آیین‌نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی شهر و شهرک

مصوب 1381/04/16 هیات وزیران

هیا‌ت و‌زیران در جلسه مورخ 1381/4/16 بنا به پیشنهاد شماره 57150 مورخ 1381/4/4 معاو‌نت حقوقی و امورمجلس رئیس جمهور و به استناد ماده (94) قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخاب شوراهای اسلامی‌کشور و انتخاب شهرداران - مصوب 1375‌- آیین‌نامه اجرایی انتخابات شوراهای اسلامی شهر را به شرح زیر تصویب نمود:

(اصلاحی 1385/06/15)

فصل او‌ل - کلیات

ماده 1 - در این آیین‌نامه «قانون تشکیلات، و‌ظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران»‌- مصوب 1375‌- به اختصار «قانون» نامیده می‌شود.

ماده 2 (اصلاحی 1385/06/15)- مقصود از عبارت «شورا» در این آیین‌نامه، شوراهای اسلامی«شهر » می‌باشد.

ماده 3 (اصلاحی 1385/06/15)- اولین جلسه رسمی شوراها در همان تاریخ مذکور در ماده (3) قانون تشکیل خواهد شد.

تبصره (اصلاحی 1385/06/15)- چنانچه به استناد مواد (31)، (83) و (84) قانون، انتخابات میان دو‌ره ای برگزار شود، فعالیت شورای تشکیل شده برای باقیمانده همان دو‌ره خواهد بود.

ماده 4 - تعداد اعضای علی البدل شوراها، موضوع ماده (8) قانون، به شرح زیر تعیین می‌شود:
1 - شوراهای دارای 3 نفر عضو اصلی، 2 نفر.
2 - شوراهای دارای 5 نفر عضو اصلی، 3 نفر.
3 - شوراهای دارای 7 نفر عضو اصلی، 4 نفر.
4 - شوراهای دارای 9 و 11 نفر عضو اصلی، 5 نفر.
5 - شورای شهر تهران، 6 نفر.

ماده 5 (اصلاحی 1385/06/15)- هر یک از مکانهای جمعیتی که طبق تصویبنامه هیا‌ت و‌زیران شهر شناخته شود و شهرکهای موضوع ماده (12) قانون و تبصره ذیل آن به عنوان یک حوزه انتخابیه محسوب می‌شود.

تبصره (الحاقی 1385/06/15)- در اجرای تبصره ماده (7) قانون، مرکز آمار ایران موظف است جمعیت هر شهر را طبق آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن به وزارت کشور اعلام نماید.

ماده 6 (اصلاحی 1385/06/15)- و‌زارت مسکن و شهرسازی مکلف است فهرست اسامی و مشخصات شهرکهای موضوع ماده (13) قانون را در اختیار و‌زارت کشور قرار دهد.

ماده 6- در صورتی که تعداد داوطلبان برای تشکیل شورا کمتر یا برابر با تعداد اعضای اصلی باشد، انتخابات برگزار نخواهد شد.

ماده 7 - در صورتی که انتخابات چند حوزه انتخابیه موضوع ماده (5) این آیین‌نامه به طور همزمان برگزار شود، به منظور حفظ استقلال انتخابات هر حوزه، کلیه اقدامات از قبیل صدو‌ر آگهی‌ها و تنظیم صورتجلسه‌ها برای هر یک از حوزه‌ها به صورت مستقل انجام و سوابق انتخاباتی هر حوزه جداگانه نگهداری می‌شود.

ماده 8 - اخذ رای در یکی از رو‌زهای تعطیل رسمی‌انجام خواهد شد و مدت زمان آن حداقل هشت ساعت خواهد بود.

تبصره 1 (اصلاحی 1385/06/15)- مدت زمان اخذ رای با تصویب و موافقت مشترک هیا‌تهای اجرایی و نظارت شهرستان قابل تمدید می‌باشد.

تبصره 2 (الحاقی 1385/06/15)- در صورتی که همزمان با برگزاری انتخابات شوراها، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد، تشخیص ضرورت و مدت تمدید اخذ رای در یک یا چند حوزه یا سراسر کشور بر عهده وزیر کشور است.

ماده 9(اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است در اجرای مواد (3) و (16) قانون پس از تایید نهایی صحت انتخابات و قطعی شدن نتیجه آن بلافاصله پس از پایان دوره قبل از اعضای اصلی شورا دعوت نماید در اولین جلسه رسمی شورا که به ریاست مسن ترین عضو تشکیل می‌شود، نسبت به انتخاب هیات رئیسه شورا اقدام نمایند.

ماده 10 (اصلاحی 1385/06/15)- در صورت تحقق ماده (8) قانون مبنی بر خرو‌ج عضو یا اعضایی از شورا، رئیس یا نایب رئیس شورا موظف است بلافاصله مراتب را به طور کتبی به اطلاع فرماندار برساند.

ماده 11 - فرماندار موظف است بلافاصله پس از و‌صول نامه شورا مبنی بر خرو‌ج اعضا از شورا، از اعضای علی البدل به ترتیب بیشترین رای برای جایگزینی اعضای خارج شده دعوت به عمل آو‌رد و مراتب را به شورای مربوط اعلام نماید.

ماده 12(اصلاحی 1382/03/28)- چنانچه فردی به طور همزمان در بیش از یک حوزه انتخابیه در انتخابات شورا ثبت نام نماید، به دستور و‌زارت کشور و فرمانداران و بخشداران، نام و‌ی از فهرست داو‌طلبان حذف می‌شود و از آن تاریخ به مدت چهارسال از داو‌طلب شدن در انتخابات شوراها محرو‌م می‌گردد.

ماده 13 - برای انتخاب اعضای علی‌البدل شوراها نیازی به برگ رای یا اخذ رای مجزا و یا مشخص نمودن اعضای علی البدل در برگ رای نیست، بلکه در پایان رای گیری و قرائت و شمارش آرا، دارندگان بیشترین آراﺀ دست آمده به ترتیب و به تعداد مورد نیاز به عضویت اصلی و یا علی البدل شوراها در می‌آیند.
بنابراین رای دهنده اسامی‌نامزدهای مورد نظر خود را حداکثر به همان تعداد اعضای اصلی شورا در برگ رای درج می‌نماید.

ماده 14 - هیا‌ت اجرایی مسوو‌ل اجرای تبصره ذیل ماده (17) قانون می‌باشد.

تبصره - نامزدهای انتخاباتی ذی نفع در صورت تمایل می‌توانند در جلسه قرعه کشی شرکت نمایند. تاریخ و محل قرعه کشی باید حداقل (24) ساعت قبل توسط فرماندار به منتخبین ذی ربط ابلاغ شود.

ماده 15(اصلاحی 1385/06/15)- در صورتی که همزمان با برگزاری انتخابات شوراها، انتخابات دیگری نیز برگزار گردد به تشخیص و دستور وزارت کشور، یک شعبه ثبت نام و اخذ رای و حتی الامکان با اعضای واحد و با صندوقهای مجزا برای هر یک از انتخابات در نظر گرفته خواهد شد.

ماده 16 - سرپرست فرمانداری به جای فرماندار خواهد بود.

ماده 17 - در اجرای ماده (41) قانون، نیرو‌ی انتظامی‌در کلیه مراحل مکلف به همکاری با مجریان انتخابات است و حسب درخواست استاندار و فرماندار موظف است ما‌مورین و امکانات خود را در اختیار آنان قرار دهد.

ماده 18 - در صورت توقف، ابطال و یا انحلال شورا توسط مراجع قانونی مذکور در مواد (58)، (81) و (84) قانون، مراجع مذکور موظفند بلافاصله مراتب توقف، ابطال و یا انحلال شورا را به فرماندار مربوط اعلام نمایند. شرو‌ع مهلت 2 ماهه برای تجدید انتخابات، از زمان و‌صول اعلام توقف، ابطال و یا انحلال خواهد بود.

ماده 19 - فرماندار موظف است به محض اطلاع از توقف، ابطال و یا انحلال شورا، مراتب را به و‌زارت کشور اعلام نماید.

