آیین‌نامه شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی

در اجرای مواد 3 تا 8 منشور توسعه فرهنگ قرآنی مصوب ششصد و چهل و سومین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی مورخ 1388/2/22 و نحوه و ترتیبات تقسیم ماموریت ها و وظایف قرآنی دستگاه ها مصوب جلسه اول شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی مورخ 1388/7/28 و به منظور انسجام بخشیدن به سازمان و فعالیت شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی در جهت پیشبرد و اجرایی شدن اهداف، سیاست ها و راهبردهای منشور، روند کار شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی، که در این آیین‌نامه شورای تخصصی نامیده می‌شود، بر اساس مواد این آیین‌نامه انجام می‌شود.

ماده 1 - تعاریف
توسعه فرهنگ قرآنی: تعمیم و تعمیق شناخت و ایمان به قرآن و ارتباط و انس با آن و تحقق مضامین آیات قرآنی در رفتار فردی و اجتماعی اقشار مختلف جامعه.
فعالیت های قرآنی: فعالیت هایی که به منظور شناخت و شناساندن قرآن و معارف آن و تقویت ایمان به قرآن و انس با آن و بهره گیری فرد و جامعه از قرآن انجام می‌شود.
آموزش عمومی قرآن: برنامه های آموزشی مربوط به خواندن و درک مفاهیم و معارف قرآن که برای انس آحاد جامعه با قرآن و استفاده از آن ارائه می‌شود.
آموزش عالی (تخصصی) قرآنی: برنامه های آموزشی که به منظور تربیت نیروی انسانی متخصص فعالیت های مختلف قرآنی به اجرا در می‌آید.
پژوهش های قرآنی: پژوهش هایی که با هدف شناخت قرآن و معارف آن و وظایف فرد و جامعه نسبت به قرآن و چگونگی تحقق توسعه فرهنگ قرآنی در جامعه انجام می‌شود.
فعالیت های تبلیغی ترویجی قرآنی: فعالیت هایی که با به کارگیری دانش، روش و ابزارهای مختلف هنر و ارتباطات، به منظور گسترش توجه و اشتیاق نسبت به قرآن کریم و توسعه فرهنگ قرآنی در جامعه انجام می‌شود.

ماده 2 - ارکان شورای تخصصی
- جلسات شورای تخصصی
- کمیسیون ها
- دبیرخانه شورای تخصصی
- مجمع مشورتی شورای تخصصی

ماده 3- جلسات شورای تخصصی
جلسات شورای تخصصی هر دو ماه یک بار، با دعوت کتبی رئیس شورا در محل دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل می‌شود. تشکیل جلسات فوق العاده منوط به درخواست حداقل پنج نفر از اعضا می‌باشد.

تبصره 1 - تقویم جلسات شورای تخصصی توسط دبیرخانه تنظیم و به تایید شورا می‌رسد.

تبصره 2 - جلسات شورای تخصصی با حضور رئیس و اکثریت مطلق اعضا رسمیت داشته و مصوبات آن با رای موافق اکثریت حاضر لازم الاجراست. در موارد ضرورت، جلسه به ریاست وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یا دبیر شورا تشکیل می‌شود.

تبصره 3 - اعضای شورای تخصصی موظفند شخصاً در کلیه جلسات شورا شرکت کنند و همراهی یک نفر از مدیران مرتبط دستگاه ها با ایشان بلامانع است. همچنین در صورت بروز مشکل برای اعضای شورا، اعزام نماینده دستگاه غایب به جلسه با معرفی به دبیر شورا، بدون داشتن حق رای، بلامانع است.

تبصره 4 - در صورت سه جلسه غیبت هر یک از اعضای حقوقی شورای تخصصی در طول سال، موضوع در شورا مطرح و تصمیم گیری خواهد شد.

تبصره 5 - مدت هر یک از جلسات شورای تخصصی دو ساعت است و افزایش آن در هر جلسه با موافقت اکثریت اعضای حاضر بلامانع است. همچنین در آغاز هر جلسه، پس از تلاوت قرآن و پیش از دستور، حداکثر چهار نفر از اعضا با تایید رئیس جلسه می‌توانند هر یک به مدت پنج دقیقه درباره مسائل و اخبار مهم قرآنی کشور و برنامه های جاری شورا اظهارنظر کنند.

