بند (1) مصوبات جلسه (262) مورخ 1403/03/08 شورای عالی بورس و اوراق بهادار به شرح ذیل میباشد:
1- دستورالعمل ماده (18) آییننامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار در شورا مطرح شد و به شرح پیوست به تصویب رسید.
مجید عشقی
دستورالعمل موضوع ماده 18 آیین نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار
در راستای اجرای ماده 18 آیین نامه اجرایی قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1386/04/03هیات وزیران، این دستورالعمل به پیشنهاد هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار در تاریخ 1403/03/08 به تصویب شورای عالی بورس و اوراق بهادار رسید.
فصل یک - کلیات
ماده 1 - کلیه اصطلاحات و واژه هایی که در قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384 مجلس شورای اسلامی و آییننامه اجرایی آن قانون تعریف شده اند، به همان مفاهیم در این دستورالعمل به کار رفته است. سایر اصطلاحات و واژه ها به شرح زیر تعریف میشود:
1- شخص موضوع رسیدگی: اشخاص موضوع رسیدگی در این دستورالعمل عبارت از مدیرعامل، دبیرکل، اعضای حقیقی و حقوقی هیات مدیره یا هیات عامل و نیز نماینده حقیقی شخص حقوقی عضو هیات مدیره یا هیات عامل یا رکن مشابه در تشکل های خودانتظام میباشند.
2- قوانین و مقررات: مصوبات مجلس شورای اسلامی، هیات وزیران، شورا، سازمان و سایر مراجع ذی صلاح در حوزه بازار سرمایه که تحت عناوینی از قبیل قانون، آییننامه، دستورالعمل، اساسنامه، بخشنامه و ضوابط اجرایی تصویب و ابلاغ میشود.
3 - تخلف: هرگونه فعل یا ترک فعلی که منجر به نقض قوانین و مقررات مربوط به فعالیت اشخاص موضوع رسیدگی در تشکل های خودانتظام گردد.
4- مرجع رسیدگی: مراجع رسیدگی در این دستورالعمل، عبارت از هیات رسیدگی و هیات مدیره سازمان است.
5- سامانه: سامانه رسیدگی به تخلفات است که کلیه گزارش های تخلف در آن بارگذاری شده و از طریق آن همه مراحل یک پرونده از آغاز تا اجرا و مختومه شدن، قابل پیگیری و مشاهده است.
6- واحد ابلاغ و اجرا: اداره اجرای آرای انضباطی در سازمان است که وظیفه ابلاغ و پیگیری اجرای آرای انضباطی صادره را بر عهده دارد.
فصل دو - تنبیهات انضباطی
ماده 2 - به تخلفات اشخاص موضوع رسیدگی در خصوص تکالیف، وظایف و اختیارات ناشی از سمت های آنان در تشکل خود انتظام، مطابق با مفاد این دستورالعمل رسیدگی میشود.
ماده 3 - تنبیهات انضباطی در خصوص تخلفات موضوع این دستورالعمل عبارت است از:
1- اخطار؛
2- جریمه نقدی مطابق آییننامه اجرایی ماده (14) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل (44) قانون اساسی؛
3- سلب صلاحیت مطابق آییننامه ماده (13) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید به منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل (44) قانون اساسی.
تبصره - مرجع رسیدگی کننده با توجه به نوع تخلف، دفعات تکرار و آثار آن، حسب مورد رای به اعمال یک یا چند مورد از تنبیهات انضباطی موضوع این ماده را صادر می نماید.
فصل سه - نحوه رسیدگی و صدور رای
ماده 4 - پرونده تخلفاتی بر اساس گزارش هر یک از واحدهای نظارتی سازمان در مدیریت پیگیری تخلفات تشکیل میشود. مدیریت پیگیری تخلفات انجام کلیه امور مربوط به پیگیری، تکمیل پرونده، تعیین وقت رسیدگی، دعوت از اعضای هیات رسیدگی و اشخاص موضوع رسیدگی، تهیه صورت جلسات رسیدگی، بایگانی مدارک و مستندات پرونده و ابلاغ آراء را بر عهده دارد.
ماده 5 - گزارش تخلف باید مشتمل بر موارد ذیل باشد:
1- مشخصات مرجع اعلام کننده تخلف؛
2- مشخصات شخص موضوع رسیدگی به نحوی که رافع هر گونه ابهام نسبت به هویت وی باشد، به همراه شماره یا شناسه ملی، شماره تلفن همراه، نشانی پست الکترونیک و اقامتگاه وی (در صورت دسترسی) به نحوی که ابلاغ اوراق موضوع این دستورالعمل به آسانی و با سرعت و حصول اطمینان مقدور باشد، سمت، مدت زمان تصدی مسئولیت وی و تطبیق آن با تاریخ وقوع تخلف؛
3- مستندات و مدارک دال بر تصدی سمت شخص موضوع رسیدگی؛
4- زمان یا بازه زمانی وقوع هریک از عناوین تخلفاتی؛
5- ماده یا مواد نقض شده از قوانین و مقررات و عناوین آن ها؛
6- شرح تخلفات واقع شده با ذکر دلایل و مستندات و تصویر اسناد و مدارک مربوط به آن و بارگذاری هریک از تخلفات در سامانه به صورت مجزا.
