظر کمیسیون پزشگی [پزشکی] سازمان ازکارافتاده باشد.

2 - فرزندان بیمه شده که دارای یکی از شرایط زیر باشند:
الف - کمتر از 12 سال تمام داشته باشند.
ب - کمتر از 21 سال تمام داشته و منحصراً مشغول به تحصیل باشند.

3 - پدر و مادر تحت تکفل بیمه شده که سن پدر از 60 سال و سن مادر از 55 سال متجاوز بوده و یا آنکه بتشخیص کمیسیون پزشکی سازمان ازکارافتاده باشند و از مستمری های مقرر در این قانون نیز استفاده ننمایند.

ماده 53 - مدت معالجه و مداوا برای هر بیماری شش ماه است مگر در موارد زیر:
1 - معالجه ببمه [بیمه] شدگانیکه به کار اشتغال داشته و حق بیمه به سازمان پرداخت مینمایند نامحدود است.
2 - در مواردی که کمیسیون پزشگی [پزشکی] ادامه معالجه را لازم بداند معالجات برای هر مدت که لازم باشد ادامه خواهد یافت.

ماده 54 - در صورتی که بتشخیص پزشک سازمان بیمه شده در اثر بیماری یا حادثه غیر ناشی از کار قادر به کار نباشد استحقاق دریافت غرامت دستمزد ایام بیماری را خواهد داشت مشروط با اینکه در تاریخ شروع بیماری مشغول به کار و یا در مرخصی استحقاقی بوده و طبق ماده 51 تحت درمان سازمان قرار گرفته باشد.

ماده 55 - مدت پرداخت و میزان غرامت دستمزد ایام بیماری به شرح زیر است:

1 - در مدت سه روز اول عدم اشتغال به کار غرامت دستمزد پرداخت نمی‌شود مگر آنکه بیمه شده بتجویز پزشک سازمان بستری شود که در‌این صورت غرامت دستمزد از اولین روز عدم اشتغال به کار پرداخت خواهد شد.

2 - مدت پرداخت دستمزد ایام بیماری برای هر بیماری محدود به شش ماه است چنانچه بیمار پس از مدت فوق بهبود نیابد و معالجات طبق نظر‌کمیسیون پزشگی [پزشکی] ادامه یابد بیمه شده از حداقل غرامت دستمزد استفاده خواهد کرد.

3 - میزان و ماخذ غرامت دستمزد ایام بیماری در دوره شش ماهه اول معالجه 2 سوم آخرین مزد یا حقوق روزانه بیمه شده می‌باشد.
چنانچه بیمار بهزینه سازمان بستری شود در صورتی که متاهل یا صاحب فرزند نباشد این غرامت 50% آخرین مزد یا حقوق روزانه او خواهد بود. هر گاه سازمان بیمه شده متاهل یا صاحب فرزند را برای معالجه بشهرستان دیگری اعزام دارد در صورتی که بیمار بستری نشود سازمان مکلف است علاوه بر پرداخت غرامت دستمزد معادل پنجاه درصد آن را به منظور جبران هزینه اقامت ببیمه شده پرداخت نماید.

4 - میزان و ماخذ حداقل غرامت دستمزد ایام بیماری از ماه هفتم معالجه ببعد برای بیمه‌شدگان متاهل یا صاحب فرزند 50 درصد آخرین مزد یا حقوق روزانه و برای بیمه‌شدگان مجرد 40 درصد خواهد بود.

تبصره 1 - در مواردی که کارفرمایان طبق قوانین دیگری مکلف باشند حقوق کارگران مسلول خود را پرداخت نمایند سازمان فقط عهده‌دار معالجه آنان طبق مقرراتاین قانون خواهد بود.

تبصره 2 - آخرین مزد یا حقوق روزانه بیمه شده به منظور محاسبه غرامت دستمزد ایام بیماری غیر ناشی از کار عبارتست از جمع کل دریافتی بیمه شده که بماخذ آن حق بیمه دریافت شده است در آخرین سه ماه قبل از شروع بیماری تقسیم بر روزهای کار.
در مورد بیمه شدگان کارمزد آخرین مزد عبارت است از جمع کل دریافتی بیمه شده که بماخذ آن حق بیمه دریافت شده است در آخرین سه ماه قبل از‌شروع بیماری تقسیم بر 90 مشروط به اینکه این مبلغ از غرامت دستمزدی که به حداقل مزد کارگر عادی تعلق میگیرد کمتر نباشد.

ماده 56 - پرداخت غرامت دستمزد در هر حال موکول بتجویز استراحت از طرف پزشگ [پزشک] سازمان و عدم اشتغال به کار میباشد.