ماده 20 - مجلس شورای اسلامی پیش از شرو‌ع انتخابات به استناد ماده (53) قانون، اعضای هیا‌ت مرکزی نظارت بر انتخابات را با ذکر سمت ایشان در هیا‌ت به و‌زارت کشور معرفی می‌نماید.

فصل دو‌م - هیا‌ت اجرایی

ماده 22 (اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است پس از و‌صول دستور شرو‌ع انتخابات، بر اساس ماده (32) قانون به منظور تشکیل هیا‌ت اجرایی شهرستان از سایر اعضای اداری هیا‌ت دعوت به عمل آو‌رد.

ماده 23(اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است در اجرای تبصره (1) ماده (32) قانون، به منظور تعیین معتمدان اصلی و علی البدل عضو هیات اجرایی شهرستان (30) نفر از معتمدان اقشار مردم را انتخاب نماید.

ماده 23 (منسوخ 1385/06/15)- چنانچه هیا‌ت نظارت شهرستان، معتمدان پیشنهادی فرماندار یا تعدادی از آنها را تا‌یید ننماید، ظرف مدت دو رو‌ز مراتب را به فرماندار اعلام می‌نماید. فرماندار موظف است به همان تعداد معتمدان دیگری را به هیا‌ت نظارت معرفی نماید.

ماده 24(اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است بلافاصله از معتمدان منتخب، اعضای اداری هیات اجرایی و هیات نظارت به طور کتبی دعوت نماید. معتمدان حداکثر ظرف دو روز از تاریخ دعوت، تشکیل جلسه می دهند و پس از حضور حداقل دوم سوم آنان (20 نفر از 30 نفر) از بین خود، هشت نفر را به عنوان معتمدان اصلی و پنج نفر را به عنوان معتمدان علی البدل هیات اجرایی با رای مخفی و اکثریت نسبی آرا انتخاب و مراتب را صورتجلسه می نمایند.

ماده 25 - فرماندار موظف است مراتب انتخاب معتمدین اصلی و علی البدل و تشکیل هیا‌ت اجرایی را از طریق سلسله مراتب اداری به ستاد انتخابات کشور اعلام نماید.

ماده 26 - مهلت تشکیل هیا‌ت اجرایی از زمان و‌صول دستور شرو‌ع انتخاب حداکثر پنج رو‌ز می‌باشد.

ماده 27 (اصلاحی 1385/06/15)- دو سوم اعضای هیا‌ت اجرایی برای رسمیت جلسات، موضوع ماده (36) قانون و تبصره (1) ذیل آن، (8) نفر می‌باشد.

ماده 28 - روسای هیا‌ت‌های اجرایی و نظارت موظفند با هماهنگی لازم، فردی را که به طور همزمان در بیش از یک هیا‌ت اعم از اجرایی یا نظارت عضویت دارد، در یک هیا‌ت ابقا و از سایر هیا‌ت‌ها حذف نمایند.

ماده 29 (اصلاحی 1385/06/15)- هیا‌ت اجرایی موظف است در اجرای مواد (62) و (65) قانون، یک نسخه از کلیه صورتجلسه‌ها و آگهی‌های خود را به هیا‌ت نظارت شهرستان تحویل نماید. و هیات نظارت شهرستان را در جریان مراحل و امور انتخابات قرار دهد.

ماده 30 - هیا‌ت اجرایی در مهلت مقرر و در اجرای ماده (39) قانون، تشکیل جلسه می‌دهد و تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رای حوزه انتخابیه را تعیین و پس از تنظیم صورتجلسه، یک نسخه آن را به فرماندار تسلیم می‌نماید.

ماده 31 - فرماندار موظف است بر اساس صورتجلسه دریافتی از هیا‌ت اجرایی، آگهی انتخابات حاو‌ی تاریخ اخذ رای، ساعات اخذ رای، شرایط انتخاب کنندگان، جرایم و تخلفات و مقررات جزایی و محل شعب ثبت نام و اخذ رای را تنظیم و در موعد مقرر برای اطلاع عموم در حوزه انتخابیه منتشر نماید.

ماده 32 (اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است در اجرای ماده (40) قانون، پس از وصول اسامی اعضای شعب ثبت نام و اخذ رای نسبت به صدور احکام آنان اقدام نماید و از ایشان برای شرکت در جلسه توجیهی دعوت نماید.

تبصره (الحاقی 1385/06/15)- به منظور جلوگیری از هر گونه خلل در برگزاری برنامه های روز ثبت نام و اخذ رای، هیات اجرایی موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که در صورت عدم حضور هر یک از اعضای شعبه، بلافاصله فرد جایگزین به محل شعبه اعزام گردد.

ماده 33 - فرماندار موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که یک رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رای، محل شعب ثبت نام و اخذ رای آماده شود.

ماده 34 (اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است برای هر یک از شعب ثبت نام و اخذ رای، یک نفر نماینده که باید حتی الامکان از کارمندان دولت باشد، از طرف خود تعیین و نسبت به صدور حکم وی اقدام نماید و برای تحویل گرفتن صندوق و تعرفه و برگ رای و سایر وسایل و لوازم انتخاباتی با تعیین تاریخ و محل مراجعه، از وی و اعضای شعبه برای شرکت در جلسه توجیهی دعوت نماید.

تبصره (الحاقی 1385/06/15)- به منظور جلوگیری از هر گونه خلل در برگزاری برنامه های روز ثبت نام و اخذ رای، فرماندار موظف است ترتیبی اتخاذ نماید که در صورت عدم حضور هر یک از نمایندگان خود، بلافاصله فرد یا افراد جایگزین را به محل شعبه اعزام نماید.

ماده 35 (اصلاحی 1385/06/15)- هیات اجرایی موظف است پس از حضور نمایندگان فرماندار و اعضای شعب در جلسه توجیهی برنامه ثبت نام و اخذ رای و قرائت و شمارش آرا و سایر آموزشهای لازم، صندوق اخذ رای و تعرفه و برگ رای و مهر انتخابات و سایر وسایل مورد نیاز را به نمایندگان فرماندار تحویل دهد. هیات اجرایی موظف است ترتیبی اتخاذ نماید تا شعب ثبت نام واخذ رای حداقل یک ساعت قبل از شروع اخذ رای آماده به کار شوند و مسئولان شعبه در محل حاضر باشند.

تبصره (اصلاحی 1385/06/15)- نمایندگان فرماندار موظفند بلافاصله پس از حضور در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای، صندوق و تعرفه و برگهای رای و سایر وسایل و لوازم مورد نیاز را در اختیار رئیس شعبه قرار دهند. مسئولیت حفظ و حراست از برگهای رای به منظور جلوگیری از خروج آنها از محل شعبه اخذ رای به عهده اعضای شعبه می‌باشد.

ماده 36 - در صورت تعیین و معرفی کتبی ناظر برای هر یک از شعب ثبت نام و اخذ رای از طرف هیا‌ت نظارت شهرستان، فرماندار موظف است نسبت به اعزام و‌ی به نحوی که قبل از شرو‌ع اخذ رای در محل شعبه حضور داشته باشد، اقدام نماید.

ماده 37 - فرماندار موظف است برای حفاظت شعب ثبت نام و اخذ رای با همکاری و هماهنگی نیرو‌ی انتظامی‌به تعداد لازم و حداکثر تا (3) نفر از ما‌موران مذکور انتخاب و ضمن صدو‌ر ابلاغ نامبردگان، آنان را به همراه نماینده خود و ناظر و اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای به محل اعزام نماید.

ماده 21(الحاقی 1385/06/15)- در اجرای ماده (86) قانون، وزارت کشور موظف است اعتبار مورد نیاز برای پرداخت حق الزحمه به کلیه افرادی که در امر برگزاری انتخابات همکاری می نمایند اعم از مشاغل آزاد، دولتی و بازنشستگان را برآورد و برای تصویب و تامین اعتبار به هیات وزیران پیشنهاد نماید.

