نظر به تشکیل دفتر مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری براساس تصویب (سازمان و وظایف وزارت دادگستری) و وجود نقائصی در بعضی از مواد آییننامه اجرایی قانون شورای داوری مصوب مهر ماه سال 45 عین آییننامه پس از اصلاحات لازم در 28 ماده به شرح زیر تصویب میگردد.
الف - اداره امور شوراهای داوری
ماده 1- به منظور تمرکز امور اداری شوراهای داوری و ایجاد هم آهنگی بین آنها سازمانی به نام اداره امور شوراهای داوری تحت نظر دفتر مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری در تهران تشکیل میگردد.
ماده 2- اداره امور شوراهای داوری با توجه باوضاع اجتماعی و حوائج قضایی ساکنان شهرهای کشور به تدریج و در حدود برنامه وزارت دادگستری صورت نقاطی را که موجبات تشکیل شورای داوری در آنها فراهم است تنظیم نموده و با اظهار نظر از طریق دفتر مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری به وزارت دادگستری گزارش میدهد.
ب - انتخابات شورای داوری و تنظیم دفاتر نام نویسی
ماده 3- وزارت دادگستری براساس اطلاعاتی که در مورد هر شهر به دست آورده تعداد حوزههای شورای داوری و حدود هر حوزه را تعیین نموده و از طریق انتشار آگهی در روزنامهها به اطلاع عموم میرساند در آگهی مذکور محل و تاریخ آغاز نامنویسی انتخاب کنندگان و مدت قبول تقاضای داوطلبان عضویت شورای داوری نیز قید میگردد.
ماده 4- از تاریخی که در آگهی وزارت دادگستری تعیین و اعلام گردیده و در شهرها، در هر محل که رئیس دادگاه مقتضی بداند و در مرکز در هر محل که اداره امور شوراهای داوری مناسب تشخیص دهد دفاتر مخصوص نامنویسی زیر نظر افراد مسئول برای ثبت نام انتخاب کنندگان قرار داده میشود.
ماده 5 - رئیس دادگاه در شهرها و اداره امور شوراهای داوری در مرکز 3 نفر از بین کارمندان دولت یا معتمدان محل یا هر دو را به منظور تشخیص صلاحیت انتخاب کنندگان برای هر حوزه شورای داوری تعیین مینمایند متصدی دفتر مکلف است نام واجدین صلاحیت را در دفتر مخصوص نامنویسی ثبت و شماره ردیف و نام دفتر مربوط و شماره حوزه شورای داوری را در روی کارتی که بمهر و امضای متصدی دفتر رسیده است قید و بآنان تسلیم نماید دفاتر نام نویسی دو جلد است.
جلد اول مخصوص افرادی است که در حوزه انتخابات سکونت دارند.
جلد دوم مخصوص افرادی است که در حوزه مذکور به پیشهای اشتغال دارند.
تغییراتی که تا قبل از انتخابات در وضع سکونت و نحوه اشتغال انتخاب کنندگان حاصل میشود بر حسب اعلام آنها در دفاتر فوق منعکس خواهد گردید.
ماده 6- پس از انقضای مدت نامنویسی انتخاب کنندگان و همچنین مدت قبول تقاضای داوطلبان عضویت، رئیس دادگاه طبق ماده 9 قانون شورای داوری اعضاء کمیسیون تشخیص صلاحیت داوطلبان عضویت شورای داوری را دعوت مینماید.
کمیسیون بکلیه تقاضاهای داوطلبان رسیدگی نموده صورت کسانی را که طبق قانون واجد صلاحیت شناخته شوند تهیه و برئیس دادگاه تسلیم میکند.
در صورتی که تعداد داوطلبان واجد شرایط به میزان مقرر در ماده 9 قانون تشکیل شورای داوری بالغ نگردد دفتر مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری مراتب را جهت تجدید دعوت داوطلبان به اطلاع وزارت دادگستری خواهد رساند.
در این صورت وزارت دادگستری میتواند علاوه بر تجدید دعوت داوطلبان عضویت شورای داوری، مدت نامنویسی انتخاب کنندگان را نیز به میزانی که لازم است تمدید نماید.
ماده 7- رئیس دادگاه پس از اتمام کار کمیسیون تشخیص صلاحیت داوطلبان عضویت شورای داوری، تاریخ شروع انتخابات و مدت اخذ رای و محل آن و اسامی داوطلبانی را که صلاحیت آنها به تائید کمیسیون رسیده با انتشار آگهی به اطلاع ساکنان حوزه انتخاب میرساند.
ماده 8- رئیس دادگاه با تبادل نظر با اعضاء کمیسیون مذکور در ماده 9 قانون شورای داوری از 3 نفر افراد باسواد ساکن حوزه انتخابات که حداقل دارای شرایط انتخاب کنندگان باشند به عنوان معتمدان اصلی و دو نفر دیگر با همان شرایط به عنوان علیالبدل برای نظارت در امر انتخابات دعوت مینماید در صورت غیبت هر یک از معتمدان اصلی از اعضاء علیالبدل برای انجام منظور دعوت به عمل خواهد آمد. انتخابات در هر حوزه یک روز انجام میشود و مدت اخذ رای ده ساعت خواهد بود.
