آیین‌نامه حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی، اماکن و آثار فیزیکی مرتبط

مقدمه
در بند (ب) ماده 3 (وظایف کلی) اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس مصوب 1383/12/22 فرمانده معظم کل قوا، انتخاب، تملک، حفظ و بهره برداری از آثار فیزیکی جا مانده از دفاع مقدس و ثبت آن در آثار ملّی به منظور جلوگیری از نابودی و تخریب و یا به فراموشی سپرده شدن دوران پرافتخار دفاع مقدس برای نسل حال و آینده تصریح گردیده است. این آیین‌نامه به منظور دستیابی به شیوه و راه کارهای قانون مند در راستای حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط تدوین گردیده است.

ماده 1) هدف
شناسایی، مستندسازی، نگهداری، تملک و ثبت آثار ملی منقول و غیرمنقول دفاع مقدس، به منظور ماندگار کردن این آثار برای نسل های آینده و پیشگیری از پراکندگی و استهلاک آن ها با بهره گیری از توان و ظرفیت نیروهای مسلح و سایر دستگاه های ذی ربط.

ماده 2) تعاریف و اختصارات

1 - بنیاد: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس.

2 - اساسنامه بنیاد: اساسنامه بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس، مصوب 1383/12/22 فرمانده معظم کل قوا حضرت امام خامنه ای (مدظله العالی)

3 - ادارات کل حفظ آثار: ادارات کل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان ها.

4 - کارگروه حفظ آثار: کارگروه حفظ، نگهداری، ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط که در بنیاد مرکز تشکیل می‌گردد.

5 - کمیته استانی حفظ آثار: کمیته استانی حفظ، نگهداری، ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی و اماکن و آثار فیزیکی مرتبط که در استان های آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام، خوزستان، بوشهر و هرمزگان تشکیل می‌گردد. این کمیته در سایر استان ها، مختص مراکز فرهنگی دفاع مقدس و یادمان های شهدای گمنام تشکیل می‌شود.

6 - آثار فیزیکی غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس: تمامی اراضی و آثار سرزمینی، اماکن و هرگونه بنای مرتبط با دفاع مقدس، یادمان های مناطق عملیاتی، بناهای یادبود، یادمان های شهدای گمنام و مراکز فرهنگی دفاع مقدس.

7 - آثار فیزیکی منقول مرتبط با دفاع مقدس: تجهیزات، ماشین آلات و ادوات غیرعملیاتی (غنیمتی و سازمانی) مرتبط با دفاع مقدس اعم از نظامی، مهندسی، پزشکی، مخابراتی و. ..

ماده 3) مستندات

الف - اساسنامه بنیاد:
1) بند (ب) ماده (3): انتخاب، تملک، حفظ و بهره برداری از آثار فیزیکی اعم از ادوات جنگی، غنائم، اماکن، اراضی و مواضع و ثبت آثار ملّی.
2) بند (ه-) ماده (3): ایجاد هماهنگی در حفظ آثار دفاع مقدس و حراست از آنها با بهترین روش های علمی و پیشگیری از پراکندگی و استهلاک.
3) بند (و) ماده (3): تشکیل کمیته های فنی و تخصصی حسب مورد با مشارکت نهادها و سازمان های ذی ربط در زمینه حفظ آثار و ارزش های دفاع مقدس و تعیین کیفیت بهره برداری از آن.

ب - ابلاغیه ریاست ستاد کل نیروهای مسلح به شماره 143331/1/88 - 1395/8/12 با موضوع حفظ آثار فیزیکی و ابنیه دفاع مقدس.

ماده 4) وظایف و اختیارات کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس
به منظور حفظ، نگهداری و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس و تملک اراضی، اماکن و آثار فیزیکی مرتبط، کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس در مرکز (تهران) با وظایف و اختیارات زیر تشکیل می‌گردد:

1 - سیاستگذاری، تصمیم گیری و هماهنگی های لازم فی مابین سازمان ها و دستگاه های ذی ربط کشوری و لشکری.