تبصره 6 - مسائل و طرح های مورد نظر شورای تخصصی، نخست در کمیسیون های آن مطالعه و بررسی شده، پس از تعیین اولویت به صورت دستور جلسه و پیش نویس مصوبات، توسط دبیر تنظیم و حداقل یک هفته پیش از تشکیل جلسه به اطلاع اعضا می‌رسد.

تبصره 7 - اعضای شورای تخصصی موظفند در صورت داشتن اشکال و نظر اصلاحی نسبت به پیش نویس مصوبات، تا دو روز قبل از برگزاری جلسه، مراتب را همراه با توضیحات لازم کتباً به دبیرخانه شورا اعلام نمایند.

تبصره 8 - حذف یا اضافه دستور جلسات عادی و فوق العاده با تصویب اکثریت اعضای حاضر در جلسه بلامانع است.

تبصره 9 - بررسی و طرح مجدد مصوبات شورای تخصصی منوط به گذشت حداقل شش ماه از زمان تصویب آن می‌باشد؛ ولی با رای موافق حداقل سه چهارم اعضا، بررسی و طرح مجدد مصوبات، قبل از انقضای مدت شش ماه امکان پذیر است.

تبصره 10 - در موارد خاص، به تشخیص رئیس جلسه یا پیشنهاد سه نفر از اعضا، رای گیری به صورت مخفی و با ورقه انجام می‌شود.

تبصره 11 - خلاصه مذاکرات و مصوبات شورای تخصصی توسط دبیر شورا تنظیم و برای اعضا ارسال و مشروح آن در دبیرخانه شورای تخصصی نگهداری و طبقه بندی می‌شود.

تبصره 12 - شرکت دبیران کمیسیون ها و دبیر مجمع مشورتی در جلسات شورای تخصصی (بدون حق رای) الزامی است. همچنین در موارد لزوم، با تشخیص دبیر شورا، حضور حداکثر دو کارشناس متناسب با موضوع در جلسه بلامانع است.

ماده 4 - ابلاغ و پیگیری اجرای مصوبات
مصوبات شورای تخصصی توسط رئیس شورا به دستگاه های ذی ربط ابلاغ می‌شود. در موارد نیاز و با تصویب شورا، مصوبه شورا جهت تصویب نهایی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه می‌شود. مسئولیت پیگیری اجرای مصوبات و گزارش آن به شورای تخصصی بر عهده دبیر شورا است.

ماده 5 - کمیسیون ها (کارگروه های تخصصی)
با توجه به ماهیت قابل تفکیک فعالیت های قرآنی در حوزه های آموزش عمومی، آموزش عالی، پژوهش و تبلیغ و ترویج قرآنی و به منظور ایجاد هماهنگی بین دستگاه های مرتبط با هر حوزه، کمیسیون های ذیل، زیر نظر شورای تخصصی تشکیل می‌شود:

1 - کمیسیون توسعه آموزش عمومی قرآن.

2 - کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی (در قالب دو کارگروه).

3 - کمیسیون توسعه فعالیت های تبلیغی ترویجی قرآنی.

ماده 6 - کمیسیون توسعه آموزش عمومی قرآن
به موجب مسئولیت وزارت آموزش و پرورش در آموزش عمومی قرآن کشور، کمیسیون توسعه آموزش عمومی قرآن در قالب کارگروه تخصصی هماهنگی آموزش عمومی قرآن به ریاست وزیر آموزش و پرورش، با حضور مدیران مرتبط این وزارتخانه و نمایندگانی از مراکز مدیریت حوزه های علمیه (برادران و خواهران)، نماینده رئیس نهادهای قرآنی وابسته به دفتر مقام معظم رهبری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان اوقاف و امور خیریه، سازمان صدا و سیما، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، سازمان بسیج دانش آموزی و اتحادیه انجمن های اسلامی دانش آموزان در وزارت آموزش و پرورش تشکیل می‌شود.

