مقدمه
براساس متن و پیوست حکم ابلاغی مورخ 17 اسفند 1390 مقام معظم رهبری، مرکز ملی فضای مجازی، زیرنظر شورای عالی فضای مجازی کشور تاسیس میشود تا اشراف کامل و به روز نسبت به فضای مجازی در سطح داخلی و جهانی و تصمیم گیری نسبت به نحوه مواجهه فعال و خردمندانه کشور با این موضوع از حیث سخت افزاری، نرم افزاری و محتوایی در چارچوب مصوبات شورای عالی و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات در همه سطوح تحقق یابد. این مرکز در چارچوب مصوبات شورای عالی فضای مجازی، بالاترین سطح حاکمیتی را در میان کلیه ی دستگاههای کشور در حوزه ی فضای مجازی دارد.
ماده 1 - تعاریف و اصطلاحات:
شورای عالی: شورای عالی فضای مجازی کشور
مرکز: مرکز ملی فضای مجازی کشور
پژوهشگاه: پژوهشگاه فضای مجازی
حکم: حکم ابلاغی مورخ 17 اسفند 1390 مقام معظم رهبری با موضوع تشکیل شورای عالی و مرکز
ماده 2 - اهداف و سیاستهای مرکز:
1 - مواجهه فعال و مبتکرانه با فضای مجازی در سطح ملی و جهانی و توسعه آن به میزان آمادگی قطعی نظام (از نظر فنی و محتوایی) برای استفاده از فرصتها و مقابله با تهدیدات آن
2 - به حداقل رساندن اتکای کشور به کشورهای دیگر در استفاده از فضای مجازی و توابع آن در عرصه های فنی
3 - جذاب سازی و غنی سازی محتوا و خدمات بومی جهت پاسخگویی حداکثری به نیازهای داخلی
4 - آموزش عمومی و فرهنگ سازی در جهت بالابردن سواد اینترنتی، هشیار سازی مردم درمورد مخاطرات فضای مجازی و انگیزه دادن به مردم برای مقابله با مخاطرات آن در زندگی فردی و اجتماعی
5 - مقدم داشتن محتوا نسبت به زیر ساختها، قالبها و خدمات اینترنتی و سرمایه گذاری بالا و مستمر در زمینه تولید وسیع و زاینده محتوای جذاب براساس اسلام ناب محمدی و گفتمان انقلاب اسلامی
6 - مشارکت حداکثری نیروها و تشکلهای مردمی متعهد در یک فضای رقابتی جهت بهره بردا ری بهینه از فرصت ها
7 - حضور خلاقانه جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی در دو عرصه سخت افزاری و نرم افزاری خصوصاً درجهت ابداع خدمات نو، قوی و جذاب
8 - ساماندهی تبادل اطلاعات با شبکه جهانی
9 - فراهم آوردن شرایط لازم برای دستیابی فضای مجازی کشور به بالاترین سطح از امنیت و سلامت برای آحاد مردم، نظام و کلیه نقش آفرینان در فضای مجازی
10 - در نظر گرفتن شرایط جنگ فرهنگی و به تبع آن حاکم کردن روحیه جهادی و گسترش تعامل و هم افزایی بین کلیه دستگاه ها و نیروهای مردمی در عالی ترین سطح از هماهنگی و انسجام
11 - ایجاد آمادگی لازم در عالی ترین سطح به منظور صیانت از زیرساختهای حیاتی در برابر حملات اینترنتی و دفاع مناسب در برابر هرگونه حمله
12 - استفاده حداکثری از فضای مجازی به منظور ارتباط و همکاری وسیع و هدفمند با ملتها خصوصاً ملل مسلمان درجهت ترویج و تحقق گفتمان انقلاب اسلامی
13 - حضور قوی و هدفمند نظام در مجامع و سازمانهای جهانی و ایجاد ائتلافهای قوی مرکب از ملتها و دولتها درجهت کاهش حاکمیت قدرتهای بزرگ در عرصه اینترنت و بوجود آمدن بستر عادلانه و اخلاقی برای استفاده از این ابزار توسط همه ملتها و دولتها و همچنین تامین حقوق ملت ایران در این عرصه
ماده 3 - وظایف و اختیارات مرکز:
1 - انجام وظایف دبیرخانه ای شورای عالی به شرح ماده 4
2 - تحقق بخشیدن به اهداف و سیاستها مرکز ونظارت برحسن اجرای آنها طبق مصوبات شورای عالی