ماده 9- پس از خاتمه اخذ آراء با حضور ناظران انتخابات نسبت باستخراج و شمارش و خواندن آراء اقدام و صورت حائزین اکثریت تهیه و پس از امضا آنها برئیس دادگاه تسلیم میگردد.
آراء خوانده شده مجدداً در صندوقها ریخته شده پس از لاک و مهر به دفتر دادگاه یا محلی که رئیس دادگاه تعیین نماید فرستاده میشود آراء مذکور تا صدور دستور گشایش شورای داوری حفظ خواهد شد.
داوطلبان عضویت شورای داوری که صلاحیت آنها بگواهی کمیسیون مربوط رسیده و اسامی آنها ضمیمه آگهی انتخابات انتشار یافته میتوانند در جلسات اخذ و قرائت آراء حضور یابند.
ماده 10- اعتراض بر جریان انتخابات و نتایج آن باید ظرف 48 ساعت بعد از تاریخ اعلام حائزین اکثریت کتباً به دادگاه تسلیم گردد.
ماده 11- پس از انقضای مدت اعتراض رئیس دادگاه خلاصه جریان انتخابات و اسامی حائزین اکثریت را فوراً باداره امور شوراهای داوری اعلام و نظر خود را درباره نحوه انتخابات اعلام میدارد.
ماده 12- در صورتی که گزارش رئیس دادگاه مبتنی بر صحت انتخابات باشد وزارت دادگستری بتقاضای دفتر مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری دستور گشایش شورای داوری را صادر و بمسئولان امر ابلاغ و در غیر این صورت دستور تجدید انتخابات را طبق مقررات قانون شورای داوری صادر مینماید.
اعتبارنامه اعضاء شورای داوری در مراسم افتتاح شوری بآنها تسلیم خواهد شد.
ج - گشایش شورای داوری و تشکیل جلسات
ماده 13- پس از صدور اجازه از طرف وزارت دادگستری شورای داوری با حضور اهالی طی تشریفات متناسبی به نام نامی اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریا مهر افتتاح میگردد.
محل تشکیل شورا و روز افتتاح آن قبلاً به طریق مقتضی به اطلاع اهالی خواهد رسید.
در جریان افتتاح پس از تسلیم اعتبار نامهها یکی از اعصاء[اعضاء] در برابر کتاب آسمانی سوگندنامه زیر را به صدای بلند قرائت مینماید و دیگران عبارات آن را تکرار میکنند سپس متن سوگندنامه که در صفحه اول دفتر تصمیمات درج شده امضا میشود.
سوگندنامه
اکنون که با تائیدات الهی و در پرتو عنایات و توجهات پادشاه دادگستر و عدالت پرور اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریا مهر شورای داوری در حوزه ما افتتاح میگردد و افتخار عضویت آن از طرف مردم این حوزه به من اعطا گردیده به خداوند متعال و کتاب آسمانی او که نزد من مقدس است سوگند یاد میکنم که در خدمت بخلق و حل اختلاف مردم کوشا باشم و در رسیدگی و داوری و اخذ تصمیمات جانب عدالت و انصاف را نگاهداشته و خداوند را در همه حال ناظر و شاهد اعمال خود بدانم و در اجرای این وظیفه خطیر وجدان پاک خود را حاکم بر اعمال خود قرار داده از احکام الهی و قوانین و سنتهای ملی پیروی نمایم.
اعضائی که طبق ماده 11 قانون شورای داوری آغاز به کار مینمایند باید در اولین جلسه متن سوگند نامه را قرائت نمایند و مراتب در صورتجلسه درج و بامضا آنها برسد.
ماده 14- اعضاء شورای داوری در اولین جلسه طبق ماده 2 قانون اقدام به انتخاب رئیس و اعضاء نموده و آمادگی خود را برای انجام کار اعلام میدارند.
ماده 15- در جلسه اول محل و اوقات تشکیل جلسات شورای داوری براساس مقررات ماده 19 قانون شورای داوری تعیین و به اطلاع ساکنان حوزه شورا خواهد رسید و چنانچه بعداً نیز تغییری در آن حاصل شود اعلام خواهد شد.
اوقات تشکیل جلسات عادی شورای داوری در لوحه ای درج و لوحه مذکور در کنار در ورودی شوری یا محلّ مناسب دیگری نصب خواهد شد.
ماده 16- هر شورای داوری دارای تابلوئی خواهد بود که شماره حوزه در آن درج و در محل در ورودی نصب میگردد.
ماده 17- تمثال اعلیحضرت همایون شاهنشاه آریا مهر در اطاق تشکیل جلسات شورا بالای سر رئیس شورا نصب میشود.
