‌آیین‌نامه نحوه تشکیل و اداره آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه ای

هیات وزیران در جلسه مورخ 1365/7/6 بنا به پیشنهاد شماره 53843 مورخ 7 /5 /65 وزارت کار و امور اجتماعی و به استناد ماده 13 قانون کارآموزی مصوب سال 1349، آییننامه نحوه تشکیل و اداره آموزشگاههای آزاد فنی و حرفه ای را به شرح ذیل تصویب نمودند.

فصل اول - کلیات و تعاریف

ماده 1 - منظور از آموزشگاههای آزاد فنی و حرفه ای همان موسسات کارآموزی موضوع ماده 13 قانون کارآموزی مصوب اردیبهشت ماه 1349 میباشد که در این آموزشگاهها یک یا چند حرفه براساس برنامه های مصوب مطابق با استانداردهای سازمان آموزش و فنی و حرفه ای آموزش داده میشود.

تبصره - در این آییننامه سازمان آموزش فنی و حرفه ای وابسته به وزارت کار و امور اجتماعی اختصاراً (‌سازمان) و آموزشگاه آزاد فنی و حرفه ای (‌آموزشگاه) نامیده میشود.

ماده 2 - تاسیس آموزشگاه منوط به صدور اجازه از طرف سازمان میباشد.

ماده 3 - مفاهیم و اصطلاحات به کار رفته در متن آییننامه به شرح زیر است:
1 /3 - مهارت - عبارتست از مجموعه اطلاعات نظری و توانائیهای علمی لازم برای انجام هر بخش کار.
2 /3 - حرفه - عبارت از مجموعه مهارتهائی است که احراز آنها موجب اشتغال مستقل میشود.
3 /3 - رشته - مجموعه برنامه های آموزشی مربوط به فراگیری یک حرفه است.
4 /3 - دوره - مدت زمان آموزشهای نظری و علمی یک رشته برابر استاندارد مصوب سازمان است.

ماده 4 - حرفه آموز - فردی است که به منظور فراگیری رشته خاصی در آموزشگاه ثبت نام میکند.

ماده 5 - قرارداد حرفه آموزی عبارت است از قراردادی که بین صاحب امتیاز (‌یا مدیر مسئول) آموزشگاه و حرفه آموز به منظور آموزش رشته معین و مشتمل بر ساعات تدریس، مبلغ شهریه و سایر مقررات این آییننامه منعقد میگردد.

ماده 6 - امتیاز تاسیس عبارت است از اعلام قبولی متقاضی در آزمون تعیین صلاحیت فنی و حرفه ای که به موجب آن متقاضی میتواند به منظور تاسیس آموزشگاه اقدامات مندرج در ماده 13 را شروع کند.

ماده 7 - اجازه تاسیس آموزشگاه، مجوز تاسیس و بهره برداری از آموزشگاه و ثبت نام و آموزش حرفه آموزان است که پس از بازدید کارشناس و در صورت تطبیق مشخصات محل و تجهیزات آموزشی با استانداردهای سازمان صادر میگردد.

ماده 8 - مربی آموزشگاه فردی است که تدریس دروس نظری و عملی را به عهده دارد و دارای شرایط مندرج در فصل سوم این آییننامه است.

ماده 9 - میزان بازدهی قابل قبول هر دوره آموزشی آموزشگاه عبارت است از قبولی حداقل 60 درصد حرفه آموزان شرکت کننده در آزمون پایان دوره که توسط سازمان انجام میشود.

