رای شماره 161 مورخ 1401/03/21 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری

خلاصه متن: برای دسترسی به تمام قسمت‌ها، لطفاً وارد شوید یا ثبت‌نام کنید .

شماره پرونده: ه- ع / 0002430 شماره دادنامه: 140109970906000161 تاریخ: 21/03/1401

شاکی: آقای حامد دهقان دهنوی

طرف شکایت: سازمان سنجش آموزش کشور

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره (5) از جزء 1-الف ذیل بند «الف» با عنوان سهمیه رزمندگان مندرج در صفحه 20 دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون ورودی دوره دکتری Ph.D (نیمه متمرکز) سال 1400

شاکی دادخواستی به طرفیت سازمان سنجش آموزش کشور به خواسته ابطال تبصره (5) از جزء 1-الف ذیل بند «الف» با عنوان سهمیه رزمندگان مندرج در صفحه 20 دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون ورودی دوره دکتری Ph.D (نیمه متمرکز) سال 1400 به دیوان عدالت اداری تقدیم نموده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به شرح ذیل است:

نیروهای فعال بسیجی و بسیجیان عادی پایگاه‌های مقاومت بسیج مشمول استفاده از سهیمه رزمندگان نمی‌شوند.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:

به استحضار می‌رساند به موجب ماده 201 قانون استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی «دولت موظف است به پرسنل بسیجی با توجه به میزان و نوع فعالیت و همکاری، صلاحیت، شایستگی و درجه آنان خدماتی از قبیل اولویت در استخدام، استفاده از تسهیلات مسکن و وام، اولویت در واگذاری امکانات اشتغال، تسهیلات ویژه جهت تحصیلات و ورود به مراکز آموزش عالی واگذار نماید. آیین‌نامه اجرایی این ماده ظرف مدت شش ماه توسط وزارت با هماهنگی ستاد کل سپاه و کسب نظر وزارتخانه‌ها و سازمان‌های ذیربط تهیه و به تصویب هیات وزیران می‌رسد». هیات وزیران در جلسه مورخ 28/04/1377، آیین‌نامه اجرایی ماده 201 قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را تصویب نمود. به موجب ماده 10 آیین‌نامه مذکور «بسیجیانی که حداقل دارای مدرک تحصیلی دیپلم و حائز یکی از شرایط زیر باشند، مشمول قانون ایجاد تسهیلات برای ورود رزمندگان و جهادگران داوطلب بسیجی به دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی مصوب سال 1367 و آیین‌نامه اجرایی آن هستند: الف- بسیجیانی که موفق به حفظ حداقل 15 جزء قرآن کریم یا یک سوم نهج‌البلاغه شده یا رتبه اول قرائت قرآن کریم را در سطح کشور کسب کنند. ب- بسیجیانی که دارای درجه رزمجو و بالاتر بوده و حداقل 100 امتیاز داشته باشند. ج- بسیجیانی که به دلیل ابراز رشادت و شایستگی موفق به اخذ مدال از فرماندهی معظم کل قوا شده یا می‌شوند. د- بسیجیان نمونه (در هر سال و در هر استان یک نفر). ه-- بسیجیانی که در زمینه‌های علمی، فرهنگی و ورزشی رتبه اول را در کشور کسب کنند. ضمن اینکه مطابق رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 16 الی 20 مورخ 02/02/1380: «حکم مقرر در ماده 201 قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مصوب 1370 مفید الزام دولت به ارائه خدماتی از جمله تسهیلات ویژه جهت تحصیلات ورود به مراکز آموزش عالی به مطلق پرسنل بسیجی با توجه به میزان و نوع فعالیت و همکاری صلاحیت، شایستگی و درجه آنان است. بنابراین ماده 10 آیین‌نامه اجرایی ماده 201 قانون فوق‌ا‌لذکر که به اذن مقنن به تصویب هیات وزیران رسیده است، مغایر قانون و خارج از حدود اختیارت قوه مجریه در تصویب آیین‌نامه اجرایی قانون نمی‌باشد». همچنین به موجب تصمیم شماره 59386/ت25806ه- - 27/12/1380 نمایندگان ویژه رئیس جمهور: «سهمیه ورود بسیجیان به دانشگاه لازم‌الاجرا می‌باشد». مضافاً اینکه براساس دادنامه شماره 9909970905810613 صادره از هیات تخصصی دیوان عدالت اداری، اصلاحیه ماده 10 آیین‌نامه اجرایی ماده 201 قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به تایید رئیس مجلس شورای اسلامی نرسیده و هم‌اکنون لازم‌الاجرا نمی‌باشد. ماده 70 قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، قانون خاص و در خصوص ایثارگران می‌باشد که در آن ذکری از رزمندگان نشده است و بنا به صراحت تبصره «و» ماده 1 قانون مذکور: «رزمندگان موضوع این بند در استفاده از تسهیلات قانون که شامل ایثارگران می‌باشد مستثنی بوده و دولت موظف است اقدامات لازم را در جهت رسیدگی به امور آنان به عمل آورد». لذا قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، قانون سابق‌الصدور در خصوص سهمیه رزمندگان را نسخ نکرده است و تقاضای ابطال مقرره معترض عنه را دارم.