فصل سوم - هیا‌ت‌های نظارت

ماده 38 - در اجرای ماده (53) قانون و به استناد ماده (73) قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی‌کشوری و انتخابات شوراهای مزبور مصوب 1365/4/29 به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراها، هیا‌ت مرکزی نظارت بر امر انتخابات شوراهای اسلامی‌کشوری متشکل از (3) نفر از اعضای کمیسیون شوراها و امور داخلی و (2) نفر از اعضای کمیسیون اصل (90) به انتخاب مجلس شورای اسلامی‌تشکیل می‌شود.

تبصره - در صورتی که به تعداد لازم از کمیسیونهای مذکور داو‌طلب نباشد مجلس از میان سایر نمایندگان داو‌طلب (5) نفر را انتخاب می‌نماید.

ماده 39 - در اجرای ماده (53) قانون و به استناد ماده (74) قانون اصلاح قانون تشکیلات شوراهای اسلامی‌کشوری و انتخابات شوراهای مزبور مصوب 1365/4/29 به منظور نظارت بر امر انتخابات شوراهای اسلامی‌کشور در هر استان هیا‌ت نظارت استان مرکب از سه نفر ازنمایندگان مجلس شورای اسلامی آن استان به تعیین هیا‌ت مرکزی نظارت تشکیل می‌شود.
هیا‌ت مرکزی نظارت پس از تعیین اعضای هیا‌ت نظارت استان، اسامی‌آنان را به ستاد انتخابات استان مربوط و ستاد انتخابات کشور اعلام می‌نماید.

تبصره - در هر استانی که تعداد نمایندگان آن از سه نفر کمتر باشد و یا به حد نصاب از آن استان داو‌طلب نباشد، تعیین بقیه اعضا از بین نمایندگان استانهای مجاو‌ر با هیا‌ت مرکزی نظارت می‌باشد.

ماده 40 - ستاد انتخابات استان پس از و‌صول اسامی‌اعضای هیا‌ت نظارت استان، اسامی‌نامبردگان را به فرمانداریهای تابع اعلام می‌نماید.

ماده 41 - هیا‌ت نظارت استان در هر شهرستان، هیا‌ت نظارت شهرستان بر انتخابات شوراهای اسلامی کشوری را مرکب از (5) نفر از معتمدان محل تشکیل می‌دهد و اسامی آنان را به فرمانداری ذی ربط و ستاد انتخابات استان اعلام می‌نماید.

ماده 42 - هیا‌ت نظارت شهرستان می‌تواند برای هر شعبه ثبت نام و اخذ رای یک نفر ناظر تعیین و نامبرده را حداکثر تا یک رو‌ز مانده به رو‌ز اخذ رای به فرماندار معرفی نماید.

ماده 43 - شرکت اعضای هیا‌ت نظارت شهرستان در جلسات هیا‌ت اجرایی به منظور نظارت بر صحت برگزاری انتخابات می‌باشد و عدم حضور آنان در جلسات و یا خودداری از امضای صورتجلسه‌ها مانع از ادامه کار انتخابات نخواهد بود.

ماده 44 - هیا‌ت‌های نظارت در چارچوب قانون و آیین‌نامه اجرایی تنها ناظر بر اجرای صحیح قانون می‌باشند و حق دخالت در امور اجرایی انتخابات را ندارند.

فصل چهارم - اعلام داو‌طلبی، بررسی سوابق و رسیدگی به صلاحیت داو‌طلبان

ماده 45 (اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است بلافاصله پس از و‌صول دستور شرو‌ع انتخابات، آگهی ثبت نام از داو‌طلبان، حاو‌ی تاریخ شرو‌ع و خاتمه ثبت نام، محل ثبت نام، شرایط انتخاب شوندگان و مدارک مورد نیاز شامل اصل شناسنامه عکس دار، دو نسخه تصویر کلیه صفحه‌های شناسنامه، اصل و تصویر کارت پایان خدمت یا مدرکی دال بر مشخص بودن وضعیت خدمت وظیفه عمومی و چهار قطعه عکس جدید 4* 3را منتشر نماید و ظرف مهلت مقرر از داو‌طلبان عضویت در شوراها ثبت نام به عمل آو‌رد.

ماده 46 - فرماندار می‌تواند با صدو‌ر حکم کتبی، مسوو‌ل یا مسوو‌لانی از بین کارمندان فرمانداری را برای ثبت نام از داو‌طلبان عضویت در شوراها تعیین نماید.

ماده 47 (اصلاحی 1385/06/15)- داو‌طلبان عضویت در شوراها در مهلت مقرر با مراجعه به فرمانداری و ارایه مدارک مورد نیاز شخصاً پرسشنامه اعلام داو‌طلبی را در حضور مسوو‌ل ثبت نام تکمیل می‌نمایند. مسوو‌ل ثبت نام پس از دریافت و تطبیق مشخصات سجلی داوطلب با اصل شناسنامه، رسید مدارک و پرسشنامه را به و‌ی تسلیم می‌دارد.

ماده 48 - هیا‌ت اجرایی بلافاصله پس از تشکیل، مقدمات رسیدگی به صلاحیت داو‌طلبان را فراهم می‌نماید.

ماده 49 - فرماندار موظف است در اجرای ماده (46) قانون، در پایان هر رو‌ز اسامی و مشخصات کلیه داو‌طلبان را به منظور بررسی سوابق، به مراجع ذی ربط محل از قبیل اداره اطلاعات، نیرو‌ی انتظامی، دادگستری و ثبت احوال ارسال نماید.

تبصره - فرماندار موظف است به منظور پرهیز از هر گونه اشتباه و از قلم افتادگی، در پایان مهلت قانونی ثبت‌نام نیز بلافاصله اسامی‌کلیه داو‌طلبان حوزه انتخابیه را که سوابق آنها از قبل استعلام شده است بر اساس حرو‌ف الفبا به مراجع یادشده ارسال نماید.

ماده 50 - مراجع مذکور در ماده (46) قانون موظفند در اجرای تبصره (2) ذیل همان ماده حداکثر ظرف مدت ده رو‌ز پس از و‌صول اسامی و مشخصات هر یک از داو‌طلبان، نتیجه بررسیهای انجام شده در خصوص سوابق آنان را به طور کتبی به فرماندار اعلام نمایند.

تبصره 1 (منسوخ 1385/06/15)- دستگاه‌های یادشده در ماده (46) قانون حق اظهارنظر در مورد تا‌یید یا عدم صلاحیت داو‌طلبان را ندارند و فقط سوابق داو‌طلبان را منعکس می‌نمایند.

تبصره 1 (اصلاحی 1385/06/15)- هیا‌ت‌های اجرایی می‌توانند در اجرای ماده (46) قانون طبق فرمی‌که در چارچوب قانون تهیه خواهند نمود، مراتب را از مراجع موضوع ماده (46) قانون استعلام نمایند.

تبصره 2 (الحاقی 1385/06/15)- عدم ارسال هر گونه پاسخ توسط مراجع مذکور در ماده (46) قانون در مهلت مقرر، به منزله فقدان هر گونه سوابق سوء داوطلبان در آن مراجع محسوب می‌گردد.

ماده 51 - فرماندار موظف است به محض و‌صول اطلاعات لازم درباره سوابق هر یک از داو‌طلبان، جلسات هیا‌ت اجرایی را تشکیل دهد و حداکثر ظرف مدت هفت رو‌ز پس از و‌صول سوابق هر یک از داو‌طلبان با رعایت کامل متن ماده (49) قانون، به صلاحیت آنان رسیدگی و‌نتیجه را صورتجلسه نماید و بلافاصله یک نسخه از هر یک از صورتجلسه تنظیمی را به هیا‌ت نظارت شهرستان ارسال نماید.

ماده 52 (اصلاحی 1385/06/15)- هیا‌ت نظارت شهرستان پس از و‌صول صورتجلسات رسیدگی به صلاحیت داو‌طلبان، به استناد ماده (48) قانون موظف است حداکثر ظرف مدت (7) رو‌ز از و‌صول هر یک از صورتجلسات، نظریه خود را مبنی بر تایید یا رد صلاحیت آن دسته از داوطلبانی که صلاحیت آنان توسط هیات اجرایی رد شده است، به صورت کتبی به فرماندار اعلام نماید.

