بسمه تعالی
کلاسه پرونده: 91/177 - 91/178 شماره دادنامه: 88 تاریخ صدور: 10/12/92
هیات تخصصی: پژوهشی فرهنگی
شاکی: دیوان محاسبات کشور
طرف شکایت: بنیاد شهید و امور ایثارگران
موضوع خواسته: ابطال جزء 5 و تبصره یک جزء 6 از بند ب ماده 8 و جزء یک بند ج ماده 8 و جزء 3/9 بند ب ماده 8 و جزء یک بند ج ماده 8 و بند ج ماده 9 دستورالعمل پرداخت شهریه دانشجویان شاهد و ایثارگر به شماره 1316/03/520 مورخ 25/7/90
گردش کار: آقای حمیدرضا تیموری معاون حقوقی، مجلس و تفریغ بودجه دیوان محاسبات کشور با استناد به بند (ک) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه که مقرر میدارد « شهریه ی دانشجویان جانباز 25% و بالاتر و فرزندان آنان و فرزندان شاهد و آزادگان و فرزندان آنان و دانشجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی و سازمان بهزیستی از محل اعتبارات ردیف مستقل معاونت تامین میشود » و مطابق بند 113 قانون بودجه سال 1390 تحصیل ایثارگران و مشمولین بند (ک) ماده 20 قانون برنامه پنجم در دانشگاه های دولتی رایگان بوده و هزینه های مربوط به تحصیل افراد مذکور در فوق در دانشگاه های غیر دولتی توسط کمیته امداد یا سازمان بهزیستی و سازمان اوقاف و امور خیریه و یا بنیاد شهید و امور ایثارگران حسب مورد با مبادله و موافقت نامه با معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری در ابتداء هر نیمسال تحصیلی پرداخت میشود. بندهای فوق الذکر از دستورالعمل شماره 1316/03/520 مورخ 25/7/90 بنیاد شهید و امورایثارگران در خصوص پرداخت شهریه دانشجویان ایثارگر و شاهد را مغایر مقررات یاد شده اعلام و تقاضای ابطال آن را به لحاظ مقید کردن حکم قانونگذار نموده است. همچنین آقای محمدرضا مرندی ابطال تبصره ماده 1 بند د دستورالعمل موصوف را با دلایلی مشابه دلایل دیوان محاسبات در خور ابطال دانسته است.
خلاصه مدافعات مشتکی عنه: اداره طرف شکایت در پاسخ اعلام داشته اجرای تعهدات قانونی مذکور طبق بند (ک) ماده 20 قانون برنامه پنجم و بند 113 قانون بودجه سال 1390 بر معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری واگذار شده و چون معاونت مذکور به تعهدات قانونی عمل نکرده و بنیاد شهید دچار مشکل شده لذا مجبور به صدور دستورالعمل مذکور گردیده است ضمن اینکه ردیف 70 قانون بودجه سال 1391 مشکل را حل کرده و دستورالعمل مورد شکایت در این راستا اصدار یافته است و مغایر قانون نیست و در صورت محکومیت دادنامه مذکور فاقد اثر قانونی بوده و موضوع نیز متوجه بنیاد شهید نمیباشد.
موضوع در جلسه مورخ 6 / 12 / 92 کمیسیون تخصصی آموزشی و فرهنگی مطرح شد، نظریه هیات به شرح آتی اعلام میگردد.
رای هیات تخصصی
نظر به این که استناد و تمسک به اطلاق بند (ک) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه و بند 113 قانون بودجه سال 1390 مبنی بر اینکه افراد مشمول میتوانند از شهریه رایگان تحصیلات دانشگاهی به مدت بیش از یکبار در یک مقطع استفاده نمایند، موکول و مشروط به وجود مقدمات حکمت از جمله وجود قرائن حالیه صارفه میباشد و در ما نحن فیه قرینه قوی حالیه از قبیل متعارف بودن تحصیل در هر مقطع برای یکبار وجود دارد و تحصیل در هر دو رشته در یک مقطع تحصیلی یا به صورت همزمان یا غیر هم زمان استثنائاً اتفاق می افتد و نظر قانونگذار ناظر به وضعیت متعارف میباشد که معمولاً در هر مقطع تحصیلی یکبار اتفاق می افتد و با این اوصاف اطلاق قانون با قرائن حالیه مقید به پرداخت شهریه برای یک بار در یک مقطع تحصیلی است و در نتیجه بندهای مورد اعتراض در مصوبه صدرالذکر مغایر قانون تشخیص نمی گردد. قابل ابطال نیست.
ذبیح اله واحدی - رئیس کمیسیون تخصصی پژهشی و فرهنگی دیوان عدالت اداری