ماده 7 - کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی
به موجب مسئولیت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در حوزه پژوهش های قرآنی و تربیت نیروی انسانی متخصص قرآنی کشور و فعالیت های قرآنی دانشگاهی، کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی در قالب کارگروه های تخصصی هماهنگی پژوهش و آموزش عالی قرآنی حسب مورد در وزارتین مزبور به ریاست وزیر علوم، تحقیقات و فناوری و وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با حضور مدیران مرتبط این وزارتخانه ها و نمایندگانی از مراکز مدیریت حوزه های علمیه (برادران و خواهران)، نماینده رئیس نهادهای قرآنی وابسته به دفتر مقام معظم رهبری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، دفتر تبلیغات اسلامی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها، جهاد دانشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی، سازمان اوقاف و امور خیریه، سازمان صدا و سیما، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، بسیج دانشجویی و بسیج اساتید تشکیل می‌شود.

ماده 8 (اصلاحی 1400/02/05)- کمیسیون توسعه فعالیت های تبلیغی ترویجی قرآن کریم
به موجب مسئولیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در حوزه فعالیت های تبلیغی ترویجی قرآنی کشور، کمیسیون توسعه فعالیت های تبلیغی ترویجی قرآنی در قالب کارگروه تخصصی هماهنگی فعالیت های تبلیغی ترویجی قرآنی به ریاست وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با حضور مدیران مرتبط این وزارتخانه و نمایندگانی از. .. قوه قضائیه و وزارت ورزش و جوانان و وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت آموزش و پرورش و کمیته امداد امام خمینی (ره)، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و ستاد عالی کانون های فرهنگی و هنری مساجد در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تشکیل می‌شود.

ماده 9- شرح وظایف کمیسیون ها

1 - تمهید مقدمات و ارائه پیشنهادهای لازم در حوزه تخصصی به شورای تخصصی برای اجرایی شدن منشور توسعه فرهنگ قرآنی.

2 - تدوین سیاست های اجرایی امور قرآنی در حوزه تخصصی و و پیشنهاد آن به شورای تخصصی.

3 - تدوین و تصویب ساز و کارهای مناسب برای تسهیل ارتباطات، هماهنگی و هم افزایی فعالیت دستگاه های دولتی و عمومی و موسسات مردمی در حوزه تخصصی.

4 - بررسی، تدوین و تصویب طرح ها و برنامه های ملی در حوزه تخصصی.

5 - تدوین ضوابط مرتبط با تامین بودجه و اولویت های آن و ارائه به شورای تخصصی.

6 - تمهید ساز و کارهای لازم برای اجرای مصوبات شورا در حوزه تخصصی و نظارت بر حُسن اجرای آن.

7 - ارزیابی نحوه انجام وظایف و فعالیت سازمان ها در حوزه تخصصی و ارائه گزارش دوره ای به شورا.

8 - انجام مطالعات و پژوهش های لازم برای ساماندهی و توسعه فعالیت های قرآنی در حوزه تخصصی.

تبصره 1 - جلسات کمیسیون ها حداقل یک بار در هر ماه، با دعوت رئیس کمیسیون تشکیل می‌شود. این جلسات با حضور رئیس و دوسوم اعضاء رسمیت داشته و تصمیم اکثریت حاضران مصوب است.

تبصره 2 - در صورت عدم امکان حضور وزیر در برخی از جلسات، جلسه کمیسیون به ریاست معاون مرتبط وی تشکیل می‌شود.

تبصره 3 - در هر کمیسیون و بر اساس شرایط مصوب شورای تخصصی، سه تا پنج نفر از نمایندگان صاحب نظر موسسات قرآنی مردمی فعال در حوزه تخصصی عضویت می یابند.

تبصره 4 - کمیسیون ها می‌توانند عنداللزوم و عندالاقتضاء از سایر دستگاه ها جهت حضور یا عضویت در جلسات دعوت کنند.

تبصره 5 - کمیسیون ها می‌توانند برای حُسن انجام وظایف خود، کمیته های مورد نیاز را با حضور صاحب نظران و مدیران دستگاه های ذی ربط تشکیل دهند.

تبصره 6 - به منظور ایجاد انسجام و وحدت رویه در مصوبات کمیسیون ها، مصوبات توسط دبیرخانه هر کمیسیون تنظیم و پس از هماهنگی با دبیر شورای تخصصی، با امضای روسای کمیسیون ها به دستگاه های ذی ربط ابلاغ می‌شود.

تبصره 7 (اصلاحی 1403/07/08)- روسای هر یک کمیسیون / ستادهای تخصصی شورا، یک نفر از صاحب نظران قرآنی مرتبط با امور کمیسیون را جهت انتخاب دبیر کمیسیون به رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی معرفی و پس از هماهنگی، شخص منتخب را به مدت 3 سال به عنوان قائم مقام رئیس و دبیر کمیسیون منصوب می نمایند.