2 - تهیه دستورالعمل های مورد نیاز درباره تعیین وظایف و تنظیم روابط بین کارگروه و کمیته های استانی.

3 - تهیه دستورالعمل های مربوط به شناسایی، مستندسازی و ایجاد بانک اطلاعات آثار منقول و غیرمنقول دفاع مقدس.

4 - تعیین فرآیند پیگیری تملک و ثبت آثار ملّی دفاع مقدس.

5 - تهیه دستورالعمل های مربوط به حفظ و نگهداری آثار منقول و غیرمنقول دفاع مقدس.

6 - تصمیم گیری در خصوص تامین اعتبار و بودجه مورد نیاز برای اجرای این آیین‌نامه و ابلاغ مصوبات در حدود وظایف کارگروه.

ماده 5) ترکیب اعضای کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس

1 - رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس (رئیس)

2 - نماینده تام الاختیار معاون قوه قضائیه و رئیس سازمان ثبت اسناد و املاک کشور

3 - نماینده تام الاختیار معاون حقوقی رئیس جمهور

4 - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری

5 - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس بنیاد شهید و امور ایثارگران

6 - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان مناطق آزاد تجاری

7 - نماینده تام الاختیار معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان محیط زیست

8 - نماینده تام الاختیار وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح

9 - نماینده تام الاختیار وزیر کشور

10 - نماینده تام الاختیار معاون آماد و پشتیبانی و تحقیقات صنعتی ستاد کل نیروهای مسلح

11 - نماینده تام الاختیار فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران

12 - نماینده تام الاختیار فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی

13 - نماینده تام الاختیار فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران

14 - دبیر ستاد مرکزی راهیان نور کشور

15 - رئیس بازرسی، حقوقی و امور استان های بنیاد حفظ آثار

16 - رئیس سازمان امور موزه ها و یادمان های دفاع مقدس (دبیر)

تبصره: در صورت ضرورت، نماینده سایر سازمان ها و نهادها با درخواست رئیس کارگروه برای حضور در جلسات دعوت خواهند شد.

ماده 6) وظایف و اختیارات کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس
به منظور اجرای سیاست ها، دستورالعمل ها و مصوبات کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس، کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس با وظایف و اختیارات زیر تشکیل می‌گردد:

1 - هماهنگی با مراجع ذی ربط استانی.

2 - بررسی و تعیین مصادیق آثار فیزیکی غیرمنقول و منقول برابر این آیین‌نامه.

3 - مستندسازی و ایجاد بانک اطلاعات آثار غیرمنقول و منقول دفاع مقدس.

4 - ارزیابی و درخواست بودجه مورد نیاز برای تملک آثار دفاع مقدس.

5 - جلوگیری و رفع تصرف، تعرض، تخریب و سوء استفاده از آثار دفاع مقدس.

6 - ساماندهی، تملک، بهره برداری، حفظ، نگهداری، حراست و اعمال مدیریت بر آثار منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس در سطح استان.

ماده 7) ترکیب اعضای کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس

1 - مدیرکل حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس استان (رئیس)

2 - نماینده تام الاختیار استاندار

3 - نماینده تام الاختیار فرمانده ارشد ارتش جمهوری اسلامی ایران در استان

4 - نماینده تام الاختیار فرمانده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی استان

5 - نماینده تام الاختیار ارشد وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح در استان

6 - نماینده تام الاختیار فرمانده انتظامی استان

7 - نماینده تام الاختیار مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان

8 - نماینده تام الاختیار مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان

9 - نماینده تام الاختیار رئیس دادگستری استان

10 - نماینده تام الاختیار مدیرکل منطقه آزاد تجاری استان مربوطه

11 - مدیر مهندسی اداره کل حفظ آثار استان (دبیر و عضو)

تبصره: در صورت ضرورت، نماینده سایر سازمان ها و نهادها با درخواست رئیس کمیته استانی برای حضور در جلسات دعوت خواهند شد.

