هیات وزیران در جلسه 1401/5/5 به پیشنهاد شماره 149845 مورخ 1401/4/1 سازمان برنامه و بودجه کشور (با همکاری وزارتخانه های امور اقتصادی و دارایی، علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، صنعت، معدن و تجارت، جهادکشاورزی و شورای عالی حوزه های علمیه) و به استناد بند (و) تبصره (9) ماده واحده قانون بودجه سال 1401 کل کشور، آییننامه اجرایی بند یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 - در این آییننامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1 - سازمان: سازمان برنامه و بودجه کشور.
2 - خزانه: خزانه داری کل کشور.
3 - قانون: قانون بودجه سال 1401 کل کشور.
4 - صندوق: صندوق شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری.
5 - شرکت ها، بانک ها و موسسه ها: شرکت ها، بانک ها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت مندرج در پیوست شماره (3) قانون که هزینه پژوهشی برای آنها منظور شده است.
6 - منابع: حداقل چهل درصد (40%) از هزینه امور پژوهشی هر یک از شرکت ها، بانک ها و موسسه ها.
7 - مراکز: دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی و جهاد دانشگاهی دارای مجوز از شورای گسترش آموزش عالی وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، پارک های علم و فناوری و سایر مراجع قانونی ذی ربط و حوزه های علمیه دارای مجوز تاسیس و فعالیت.
8 - دبیرخانه: دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری.
9 - سامانه: سامانه ملی عرضه و تقاضای پژوهش و فناوری (ساتع) که یکی از زیرسامانه های پنجره واحد نظام فکر (ایده)ها و نیازها (نان) است.
10 - حساب صندوق: حساب خاصی که برای واریز منابع موضوع این آییننامه توسط خزانه ظرف دو هفته از تاریخ ابلاغ این آییننامه برای صندوق تعیین و اعلام میشود.
ماده 2 - شرکت ها، بانک ها و موسسه ها موظفند در مقاطع سه ماهه معادل بیست و پنج درصد (25%) از منابع را به حساب صندوق واریز و پس از اخذ تاییدیه خزانه، اسناد مثبته را در سامانه بارگذاری نمایند. در صورت واریز نشدن وجوه مربوط در موعد مقرر توسط هر یک از شرکت ها، بانک ها و موسسه ها، به خزانه اجازه داده میشود در پایان هر سه ماه راساً مبلغ مربوط را از حساب آنها نزد خزانه برداشت کرده و آن را به حساب صندوق واریز کند.
ماده 3 - منابع برای هر یک از مراکز، مازاد بر درآمدهای اختصاصی مندرج در قانون میباشد. این منابع به استناد موافقتنامه ای که بین وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (صندوق) با سازمان در مقاطع سه ماهه، مبادله و اصلاح میشود به عنوان ابلاغ مازاد درآمد اختصاصی محسوب میشود.
ماده 4 - خزانه مکلف است در پایان هر سه ماه، واریزی هر یک از شرکت ها، بانک ها و موسسه ها به تفکیک میزان مبالغ اختصاص یافته به مراکز و نیز پرداختی به مراکز را به سازمان و دبیرخانه گزارش کند.
ماده 5 - منابع در راستای حل مسائل و مشکلات شرکت ها، بانک ها و موسسه ها از قبیل توسعه و ارتقای فناوری و نوآوری، افزایش بهره وری، اصلاح ساختار، کاهش هزینه های تولید و توسعه بازار در قالب موارد زیر از طریق مراکز، هزینه میشود:
1 - طرح (پروژه) های پژوهش کاربردی از طریق اعضای هیات علمی، پژوهشگران و فناوران.
2 - اجرای پایان نامه های تحصیلات تکمیلی طرح (پروژه)های پسادکتری.
3 - طرح (پروژه) های تحقیقاتی دانش آموختگان تحصیلات تکمیلی غیرشامل تحت نظارت یکی از مراکز.
تبصره 1 - تعهدات پرداخت نشده توافقنامه های سال قبل (ثبت شده در سامانه) در اولویت پرداخت قرار دارد.
تبصره 2 - طرح (پروژه)های پیشنهادی شرکت ها، بانک ها و موسسه ها از طریق ثبت برگه (فرم) درخواست پیشنهاده در سامانه اعلام عمومی میشود. واگذاری طرح (پروژه)ها به مراکز توسط شرکت ها، بانک ها و موسسه ها در شرایط رقابتی انجام میشود. شیوهنامه این تبصره توسط دبیرخانه تهیه و ابلاغ میشود.
ماده 6 - منابع، در قالب قراردادهای مشخص ثبت شده در سامانه هزینه میشود.
ماده 7 - حداقل شصت درصد (60%) مبلغ هر طرح (پروژه) باید به دانشجویان، پژوهشگران پسادکتری، دانش آموختگان پژوهشگر و یا نیروهای کارورز فعال در طرح (پروژه) پرداخت شود.
ماده 8 - شرکت ها، بانک ها و موسسه ها میتوانند حداکثر تا ده درصد (10%) از منابع را از طریق دانشگاه ها و موسسات پژوهشی اعم از دولتی و غیردولتی وابسته به خود و جهاد دانشگاهی و حوزه های علمیه در چهارچوب این آییننامه هزینه کنند.
ماده 9 - توافقنامه های منعقدشده بین شرکت ها، بانک ها و موسسه ها با مراکز جهت انجام طرح (پروژه) های تحقیقاتی باید در سامانه ثبت شده و مطابقت مفاد آنها با ضوابط این آییننامه به تایید دبیرخانه برسد. صندوق موظف است پس از تایید صورت وضعیت هر طرح (پروژه) توسط شرکت ها، بانک ها و موسسه های ذی ربط، نسبت به پرداخت مبالغ توافقنامه های منعقدشده به مراکز اقدام نماید.
ماده 10 - بالاترین مقام مراکز، مسئولیت اجرای قراردادها و نظارت بر هزینه کرد کل منابع اختصاص یافته را برعهده دارد و باید گزارش اقدامات انجام شده را در سامانه ثبت کند.
ماده 11 - دبیرخانه موظف است امکان دسترسی آسان به سامانه را برای سازمان فراهم نماید و در راستای به روزرسانی سامانه مواردی از قبیل گزارش گیری از طرح ها، شناسه (کد)گذاری مربوط به طرح ها و مشخص نمودن مراحل پرداخت را با هماهنگی سازمان ایجاد کند.
ماده 12 - دبیرخانه موظف است گزارش عملکرد این آییننامه را در مقاطع زمانی سه ماهه و در چهارچوبی که سازمان تعیین می کند به سازمان و خزانه اعلام و در سامانه بارگذاری کند.
ماده 13 - دبیرخانه موظف است بعد از اتمام قرارداد، صحت اجرای طرح (پروژه) و دستاوردهای آن را از طریق کارگزاران مورد تایید سازمان برنامه و بودجه کشور ارزیابی و به سازمان و شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری گزارش کند.
محمد مخبر
معاون اول رئیس جمهور