3 - تحقق بخشیدن به اقدامات و پروژه های مندرج در پیوست حکم (بند ه-) و نظارت بر حسن اجرای آنها در چارچوب مصوبات شورای عالی
4 - نظارت وارزیابی در همه ی ابعاد فضای مجازی کشور در چارچوب طرح مصوب شورای عالی
5 - تقسیم کار ملی، هماهنگی و هم افزایی در فضای مجازی کشور در همه ی ابعاد، طبق مصوبات شورای عالی
6 - پایش و رصد نظام مند و مستمر فرصتها و تهدیدهای فضای مجازی برای کشور
7 - برنامه ریزی برای حضور قوی و مستمر در مجامع جهانی مرتبط با فضای مجازی به منظور صیانت از حقوق و منافع ملی، به دست گیری ابتکار عمل و گسترش تعاملات میان دولتهای همسو در جهت سالم و امن سازی فضای مجازی و امکان بهره گیری همه کشورها از این فضا براساس حاکمیت ملی وعدالت در چارچوب مصوبات شورای عالی
8 - مدیریت تشخیص حملات سایبری به کشور و همچنین دفاع از زیر ساختهای حیاتی در برابر حملات سایبری
9 - انجام مستمر مطالعات راهبردی و آینده پژوهی درجهت مواجهه عالمانه و پیشتاز با تحولات فضای مجازی ایران و جهان
10 - تدوین نقشه جامع توسعه فاوا، برنامه های پنج ساله توسعه فضای مجازی و تعیین اولویتهای علمی و فناوری فضای مجازی
11 - تسهیم و توزیع بودجه طرحهای کلان یا فرادستگاهی مصوب شورای عالی از طریق ابلاغ اعتبار یا سایر روشهای مصوب شورای عالی یا قوانین کشور
12 - تحقق بخشیدن به مصوبات کمیسیونهای تعریف شده در ماده 6 و 9 در چارچوب مصوبات شورای عالی و نظارت بر حسن اجرای آنها.
تبصره انجام این وظایف با اولویت استفاده ی حداکثری از ظرفیتهای دستگاههای کشور میباشد.
ماده 4 - وظایف دبیرخانه ای مرکز:
1 - انجام امور اداری دبیرخانه ای شامل دریافت و ارسال نامه ها، تدوین صورتجلسات شورای عالی، ابلاغ مصوبات شورای عالی و سایر وظایف اداری محول شده طبق آییننامه داخلی شورای عالی
2 - ارائه پیشنهاد در موارد زیر به شورای عالی جهت تصویب:
2 - 1 - سیاستگذاری، برنامه ریزی کلان، نظام سازی، نظارت و ارزیابی در همه ابعاد فضای مجازی کشور
2 - 2 - سازماندهی و نظام مند سازی کلیه ابعاد فنی، محتوایی و خدماتی در فضای مجازی کشور
2 - 3 - تقسیم کار ملی، هماهنگی و هم افزایی در فضای مجازی کشور در همه ابعاد اعم از فنی، امنیتی، علمی، محتوایی، اقتصادی، بازرگانی، حقوقی، انتظامی، دفاعی وغیره و همچنین نظارت و کنترل مستمر بر روی عملکرد دستگاه ها و بخش مردمی در این زمینه
2 - 4 - پایش و رصد عالمانه، نظام مند و مستمر فرصتها و تهدیدهای فضای مجازی برای کشور و تدابیر لازم برای مواجهه به موقع و مبتکرانه با آنها
2 - 5 - برنامه ریزی کلان برای شناسایی و فعال سازی ظرفیتهای داخلی به منظور تولید قدرت نرم و همچنین مواجهه قوی با فرصتها و تهدیدهای نرم در فضای مجازی کشور درجهت گسترش و تعمیق اسلام ناب محمدی و گفتمان انقلاب اسلامی
2 - 6 - برنامه ریزی برای گسترش هدفمند ارتباطات و همکاریهای جهانی با ملتها اعم از نخبگان و توده مردم، از طریق فضای مجازی در چارچوب گفتمان انقلاب اسلامی
2 - 7 - بررسی و تصویب طرحهای کلان مرتبط با فضای مجازی کشور نظیر شبکه ملی اطلاعات و همچنین آی بی تی وی و آی پی مدیا و نظارت مستمر بر روی آنها
2 - 8 - طراحی و ساماندهی مشارکت وسیع و هدفمند کاربران و تشکلها و موسسات مردمی برای تولید محتوا و خدمات دهی فعال در فضای مجازی کشور
2 - 9 - تشویق و ترغیب مستمر بخش خصوصی برای ورود حساب شده به فضای مجازی کشور به منظور افزایش خدمات رسانی به مردم، گسترش بازار کسب و کار واشتغالزایی در کشور