فصل دوم - شرایط اعطای امتیاز و صدور اجازه تاسیس آموزشگاههای آزاد

ماده 10 (منسوخ 1403/08/27)- امتیاز تاسیس آموزشگاه به اشخاص حقیقی یا حقوقی که دارای شرایط زیر باشند پس از حصول شرایط ماده 11 اعطاء میگردد:
1 /10 - تابعیت ایران
2 /10 - مسلمان یا پیرو یکی از اقلیتهای دینی شناخته و ملزم به پیروی از قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
3 /10 - دارا بودن صلاحیت اخلاقی - سیاسی و فرهنگی و عدم وابستگی به رژیم گذشته (‌براساس تشخیص هیات پنج نفری منتخب وزیر کار و امور اجتماعی) و نداشتن سوء پیشینه کیفری.
4 /10 - دارا بودن مدرک تحصیلی براساس جدول شماره (1) ضمیمه.
5 /10 - اشتغال مستمر در رشته مربوطه به مدت پنج سال.
6 /10 - عدم اعتیاد به مواد مخدر و دارا بودن سلامت جسمی متناسب با حرفه.
7 /10 - نامگذاری آموزشگاه آزاد با استفاده از اسامی غیرمستهجن که با فرهنگ ایرانی مطابقت داشته باشد.
8 /10 - شرکت در جلسات توجیهی که از طرف واحدهای مسئول سازمان تشکیل میگردد.
9 /10 - تهیه و نگهداری دفاتر بازرسی و حضور و غیاب و آمار و ثبت نتایج امتحانات براساس دستورالعملهای سازمان.
10 /10 - التزام به رعایت کلیه مفاد این آییننامه.

تبصره (منسوخ 1369/09/25)- امتیاز آموزشگاه به نام اشخاص حقوقی در صورت معرفی مدیر واجد شرایط این آییننامه، صادر خواهد شد.

ماده 11 - متقاضیان در صورت دارا بودن شرایط ماده 10 مدارک لازم را به سازمان ارائه و جهت شرکت در آزمون تعیین صلاحیت فنی و حرفه ای معرفی میگردند.

ماده 12 - قبول شدگان در آزمون تعیین صلاحیت فنی و حرفه ای گواهی خاصی دریافت میکنند که به منزله امتیاز تاسیس آموزشگاه بوده و هیچ ارزش دیگری ندارد و غیر قابل انتقال میباشد. بدیهی است داشتن امتیاز مجوز تاسیس و بهره برداری نبوده و اجازه تاسیس براساس ماده 13 صادر میشود.

ماده 13 (اصلاحی 1369/09/25)- قبول شدگان در آزمون تعیین صلاحیت فنی و حرفه ای (‌صاحبان امتیاز) ظرف مدت یک سال لازم است محل و تجهیزات منطبق با ضوابط و استانداردهای سازمان را جهت بازدید و اظهارنظر کارشناسان سازمان معرفی نمایند.

تبصره 1 - در صورت عدم اعلام آمادگی محل و تجهیزات ظرف یک سال امتیاز اعطائی بخودی خود باطل و با توجه به تغییراتی که به علت پیشرفت تکنولوژی در استانداردها ایجاد میشود متقاضی لازم است مجدداً در آزمون مربوطه شرکت نماید.

تبصره 2 - تایید محل معرفی شده جهت تاسیس آموزشگاه از طریق مراجع ذیصلاح انتظامی ضروری است.

ماده 14 - اجازه تاسیس صادره به مدت یک سال اعتبار دارد که در صورت استمرار شرایط صدور اجازه نامه و احراز پرداخت هزینه سالانه مندرج در جدول شماره 2، هر ساله تمدید میگردد.

تبصره 1 - اجازه تاسیس صادره تا زمان دارا بودن شرایط مندرج در ماده 10 این آییننامه و انجام تعهدات قانونی دارنده امتیاز معتبر است و در صورت لغو و اعلام آن توسط سازمان نیروهای انتظامی از ادامه فعالیت آموزشگاه جلوگیری میکنند.

تبصره 2 - هزینه صدور اولین اجازه نامه تاسیس مطابق ارقام مندرج در جدول شماره 2 میباشد.

تبصره 3 - هر یک از متقاضیان تاسیس آموزشگاه لازم است جهت شرکت در آزمون تعیین صلاحیت فنی موضوع مواد 11 و 12 این آییننامه مبلغ پنجهزار ریال به حسابی که سازمان تعیین میکند واریز نمایند.