ماده 57 - بیمه شده زن در صورتی که در طول مدت شش ماه قبل از وضع حمل حق بیمه نود روز کار را پرداخته باشد میتواند به شرط عدم اشتغال به کار از کمک حاملگی استفاده نماید. کمک حاملگی معادل دو سوم آخرین مزد یا حقوق روزانه بیمه شده است که طبق بند 3 ماده 55 محاسبه و حداکثر برای مدت 17 هفته جمعاً قبل از‌وضع حمل پرداخت خواهد شد.

ماده 58 (منسوخ 1342/01/24)- بیمه شده زن یا همسر مرد بیمه شده در صورتی که در طول مدت شش ماه قبل از وضع حمل حق بیمه نود روز کار را پرداخته باشد از‌کمک های زیر استفاده خواهد نمود:
1 - معاینه‌های طبی و معالجات لازم قبل و بعداز وضع حمل و حین زایمان.
2 - لباس نوزاد.
سازمان میتواند به جای کمکهای فوق مبلغی وجه نقد ببیمه شده پرداخت نماید مبلغ مزبور در آییننامه‌ایکه از طرف هیئت‌مدیره تهیه و به تصویب شورای عالی میرسد تعیین خواهد شد.

فصل ششم
ازکارافتادگی. بازنشستگی. فوت

بخش اول - ازکارافتادگی

ماده 59 - بیمه‌شدگانی که حداقل 2سوم توانائی کار خود را از دست داده باشند و نتوانند با اشتغال به کار سابق یا کار دیگری که مناسب با وضع‌مزاجی و حرفه‌ای آنها باشد بیش از یک سوم مزد یا حقوق سابق خود را به دست بیاورند ازکارافتاده کلی شناخته میشوند.

ماده 60 - بیمه شده‌ای که در اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری حرفه‌ای ازکارافتاده کلی شناخته شود بدون در نظر گرفتن مدت پرداخت حق بیمه استحقاق دریافت مستمری از کار افتادگی کلی ناشی از کار را خواهد داشت. میزان مستمری از کار افتاده کلی ناشی از کار عبارتست از یک چهلم مزد یا حقوق متوسط بیمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بیمه مشروط بر آنکه این مبلغ در مورد بیمه شدگان مجرد از 50 درصد و در مورد بیمه‌شدگان متاهل یا صاحب فرزند تحت تکفل از 70 درصد مزد یا حقوق متوسط ماهیانه بیمه شده کمتر و از صد درصد آن بیشتر نباشد.

تبصره - مزد یا حقوق متوسط بیمه شده خواه در اینماده و خواه در مواد دیگر این قانون عبارتست از جمع کل مزد یا حقوق ماهیانه بیمه شده که بماخذ آن حق بیمه دریافت شده است ظرف دو سال قبل از تقاضای بازنشستگی و یا وقوع حادثه و شروع بیماری که منجر به ازکارافتادگی شده است‌تقسیم بر 24.
در مورد بیمه شدگان کارمزد مزد یا حقوق متوسط عبارتست از جمع کل درآمدی که بماخذ آن حق بیمه پرداخت شده در مدت یک سال قبل از وقوع حادثه یا شروع بیماری که منجر به ازکارافتادگی شده است تقسیم بر 12 در مورد حوادث ناشی از کار و بیماریهای حرفه‌ای در صورتی که بیمه شده سابقه پرداخت حق بیمه‌اش کمتر از دو سال باشد مزد یا حقوق متوسط ماهیانه عبارت خواهد بود از جمع کل دریافتی بیمه شده که بماخذ آن حق بیمه دریافت شده است تقسیم برروزهای کار.

ماده 61 - ببیمه شده‌ایکه در اثر حادثه ناشی از گار [کار] کمتر از دوسوم و معادل یا بیش از یک سوم توانائی کار خود را از دست داده باشد مستمری جزئی بنسبت درجه ازکارافتادگی با توجه به ماده 60 پرداخته خواهد شد.

ماده 62 - بیمه شده که در اثر حادثه ناشی از کار از یک دهم تا یک سوم توانائی کار خود را از دست داده باشد استحقاق دریافت غرامت نقص مقطوع را خواهد داشت.
میزان غرامت مذکور عبارتست از سی و شش برابر مستمری مقرر در ماده 60 ضرب در چند درصد درجه ازکارافتادگی بیمه شده.

ماده 63 - بیمه شده‌ای که ظرف ده سال اخیر لااقل حق بیمه پنجسال کار را به سازمان پرداخته باشد در صورت ازکارافتادگی کلی غیر ناشی از کار‌حق استفاده از مستمری ازکارافتادگی را خواهد داشت.

ماده 64 - مستمری ازکارافتادگی کلی غیر ناشی از کار عبارتست از یک چهلم مزد یا حقوق متوسط بیمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بیمه مشروط به اینکه مبلغ مزبور از 40 درصد مزد یا حقوق متوسط ماهیانه کمتر و از صد درصد آن بیشتر نباشد.