تبصره 1 (اصلاحی 1385/06/15)- جهات رد صلاحیت به داو‌طلب منعکس خواهد شد.

تبصره 2 (الحاقی 1385/06/15)- چنانچه هیات نظارت شهرستان درباره داوطلب یا داوطلبان مذکور نظر خود را در مهلت مقرر اعلام ننماید، نظر هیات اجرایی ملاک عمل خواهد بود.

ماده 53 (اصلاحی 1385/06/15)- فرماندار موظف است پس از وصول نظریه هیات نظارت شهرستان مبنی بر تایید یا رد تصمیمات هیات اجرایی شهرستان در خصوص رد صلاحیت داوطلبان و همچنین با رعایت تبصره ماده (52) بلافاصله مراتب تایید یا رد صلاحیت هر یک از داوطلبان را به طور کتبی به داوطلب تایید یا رد صلاحیت شده ذی ربط اعلام نماید.

تبصره (الحاقی 1385/06/15)- داوطلبان رد صلاحیت شده ظرف چهار روز پس از دریافت نظریه هیات اجرایی به استناد تبصره (1) ماده (50) قانون می‌توانند ضمن درخواست دلایل رد صلاحیتشان، شکایت خود را به هیات نظارت استان تسلیم نمایند.

ماده 54 - هیا‌ت نظارت استان موظف است ظرف مهلت مقرر در تبصره (3) ماده (50) قانون، نظر خود در خصوص تا‌یید یا رد صلاحیت آن دسته از داو‌طلبانی که صلاحیتشان در هیا‌ت اجرایی رد شده و شاکی بوده اند را با تنظیم صورتجلسه به ضمیمه نامه رسمی به منظور ارسال به فرمانداری مربوط به ستاد انتخابات استانداری تسلیم نماید.

تبصره 1 (اصلاحی 1385/06/15)- چنانچه در مهلت مقرر هیچ گونه شکایتی از حوزه انتخابیه و‌اصل نشد، مراتب صورتجلسه و به همان نحو عمل خواهد شد.

تبصره 2(الحاقی 1385/06/15)- رعایت قانون لزوم رسیدگی دقیق به شکایات داوطلبان رد صلاحیت شده در انتخابات مختلف - مصوب 1378- در خصوص بررسی صلاحیت داوطلبان و ابلاغ مراتب رد صلاحیت به داوطلبان ذی ربط الزامی است.

ماده 55 (اصلاحی 1385/06/15)- ستاد انتخابات استانداری موظف است پس از و‌صول صورتجلسه رسیدگی به شکایات داو‌طلبان رد صلاحیت شده از هیا‌ت نظارت استان، بلافاصله مراتب را به منظور انتشار آگهی اسامی نامزدهای انتخاباتی به فرمانداری مربوط اعلام نماید.

ماده 56 - فرماندار موظف است پس از و‌صول نظریه هیا‌ت نظارت استان، آگهی اسامی‌نامزدهای انتخاباتی را حداکثر ظرف سه رو‌ز تهیه و هشت رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رای به منظور اطلاع اهالی حوزه انتخابیه، در حوزه مذکور منتشر نماید.

ماده 57 - در اجرای ماده (24) قانون، نامزدهای انتخاباتی در صورت تمایل به داشتن نماینده در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای موظفند حداکثر تا سه رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رای اسامی و مشخصات و یک قطعه عکس نمایندگان خود را به هیا‌ت اجرایی تسلیم نمایند.

ماده 58 - هیا‌ت اجرایی موظف است برای نمایندگان نامزدهای انتخاباتی، معرفینامه و یا کارت شناسایی صادر و به نامزد ذی ربط تحویل نماید.

ماده 59 - شکایات و اعتراضات نمایندگان نامزدهای انتخاباتی از طریق نامزدهای مربوط جمع آو‌ری و با امضای و‌ی به هیا‌ت‌های اجرایی و نظارت شهرستان تسلیم خواهد شد.

ماده 60 - تدارکات و تا‌مین احتیاجات مورد تقاضای هر یک از نمایندگان نامزدها به عهده نامزد معرفی کننده خواهد بود.

فصل پنجم - تبلیغات

ماده 61 - مدت فعالیت تبلیغات انتخاباتی برای کلیه نامزدها یکسان است و (8) رو‌ز قبل از رو‌ز اخذ رای آغاز می‌گردد و تا (24) ساعت قبل از رو‌ز اخذ رای ادامه خواهد داشت.

ماده 62 - در فعالیتهای تبلیغات انتخاباتی، انجام امور ذیل ممنوع است و مرتکبین تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرند.

1 (اصلاحی 1385/06/15)- نوشتن و یا اظهار مطالب خلاف واقع

2 (اصلاحی 1385/06/15)- دیوار نویسی، راه اندازی کاروانهای تبلیغاتی و استفاده از بلندگوهای سیار خارج از محل سخنرانی ویا ستاد تبلیغاتی انتخاباتی.

3 (اصلاحی 1385/06/15)- اعلام نظر شخصیتها در تایید نامزدها با ذکر عنوان و مسئولیت آنان.

4 (اصلاحی 1385/06/15)- استفاده از صدا و سیما و میز خطابه به نماز جمعه یا هر وسیله دیگری که جنبه رسمی و دولتی دارد.

5 (اصلاحی 1385/06/15)- فعالیت انتخاباتی کارمندان در ساعات اداری.

6 (اصلاحی 1385/06/15)- استفاده از وسایل و امکانات وزارتخانه ها و ادارات، شرکتهای دولتی و موسسات وابسته به دولت و شهرداریها و شرکتها و سازمانهای وابسته به آنها و نهادها و موسساتی که از بودجه عمومی (به هر میزان) استفاده می کنند و همچنین در اختیار گذاشتن وسایل و امکانات مزبور.

7 (اصلاحی 1385/06/15)- فعالیت تبلیغاتی مجریان و ناظران انتخابات برای نامزدهای انتخاباتی در قلمرو جغرافیایی مسئولیت خود.

8 (اصلاحی 1385/06/15)- الصاق هر گونه آثار تبلیغاتی نامزدها بر روی علائم راهنمایی و رانندگی، تابلوی بیمارستان، تابلوی مدارس و سایر موسسات آموزشی و تابلوهای منصوبه در معابر عمومی توسط بخش دولتی و وابسته به دولت و همچنین تاسیسات دولتی و صندوقهای پست، باجه های تلفن، پستهای برق و تلفن، تابلوها و املاک بخش خصوصی (مگر با رضایت مالکان یا متصرفان) و هر گونه تابلوی راهنما. ماموران انتظامی در صورت مشاهده چنین مواردی متخلفان را جلب و به منظور تعقیب قانونی به مقامات قضایی تحویل می نمایند.
شهرداریها موظفند با استفاده از امکانات نسبت به امحای چنین اوراقی اقدام نمایند.

9 (الحاقی 1385/06/15)- تبلیغ علیه نامزدها و هر گونه هتک حرمت و حیثیت آنان.

10 (الحاقی 1385/06/15)- پاره یا معدوم نمودن عکس و آثار تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی در مدت و زمان قانونی تبلیغات که در محلهای مجاز الصاق شده و یا نصب شده باشد.

11 (الحاقی 1385/06/15)- انجام هر گونه فعالیت تبلیغاتی تحت عنوان داوطلبی خارج از مهلت قانونی تبلیغات.

تبصره 1 - درجات تحصیلی و سوابق خدمات و فعالیتهای مورد ادعا در آثار تبلیغاتی باید مستند به مدارکی باشد که درصورت نیاز هیا‌ت اجرایی، ارایه آنها امکان پذیر باشد.

تبصره 2 - شهرداریها می‌توانند با استفاده از امکانات محلی، محلهای مناسبی رابرای الصاق و یا ارایه آثار تبلیغاتی نامزدها تعیین نمایند.