ماده 18- ورود تماشاگر بمحل انعقاد جلسات علنی در حدود گنجایش محل آزاد است تماشا گران باید رعایت نظم و سکوت را بنمایند در غیر این صورت به دستور رئیس شورا از جلسه اخراج خواهند شد از ورود کسانی که مخل نظم جلسات شورا باشند به دستور رئیس شورای یا عضوی که به جای او جلسه شورا را اداره مینماید جلوگیری به عمل خواهد آمد.
ماده 19- ترتیب طرح شکایات و تعیین نوبت رسیدگی و اداره جلسات به نظر رئیس شورای داوری است و ماموران انتظامی مکلف باجراء دستورهائی که رئیس در حدود صلاحیت خود میدهد میباشند.
ماده 20- شورای داوری همه ماهه آمار کارکرد خود را باداره امور شوراهای داوری ارسال خواهند داشت.
د - ترتیب تحویل وجوه حاصله از اجرای قانون شورای داوری
ماده 21- وجوه حاصل از اجرای ماده 18 قانون شورای داوری بکارمندی که از طرف وزارت دادگستری تعیین شده تحویل میگردد.
کارمند مذکور مکلف است کلیه وجوه وصولی را مرتباً در تهران به حسابداری وزارت دادگستری و در شهرها باداره دارائی محل تحویل داده و رسید آن را ضمیمه پرونده مربوط نماید و در صورت نبودن اداره دارائی در محل به ترتیبی که اداره امور شوراهای داوری لازم بداند عمل کند و بهر صورت مکلف است روز اول هر هفته نتیجه اقداماتی را که در مورد وجوه مذکور به عمل آورده برئیس شورا و عضو مشاور گزارش دهد.
هرگاه در وصول وجوه قانونی یا پرداخت آن بی ترتیبی بوجود آید مشاور رئیس شورا باید فوراً مراتب را به اطلاع رئیس دادگاه برسانند.
ﻫ - دبیرخانه شورای داوری
ماده 22- تعیین کارمندان لازم برای انجام امور دبیرخانه هر شورای داوری با در نظر گرفتن مقدار کار و جهات دیگر به عهده وزارت دادگستری است.
ماده 23- دبیرخانه شورای داوری مسئول تنظیم و حفظ دفاتری است که برای انجام امور شورای داوری ضرورت دارد.
ماده 24- هر شورای داوری برای امور اداری خود دارای دفاتر زیر خواهد بود.
1- دفتر ثبت شکایات (مدنی و کیفری)
2- دفتر تصمیمات
3- دفتر امور مالی
4- دفتر بازرسی
طرز تنظیم و استفاده از دفاتر فوق از طرف اداره امور شوراهای داوری تعیین و به موجب دستور جداگانه ابلاغ خواهد گردید و چنانچه به منظور حسن اداره امور شورا تهیه و تنظیم دفاتر دیگری نیز ضرورت پیدا کند از طریق اداره امور شوراهای داوری در هر مورد اخذ تصمیم خواهد گردید. شوراهای داوری مکلفند به منظور حفظ هماهنگی در مورد نحوه اداره امور دفتری شوراها تعلیماتی را که از طرف اداره امور شوراهای داوری ابلاغ میشود اجرا و خارج از آن اقداماتی به عمل نیاورند.
و - رسیدگی بتخلف مشاور و کارمندان دبیرخانه شورای داوری
ماده 25- تقصیر و سهل انگاری و غفلت در انجام وظیفه از طرف مشاوران بازنشسته و یا کارمندان بازنشسته و سر دفتران و وکلاء دادگستری موضوع ماده 4 قانون شورای داوری در امور مربوط بوظایف آنها در شورای داوری تخلف محسوب و مستوجب مجازاتهای زیر خواهد بود.
الف - اخطار کتبی.
ب - توبیخ کتبی
ج - حذف پاداش استحقاقی یا کسر قسمتی از آن.
د- انفصال موقت یا دائم از مشاور بودن و یا کارمندی دبیرخانه شورای داوری.
ماده 26- در صورت اعلام تخلف رئیس دادگاه محل به موضوع رسیدگی و پس از احراز وقوع با در نظر گرفتن میزان اهمیت آن یکی از مجازاتهای مندرج در ماده 25 این آییننامه را درباره متخلف تعیین و مراتب را از طریق اداره امور شوراهای داوری به دفتر مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری اعلام میدارد در صورتی که مجازات مذکور مورد تائید وزارت دادگستری واقع شود دفتر مرکزی خانههای انصاف و شوراهای داوری آن را اجرا و مراتب را به اطلاع رئیس دادگاه محل خواهد رسانید.
ماده 27- در صورتی که مشاور و یا کارمند بازنشسته دبیرخانه شورای داوری در یک سال سه بار بمجازاتهای مندرج در ماده 25 این آییننامه محکوم گردد وزارت دادگستری میتواند بخدمت او در شورای داوری خاتمه دهد.
ماده 28- تعقیب مشاور شاغل شورای داوری و کارمندان شاغل دبیرخانه برحسب مورد تابع آییننامههای مربوط به تعقیب انتظامی قضات و محاکمات اداری میباشد.
وزیر دادگستری