بخش دوم - بازنشستگی

ماده 65 - بیمه شده در صورت حائز بودن شرایط زیر حق استفاده از مقرری بازنشستگی را خواهد داشت.
1 - لااقل دهسال حق بیمه مقرر را به سازمان پرداخته باشد.
2 - سن بیمه شده مرد شصت سال تمام و سن بیمه شده زن به 55 سال تمام رسیده باشد.

تبصره (منسوخ 1347/11/07)- در مورد بیمه‌شدگانیکه قبل از تقاضای بازنشستگی حداقل مدت 20 سال متوالی و یا 25 سال متناوب در نواحی بد آب و هوا و مناطق حاره کار کرده‌اند و یا آنکه بکارهای زیان‌آور اشتغال داشته‌اند سن بازنشستگی 55 سال تمام خواهد بود. همچنین کسانی که سی سال تمام کار کرده‌اند و حق بیمه مربوطه را به سازمان پرداخته باشند در صورت داشتن 55 سال تمام میتوانند تقاضای برقراری مقرری بازنشستگی را بنمایند.
نواحی بد آب و هوا و مناطق حاره به موجب آیین‌نامه‌ای که به پیشنهاد وزیر کار و امور اجتماعی و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید تعیین خواهد شد.

ماده 66 - میزان مقرری بازنشستگی عبارتست از یک چهلم مزد یا حقوق متوسط بیمه شده ضرب در سنوات پرداخت حق بیمه مشروط بر آنکه در هر حال از صد درصد مزد یا حقوق متوسط بیمه شده تجاوز نکند.

ماده 67 - کارفرما میتواند تقاضای بازنشستگی بیمه شدگانی را که 5 سال پس از رسیدن به سنین بازنشستگی پیش‌بینی شده در این قانون بکار‌ادامه داده‌اند بنماید ولی در این صورت مکلف است ما به‌التفاوت مقرری بازنشستگی بیمه شده را تا نصف مزد یا حقوق متوسط او که در هر صورت نباید کمتر از حداقل مزد کارگر عادی باشد طبق آیین نامه‌ای که بنا بر پیشنهاد مدیر عامل به تصویب شورای عالی خواهد رسید به سازمان بپردازد و‌سازمان مقرری بازنشستگی بانضمام ما به‌التفاوت فوق را مستقیماً پرداخت خواهد نمود.

تبصره - کارفرما میتواند مبلغی معادل 5 سال مابه‌التفاوت مذکور در این ماده را یکجا به سازمان بپردازد که در این صورت دیگر از این بابت تعهدی نخواهد داشت.

بخش سوم - فوت

ماده 68 - بیمه شده بازنشسته یا ازکارافتاده کلی مستمری بگیر و یا بیمه شده ای که در دهسال آخر حیات خود لااقل حق بیمه پنجسال را که متضمن‌حق بیمه نود روز کار در آخرین سال حیات وی باشد پرداخته باشد و یا بیمه شده‌ای که بر اثر حادثه ناشی از کار یا بیماری های حرفه‌ای و یا عواقب آنها فوت نماید همسر. فرزندان. پدر و مادر او با شرایطی که ذیلا ذکر میشود استحقاق دریافت مستمری خواهند داشت
1 - عیال دائمی متوفی که شوهر اختیار نکرده باشد.
2 - فرزندان بیمه شده که کمتر از 12 سال تمام داشته باشند و یا آنکه سن آنان از 21 سال تجاوز ننموده و منحصراً به تحصیل اشتغال داشته باشند.
3 - پدر و مادر بیمه شده متوفی در صورتی که تحت تکفل مستقیم او بوده و سن پدر از شصت و سن مادر از پنجاه و پنح [پنج] سال تجاوز کرده باشد.

ماده 69 - میزان مستمری عیال بیمه شده متوفی معادل پنجاه درصد مستمری استحقاقی خود بیمه شده میباشد و در صورتی که متوفی دارای چند عیال دائم باشد این مستمری بتساوی بین آنها تقسیم خواهد شد. میزان مستمری هر یک از فرزندان بیمه شده متوفی معادل 25% مستمری استحقاقی خود او میباشد و در صورتی که از پدر و مادر هر دو یتیم باشد مستمری آنها دو برابر میزان فوق خواهد بود.
میزان مستمری هر یک از پدر و مادر بیمه شده متوفی معادل 20% مستمری استحقاقی خود او میباشد. مجموع مستمریهای بازماندگان بیمه شده متوفی بهر حال از میزان مستمری استحقاقی خود او تجاوز نخواهد کرد در صورتی که مجموع مستمریها از این میزان تجاوز کند از سهم هر یک از‌مستمری بگیران بنسبت کاسته خواهد شد و در این صورت اگر یکی از مستمری بگیران فوت کند یا فاقد شرایط استحقاق مستمری گردد سهم بقیه آنان با توجه بتقسیم بندی فوق افزایش خواهد یافت.