تبصره 3 - استفاده از امکانات تبلیغی موسساتی که به نحوی از بودجه عمومی‌استفاده می‌کنند و‌لی با رعایت ضوابط و‌انعقاد قرارداد و اخذ و‌جه از اشخاص حقیقی و حقوقی برای آنها کارهای تبلیغاتی انجام می‌دهند (مثل نشریات و‌ابسته به دو‌لت)، در تبلیغات انتخاباتی بلامانع است.

تبصره 4 (الحاقی 1385/06/15)- استفاده از اماکن دولتی و عمومی مشروط به اخذ مجوز از مقامات ذی صلاح و پرداخت هزینه برابر برای تمامی نامزدها و طرفداران آنها بلامانع است.

تبصره 5 (الحاقی 1385/06/15)- استفاده از هرگونه آثار تبلیغاتی نامزدها و طرفداران آنان اعم از کاغذی، پارچه ای، مقوایی، فلزی و یا هر جنس دیگر با ابعاد بیشتر از 70 ×100 سانتیمتر ممنوع است.

تبصره 6 (الحاقی 1385/06/15)- شرکت پست در چارچوب اساسنامه خود می‌تواند در امر توزیع آثار تبلغاتی نامزدها اقدام نماید.

ماده 63 (اصلاحی 1385/06/15)- مطبوعات و نشریات حق ندارند آگهی یا مطالبی علیه نامزدهای انتخاباتی درج نمایند و یا مطلبی بنویسند که دال بر انصراف گروه یا اشخاصی از نامزدهای معین باشد، در این صورت نامزدها حق دارند پاسخ خود را به نشریه مزبور بدهند و آن نشریه طبق قانون مطبوعات مکلف به چاپ فوری آن در مهلت مجاز تبلیغات می‌باشد.

تبصره (الحاقی 1385/06/15)- مطبوعات و نشریات در انتشار هر گونه مطلب در خصوص نامزدها مکلفند به نحوی اقدام نمایند که فرصت پاسخگویی برای نامزد در مهلت مجاز تبلیغاتی فراهم باشد.

ماده 64 - انتشار اعلام نظر شخصیتها (بدو‌ن ذکر عنوان و مسوو‌لیت آنان)، مجامع، احزاب و گرو‌ههای مجاز، در تا‌یید نامزد انتخاباتی باید مستند به مدرک کتبی و امضا شده مربوط به تا‌یید و حمایت باشد و نامزد انتخاباتی درصورتی که بخواهد از تا‌یید مراجع یادشده در صدر این نامه استفاده نماید باید مستندات و مدارک آن را ارایه کند.

ماده 65 - همزمان با آغاز کار ستاد تبلیغات انتخاباتی نامزدها، نشانی و محل ستاد و نام مسوو‌ل آن باید کتباً و با امضای نامزد انتخاباتی مربوط، به آگاهی هیا‌ت اجرایی حوزه انتخابیه برسد.

تبصره (الحاقی 1385/06/15)- ستاد تبلیغات انتخابات، مرکزی است که فعالیتهای تبلیغاتی نامزدها و طرفداران آنها مندرج در مواد فصل پنجم این آیین‌نامه در آن ساماندهی و انجام می پذیرد و هر داوطلب تنها می‌تواند در هر منطقه شهرداری یک ستاد تبلیغاتی دایر نماید.

ماده 66 - هرگونه عکس و آثار تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی که در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای و‌جود دارد باید قبل از اخذ رای، توسط اعضای شعبه امحا شود.

فصل ششم (اصلاحی 1385/06/15)- برنامه روز اخذ رای و شمارش و قرائت آرا و اعلام نتیجه اخذ رای

ماده 67 (اصلاحی 1385/06/15)- اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای حداقل یک ساعت قبل از و‌قت مقرر در محل شعبه حاضر می‌شوند.
ابتدا به استناد تبصره (2) ذیل ماده (40) قانون، نسبت به انتخاب هیا‌ت رئیسه و منشی‌ها اقدام و مراتب را در صورتجلسه درج می‌نمایند، سپس صندو‌ق اخذ رای را در حضور نماینده فرماندار و ناظر بر انتخابات (در صورت حضور) باز می‌کنند و پس از حصول اطمینان از خالی بودن صندو‌ق، آن را لفاف، با لاک و مهر(پلمب) شعبه ثبت نام و اخذ رای لاک و مهر(پلمب) می‌نمایند و پس از امضا و تا‌یید مراتب فوق در صورتجلسه، برنامه اخذ رای و قرائت آرا را در (6) مرحله به شرح زیر انجام می‌دهند:
الف - مرحله مراجعه رای دهندگان
ب - مرحله کنترل
ج - مرحله ثبت نام
د - مرحله اخذ رای
ه- - مرحله قرائت و شمارش آرا و مرحله تنظیم و تکمیل صورتجلسه

الف - مرحله مراجعه رای دهندگان

1 - اعضای شعبه باید ترتیبی اتخاذ نمایند که رای دهندگان از یک سمت و‌ارد محل شعبه شوند و پس از دادن رای از سمت دیگر خارج گردند.

2 - ما‌مورین انتظامی‌موظفند طبق دستور نماینده فرماندار یا رئیس شعبه ثبت نام و اخذ رای از ازدحام در داخل محوطه اخذ رای ممانعت نمایند تا اخذ رای در کمال آرامش انجام پذیرد.

3 - رای دهندگان با در دست داشتن عین شناسنامه خود در محل شعبه ثبت نام و اخذ رای حضور می‌یابند و به ترتیب به منظور ثبت نام و دادن رای و‌ارد محوطه اخذ رای می‌شوند.

ب - مرحله کنترل
کنترل در سه مرحله انجام می‌شود:

1 - کنترل شناسنامه: رئیس شعبه یا هر یک از سه منشی شعبه ثبت نام و اخذ رای با ملاحظه شناسنامه رای‌دهنده موارد زیر را مورد توجه قرار می‌دهند:
الف - شناسنامه به مهر شعب دیگر ممهور نشده باشد.
ب - شناسنامه متعلق به شخص مراجعه کننده بوده و صاحب آن در رو‌ز اخذ رای حداقل (15) سال تمام سن داشته باشد.

2 - رئیس شعبه و یا هر یک از سه منشی، انگشت سبابه دست راست رای دهنده را کنترل می‌نماید تا آلوده به رنگ جوهر استامپ، که نشانه دهنده رای در شعبه دیگر است، نباشد.
در صورتی که مراجعه کننده دارای شناسنامه ای باشد که ممهور به مهر انتخابات در رو‌ز اخذ رای است و دلالت بر دادن رای در شعبه دیگری نماید و یا در انگشت سبابه او اثر جوهر استامپ شعبه اخذ رای دیگری مشاهده شود، از و‌ی رای گیری نخواهد شد.

3 (اصلاحی 1385/06/15)- کنترل شرط احراز توطن: به استناد بند (3) ماده (25) و تبصره ذیل آن، اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای به رو‌شهای مقتضی کنترل می‌نمایند که شخص رای دهنده و یا افراد تحت تکفل و‌ی (همسر و فرزندان) حداقل یک سال متوالی متصل به زمان اخذ رای در محل سکونت داشته باشد.
به استناد قسمت اخیر بند (3) ماده (25) قانون، در شهرهای بالای یکصد هزار نفر جمعیت نیازی به احراز سکونت نمی‌باشد.

ج - مرحله ثبت نام

1 - پس از انجام مرحله کنترل و حصول اطمینان از اینکه شناسنامه متعلق به مراجعه کننده است و و‌اجد شرایط رای دادن می‌باشد، یک نفر از منشی‌ها نسبت به ثبت مشخصات و‌ی بر اساس مندرجات شناسنامه بر رو‌ی برگ تعرفه اقدام و پس از اخذ اثر انگشت رای دهنده رو‌ی برگ تعرفه، آن را با قید تاریخ با مهر انتخابات ممهور و امضا می‌نماید.

2 - متصدی ثبت نام، شناسنامه رای دهنده را نیز به مهر انتخابات ممهور و به و‌ی تحویل می‌نماید.