تبصره 1- واحد نظارتی موظف است قبل از ارسال گزارش تخلف، توضیحات شخص موضوع رسیدگی را کتباً اخذ نموده و نسخه ای از مکاتبه، پاسخ و اظهارنظر کارشناسی خود در خصوص توضیحات اخذ شده را به همراه گزارش تخلف ارسال نماید.
تبصره 2- مدیریت پیگیری تخلفات موظف است گزارش تخلف ارسال شده را ظرف مدت حداکثر پنج روز کاری از تاریخ دریافت، از حیث دارا بودن شرایط این ماده، بررسی کرده و در صورتی که آن را ناقص تشخیص دهد، پرونده را با ذکر موارد نقص به واحد گزارش دهنده عودت دهد. واحد مربوطه موظف است ظرف مدت ده روز کاری نسبت به تکمیل پرونده و ارسال مجدد آن اقدام نماید. در صورت عدم تکمیل گزارش تخلف در مهلت مذکور، رسیدگی به پرونده تا زمان تکمیل گزارش، متوقف و پرونده از عداد پرونده های در جریان رسیدگی خارج میشود.
تبصره 3- مبدا محاسبه مهلت های زمانی موضوع این ماده، حسب مورد ورود پرونده به کارپوشه (کارتابل) مدیریت پیگیری تخلفات یا گزارش دهنده در سامانه است.
تبصره 4- کلیه گزارش های تخلف باید از طریق سامانه ارسال شود.
ماده 6 - مدیریت پیگیری تخلفات پس از تکمیل پرونده، شخص موضوع رسیدگی را جهت حضور در هیات رسیدگی دعوت می کند. در دعوت نامه مکان، وقت رسیدگی (ساعت، روز، ماه و سال)، موضوع تخلف و قوانین و مقررات نقض شده ذکر میشود. همچنین در دعوت نامه باید قید شود که شخص موضوع رسیدگی با ارائه مدارک مثبته میتواند در جلسه رسیدگی حاضر شده یا لایحه دفاعیه ارسال نماید. مهلت ارسال لایحه دفاعیه و مستندات آن حداکثر تا پایان جلسه رسیدگی است.
تبصره 1- فاصله بین ابلاغ وقت رسیدگی تا تشکیل جلسه، کمتر از هفت روز نیست.
تبصره 2- در صورت لزوم فوریت رسیدگی با درخواست گزارش دهنده و قید جهات فوریت در سامانه، حسب تشخیص رئیس هیات رسیدگی، جلسه بدون رعایت مهلت مذکور در این ماده با احضار فوری شخص موضوع رسیدگی برگزار میشود. مدیریت پیگیری تخلفات جهت ارسال لایحه دفاعیه به شخص موضوع رسیدگی، مهلت مقتضی می دهد. این مهلت کمتر از سه و بیشتر از هفت روزکاری نیست.
تبصره 3- عدم دریافت لایحه دفاعیه یا عدم حضور شخص موضوع رسیدگی، مانع از رسیدگی و صدور رای نخواهد بود.
ماده 7 - ترکیب اعضای هیات رسیدگی جهت صدور رای به قرار ذیل است:
1- مدیر پیگیری تخلفات به عنوان رئیس هیات؛
2- یک عضو خبره حقوقی؛
3- یک عضو خبره مالی متخصص در بازار سرمایه؛
تبصره - خبره حقوقی به پیشنهاد معاون حقوقی و تایید هیات مدیره سازمان و خبره مالی به پیشنهاد معاون نظارتی مربوط و تایید هیات مدیره سازمان، تعیین میشود. در اجرای این تبصره، انتخاب فهرستی از خبرگان حقوقی و مالی، بلامانع است.
ماده 8 - تصمیمات هیات رسیدگی با رای موافق حداقل دو نفر از اعضا اتخاذ میشود. صورت جلسه تحت نظر رئیس هیات، تنظیم و توسط اشخاص موضوع رسیدگی امضا میشود. در صورت استنکاف اشخاص موضوع رسیدگی از امضا، مراتب در صورت جلسه قید میشود. هم چنین کلیه اعضای هیات رسیدگی باید ذیل صورتجلسه و رای را امضا کنند.