تبصره - منظور از مستمری استحقاقی بیمه شده مذکور در این ماده مستمری است که در حین فوت از آن استفاده مینموده است. در مورد‌بیمه شدگانیکه در اثر بیماری حرفه‌ای یا حادثه ناشی از کار فوت کنند مستمری استحقاقی عبارت است از مستمری درباره بیمه شده ازکارافتاده در اثر‌بیماری حرفه‌ای یا حادثه ناشی از کار برقرار میشود. در مورد بیمه شده‌ای که بیکی از علل غیر مربوط به کار فوت کند مستمری استحقاقی‌معادل مستمری است که به بیمه شده ازکارافتاده در اثر حادثه یا بیماری غیر ناشی از کار تعلق میگیرد.

ماده 70 (منسوخ 1342/01/24)- هر گاه بیمه شده فوت نماید هزینه کفن و دفن او از طرف سازمان پرداخت خواهد شد. مبلغی را که سازمان از این بابت خواهد پرداخت به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که از طرف هیئت‌مدیره تهیه و به تصویب شورای عالی خواهد رسید. در صورتی که کفن و دفن به وسیله سازمان انجام یابد مبلغی از این بابت پرداخت نخواهد شد.

فصل هفتم - ازدواج و عائله‌مندی

ماده 71 - کمک ازدواج به بیمه شده زن یا مرد که برای اولین بار ازدواج کند تعلق میگیرد مشروط بر آنکه در موقع ازدواج مشغول کار بوده و در‌ظرف پنجسال قبل از تاریخ ازدواج بیست و چهار ماه حق بیمه به نام او پرداخت شده باشد در موردی که همسر بیمه شده واجد شرایط فوق باشد کمک‌ازدواج بهر دو نفر داده خواهد شد. کمک ازدواج معادل یکماه متوسط آخرین حقوق یا مزد وی خواهد بود.

ماده 72 - کمک عائله مندی بکارگرانیکه در کارگاههای مشمول این قانون به کار اشتغال دارند با رعایت شرایط زیر قابل پرداخت خواهد بود:
1 - کارگر بیش از دو سال سابقه کار در همان کارگاه داشته باشد.
2 - بیش از یک فرزند تحت تکفل داشته باشد.
3 - سن فرزندان از 12 سال تمام کمتر بوده مگر آنکه منحصراً مشغول تحصیل باشند که در این صورت تا سن 18 سال تمام کمک عائله‌مندی پرداخت‌خواهد شد.

ماده 73 - کمک عائله‌مندی کلا به عهده کارفرمای مربوطه خواهد بود و باید در موقع پرداخت مزد یا حقوق طبق مقررات این قانون به بیمه شده بپردازد میزان کمک عائله‌مندی عبارتست از یکصد ریال در ماه برای هر یک از فرزندان دوم به بالا.

تبصره - چنانچه در مورد پرداخت کمک عائله‌مندی اختلافی بین کارگر و کارفرما حاصل شود به طریق مذکور در فصل حل اختلاف قانون کار‌عمل میشود و چنانچه کارفرما از پرداخت کمک عائله‌مندی استنکاف نماید مانند مورد عدم پرداخت مزد کارگر به نحوی که در قانون کار پیش‌بینی شده‌است اقدام خواهد شد.

فصل هشتم - مقررات کلی راجع به کمکها

ماده 74 - معالجه و مداوای بیماران نزد پزشکان سازمان یا موسسات درمانی متعلق به سازمان و یا پزشکان و موسسات وابسته به سازمان به عمل خواهد آمد.

تبصره - در موارد فوری که بیمار به علت عدم دسترسی به پزشکان یا موسسات درمانی وابسته به سازمان پزشگ [پزشک] دیگری مراجعه کرده باشد در‌صورتی که مراتب را ظرف چهل و هشت ساعت به سازمان اطلاع دهد هزینه معالجه و مداوای او طبق آیین‌نامه‌ایکه به تصویب شورای عالی میرسد‌از طرف سازمان پرداخت خواهد شد.

ماده 75 (منسوخ 1342/01/24)- سازمان میتواند به موجب آیین نامه‌ایکه بنا به پیشنهاد هیئت‌مدیره به تصویب شورای عالی خواهد رسید در موسسات درمانی خود بیماران دیگررا نیز بغیر از بیمه شدگان بپذیرد.