د - مرحله اخذ رای

1 - پس از ثبت نام از رای دهنده، متصدی ثبت نام برگ رای را بعد از ممهور نمودن به مهر انتخابات از محل نقطه چین از تعرفه انتخاباتی جدا می‌کند و به رای دهنده تسلیم می‌نماید تا رای دهنده اسم نامزد یا نامزدهای مورد نظر خود را حداکثر به تعداد اعضای اصلی شورا بر رو‌ی آن بنویسد، تا کند داخل صندو‌ق بیاندازد و از درب خرو‌جی شعبه خارج شود. بدیهی است تعرفه‌های انتخاباتی در محل شعبه باقی می‌ماند و باید در نگهداری و حفاظت آنها دقت و مراقبت کامل به عمل آید.

2 - نماینده فرماندار و اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای باید ترتیبی اتخاذ نمایند که رای نویسی مخفی باشد و به صورت کاملا آزاد و بدو‌ن اعمال نفوذ شخص دیگری انجام پذیرد و هیچ یک از اعضای شعبه و نماینده فرماندارو ما‌مورین انتظامی و نماینده هیا‌ت نظارت و اصولاکلیه افرادی که به هر گونه در شعبه و‌ظیفه ای بر عهده دارند حق نوشتن رای برای اشخاص را ندارند.
در صورتی که برای نوشتن رای نیاز به فرد دیگری باشد، رای دهنده بایستی از و‌جود افراد خارج از شعبه که مورد اعتماد و‌ی هستند، استفاده نماید و اعضای شعبه نیزکنترل نمایند تا عمل خلاف قانون انجام نگیرد.

3 - نماینده هیا‌ت نظارت حق دخالت در امور اجرایی انتخابات را ندارد و در صورت مشاهده ارتکاب به تخلفات موضوع ماده (67) قانون موظف است مراتب را به اعضای شعبه و نماینده فرماندار تذکر دهد و آنان ضمن بررسی موضوع باید فرد یا افراد خاطی را توسط ما‌مورین انتظامی‌حاضر در شعبه جلب و مراتب را صورتجلسه نمایند و همراه خاطی تحویل مقامهای قضایی دهند.

ه(اصلاحی 1381/11/27)- - مرحله قرائت و شمارش آرا
اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رای در صورت حصول اطمینان از اینکه کلیه مراجعه کنندگان رای خود را در صندو‌قهای رای انداخته اند و دیگر کسی برای دادن رای در محل شعبه حضور ندارد، بلافاصله پس از شمارش تعرفه‌ها و ثبت تعداد آن در صورتجلسه، با حضورنماینده فرماندار و نماینده هیا‌ت نظارت، شمارش و قرائت آرا را به ترتیب ذیل آغاز می‌نمایند:

ه- - مرحله قرائت و شمارش آراﺀ

یکم شیوه دستی- اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رای در صورت حصول اطمینان از اینکه کلیه مراجعه کنندگان رای خود را در صندو‌قهای رای انداخته اند و دیگر کسی برای دادن رای در محل شعبه حضور ندارد، بلافاصله پس از شمارش تعرفه‌ها و ثبت تعداد آن در صورتجلسه، با حضورنماینده فرماندار و نماینده هیا‌ت نظارت، شمارش و قرائت آرا را به ترتیب ذیل آغاز می‌نمایند:

1 (اصلاحی 1385/06/15)- ابتدا رئیس یا نایب رئیس شعبه اخذ رای با همکاری یکی از منشی‌ها لاک و مهر(پلمب) صندو‌ق اخذ رای را باز و تعداد برگهای داخل صندو‌ق را بدو‌ن اینکه قرائت شود شمارش می‌کنند و پس از تطبیق تعداد آنها با تعداد برگهای تعرفه به یکی از دو حالت زیر عمل می‌نماید:
الف - چنانچه تعداد او‌راق رای داخل صندو‌ق بیشتر از تعداد تعرفه‌ها باشد بر اساس بند «ج»ماده (20) قانون، به تعداد اضافی ابتدا از او‌راق غیر چاپی و متفرقه و سپس از مجموع برگهای رای، بدو‌ن اینکه خوانده شود بر می‌دارند و جمله «باطل شد» را در پشت آن قید و تعداد آن را در صورتجلسه اخذ رای نیز درج و در پایان ضمیمه صورتجلسه می‌نمایند.
ب - در صورتی که تعداد او‌راق رای داخل صندو‌ق مساو‌ی یا کمتر از تعداد تعرفه‌ها باشد، اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد و فقط مراتب در صورتجلسه درج می‌شود.

2 (الحاقی 1381/11/27)- پس از اینکه شمارش آرا به ترتیب یادشده انجام شد، قرائت آرا با رعایت مواد (19)، (20)، (21)، (22) و (23) قانون و بندها و تبصره‌های ذیل آنها انجام خواهد شد.

دو‌م با استفاده از سیستم رایانه‌ای در شعبه:
چنانچه با توافق و‌زارت کشور و هیا‌ت مرکزی نظارت مقرر شده باشد که کار قرائت و شمارش آرا با سیستم رایانه‌ای انجام شود اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رای و حصول اطمینان از اینکه کلیه مراجعه کنندگان رای خود را در صندو‌قهای رای انداخته‌اند و دیگر کسی برای رای دادن در محل شعبه حضور ندارد با حضور نماینده فرماندار و ناظر هیا‌ت نظارت کار شمارش آرا را به شرح زیر انجام می‌دهند:

1‌(اصلاحی 1385/06/15)- ابتدا رئیس یا نایب رئیس شعبه اخذ رای با همکاری یکی از منشی‌ها لاک و مهر(پلمب) صندو‌ق اخذ رای را باز و تعداد برگهای داخل صندو‌ق را بدو‌ن اینکه قرائت شود شمارش می‌کنند و پس از تطبیق تعداد آنها با تعداد برگهای تعرفه به یکی از دو حالت زیر عمل می‌نماید:
1/1‌- چنانچه تعداد او‌راق رای داخل صندو‌ق بیشتر از تعداد تعرفه ها باشد براساس بند «ج» ماده (20) قانون، به تعداد اضافی ابتدا از او‌راق غیرچاپی و متفرقه و سپس از مجموع برگهای رای، بدو‌ن اینکه خوانده شود برمی‌دارند و جمله «باطل شد» را در پشت آن قید و تعداد آن را درصورتجلسه اخذ رای نیز درج و در پایان ضمیمه صورتجلسه می‌نمایند.
2/1 - درصورتی که تعداد او‌راق رای داخل صندو‌ق مساو‌ی یا کمتر از تعداد تعرفه ها باشد، اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد و فقط مراتب در صورتجلسه درج می‌شود.

2 (الحاقی 1381/11/27)- پس از اینکه شمارش آرا به ترتیب یادشده انجام شد، قرائت آرا با رعایت مواد (19)، (20)، (21)، (22) و (23) قانون و بندها و تبصره‌های ذیل آنها انجام خواهد شد.

3 (الحاقی 1381/11/27)- چنانچه امکانات رایانه‌ای در محل شعبه فراهم شده باشد علاو‌ه بر و‌رو‌د اطلاعات حاصل از شمارش آرا توسط کاربر نتایج قرائت آرای هر یک از نامزدها نیز و‌ارد سیستم رایانه‌ای می‌گردد. در پایان نتایج کلی شمارش و قرائت آرای شعبه توسط رایانه ارایه و طی صورتجلسه به امضای کاربر، اعضای شعبه، نماینده، فرماندار و ناظر شعبه می‌رسد.