ماده 15 - صاحبان امتیاز موظفند در امر آموزش مشارکت مستقیم و مستمر داشته و تمام ساعات آموزش در محل آموزشگاه حضور داشته باشند.

تبصره 1 - چنانچه صاحب امتیازی نتواند بنا به دلایل موجه برای مدتی که زائد بر 4 ماده در سال نباشد، در آموزشگاه حضور یابد، موظف است فرد مسئولی را‌که حائز کلیه شرایط صاحب امتیاز مندرج در مواد 10 و 11 این آییننامه باشد با تایید سازمان به عنوان جانشین خود معرفی نماید که دارای تمام اختیارات و وظایف صاحب امتیاز در مدت غیبت وی خواهد بود.

تبصره 2 - سازمان مکلف است ظرف مدت دو هفته از تاریخ درخواست و معرفی جانشین پاسخ خود را اعلام نماید.

ماده 16 (اصلاحی 1369/09/25)- به کارکنان شاغل در وزارتخانه ها و موسسات وابسته و شرکتهای دولتی به استثنای اعضای هیات علمی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی اجازه نامه تاسیس آموزشگاه داده نمی شود.

ماده 17 - مسئولیت رعایت کلیه مقررات و ضوابط این آییننامه و نظارت بر اجرای صحیح برنامه های آموزشی به عهده دارندگان اجازه نامه تاسیس که مدیر مسئول آموزشگاه نیز شناخته میشوند میباشد.

ماده 18 - مدیر مسئول آموزشگاه قرارداد استخدامی منعقد با مربی را به صورتی تنظیم می‌نماید که مدت تمدید استخدام، یا قرارداد در فاصله پایان دوره آموزشی قرار گیرد. به نحویکه جابجائی مربی نیز جز در فاصله دو دوره آموزشی انجام نپذیرد.

ماده 19 - مدیر مسئول موظف است موجبات شرکت حرفه آموزانی را که دوره را طبق قرارداد حرفه آموزان بپایان میرسانند در آزمونی که توسط سازمان برگزار میگردد فراهم نماید.

ماده 20 - مدیر مسئول آموزشگاه موظف است به شکایات، نظارت و پیشنهادات حرفه آموزان و مربیان آموزشگاه رسیدگی نماید.

ماده 21 - مدیر مسئول مکلف است به استناد قانون مربوط به آزمایش متقاضیان پروانه تشکیل موسسات کارآموزی و پروانه های صلاحیت فنی و حرفه ای و ارزیابی میزان تخصیص و مهارت حرفه ای مصوب 1352 به ازاء هر حرفه آموز مبلغ پنجهزار ریال جهت انجام تشریفات آزمون به حساب تعیین شده از طرف سازمان تحویل نمایند.

تبصره 1 - آموزشگاههای وابسته یا تحت پوشش دستگاههای دولتی و موسسات عام المنفعه خصوصی که هیچگونه شهریه ای دریافت نمی کنند از پرداخت مبلغ فوق معاف میباشند.

تبصره 2 - افرادیکه هزینه آموزش آنها در آموزشگاههای خصوصی از طرف دستگاههای دولتی و ارگانها پرداخت شده است یا با معرفی سازمان آموزش فنی و‌حرفه ای به طور رایگان در این آموزشگاهها آموزش می بینند از پرداخت این مبلغ معاف هستند، بدیهی است در صورت پرداخت شهریه مبلغ مذکور از شهریه مقرره کسر میگردد.

فصل سوم - مربیان - شرایط اشتغال و مسئولیتهای آنها

ماده 22 - مربیان در ارتباط با رشته مورد آموزش لزوماً باید دارای مدارک تحصیلی مندرج در جدول شماره 1 باشند.