ماده 76 - کمکهای مربوط ببیماری. حاملگی و وضع حمل در موارد زیر متوقف یا بکلی موقوف میشود:
1 - بیمار یا زن باردار که از پیروی دستور پزشگ [پزشک] سازمان خودداری نماید.
2 - بیمار یا زن باردار که بدون عذر موجه در موقع و به ترتیبی که سازمان معین میکند برای معاینه حاضر نشود.
3- بیمار یا زن باردار که بدون اجازه پزشگ [پزشک] مربوط شروع به کار کند.

ماده 77 - هر گاه برای یک مدت دو یا چند کمک نقدی ببیمه شده تعلق گیرد فقط کمک نقدی که میزان آن بیشتر است پرداخت خواهد شد به‌استثنای کمک ازدواج و عائله‌مندی و نوزاد که دریافت آنها مانع استفاده از سایر کمکهای مقرر نخواهد بود.

ماده 78 - مرور زمان برای هر یک از اقساط مستمریها دو سال و برای سایر کمکهای مقرر دراین قانون نه ماه از تاریخ استحقاق میباشد

ماده 79 - مدتیکه بیمه شده از غرامت دستمزد ایام بیماری یا کمک حاملگی استفاده میکند جهت استفاده از کلیه مقرراتاین قانون جزو مدت پرداخت حق بیمه او محسوب خواهد شد.

ماده 80 کارگران کارگاهها باید قابلیت و استعداد جسمانی برای کارهای مرجوعه داشته باشند و بدینمنظور کارفرمایان مکلفند قبل از بکار‌گماردن کارگران خود آنانرا معاینه نمایند.
در صورتی که پس از استخدام کارگر معلوم شود که نامبرده در حین استخدام قابلیت و استعداد کار مرجوعه را نداشته و کارفرما در معاینه وی تعلل کرده است و بالنتیجه کارگر دچار حادثه شده و یا بیماریش شدت یابد سازمان کلیه مقرراتاین قانون را درباره بیمه شده اجرا و هزینه‌های مربوطه را از‌کارفرما مطالبه و وصول خواهد نمود.

ماده 81 - سازمان مکلف است به تدریج بیمه شدگان و افراد خانواده آنانرا معاینه نموده و کلیه اقدامات بهداشتی لازم را برای پیشگیری بیماریها انجام دهد.

تبصره - معاینه بیمه شدگانی که با گازهای سمی یا مواد سربی و منگنز و یا سایر مواد زیان‌آور سر و کار دارند حداقل سالی یکمرتبه از طرف سازمان انجام خواهد شد.

ماده 82 - کارفرما مکلف است از استخدام اشخاص الکلی یا معتاد به مواد مخدره خودداری نماید.
هر گاه اعتیاد مزبور پس از استخدام ثابت شود و یا بیمه شده در حین استخدام چنین اعتیاد را پیدا کند ببیمه شده معتاد فرصت داده خواهد که بهزینه خود ظرف سه ماه عادت مزبور را ترک کند و در غیر این صورت از عداد بیمه شدگان خارج خواهد شد.

ماده 83 - مستمری ازکارافتادگی در صورت از بین رفتن یکی از شرایط مذکور دراین قانون قطع میشود ولی در صورتی که بیمه شده مشمول ماده61 شناخته شود مستمری ازکارافتادگی جزئی درباره او برقرار خواهد شد. در مستمری ازکارافتادگی جزئی تجدید نظر نخواهد شد مگر ظرف مدت 5 سال پس از برقراری آن در این صورت اگر بیمه شده فاقد یکی از شرایط مقرر‌بشود مستمری او قطع و در صورتی که مشمول ماده 62 شناخته شود غرامت مذکور در آن ماده را دریافت خواهد نمود.

تبصره (منسوخ 1347/11/07)- در صورتی که هنگام معاینه مجدد کارگری که به علت ازکارافتادگی از کار برکنار شده است درجه ازکارافتادگی کمتر از ده درصد باشد‌سازمان میتواند حداکثر تا شش ماه مستمری را به میزان سابق بپردازد و در خلال این مدت آخرین کارفرمای کارگر مکلف خواهد بود او را مجدداً به کار گمارد و یا به ترتیب مقرر در ماده 33 قانون کار مزایای پیش‌بینی شده را به نامبرده بپردازد.

ماده 84 - کمیسیون پزشگی [پزشکی] هر یک از شعب سازمان تشکیل می‌شود از:
1 - پزشگ [پزشک] معالج.
2 - پزشگ [پزشک] سازمان.
3 - پزشگ [پزشک] متخصص در رشته مربوط به انتخاب سازمان.
4 - رئیس یا متصدی فنی شعبه که به عنوان منشی در جلسات کمیسیون شرکت نموده ولی حق رای نخواهد داشت.