سوم - با استفاده از سیستم رایانه در محل استقرار دستگاهها:

1‌(الحاقی 1381/11/27)- چنانچه با توافق و‌زارت کشور و هیا‌ت مرکزی نظارت مقرر شده باشد که کار قرائت و شمارش آرا با سیستم رایانه‌ای انجام شود اعضای شعبه پس از انقضای مدت اخذ رای و حصول اطمینان از اینکه کلیه مراجعه کنندگان رای خود را در صندو‌قهای رای انداخته‌اند و دیگر کسی برای رای دادن در محل شعبه حضور ندارند با حضور نماینده فرماندار و ناظر، هیا‌ت نظارت کار شمارش آرا را به شرح زیر انجام می‌دهند:

2‌(اصلاحی 1385/06/15)- ابتدا رئیس یا نایب رئیس شعبه اخذ رای با همکاری یکی از منشی ها لاک و مهر(پلمب) صندو‌ق اخذ رای را باز و تعداد برگهای داخل صندو‌ق را بدو‌ن اینکه قرائت شود شمارش می‌کنند و پس از تطبیق تعداد آنها با تعداد برگهای تعرفه به یکی از دو حالت زیر عمل می‌نمایند:
1/2 - چنانچه تعداد او‌راق رای داخل صندو‌ق بیشتر از تعداد تعرفه ها باشد براساس بند «ج» ماده (20) قانون، به تعداد اضافی ابتدا از او‌راق غیرچاپی و متفرقه و سپس از مجموع برگهای رای، بدو‌ن اینکه خوانده شود برمی‌دارند و جمله «باطل شد» را در پشت آن قید و تعداد آن را درصورتجلسه اخذ رای نیز درج و در پایان ضمیمه صورتجلسه می‌نمایند.
2/2 - درصورتی که تعداد او‌راق رای صندو‌ق مساو‌ی یا کمتر از تعداد تعرفه‌های باشد، اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد و مراتب درصورتجلسه درج می‌شود.

3 (الحاقی 1381/11/27)- پس از اینکه شمارش آرا به ترتیب یادشده انجام شد، قرائت آرا با رعایت مواد (19)، (20) (21)، (22) و (23) قانون و بندها و تبصره‌های ذیل آنها انجام خواهد شد.

4 (الحاقی 1381/11/27)- چنانچه امکانات رایانه‌ای در محل شعبه فراهم نباشد، اعضای شعبه ثبت نام و اخذ رای موظفند همراه با نماینده فرماندار، بخشدار، ناظر شعبه و ما‌مورین محافظ صندو‌ق، صندو‌ق یا صندو‌قهای محتوی تعرفه و آراﺀ را برای قرائت و شمارش آراﺀ به محل استقرار سیستم رایانه‌ای که از قبل مشخص شده است حمل نمایند. درصورت عدم امکان حضور تمامی‌اعضای شعبه، حضور رئیس یا نایب رئیس آن الزامی‌است.

5 (الحاقی 1381/11/27)- پس از رسیدن مسوو‌لان شعبه و صندو‌ق اخذ رای به محل استقرار سیستم رایانه‌ای، صندو‌ق اخذ رای باز و از آرای ریخته شده در آن که قبلا آرای باطله ما‌خوذه و باطله غیر ما‌خوذه از آنها جدا شده است علاو‌ه بر و‌رو‌د اطلاعات حاصل از شمارش آرا توسط کاربر نتایج قرائت آرای هر یک از نامزدها نیز و‌ارد سیستم رایانه‌ای می‌گردد و در پایان نتایج کلی شمارش و قرائت آرای شعبه توسط رایانه ارایه و طی صورتجلسه‌ای به امضای کاربر، اعضای شعبه، نماینده فرماندار و ناظر شعبه می‌رسد.

1 - ابتدا رئیس یا نایب رئیس شعبه اخذ رای با همکاری یکی از منشی‌ها لاک و مهر صندو‌ق اخذ رای را باز و تعداد برگهای داخل صندو‌ق را بدو‌ن اینکه قرائت شود شمارش می‌کنند و پس از تطبیق تعداد آنها با تعداد برگهای تعرفه به یکی از دو حالت زیر عمل می‌نماید:
الف - چنانچه تعداد او‌راق رای داخل صندو‌ق بیشتر از تعداد تعرفه‌ها باشد بر اساس بند «ج»ماده (20) قانون، به تعداد اضافی ابتدا از او‌راق غیر چاپی و متفرقه و سپس از مجموع برگهای رای، بدو‌ن اینکه خوانده شود بر می‌دارند و جمله «باطل شد» را در پشت آن قید و تعداد آن را در صورتجلسه اخذ رای نیز درج و در پایان ضمیمه صورتجلسه می‌نمایند.
ب - در صورتی که تعداد او‌راق رای داخل صندو‌ق مساو‌ی یا کمتر از تعداد تعرفه‌ها باشد، اقدام خاصی صورت نمی‌گیرد و فقط مراتب در صورتجلسه درج می‌شود.

2 - پس از اینکه شمارش آرا به ترتیب یادشده انجام شد، قرائت آرا با رعایت مواد (19)، (20)، (21)، (22) و (23) قانون و بندها و تبصره‌های ذیل آنها انجام خواهد شد.

و (اصلاحی 1385/06/15)- مرحله تنظیم صورتجلسه
پس از خاتمه شمارش و قرائت آرا، صورتجلسه اخذ رای شعبه در پنج نسخه تنظیم و سپس تعداد رای هر یک از نامزدها در صورتجلسه قید می‌شود.
پس از انجام این کار، صورتجلسه به امضای نماینده فرماندار و اعضای شعبه اخذ رای و نماینده هیا‌ت نظارت می‌رسد و بلافاصله کلیه او‌راق و مدارک انتخاباتی و یک نسخه از صورتجلسه تنظیمی داخل صندو‌ق رای قرار داده می‌شوند و پس از لاک و مهر(پلمب) شدن صندو‌ق یا صندو‌قها، اعضای شعبه اخذ رای به اتفاق نماینده فرماندار و به همراه نماینده هیا‌ت نظارت و ما‌موران محاظ صندو‌ق، صندو‌ق یا صندو‌قهای رای را همراه با یک نسخه از صورتجلسه نتایج آرای شعبه و سایر مدارک رسما تحویل هیا‌ت اجرایی می‌دهند.
از سه نسخه باقیمانده صورتجلسه نتایج آرا، یک نسخه تحویل نماینده هیا‌ت نظارت، یک نسخه تحویل نماینده فرماندار و یک نسخه نیز تحویل رئیس شعبه می‌شود.
اگر در رو‌ز اخذ رای مسائل و مشکلاتی پدید آید باید در قسمت انتهای صورتجلسه نوشته شود و به امضای اعضای شعبه، نماینده فرماندار و نماینده هیا‌ت نظارت شهرستان برسد.

تبصره1 (الحاقی 1385/06/15)- چنانچه صندوق اخذ رای به گونه ای ساخته شده باشد که نیازی به لفاف نداشته باشد، پس از بستن آن فقط محل یا محلهای تعیین شده بر روی صندوق در مراحل مختلف برنامه اخذ رای با مهر انتخابات لاک و مهر (پلمب) خواهد شد.

تبصره2 (الحاقی 1385/06/15)- در اجرای ماده(66) قانون در صورت اعزام بازرس یا بازرسان ثابت وزارت کشور به شعب ثبت نام و اخذ رای، آنان موظفند در کلیه مراحل برنامه روز اخذ رای و قرائت و شمارش آرا و اعلام نتایج و تنظیم صورتجلسه حضور یافته و تمامی نسخه های صورتجلسه شعبه را امضا کنند.

ماده 67 مکرر (الحاقی 1381/11/27)- هرگاه بعضی از شعب ثبت نام و اخذ رای به علل مختلف از عهده قرائت آرا و تکمیل صورتجلسه بر نیایند هیا‌ت‌های اجرایی می‌توانند مستقیماً یا با تعیین افراد جدید نسبت به شمارش و قرائت آرا و تکمیل صورتجلسه شعبه مذکور اقدام نمایند.

ماده 68 - هیا‌ت اجرایی پس از دریافت صندو‌ق یا صندو‌قهای محتوی آرا و مدارک و صورتجلسات شعب ثبت نام و اخذ رای حوزه انتخابیه، در حضور اعضای هیا‌ت نظارت شهرستان نسبت به تنظیم صورتجلسه نتیجه اخذ رای در حوزه انتخابیه اقدام می‌نماید و یک نسخه از صورتجلسه را برای انتشار آگهی نتیجه انتخابات به فرماندار تحویل می‌دهد.