ماده 23 (منسوخ 1403/08/27)- مربیان باید حائز شرایط زیر باشند:
1 /23 - تابعیت ایران.
2 /23 - مسلمان یا پیرو یکی از اقلیتهای دینی شناخته شده و ملزم به رعایت قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران.
3 /23 - دارا بودن صلاحیت اخلاقی - سیاسی و فرهنگی و عدم وابستگی به رژیم گذشته (‌براساس تشخیص هیات پنج نفری منتخب وزیر کار و امور اجتماعی) و نداشتن سوء پیشینیه کیفری.
4 /23 - اشتغال مستمر در رشته مربوطه به مدت سه سال.
5 /23 - عدم اعتبار به مواد مخدر دارا بودن سلامت جسمی متناسب با حرفه مورد آموزش به تشخیص مراجع مورد تایید سازمان.
6 /23 - دارا بودن گواهی پایان خدمت وظیفه عمومی یا معافیت دائم برای مردان.

ماده 24 - متقاضیان مربیگری در صورتی که در آزمون صلاحیت فنی و حرفه ای که توسط سازمان برگزار میگردد قبول شوند برای آنها کارت مربیگری که مدت اعتبار آن یک سال است از سوی سازمان صادر میشود، تمدید این مجوز منوط به ارائه مدرک اشتغال مستمر به حرفه مربیگری است.

تبصره - متقاضیان مربیگری به استناد قانون مذکور در ماده 24 این آییننامه مکلفند مبلغ چهار هزار ریال به عنوان هزینه آزمون تعیین صلاحیت فنی و حرفه ای به حسابی که سازمان تعیین میکند، واریز نمایند.

ماده 25 - مربیانی که بدون عذر موجه از ادامه آموزش در طول دوره خودداری نمایند حسب اعلام مدیر مسئول آموزشگاه و تشخیص سازمان پس از یکبار اخطار کتبی کارت مربیگری آنان باطل میگردد.

فصل چهارم - مقررات مربوط به حرفه آموزان

ماده 26 - سن حرفه آموز برای شرکت در دوره های آموزشی نباید کمتر از 12 سال تمام باشد.

تبصره 1 - حداقل سن حرفه آموز با توجه به تبصره ماده 2 قانون کارآموزی در موارد خاص با تصویب وزیر کار و امور اجتماعی قابل تغییر است.

تبصره 2 - پذیرش حرفه آموزان کمتر از 15 سال تمام منوط به ارائه اجازه کتبی ولی یا قیم قانونی حرفه آموز است.

ماده 27 - حداقل میزان مواد حرفه آموزان جهت شرکت در دوره های آموزشی براساس استانداردهای رشته مربوطه از طرف سازمان تعیین میگردد.

فصل پنجم - نظارت و بازرسی و مقررات مربوط به لغو امتیاز و تعطیل آموزشگاه

ماده 28 - نظارت و بازرسی در امور آموزشگاهها توسط افرادی صورت میگیرد که دارای معرفی نامه (‌کارت شناسائی مخصوص بازرسی) صادره از طرف سازمان میباشند.

ماده 29 - مدیران مسئول مکلفند مدارک و اطلاعات مربوطه را هنگام مراجعه در اختیار بازرسان قرار دهند.

تبصره 1 - خارج کردن فتوکپی مدارک از آموزشگاه توسط بازرسان صرفاً با ارائه مجوز کتبی سازمان بلامانع است.

تبصره 2 - بازرسین در صورت مشاهده هرگونه خلافی از مفاد این آییننامه مراتب را در دفتر بازرسی درج و عیناً به سازمان جهت اخطار و رفع نقص به مدیر مسئول، گزارش می نمایند. درصورت تکرار پس از یکبار اخطار اجازه تاسیس آموزشگاه لغو و مطابق تبصره 1 ماده 14 عمل میشود.

ماده 30 - حداکثر مدت مجاز برای توقف فعالیت آموزشگاه با کسب اجازه قبلی دو سال میباشد در صورتی که این مدت بیش از دو سال باشد لازم است برای بازگشائی آن اقدام به کسب امتیاز مجدد بنمایند.

تبصره - درخواست مجدد تعطیل مجاز بیش از سه ماه منوط به گذشت دو سال از فعالیت جدید آموزشگاه است.