تبصره 1 - در صورتی که بیمه شده در شهرستانی باشد که امکان تشکیل کمیسیون پزشگی [پزشکی] با حضور پزشگ [پزشک] معالج موجود نباشد پزشگ [پزشک] معالج نظریات خود را کتباً بکمیسیون پزشگی [پزشکی] نزدیکترین شعبه ارسال خواهد داشت. کمیسیون پزشگی [پزشکی] شعبه در صورتی که حضور بیمه شده را لازم بداند از او بهزینه سازمان دعوت به عمل خواهد آورد.

تبصره 2 - در صورتی که بیمه شده نسبت به تصمیم کمیسیون پزشگی [پزشکی] معترض باشد میتواند ظرف دو ماه پس از اعلام رای تقاضای تجدید نظر‌نماید. تجدید نظر به عهده کمیسیونی خواهد بود که در مرکز از اشخاص زیر تشکیل میشود و رای آن قطعی و لازم‌الاجراء میباشد:
1 - یکنفر از پزشگان [پزشکان] سازمان به انتخاب مدیر عامل.
2 - پزشگ [پزشک] متخصص در رشته مربوط به انتخاب مدیر عامل.
3 - مدیر فنی سازمان یا قائم مقام او که باید لااقل رئیس قسمت باشد.
کمیسیون تجدید نظر در صورتی که حضور بیمه شده را لازم بداند از او بهزینه سازمان دعوت به عمل خواهد آرد[آورد].

ماده 85 - وظایف کمیسیونهای پزشگی [پزشکی] عبارتند از:
1 - تعیین علت و درجه ازکارافتادگی بیمه شده با توجه بمقررات این قانون.
2 - تعیین و تشخیص ازکارافتادگی پدر یا مادر بیمه شده برای استفاده از مقررات و مزایای این قانون.
3 - اظهار نظر راجع بادامه معالجه بیماران پس از انقضای مدت قانونی با توجه بمقررات این قانون.
4 - اظهار نظر راجع بتجویز پزشک معالج مربوط بدادن هر گونه وسائل طبی و اعضای مصنوعی مقرر در این قانون.
5 - اظهار نظر راجع بکلیه امور دیگری که به موجب این قانون و آیین نامه‌های مربوط در اختیار کمیسیون پزشگی [پزشکی] گذاشته شده است.

تبصره 1 (منسوخ 1342/01/24)- کمیسیون های پزشگی [پزشکی] و تجدید نظر برای تعیین درجه ازکارافتادگی از جدولی که به پیشنهاد هیئت‌مدیره به تصویب شورای عالی میرسد تبعیت مینمایند.

تبصره 2 - در صورتی که عضو یا اعضاء یا قسمتی از بدن بیمه شده در نتیجه حادثه ناشی از کار آسیب دیده و یا از بین برود و میزان نقص در جدول مذکور در تبصره 1 این ماده ذکر نشده باشد کمیسیون پزشگی [پزشکی] با توجه به میزان آسیب وارده یا درجه ازکارافتادگی بیمه شده درجه نقص یا از کار افتادگی را راساً تعیین خواهد نمود.

فصل نهم
تخلفات و مقررات کیفری

ماده 86 - هر گاه بیمه شده با ارائه اسناد و گواهی های خلاف واقع یا توسل به عناوین و وسائل تقلبی از مزایای مقرر در این قانون بنفع خود و یا عائله خود و یا اشخاص ثالث استفاده نماید بدو برابر خسارت وارده و در صورت تکرار علاوه بر جریمه نقدی به حبس تادیبی از یازده روز تا دو ماه‌محکوم خواهد شد.

ماده 87 (منسوخ 1347/11/07)- کارفرمایانی که در موعد مقرر حق بیمه را به سازمان یا شعب یا نمایندگیهای آن پرداخت ننمایند علاوه بر تادیه وجوه مذکور به پرداخت‌مبلغی معادل نیم در هزار مبلغ عقب افتاده برای هر روز تاخیر بابت خسارت تاخیر و جریمه ملزم خواهند بود و در اینمورد سازمان میتواند طبق‌مدلول ماده 35 قانون اقدام نماید.
‌الزام کارفرمایانی که جدیداً مشمول مقررات بیمه قرار میگیرند بتادیه حق بیمه از تاریخی است که از طرف سازمان تعیین و به وسیله درج آگهی در‌جراید اعلام شده است.