2 - 10 - طراحی، ساماندهی و نظامند سازی پالایش محتوای فضای مجازی کشور و نظارت دائمی بر روی آن
2 - 11 - ساماندهی امنیت فضای مجازی کشور در شرایط عادی و بحرانی و همچنین تهیه و تصویب ضوابط، آییننامه ها و دستورالعمل های موردنیاز در این عرصه و نظارت مستمر بر حسن اجرای آنها
2 - 12 - تشخیص حملات سایبری به کشور و همچنین دفاع از زیر ساختهای حیاتی در برابر حملات سایبری از داخل و خارج کشور
2 - 13 - پیشنهاد سیاستهای کلی نظام، برنامه های پنج ساله توسعه و خلاها و نقص های قانونی در ارتباط با فضای مجازی کشور
2 - 14 - نقشه جامع توسعه فاوا از حیث سخت افزاری و نرم افزاری و نظارت بر حسن اجرای آن
2 - 15 - تهیه و تصویب ضوابط و آییننامه های اجرایی لازم در فضای مجازی و نظارت بر حسن اجرای آنها
2 - 16 - انجام مستمر مطالعات راهبردی و آینده پژوهی در جهت مواجهه عالمانه و پیشتاز با تحولات فضای مجازی ایران و جهان
2 - 17 - نیازسنجی و تعیین اولویتهای علمی و فناوری فضای مجازی و همچنین زمینه سازی برای گسترش نوآوریهای علمی و فناوری در این عرصه
2 - 18 - برنامه ریزی برای حضور قوی و مستمر در مجامع جهانی مرتبط با فضای مجازی به منظور صیانت از حقوق و منافع ملی، به دست گیری ابتکار عمل و گسترش تعاملات میان دولتهای همسو درجهت سالم و امن سازی فضای مجازی و امکان بهره گیری همه کشورها از این فضا براساس حاکمیت ملی و عدالت
2 - 19 - تدوین و تصویب شاخصهای ملی توسعه فاوا در ایران و ارزیابی مستمر وضعیت کشور و رتبه بندی آن و همچنین مطالعه و ارزیابی دائم موقعیت کشور در جهان برمبنای شاخصهای معتبر بین المللی
2 - 20 - تهیه و تدوین بودجه طرحهای کلان و فرادستگاهی مصوب مرکز و تسهیم و توزیع آن میان دستگاهها و بخشهای مربوط
2 - 21 - ساختار و تشکیلات مرکز شامل معاونتها و بخشهای تخصصی ناظر به ابعاد گوناگون فضای مجازی
ماده 5 - محل استقرار:
محل اصلی استقرار مرکز در تهران است. با تصویب شورای عالی مرکز میتواند به تعداد موردنیاز در سایر نقاط موسسات و سازمان های تابعه ایجاد نماید.
ماده 6 - ارکان مرکز:
الف - شورای عالی (به منزله ی مجمع و هیات امنای مرکز)
ب - رئیس مرکز و دبیر شورای عالی
ج - کمیسیون های عالی مرکز
د - بازرس
ماده 7 - رئیس مرکز و دبیر شورای عالی:
رئیس مرکز و دبیر شورای عالی، که به عنوان بالاترین مقام اجرایی و نماینده قانونی مرکز نزد مراجع حقیقی و حقوقی است، با حکم رئیس شورای عالی مطابق با آییننامه داخلی شورای عالی منصوب میشود
ماده 8 - وظایف و اختیارات رئیس مرکز و دبیر شورای عالی:
1 - امکان ارائه پیشنهاد تغییر اساسنامه مرکز به شورای عالی
2 - مدیریت و هدایت امور مرکز و نظارت بر حسن اجرای کلیه فعالیت های آن در چارچوب اساسنامه و سیاست های مصوب شورای عالی
3 - پیشنهاد ساختار سازمانی و تشکیلات مرکز به شورای عالی
4 - پیشنهاد آییننامه های مالی - معاملاتی و اداری- استخدامی - تشکیلاتی مرکز به شورای عالی
5 - تصمیم گیری درمورد خط مشی، اولویت ها و بودجه طرح های اجرایی و تحقیقاتی توسعه سازمانی و تحول اداری مرکز
6 - تصمیم گیری درمورد سیاست ها، خط مشی ها و برنامه ارتقای بهروری مرکز
7 - پیشنهاد بودجه سالانه براساس اهداف و وظایف مرکز به شورای عالی
8 - امضای قراردادها، اسناد مالی و اداری در چارچوب ضوابط، مقررات و آییننامه های مصوب شورای عالی