خلاصه مدافعات طرف شکایت:

علی‌رغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست به سازمان سنجش آموزش کشور، تا زمان تنظیم گزارش، لایحه جوابیه‌ای از سوی طرف شکایت واصل نشده است.

پرونده شماره ه- ع / 0002430 مبنی بر درخواست ابطال تبصره (5) از جزء 1-الف ذیل بند «الف» با عنوان سهمیه رزمندگان مندرج در صفحه 20 دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون ورودی دوره دکتری Ph.D (نیمه متمرکز) سال 1400، در جلسه مورخ 09/03/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:

رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی

اولاً: تصویب‌نامه اصلاح ماده (10) آیین‌نامه اجرایی ماده (201) قانون مقررات استخدامی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به شماره 13159/ت26516ه- مورخ 18/03/1383 هیات وزیران، صرفاً اتخاذ راهکارهایی مناسب توسط مراجع ذیربط در خصوص ارتقای سطح علمی بسیجیان جهت آمادگی برای شرکت در آزمون‌های ورودی دانشگاه‌ها را پیش‌بینی نموده و اساساً فاقد هرگونه حکمی مبنی بر اعطای سهمیه‌ای خاص به بسیجیان در آزمون‌های سراسری می‌باشد. ثانیاً: آخرین اراده قانونگذار در خصوص سهمیه‌های قابل اعمال در آزمون‌های سراسری در ماده (70) قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران و تبصره ذیل آن مصوب سال 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدی، بیان شده که بر مبنای آن: «بیست درصد (%20) سهیمه ورود به دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی به بیست و پنج درصد (%25) افزایش یافت. حدنصاب آخرین فرد پذیرفته شده برای وزارتخانه‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و علوم، تحقیقات و فناوری هفتاد درصد (%70) تعیین می‌شود. سهمیه ورود با پنج درصد (%5) سهمیه اختصاصی برای جانبازان زیر بیست و پنج درصد (%25) و همسران و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد (%25) و همسران و فرزندان رزمندگان با حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه به سی درصد (%30) افزایش یابد. تبصره - در صورتی که سهمیه بیست و پنج درصد (25%) ایثارگران (مشمولین ماده 70 قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران و اصلاح بعدی آن) تکمیل نگردد و پنج درصد (5%) سهمیه اختصاصی جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25%) و همسران و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25%) فرزندان و همسران رزمندگان با حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه، پاسخگوی متقاضیان واجدالشرایط نباشد دولت مکلف است مانده ظرفیت خالی بیست و پنج درصد (25%) ایثارگران را مازاد بر پنج درصد (5%) مذکور به جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25%) و همسران و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد (25%) فرزندان و همسران رزمندگان با حداقل شش ماه حضور داوطلبانه در جبهه که شرایط لازم را داشته باشند، اختصاص دهد». بنابراین در ماده یادشده نیز سهمیه‌ها و افراد برخوردار از آن احصاء گردیده و تسهیلاتی برای بسیجیان در ورود به دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی پیش بینی نشده است. ضمن اینکه ماده (76) قانون مزبور مقرر می‌دارد: «کلیه قوانین و مقررات مغایر با قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران ملغی‌الاثر می‌باشد». ثالثاً: آرای صادره از هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی به شماره دادنامه 148 مورخ 19/07/1396، 83 - 82 مورخ 30/04/1397، 504 مورخ 30/07/1398 و 203 مورخ 19/04/1400 موافق با مطالب معنونه بوده و دلالت بر عدم شمول سهمیه رزمندگان و ایثارگران به نیروهای فعال و بسیجیان عادی پایگاه‌های مقاومت بسیج دارد.

بنا به مراتب فوق، تبصره (5) از جزء 1-الف ذیل بند «الف» با عنوان سهمیه رزمندگان مندرج در صفحه 20 دفترچه راهنمای ثبت نام و شرکت در آزمون ورودی دوره دکتری Ph.D (نیمه متمرکز) سال 1400 مبنی بر عدم شمول سهمیه رزمندگان و ایثارگران به نیروهای فعال و بسیجیان عادی پایگاه‌های مقاومت بسیج، در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات فوق‌الذکر نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.

محمد کریمی

رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی

دیوان عدالت اداری

منبع