تبصره 8 - حضور دبیر شورای تخصصی یا نماینده وی در کلیه جلسات کمیسیون ها با حق رای الزامی است.

تبصره 9 - دستورالعمل گردش کار و تعاملات دبیرخانه، کمیسیون ها و دستگاه های مرتبط، با مشارکت دبیران کمیسیون ها توسط دبیر شورا تنظیم و با امضای رئیس شورا ابلاغ می‌شود.

ماده 10 - دبیرخانه شورای تخصصی
دبیرخانه شورای تخصصی برای پیگیری تمام امور مربوط به شورای تخصصی، در دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل و نمودار تشکیلاتی و سازمانی آن توسط رئیس شورای تخصصی تصویب می‌شود.

تبصره 1 - دبیر شورای تخصصی از میان صاحب نظران برجسته امور قرآنی کشور توسط رئیس شورا انتخاب و با جایگاه تشکیلاتی «قائم مقام رئیس و دبیر شورا» برای مدت سه سال به این مسئولیت منصوب می‌شود و انتخاب مجدد وی برای دوره های بعد بلامانع است.

تبصره 2 - با موافقت رئیس شورای تخصصی، دبیر شورا می‌تواند نسبت به تشکیل گروهای علمی و کاری مورد نیاز برای پیگیری امور شورا اقدام نماید.

ماده 11- مجمع مشورتی شورای تخصصی
به منظور کیفیت بخشی به نظام تصمیم سازی و تسریع در فرآیند تصمیم گیری شورای تخصصی، مجمع مشورتی شورای تخصصی جهت بررسی موارد ارجاعی از سوی شورا و یا رئیس آن، به ریاست دبیر شورای تخصصی و با ترکیب زیر در دبیرخانه شورا تشکیل می‌شود:

1 - دبیران کمیسیون ها و بالاترین مقام مسئول فعالیت های قرآنی سایر دستگاه های عضو شورای تخصصی.

2 - سه نفر صاحب نظر قرآنی موسسات مردمی عضو شورای تخصصی.

3 - دو نفر از مدیران ارشد دبیرخانه شورای تخصصی.

تبصره 1 - جلسات مجمع مشورتی حداقل یک بار در هر ماه، برگزار و دستور جلسات آن توسط رئیس مجمع تعیین می‌شود.

تبصره 2 - دبیر مجمع مشورتی توسط رئیس مجمع از میان مدیران ارشد دبیرخانه شورای تخصصی انتخاب می‌شود.

ماده 12- انتخاب صاحب نظران موسسات قرآنی مردمی
شرایط و نحوه انتخاب صاحب نظران منتخب موسسات قرآنی مردمی برای عضویت در شورای تخصصی و کمیسیون های آن پس از مشورت و نظرخواهی از نهادهای مرتبط، توسط دبیر شورا تنظیم و به تصویب شورای تخصصی می‌رسد.
دبیرخانه شورا و کمیسیون ها هر یک موظفند براساس شرایط مصوب نسبت به اخذ اطلاعات لازم و معرفی افراد واجد شرایط به شورا یا کمیسیون جهت تصویب اقدام نمایند.

تبصره 1 - احکام عضویت صاحب نظران عضو شورای تخصصی توسط رئیس شورا و احکام عضویت صاحب نظران عضو کمیسیون ها توسط رئیس کمیسیون برای مدت دو سال صادر می‌شود.

تبصره 2 - غیبت هر یک از صاحب نظران منتخب موسسات قرآنی مردمی در بیش از یک چهارم جلسات شورای تخصصی، کمیسیون ها یا مجمع مشورتی در طول سال، به منزله انصراف از عضویت جلسه است و بلافاصله عضو علی البدل منصوب و جایگزین می‌شود.

ماده 13 - این آیین‌نامه در 13 ماده و 27 تبصره در جلسه سوم شورای تخصصی توسعه فرهنگ قرآنی مورخ 1389/4/12 به تصویب رسید و مسئولیت پیگیری اجرای آن با دبیر شورای تخصصی است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و رئیس شورای توسعه فرهنگ قرآنی - دکتر محمدرضا مخبر دزفولی

دریافت فایل پی‌دی‌اف