صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1403/04/21
برگزار شده توسط: استان کردستان/ شهر دیواندره
موضوع
کیفیت اعاده دادرسی به جهت سابقه رسیدگی
پرسش
در یک پرونده کیفری مجازات متهم، سه سال حبس مورد حکم قرار گرفته است. در دادگاه تجدیدنظر همان حکم تایید شد و نسبت به آن تقاضای اعاده (به این دلیل که مقدار مجازات با جرم متناسب نبوده) پذیرفته شد و پرونده به دادگاه هم عرض دادگاه تجدیدنظر اعاده گردیده است که مجدد همان حکم در دادگاه تجدیدنظر بدون هیچ تغییری تایید و قطعی اعلام می‌گردد. آیا می‌توان نسبت به آن رای؛ مجدد بر همان مبنا اعاده دادرسی نمود؟
نظر هیات عالی
در فرض اعاده دادرسی شعبه همعرض در صورتی که جهت مورد ادعای دیوان عالی کشور را نپذیرد اقدام به تایید رای نمی‌کند چون رای در دیوان نقض نشده و صرفاً تجویز شده است و دادگاه تجدیدنظر صرفاً باید قرار رد صادر نماید و چون بر این اساس در رای جدید محکومیتی وجود ندارد و در هر صورت باید از رای اول، درخواست اعاده دادرسی جدید تقدیم کند و با توجه به اینکه در دادگاه تجدیدنظر اخیر حکمی صادر نشده امکان اعاده دادرسی مجدد از رای اولی وجود دارد.
نظر اکثریت
در فرض مذکور از آنجایی که مبنای اعاده دادرسی عدم تناسب فی‌مابین جرم و مجازات بوده و همین امر توسط دیوان عالی کشور تایید و پرونده جهت رسیدگی مجدد اعاده گردیده؛ لذا می‌بایست دادگاه هم عرض نسبت به برقراری تناسب فی مابین جرم و مجازات اقدام و در همان راستا رای مقتضی صادر می‌نمود. از انجائیکه رای نخست اساسا مخدوش بوده صدور رای برهمان مبنا بدون درنظر گرفتن نظر دیوان خلاف اصول اعاده بوده و مجدد می‌توان نسبت به همان اعاده دادرسی نمود کما اینکه شق پایانی ماده 482 قانون آیین دادرسی کیفری نیز به آن اشاره نموده است.
نظر اقلیت
مستند به ماده 482 قانون آیین دادرسی کیفری نسبت به رای که سابق برآن به جهتی از جهات قانونی اعاده دادرسی شده است نمی‌توان به همان جهت اعاده دادرسی نمود که در مانحن فیه از آنجایی که رای صادره خلاف قانون و بدون رعایت اصل متناسب بودن صادر گردیده؛ لذا همانگونه که خود ماده نیز اشاره داشته فقط می‌توان به لحاظ خلاف قانون بودن رای، درخواست اعمال ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری نمود و اعاده دادرسی اعتبار امر مختومه را دارد.