تبصره (منسوخ 1347/11/07)- کارفرمایانی که ظرف یک سال از تاریخ تصویب این قانون ترتیب پرداخت بدهی معوقه خود را که متعلق بقبل از فروردین 1347 میباشد با‌سازمان بدهند از تادیه خسارت تاخیر و جرائم معاف خواهند بود.
همچنین ظرف مدت یک سال فوق کارفرمایانی که بتشخیص سازمان در مورد‌بدهی‌های سابق خود معترض میباشند و یا آن که کارگران آنان عملاً امکان استفاده از قسمتی از کمکهای قانونی مقرر را نداشته‌اند میتوانند به‌هیات‌های تشخیص مطالبات مقرر در ماده 31 مراجعه نمایند.
‌هیاتهای مذکور بدلایل و مدارکی که از طرف کارفرما ابراز میشود رسیدگی نموده و میتوانند با توجه به اوضاع و احوال قسمتی از بدهی کارفرما را‌کسر نمایند در مورد بدهیهای زائد بر یکصد و پنجاه هزار ریال موضوع بتقاضای کارفرما و یا سازمان قابل رسیدگی مجدد در هیات تجدید نظر بوده‌و تصمیم متخذه قطعی و لازم‌الاجراء است.
هیاتهای فوق‌الذکر میتوانند به درخواست کارفرما ترتیب پرداخت بدهی او را حداکثر در 36 قسط ماهانه بدهند و در این مدت کارفرما بایستی به میزان 12 درصد نسبت بمانده بدهی خود بهره به سازمان بپردازد.
‌در مورد دیون قطعی اعم از اینکه قطعیت آن ناشی از انقضاء مهلت اعتراض مقرر در قانون و یا صدور آراء هیاتهای موضوع تبصره 1 ماده 31 این‌قانون بوده و مربوط بقبل از فروردین 1347 باشد. در صورتی که کارفرمای مربوط تا تاریخ تصویب این قانون ترتیب پرداخت اصل بدهی خود را داده‌باشد از تادیه خسارات تاخیر و جرائمی که پرداخت ننموده معاف خواهد بود.
‌در مورد دیون مربوط بقبل از فروردین 1347 در صورتی که کارفرما از انجام تعهدات و اجرای ترتیب پرداخت بدهی خود که مورد موافقت سازمان‌قرار گرفته تخلف نماید کلیه جرائم و خسارات بخشوده شده قابل وصول خواهد بود.

ماده 88 (منسوخ 1347/11/07)- کارفرمایانی که در موعد مقرر در ماده 30 لیست بیمه‌شدگان خود را که شامل اسامی و میزان مزد یا حقوق و مزایای بیمه‌شدگان میباشد به سازمان یا بشعب یا نمایندگی‌های مربوط ارسال ننمایند یا به ترتیبی که با موافقت قبلی سازمان معین میشود عمل نکنند ملزم بپرداخت جریمه‌نقدی معادل یک پنجاهم حق بیمه مقرر در هر ماه خواهند بود.

ماده 89 - هر گاه کارفرما به منظور فرار از انجام تکالیف مقرر دراین قانون عده بیمه‌شدگان خود یا میزان مزد و حقوق و یا مزایای آنان را کمتر از عده و میزان حقیقی در لیست ارسالی قلمداد نماید علاوه بر پرداخت حق بیمه واقعی بپرداخت دو برابر ما به‌التفاوت آن با مبلغ مندرج در لیست ارسالی محکوم خواهد شد.

ماده 90 - کارفرمایانی که به منظور جلب نفع برای خود یا بیمه شدگان یا اشخاص ثالث به نحوی از انحاء مرتکب صدور گواهی خلاف واقع و یا تبانی گردند برای مرتبه اول به دو برابر خسارت وارده و در صورت تکرار علاوه بر جریمه نقدی به حبس تادیبی از 11 روز تا دو ماه محکوم خواهند‌شد.

ماده 91 - کارفرمایانی که وجوهی زاید بر میزان مقرر در این قانون به عنوان حق بیمه از مزد یا حقوق و مزایای بیمه شدگان خود کسر نمایند علاوه بر‌رد مبلغ اضافی به آنها به مجازات مندرج در ماده 90 محکوم خواهند شد.

ماده 92 - هر گونه برداشت غیر قانونی از وجوه سازمان و تصرف غیر مجاز در اموال آن در حکم اختلاس و تصرف غیر قانونی در وجوه و اموال‌عمومی محسوب میشود و متخلف طبق قوانین کیفری تعقیب خواهد شد.

ماده 93 - پزشگان [پزشکان]. داروسازان و کلیه کسانی که گواهی آنان مجوز استفاده از کمکهای مقرر دراین قانون می‌باشد در صورت صدور گواهی خلاف واقع علاوه بر جبران خسارات وارده به حبس تادیبی از دو ماه تا شش ماه محکوم خواهند شد.

ماده 94 - کلیه خسارات و وجوه حاصله از جرائم مقرر در این قانون بصندوق سازمان پرداخت و جزو درآمد سازمان منظور میگردد.

ماده 95 - بکلیه جرائم مندرج در این قانون در مراجع صالحه و خارج از نوبت رسیدگی خواهد شد.