ماده 69 - فرماندار موظف است بلافاصله پس از دریافت صورتجلسه نتیجه اخذ رای از هیا‌ت اجرایی شهرستان نسبت به تنظیم آگهی نتیجه انتخابات و انتشار آن در حوزه انتخابیه اقدام نماید.

فصل هفتم - بررسی شکایات

ماده 70 - به استناد ماده (52) قانون، هیا‌ت‌های اجرایی موظفند از تاریخ اعلام نهایی صلاحیت داو‌طلبان تا دو رو‌ز پس از اعلام نتیجه اخذ رای انتخابات، شکایات و‌اصله را بپذیرند و ظرف پنج رو‌ز به آنها رسیدگی نمایند.
بنابراین چنانچه در مهلت یادشده شکایتی از حوزه انتخابیه به هیا‌ت اجرایی شهرستان و‌اصل شود، هیا‌ت مذکور موظف است حداکثر ظرف پنج رو‌ز پس از و‌صول هر شکایت در جلسه مشترک با هیا‌ت نظارت شهرستان به آن رسیدگی و مراتب را صورتجلسه نمایند.

تبصره 1 - شکایاتی قابل طرح و بررسی می‌باشد که نام و‌نام خانوادگی، نام پدر، آدرس محل کار یا سکونت شاکی که هویت و‌ی را آشکار می‌نماید، دارا باشند.

تبصره 2 - هیا‌ت اجرایی پس از پایان مهلت دریافت و رسیدگی به شکایات، چنانچه هیچ گونه شکایتی از انتخابات دریافت ننموده باشد، مراتب عدم و‌صول شکایت را نیز صورتجلسه می‌نماید.

ماده 71 - هیا‌ت اجرایی موظف است پس از اتمام مهلت رسیدگی به شکایات، بلافاصله با توجه به شکایات دریافتی و بررسی کلی چگونگی برگزاری انتخابات، نظریه خود در مورد چگونگی برگزاری و پیشنهاد تا‌یید یا ابطال انتخابات حوزه انتخابیه را طی صورتجلسه‌ای به هیا‌ت نظارت شهرستان اعلام نماید.

تبصره 1 - چنانچه بررسی شکایات منجر به ابطال آرای شعبه یا شعبی از حوزه انتخابیه شود که در سرنوشت انتخابات موثر باشد، هیا‌ت اجرایی شهرستان موظف است آرای باطل شده را در نتایج قبلی دخالت داده و نتیجه جدید به دست آمده از آن را در صورتجلسه مذکور منظور نماید.

تبصره 2 - پیشنهاد ابطال کل انتخابات یا آرای شعبه یا تعدادی از شعب می‌باید مستدل و بر اساس مواد قانون باشد.

ماده 72 - هیا‌ت نظارت شهرستان موظف است حداکثر ظرف پنج رو‌ز پس از و‌صول نظریه هیا‌ت اجرایی شهرستان در خصوص برگزاری انتخابات، به شرح زیر اقدام نماید:
به بعد باتوجه به دو و‌ضعیت (الف) و (ب)، اقدامات در دو مسیر جداگانه و‌لی به صورت موازی و همزمان ادامه خواهد یافت.

ماده 73 - اقدامات مربوط به و‌ضعیت (الف):

1 - فرماندار موظف است پس از و‌صول صورتجلسه هیا‌ت نظارت شهرستان مبنی بر تا‌یید صحت برگزاری انتخابات، مراتب را از طریق انتشار آگهی، به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند و یک نسخه از آگهی منتشر شده را برای هیا‌ت نظارت استان ارسال نماید.

2 - هیا‌ت نظارت استان موظف است حداکثر ظرف (15) رو‌ز از و‌صول شکایت معترضان، براساس ماده (56) و با رعایت ماده (58) قانون نتیجه قطعی و نهایی انتخابیه را به فرماندار مربوط اعلام نماید.
چنانچه در پایان مهلت دریافت شکایات، هیا‌ت نظارت استان شکایتی دریافت نکرد موظف است بلافاصله مراتب و عدم و‌صول شکایت را هم برای اقدام بعدی به فرماندار اعلام نماید.

3 - فرماندار موظف است نظر قطعی و نهایی هیا‌ت نظارت استان در خصوص تا‌یید یا عدم تا‌یید صحت برگزاری انتخابات را از طریق انتشار آگهی، به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند.

ماده 74 - اقدامات مربوط به و‌ضعیت (ب):

1 - هیا‌ت نظارت استان موظف است حداکثر ظرف پنج رو‌ز از و‌صول صورتجلسه هیا‌ت نظارت شهرستان مبنی بر پیشنهاد ابطال کل انتخابات و یا ابطال یک یا چند شعبه موثر در سرنوشت انتخابات، موضوع رابررسی و نتیجه را صورتجلسه نماید.
چنانچه نتیجه بررسیها حاکی از تا‌یید صحت برگزاری انتخابات با همان نتیجه اعلام شده قبلی باشد، مراتب را بلافاصله از طریق هیا‌ت نظارت شهرستان به فرماندار اعلام می‌نماید.
در غیر این صورت چنانچه نظر بر ابطال و یا تغییر سرنوشت انتخابات باشد، صورتجلسه تنظیمی‌را به منظور اظهار نظر نهایی به هیا‌ت مرکزی نظارت ارسال می‌دارد.

2 - فرماندار موظف است پس از و‌صول نظریه هیا‌ت نظارت استان مبنی بر تا‌یید صحت برگزاری انتخابات مراتب را از طریق انتشار آگهی به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند.

3 - هیا‌ت مرکزی نظارت حداکثر ظرف پنج رو‌ز از و‌صول نظریه هیا‌ت نظارت استان در خصوص ابطال انتخابات و یا تغییر سرنوشت آن، نظر قطعی و نهایی خود را طی صورتجلسه‌ای به هیا‌ت نظارت استان اعلام می‌نماید.

4 - هیا‌ت نظارت استان موظف است بلافاصله پس از و‌صول جلسه نظریه هیا‌ت مرکزی نظارت، مراتب را از طریق هیا‌ت نظارت شهرستان به فرماندار اعلام نماید.

5 - فرماندار موظف است پس از و‌صول صورتجلسه نظریه هیا‌ت مرکزی نظارت، نتیجه قطعی و نهایی انتخابات را از طریق انتشار آگهی، به آگاهی اهالی حوزه انتخابیه برساند.

ماده 75 - کلیه اقدامات هیا‌ت‌های نظارت شهرستان و استان با رعایت ماده (59) قانون معتبر است.

ماده 76 - فرماندار موظف است پس از انتشار آگهی نتیجه قطعی و نهایی انتخابات حوزه‌های انتخابیه، یک نسخه از هریک از این آگهی‌ها را به ستاد انتخابات استانداری و یک نسخه را نیز به ستاد انتخابات کشور ارسال نماید.

فصل هشتم - صدو‌ر کارت عضویت اعضا و امحای او‌راق انتخاباتی

ماده 77 - کارت عضویت اعضای شوراها با امضای فرماندار و مهر فرمانداری صادر می‌شود.

تبصره - کارت عضویت فقط برای اعضای اصلی شورا صادر می‌شود.

ماده 78 - فرماندار موظف است پس از و‌صول دستور امحای آرا و او‌راق انتخابات شوراها از ستاد انتخابات کشور، حتی الامکان با حضور اعضای هیا‌ت‌های اجرایی و‌نظارت، نسبت به امحای او‌راق تعرفه و برگهای رای مصرف شده حوزه انتخابیه درصورتی که کارت عضویت اعضای آن صادر شده باشد به نحو مقتضی اقدام و مراتب را صورتجلسه و نتیجه را به ستاد انتخابات استانداری اعلام نماید.

ماده 79 - دستورالعمل اجرایی و فرمهای مربوط به این آیین‌نامه پس از تصویب و‌زیر کشور قابل اجرا می‌باشد.
این متن جانشین تصویبنامه شماره 121144/ت17179ه- مورخ 1375/10/12 می‌شود و از تاریخ تصویب لازم الاجرا است.

معاو‌ن او‌ل رئیس جمهور- محمدرضا عارف

دریافت فایل پی‌دی‌اف