ماده 31 - تعطیل آموزشگاه از طرف صاحب امتیاز قبل از اختتام دوره آموزشی ممنوع است مگر در صورت توافق کتبی کلیه حرفه آموزان با بازپرداخت شهریه آنان (‌برای حرفه آموزان کمتر از 15 سال توافق کتبی ولی یا سرپرست قانونی لازم بوده و یا شهریه نیز به آنان بازپرداخت میگردد.)

فصل ششم - مقررات عمومی

ماده 32 - نسخه اصلی اجازه تاسیس باید در دفتر آموزشگاه نصب گردد.

ماده 33 - انتقال یا واگذاری اجازه تاسیس آموزشگاه به شخص دیگر ممنوع است.

ماده 34 - دائر نمودن شعبه یا نمایندگی آموزشگاه در نقاط مختلف کشور ممنوع است.

ماده 35 - تغییر محل آموزشگاه منوط به تحقق مجدد شرایط مندرج در ماده 13 و تحصیل موافقت سازمان میباشد.

ماده 36 - در محل آموزشگاه نباید هیچگونه فعالیت غیرمرتبط با موضوع تاسیس آموزشگاه وجود داشته باشد.

ماده 37 - نام آموزشگاه می باید با فرهنگ اسلامی و ایرانی مباینت نداشته و در تمام مدت فعالیت آموزشگاه حفظ گردد.

تبصره - انتخاب نام آموزشگاه ها در یک رشته مشابه نباید تکراری باشد.

ماده 38 - تعطیل هر یک از حرفه های مورد آموزش یا فعالیت مجدد آنها لزوماً باید با توافق کتبی سازمان انجام پذیرد.

ماده 39 - کلیه آموزشگاههائی که قبل از تصویب این آییننامه موجودیت یافته اند موظفند از تاریخ ابلاغ ظرف مدت یک سال شرایط خود را با فصل دوم این آییننامه تطبیق دهند.

تبصره - شرایط حداقل مدرک تحصیلی صاحبان امتیاز اینگونه آموزشگاهها از شمول جدول شماره 1 این آییننامه مستثنی است.

ماده 40 - هر یک از صاحبان امتیاز هنگام دریافت اجازه تاسیس و مربیان آموزشگاهها هنگام دریافت کارت مربیگری و در زمان تمدید آنها به استناد ماده 21 این آییننامه موظفند مبالغ مربوط مندرج در جدول شماره 2 ضمیمه این آییننامه را به حسابی که سازمان تعیین میکند واریز نمایند.

ماده 41 - آزمون متقاضیان تاسیس آموزشگاه و مربیگری حداقل سالی یکبار از طرف سازمان برگزار و تاریخ آن تا یکماه قبل از انجام توسط رسانه های عمومی اعلام میگردد.

ماده 42 (منسوخ 1400/06/07)- اجازه تاسیس آموزشگاه برای آموزش ذکور صرفاً به آقایان و برای آزمون نسوان به بانوان داده خواهد شد.

تبصره - در مواردی که رعایت الزام این ماده به علت محرومیت منطقه با شرایط خاصی به تشخیص سازمان میسر نباشد سازمان میتواند صدور اجازه نامه را تا زمانی که صلاح بداند از مفاد این ماده مستثنی نماید مشروط بر آنکه آموزش زنان و مردان به صورت مختلط نباشد و متقاضی از هر جهت صلاحیت لازم را داشته باشد.

ماده 43 (منسوخ 1400/06/07)- آموزش حرفه آموزان زن صرفاً توسط مربیان زن و آموزش حرفه آموزان مرد صرفاً توسط مربیان مرد باید انجام شود.

ماده 44 - مدت هر دوره آموزشی نباید از مدت تعیین شده براساس استاندارد کمتر باشد.

ماده 45 - به اشخاص حقیقی و حقوقی پس از تایید سازمان اجازه تاسیس آموزشگاه حداکثر برای دو رشته هم خانواده اعطاء میگردد.