فصل دهم - مقررات مختلفه

ماده 96 (منسوخ 1347/11/07)- سازمان از پرداخت هر گونه مالیات و عوارض و پرداخت هزینه تمبر دعاوی و مالیات مستغلات معاف است و هم چنین سازمان از پرداخت‌حقوق و عوارض گمرکی آن قسمت از داروها و تجهیزات و لوازم بیمارستانها و درمانگاهها که معافیت آنها قبلاً مورد تایید وزارت دارائی قرار گرفته‌باشد معاف خواهد بود. هم چنین بیمه‌شدگانی که به موجب این قانون مستمری یا کمک دریافت میکنند نسبت به وجوه دریافتی از پرداخت هر گونه‌مالیات معاف میباشند.

تبصره - کارمندان سازمان از لحاظ پرداخت مالیات و عوارض بر حقوق و مزایا مانند کارمندان دولت خواهند بود.

ماده 97 - کارگران و بازماندگان کارگر متوفی که تا تاریخ تصویباین قانون به نحوی از انحاء بر طبق مقررات مستمری درباره آنها برقرار شده مستمری مذکور را کماکان بماخذ سابق از سازمان دریافت خواهند داشت.

ماده 98 - سازمان میتواند تدارکات و همچنین اسباب و لوازم طبی و جراحی و داروهای مورد نیاز خود را مستقیماً از خارج وارد و یا در داخله از‌هر فروشنده‌ایکه با شرایط مناسب تری عرضه کند خریداری نماید.

ماده 99 - وجوه و دارائیها و تعهدات زیر به سازمان منتقل میگردد:
1 - کلیه اموال و موجودیها و مطالبات و ذخیره‌ها و تعهدات قانونی بنگاه رفاه اجتماعی و صندوق تعاون و بیمه کارگران.
2 - کلیه اموال و موجودیها و مطالبات و تعهدات قانونی شرکت سهامی بیمه ایران از بابت بیمه کارگران.
3 - کلیه موجودیهای حساب صندوق سابق کمک بیکاری.
4 - ساختان‌ها و تاسیسات بهداری و درمانی که از طرف وزارتخانه ها و موسسات و بنگاهها و شرکتهای دولتی یا وابسته به دولت برای انجام مراجعات بهداری و درمانی کارگران تاسیس شده است از تاریخی که کمکهای مقرر دراین قانونرا سازمان مستقیماً نسبت بکارگران آنها انجام دهد.

تبصره - مقصود از اموال مذکور در ماده فوق کلیه اموال منقول و غیر منقول تاسیساتی است که از محل وجوه مربوط بحق تعاون و بیمه و‌بهداشت و صندوق احتیاط و یا به منظور استفاده منظم کارگران تهیه شده است.

ماده 100 - سوابق پرداخت حق بیمه کارگران یا بیمه شدگان نزد شرکت سهامی بیمه ایران صندوق تعاون و بیمه کارگران و یا سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران برای استفاده از مزایای مذکور دراین قانون جزو سابقه بیمه آنان محسوب خواهد شد مشروط بر اینکه:
1 - کارگاهیکه بیمه شده در آن به کار اشتغال داشته است کارگران خود را نزد یکی از دستگاه‌های مذکور در فوق بیمه نموده و اشتغال بیمه شده نیز‌در آن کارگاه مسلم باشد.
2 - کمک مورد تقاضا در قانونی که به موجب آن حق بیمه پرداخت شده است پیش‌بینی شده باشد.

ماده 101 - از تاریخ اجراءاین قانون لایحه قانونی بیمه‌های اجتماعی کارگران مصوب 24 تیر ماه 1334 کمیسیونهای مشترک مجلسین و همچنین مواد سایر قوانینی که بااین قانون مغایرت داشته باشد ملغی است.

ماده 102 (منسوخ 1347/11/07)- وزیر کار و امور اجتماعی و وزارت دادگستری مامور اجرایاین قانون میباشند.

به موجب قانون اجازه اجرای لایحه و اصلاح قانون کار و لایحه اصلاح لایحه قانونی سازمان بیمه‌های اجتماعی کارگران پس از تصویب کمیسیون های مشترک مربوطه مجلسین مصوب چهار‌شنبه هفتم خرداد ماه 1337 شمسی لایحه فوق در تاریخ چهارشنبه بیست و یکم اردیبهشت ماه 1339 به تصویب کمیسیون مشترک کار مجلسین رسیده موقتاً قابل اجراء میباشد.

رئیس مجلس سنا - محسن صدر رئیس مجلس شورای ملی - رضا حکمت

ماده الحاقی (منسوخ 1347/11/07)- وزارت کار و امور اجتماعی موظف است در مورد بیمه‌شدگان بازنشسته و ازکارافتاده و عائله بلافصل آنان مقررات خاصی که متضمن‌رفاه و بهبود زندگی و معالجه و مداوای آنان باشد تهیه و ظرف یک سال از تاریخ تصویب این قانون به مجلسین تقدیم نماید.

دریافت فایل پی‌دی‌اف