تاریخ نظریه: 1404/10/06
شماره نظریه: 7/1404/170
شماره پرونده: 1404-142-170ک
استعلام:
آیا جرم کلاهبرداری سنتی و جرم کلاهبرداری رایانه‌ای از جرایم مختلف موضوع ماده 134 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 با اصلاحات بعدی است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
در موارد زیر جرائم ارتکابی، غیر مختلف محسوب می‌شود:
1- ارتکاب جرم به صورت متعدد که دارای عنصر قانونی واحد است؛ مانند ارتکاب سرقت‌های متعدد منطبق با یک ماده مشخص.
2- جرایمی که به‌رغم تعدد عنصر قانونی و متفاوت بودن مجازات‌ها، تحت عنوان جرم واحد شناخته می‌شوند؛ مانند سرقت‌های متعدد، که هر کدام مشمول مواد قانونی متفاوت است.
3- رفتارهای متعدد مجرمانه که موضوع آن‌ها واحد است؛ مانند حمل، نگهداری، فروش، صادرات، واردات و ساخت مواد مخدر از نوع (جنس) واحد، مشروبات الکلی، تجهیزات دریافت از ماهواره و اسلحه و مهمات از نوع واحد.
4- رفتارهای متعدد مجرمانه که در یک ماده قانونی ذکر و برای آن‌ها مجازات پیش‌بینی شده است.
5- جرایمی که مجازات جرم دیگر درباره آن‌ها مقرر شده است یا طبق قانون جرم دیگری محسوب می‌شود؛ مانند کلاهبرداری و جرایمی که مجازات کلاهبرداری درباره آن‌ها مقرر شده است و یا طبق قانون کلاهبرداری محسوب می‌شود.
6- شروع، معاونت و مباشرت در یک جرم.
شایسته ذکر است در مواردی که به موجب نص خاص یا رای وحدت رویه دیوان عالی کشور از قبیل رای شماره 624 مورخ 1377/1/18 هیات عمومی دیوان عالی کشور (جعل و استفاده از سند مجعول) خارج از ضوابط فوق معیارهای خاصی مقرر شده است، به همان ترتیب عمل می‌شود.