تبصره 1 - متقاضی تاسیس آموزشگاه درصورت تقاضای امتیاز برای دو رشته هم خانواده میتواند در دو آزمون جداگانه برای تعیین صلاحیت فنی شرکت نماید.

تبصره 2 - مدیران مسئول چند آموزشگاه میتوانند در صورت تایید سازمان متفقاً یک آموزشگاه برای بیش از دو حرفه تاسیس نمایند.

تبصره 3 - در آموزشگاههای موضوع تبصره 2 این ماده، مدیر مسئول یکی از صاحبان امتیاز آموزشگاه میباشد که دارای حداقل دو سال سابقه امتیاز تاسیس و اداره کردن آموزشگاه بوده و رسماً طی صورتجلسه ای با امضا کلیه صاحبان امتیاز جهت بهبود کار آموزشگاه به سازمان معرفی شود، مضافاً به اینکه مسئولیت اجرای این آییننامه به عهده هر صاحب امتیاز میباشد. مدیر مسئول رابط بین صاحبان امتیاز آموزشگاه و سازمان است.

ماده 46 - انجام آزمون پایان دوره حرفه آموزان و صدور گواهینامه به عهده سازمان است.

تبصره - در رشته هائی که سازمان لزوم برگزاری آزمون و صدور گواهینامه مهارت را لازم تشخیص ندهد ضمن اجرای آموزش و اعمال نظارت کلی سازمان، آزمون برگزار نمیشود. بدیهی است مراتب در این خصوص قبلا به آموزشگاهها ابلاغ میگردد.

ماده 47 - آموزشگاههائی که دارای بیش از یک صاحب امتیاز میباشند در صورتی که امتیاز تشکیل آموزشگاه یکی از صاحبان امتیاز لغو گردد آموزشگاه میتواند با همان نام تایید شده به فعالیت خود در رشته های تایید شده ادامه دهد. ضمناً چنانچه صاحب امتیاز مزبور مدیر مسئول آموزشگاه هم باشد تعیین و معرفی مدیر مسئول جدید به سازمان الزامی است.

ماده 48 - صاحب امتیاز موظف است یک نسخه از این آییننامه را در دسترس و محل دید عموم حرفه آموزان قرار دهد.

ماده 49 - میزان شهریه حرفه آموزان توسط سازمان با توجه به شرایط منطقه تعیین میگردد و رعایت آن جهت استمرار اجازه تاسیس الزامی است.

ماده 50 (اصلاحی 1369/09/25)- رشته های آموزشی میتواند همه ساله بر حسب نیاز بازار کار و صنعت به پیشنهاد سازمان و تصویب وزیر کار و امور اجتماعی اصلاح و حداقل مدارک تحصیلی متقاضیان امتیاز آموزشگاه به موازات بهبود کیفیت آموزش فنی و حرفه ای در کشور تغییر یابد افزایش هزینه های شرکت در آزمون مهارت - کسب امتیاز - تمدید اجازه تاسیس و اخذ کارت مربیگری و تجدید آن با توجه به شرایط اقتصادی و شاخص های بانک مرکزی منوط به پیشنهاد سازمان و تصویب وزیر کار و امور اجتماعی خواهد بود.

ماده 51 - آموزشگاههائیکه بر طبق قانون یا تصویبنامه هیات وزیران دارای آییننامه خاص میباشند از شمول این آییننامه مستثنی هستند.

ماده 52 - این آییننامه مشتمل بر 52 ماده و 19 بند و 24 تبصره بوده و از تاریخ مذکور لازم الاجراء و کلیه آییننامه های قبلی لغو میگردد.

نخست وزیر - میرحسین موسوی

جدول شماره (1) لیست رشته های آموزشی بتفکیک جهت متقاضیان تاسیس و مربیگری

جدول شماره (2) لیست رشته های آموزشی و میزان پرداختی جهت صدور اجازه نامه کارت مربیگری و تمدید آن

دریافت فایل پی‌دی‌اف