ماده 9- هیات رسیدگی پس از تشکیل جلسه رسیدگی و استماع اظهارات شخص موضوع رسیدگی، بررسی لوایح موجود و مستندات پرونده به شرح زیر اقدام می کند:
الف - در صورت ناقص بودن مدارک و مستندات پرونده یا نیاز به مستندات بیشتر یا عدم رعایت ترتیبات مقرر به شرح مواد فوق، پرونده را به واحد گزارش دهنده عودت داده تا پس از رفع نواقص توسط آن واحد ظرف حداکثر پنج روز کاری، مجدداً رسیدگی شود.
ب - در صورت تکمیل مدارک و مستندات پرونده و با احراز کفایت رسیدگی، ظرف مدت دو هفته، مبادرت به انشاء رای بدوی می کند.
ماده 10 - آرای صادره توسط مرجع رسیدگی مشتمل بر موارد زیر است:
1- مشخصات شخص یا اشخاص موضوع رسیدگی؛
2- خلاصه ای از شرح اتهامات وارده؛
3- گردش کار و دفاعیات مطروحه؛
4- دلایل انتساب تخلف به شخص موضوع رسیدگی؛
5- تعیین نوع تخلف و تنبیهات انضباطی به استناد قوانین و مقررات در صورت متخلف شناخته شدن شخص موضوع رسیدگی؛
6- قابلیت تجدیدنظرخواهی از رای صادره، مرجع و مهلت تجدیدنظر.
تبصره - هرگاه در نگارش رای اشتباهی رخ دهد، مرجع صادرکننده رای، آن را تصحیح و ابلاغ می کند. رای اصلی نمیتواند مجزا از رای تصحیحی مورد استناد قرار گیرد.
فصل چهارم - اعتراض به آراء
ماده 11 - آرای صادره توسط هیات رسیدگی قابل اعتراض در هیات مدیره سازمان است. درخواست تجدیدنظر از آرای صادره توسط هیات رسیدگی باید حداکثر ظرف مهلت ده روز از تاریخ ابلاغ رای، به مدیریت پیگیری تخلفات ارائه شود. مدیریت پیگیری تخلفات پس از وصول درخواست تجدیدنظرخواهی، پرونده را جهت رسیدگی به هیات مدیره سازمان ارسال می نماید.
تبصره - در صورت عدم تجدیدنظرخواهی ظرف مهلت مقرر، آرای صادره توسط هیات رسیدگی قطعی میگردد.
ماده 12 - هرگاه تقاضای تجدیدنظر خارج از مهلت مقرر، تقدیم شود و تجدیدنظرخواه مدعی عذر موجه باشد، هیات رسیدگی ظرف مدت حداکثر هفت روز از دریافت درخواست تجدیدنظر، به ادعای او رسیدگی کرده و درصورت موجه شناختن آن، مدیریت پیگیری تخلفات به دستور هیات رسیدگی پرونده را جهت رسیدگی به هیات مدیره سازمان ارسال می کند؛ درغیر این صورت، ضمن اعلام رد درخواست به تجدیدنظرخواه، پرونده مختومه میشود.
تبصره - جهات زیر عذر موجه محسوب میشود:
1- نرسیدن یا دیر رسیدن ابلاغیه رای؛
2- بیماری محکومٌ علیه یا بیماری سخت والدین، همسر یا اولاد وی؛
3- فوت همسر یا یکی از اقربا تا درجه دوم از طبقه سوم محکوم علیه؛
4- ابتلاء محکومٌ علیه به حوادث مهم از قبیل بیماری های واگیردار و بروز حوادث قهری مانند سیل و زلزله که موجب عدم امکان تردد شود؛
5- توقیف یا حبس محکومٌ علیه؛
6- سایر مواردی که به تشخیص مرجع صادرکننده رای عرفاً عذر موجه محسوب شود.
ماده 13 - هیات مدیره سازمان پس از بررسی دلایل و مستندات پرونده و دفاعیات شخص موضوع رسیدگی، در صورت احراز کفایت رسیدگی، مبادرت به انشاء رای می نماید. رای صادره قطعی است.
تبصره - جلسات هیات مدیره سازمان بدون حضور شخص موضوع رسیدگی تشکیل میشود. در مواردی که مرجع مذکور حضور وی را ضروری تشخیص دهد، جهت حضور در جلسه دعوت میشود. عدم حضور شخص موضوع رسیدگی در جلسه مانع از رسیدگی و صدور رای نیست.
ماده 14 - درخواست رسیدگی مجدد به پرونده در موارد زیر پذیرفته میشود:
1- هرگاه پس از قطعیت رای صادره، اطلاعات یا اسنادی که دلیل حقانیت متقاضی رسیدگی مجدد باشد، به دست آید که در جریان رسیدگی به عللی، مکتوم بوده و در دسترس وی نبوده است.