ماده 8) دستورات هماهنگی

1 - هرگونه تصرف غیرمجاز، تخریب، تغییر کاربری، ساخت و ساز غیرمجاز، تعرض و فروش اراضی و اماکن و همچنین آثار فیزیکی باقی مانده از دفاع مقدس که به ثبت رسیده و یا به تملک بنیاد حفظ آثار درآمده است ممنوع می‌باشد و موجب پیگرد قانونی خواهد بود.

2 - کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس موظف است به منظور جلوگیری از تعرض، تصرف، تخریب و سوء استفاده احتمالی از آثار منقول و غیرمنقول دفاع مقدس، هرگونه مصوبه مورد نیاز را از مراجع ذی صلاح پیگیری و اخذ نماید و یا در حدود وظایف و اختیارات دستورالعمل های مورد نیاز را تهیه و صادر کند.

3 - بنیاد حفظ آثار موظف است پس از تملک اراضی و اماکن مرتبط با دفاع مقدس، نسبت به نصب تابلو و علائم متحدالشکل و مصوب کارگروه حفظ آثار دفاع مقدس اقدام نماید.

4 - به موجب ابلاغیه شماره 143331/1/88 - 1395/8/12 ستاد کل نیروهای مسلح هرگونه تغییر کاربری اماکن، اراضی، ابنیه و آثار فیزیکی دفاع مقدس و هر اقدامی که موجب تغییر ماهیت آنها گردد منوط به اخذ مجوز کتبی از بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس می‌باشد.

5 - نحوه بهره برداری، مدیریت و تصمیم گیری در خصوص کاربری آن بخش از آثار فیزیکی منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس که در تملک نهادها، سازمان های دولتی و غیردولتی می‌باشد بر اساس سیاست های ابلاغی بنیاد حفظ آثار خواهد بود. دستورالعمل این ماده توسط بنیاد تهیه و از طریق رئیس هیات امنای بنیاد حفظ آثار ابلاغ خواهد شد.

6 - شناسایی و صورت برداری از کلیه آثار فیزیکی منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس در استان ها که در اختیار دستگاه های اجرایی و نهادهای دولتی و غیردولتی قرار دارد به عهده کمیته استانی حفظ آثار دفاع مقدس می‌باشد و نهادهای مذکور وظیفه دارند به نحو مطلوب و شایسته از آنها نگهداری و حراست نمایند.

7 - در صورت درخواست بنیاد از سازمان های کشوری، نهادهای عمومی و اشخاص حقیقی و حقوقی، آثار فیزیکی منقول و غیرمنقول مرتبط با دفاع مقدس برای بهره گیری در مراکز فرهنگی دفاع مقدس و یادمان های مناطق عملیاتی پس از طی مراحل قانونی مربوط در اختیار بنیاد قرار خواهد گرفت.

8 - تملک اراضی و اماکن مربوط به دفاع مقدس، با درخواست بنیاد حفظ آثار و از طریق معاونت های ذی ربط در ستاد کل نیروهای مسلح و وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح پس از طی مراحل قانونی مربوط انجام خواهد شد.

9 - برآورد و پیگیری برای تامین منابع و اعتبارات مورد نیاز برای تملک، ثبت و مستندسازی اراضی و اماکن مربوط به دفاع مقدس، از طریق بنیاد حفظ آثار انجام خواهد شد.

10 - شناسایی، جمع آوری، حفظ، نگهداری و بهره برداری از اسناد و مدارک دفاع مقدس برابر آیین‌نامه حفظ و نگهداری اسناد و مدارک دفاع مقدس مصوب 1395/12/5 هیات امنای بنیاد اقدام خواهد شد.

ماده 9) این آیین‌نامه در 9 ماده و 2 تبصره در تاریخ 1395/12/5 به تصویب هیات امنای بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس رسید و از تاریخ تصویب، لازم الاجرا می‌باشد.

رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و رئیس هیات امنای بنیاد
سرلشکر پاسدار محمد باقری

دریافت فایل پی‌دی‌اف