9 - ارائه گزارش عملکرد سالانه مرکز به شورای عالی
10 - استیفای منافع و حفظ حقوق مرکز در مراجع قانونی به نمایندگی از مرکز شخصاً یا به وسیله وکیل
11 - پیشنهاد تشکیل کمیسیون عالی جدید جهت تصویب شورای عالی
12 - تشکیل ستادها و کار گروههای موردنیاز تحقق اهداف مرکز
13 - پیشنهاد تاسیس و انحلال نهادهای تابعه مرکز به شورای عالی
14 - عزل و نصب معاونان و مدیران مرکز
15 - سایر وظایف تعیین شده در مصوبات شورای عالی و اساسنامه حاضر
تبصره رئیس مرکز میتواند بخشی از وظایف و اختیارات مندرج در این ماده (به استناد ردیف 15) را با حفظ مسئولیت خویش به معاونین، مدیران و یا مشاورین خود تفویض نماید
ماده 9 - کمیسیون های عالی
جهت تصمیم سازی و تحقق مصوبات شورای عالی، مرکز در زمان تاسیس دارای سه کمیسیون عالی زیر میباشد که اعضا و وظایف آنها به تصویب شورای عالی میرسد:
1 - کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور
2 - کمیسیون عالی ارتقای تولید محتوای فضای مجازی کشور
3 - کمیسیون عالی امنیت فضای مجازی کشور
ماده 10 - پژوهشگاه فضای مجازی:
به منظور تحقق بخشیدن به بخشی از اهداف و وظایف مرکز و همچنین اعمال بخشی از وظایف نظارتی مرکز، پژوهشگاه فضای مجازی به عنوان یک نهاد تابعه مرکز تشکیل میگردد. سازمان شرح وظایف و همچنین انتخاب رئیس پژوهشگاه یا پیشنهاد رئیس مرکز، به تصویب شورای عالی میرسد.
ماده 11 - بازرس:
معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری حسابرس و بازرس مرکز میباشد. وظیفه حسابرس و بازرس مرکز بر اساس وظایف ابلاغی نظارت و حسابرسی عبارت است از:
1 - انجام حسابرسی مرکز و تایید حسابرسی واحدهای تابعه
2 - انجام بازرسی های موردی و نوبه ای
3 - بررسی ترازنامه و سایر صورت های مالی مرکز
4 - تعیین امین مالی و حسابرس ثابت و درصورت نیاز تعیین بازرس
5 - گزارش کلیه بررسی های انجام شده به همراه نظارت کارشناسی به شورای عالی و درموارد تعیین شده به دفتر مقام معظم رهبری ارائه میگردد.
6 - حسابرسی و بازرسی میتواند در هرموقع هرگونه رسیدگی و بازرسی لازم را انجام داده و اسناد و مدارک و اطلاعات مربوط به مرکز را مطالبه و مورد رسیدگی قرار دهد.
ماده 12 - منابع مالی:
1 - اعتبارات مصوب در بودجه کل کشور
2 - درآمدهای اختصاصی
3 - هدایا و کمک های نقدی و غیرنقدی دریافتی از اشخاص حقیقی و حقوقی
تبصره اعتبارات موردنیاز مرکز و طرح های مصوب شورای عالی در سال اول تاسیس، از طرف ریاست محترم جمهور اختصاص
می یابد و در سال های بعد با همکاری دولت و مجلس در ردیف مجزایی به نام مرکز، در بودجه کل کشور تصویب و تخصیص می یابد.
ماده 13 - سال مالی:
سال مالی مرکز از اول فروردین ماه هر سال شروع و به آخر اسفند ماه همان سال ختم میگردد.
تبصره اولین سال مالی از تاریخ تصویب اساسنامه مرکز شروع و به پایان اسفند ماه همان سال ختم میگردد.
ماده 14 - سایر الزامات فعالیت مرکز:
در راستای تحقق فرامین مندرج در حکم، کلیه دستگاههای کشور موظف به همکاری همه جانبه با مرکز میباشند و نظارت بر اجرای دقیق تصمیمات شورای عالی در همه مطرح توسط مرکز صورت می پذیرد. تصمیمات مرکز ملی، در چارچوب مصوبات شورای عالی، برای کلیه دستگاه های کشور لازم الاجرا بوده و تخطی از آن تخلف محسوب میشود.
این اساسنامه مشتمل بر مقدمه، 14 ماده و 4 تبصره در تاریخ 1391/4/31 به تصویب شورای عالی فضای مجازی رسید و از تاریخ ابلاغ لازم الاجرا میباشد.