2- هرگاه رای قطعی صادره به استناد اسناد مجعول یا فاقد اعتبار صادر شده باشد.
تبصره - مهلت ارائه درخواست رسیدگی مجدد حداکثر یک ماه از تاریخ کشف جهات مذکور برای شخص ذی نفع خواهد بود.
ماده 15 - اشخاص زیر حق درخواست رسیدگی مجدد به پرونده را دارند:
1- محکوم علیه،
2- رئیس سازمان.
ماده 16 - درخواست رسیدگی مجدد به پرونده به رئیس هیات رسیدگی تسلیم میشود. رئیس هیات رسیدگی در صورت احراز انطباق درخواست مطروحه با یکی از جهات موضوع ماده 14 این دستورالعمل، مراتب را به مرجع صادر کننده رای قطعی اعلام نموده و در غیر این صورت، درخواست مطروحه را با ذکر دلیل، مردود اعلام می نماید. مرجع صادر کننده رای قطعی نیز پس از وصول درخواست رسیدگی مجدد به پرونده از سوی رئیس هیات رسیدگی، در صورت احراز عدم انطباق درخواست با یکی از جهات مذکور، با ذکر دلیل، درخواست را مردود اعلام می نماید؛ در غیر این صورت با قبول درخواست، نسبت به موضوع رسیدگی نموده و رای مقتضی را صادر می نماید.
تبصره 1- با قبول درخواست رسیدگی مجدد به پرونده، حسب مورد اجرای تنبیهات انضباطی یا ادامه اجرای آن، تا زمان ختم رسیدگی و صدور رای، به تعویق می افتد.
تبصره 2- نسبت به رایی که پس از درخواست رسیدگی مجدد صادر میشود، دیگر درخواست رسیدگی مجدد از همان جهت پذیرفته نمی شود.
فصل پنجم - ابلاغ و اجرا
ماده 17 - آراء صادره از مرجع رسیدگی پس از امضاء، ظرف مدت هفت روز از تاریخ دریافت توسط واحد ابلاغ و اجرا، به اقامتگاه شخص موضوع رسیدگی ابلاغ میشود.
تبصره 1- ابلاغ آراء به صورت حضوری یا از طریق روش هایی که توام با ثبت قابل اعتماد سوابق باشد، از قبیل سامانه های ارتباطی با اشخاص تحت نظارت از جمله کدال، ستان یا رایانامه، نمابر یا از طریق بورس منطقه ای یا پست یا سامانه ابلاغ موضوع «آییننامه نحوه استفاده از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی» مصوب 1395/05/24 رئیس قوه قضاییه، امکان پذیر است.
تبصره 2- در ابلاغ حضوری، در صورت استنکاف شخص موضوع رسیدگی از دریافت رای یا عدم حضور وی در محل، مامور ابلاغ این موضوع را در نسخه اول، قید کرده و نسخه دوم را به نشانی تعیین شده الصاق می کند. الصاق نسخه دوم در حکم ابلاغ است.
تبصره 3- آراء قطعی متضمن جریمه نقدی یا سلب صلاحیت از تصدی سمت، علاوه بر شخص محکومٌ علیه، به حسابرس و بازرس قانونی یا رکن نظارتی شخص حقوقی محل تصدی وی نیز ابلاغ میشود.
ماده 18 - واحد ابلاغ و اجرا پس از قطعیت رای، اقدامات لازم جهت اجرای مفاد رای قطعی را به عمل می آورد. مرجع تعیین شده جهت اجرای رای، موظف است بلافاصله در چارچوب اعلام شده توسط واحد ابلاغ و اجرا، اقدام و پس از اجرای رای مراتب را به آن واحد اعلام کند.
ماده 19 - محکومان به پرداخت جریمه نقدی مکلفند ظرف مدت ده روز از زمان ابلاغ اجراییه، جریمه را پرداخت و مستندات مربوط را به واحد ابلاغ و اجرا ارائه کنند.
تبصره - شخص حقیقی محکوم مکلف است مدارک و مستندات مربوط به واریز جریمه نقدی از حساب شخصی خود را ارائه دهد.
ماده 20 - در صورت انقضای مهلت مقرر در ماده 19 و عدم پرداخت، واحد ابلاغ و اجرا، وصول جریمه نقدی و واریز آن به حساب اعلام شده را از طرق قانونی پیگیری می کند.
ماده 21 - در صورت وقوع هریک از موارد زیر، رسیدگی به تخلفات انضباطی و هم چنین اجرای تنبیهات انضباطی، حسب مورد متوقف و پرونده مختومه میشود:
1- فوت یا حجر شخص موضوع رسیدگی یا محکوم؛
2- نسخ قانون یا مقرره دربردارنده تکلیف؛
3- اعتبار امر مختومه.