وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک درجلسه مورخ 1389/12/8 بنا به پیشنهاد بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تایید شورای عالی بیمه و به استناد ماده (8) قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث - مصوب 1387 - و با رعایت تصویب نامه شماره 246990 /ت452ه- مورخ 1387/12/28 تعرفه حق بیمه و نحوه تقسیط و تخفیف در حق بیمه موضوع قانون یادشده را به شرح زیر تصویب نمودند:
ماده 1 (منسوخ 1399/02/31)- در این تصویب نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
الف- قانون: قانون اصلاح قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث - مصوب 1387 -
ب- بیمه مرکزی: بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران
پ- بیمه گر: هر یک از شرکت های بیمه دولتی و غیردولتی که مجوز فعالیت در رشته بیمه شخص ثالث از بیمه مرکزی را داشته باشند.
ت- بیمه گذار: هر شخص حقیقی یا حقوقی اعم از مالک وسیله نقلیه یا متصرف آن که قرارداد بیمه موضوع این تصویب نامه را با بیمه گر منعقد می کند و متعهد به پرداخت حق بیمه مربوط است.
ث- زیان دیده: هر شخصی که به سبب حوادث وسایل نقلیه موضوع قانون دچار زیانهای بدنی یا مالی میشود.
ماده 2 - تعرفه حقبیمه وسایل نقلیه سواری شخصی که برای حمل انسان ساخته شده و ظرفیت مجاز آن با احتساب راننده حداکثر شش نفر است، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه گر برای هر نفر موضوع ماده (4) قانون به شرح زیر تعیین میگردد:
| نوع وسیله نقلیه | نرخ در هزار |
| الف - کمتر از چهار | 6 /3 |
| ب - چهار سیلندر | 5 |
| پ - بیش از چهار سیلندر | 6 /5 |
تبصره 1 - نرخ حقبیمه برای وسایل نقلیه سواری چهار سیلندر پیکان، پراید و سپند پانزده درصد کمتر از نرخ سایر وسایل نقلیه چهار سیلندر میباشد.
تبصره 2 - نرخ حقبیمه برای وسایل نقلیه سواری با کاربری آژان
ماده 3 - تعرفه حقبیمه وسایل نقلیهای که ظرفیت مسافرگیری آنها بیش از شش نفر بوده (استیشن، ون، مینیبوس و اتوبوس) و برای حمل و نقل عمومی مسافر به کار میروند، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمهگر برای هر نفر موضوع ماده (4) قانون به شرح زیر تعیین میشود:
| نوع و ظرفیت وسیله نقلیه | نرخ در هزار |
| الف - وسیله نقلیه با ظرفیت هفت نفر با احتساب راننده (به ازای هر نفر مازاد بر هفت نفر و تا پانزده نفر (15 /0) در هزار به نرخ این بند اضافه میشود) | 3 /10 |
| ب - مینیبوس با ظرفیت شانزده نفر با احتساب راننده (به ازای هر نفر مازاد بر شانزده نفر و تا بیست و شش نفر (1 /0) در هزار به نرخ این بند اضافه میشود) | 2 /13 |
| پ- اتوبوس با ظرفیت بیست و هفت نفر با احتساب راننده و کمک راننده (به ازای هر نفر مازاد بر بیست و هفت نفر (4 /0) در هزار به نرخ این بند اضافه میشود). | 2 /20 |
تبصره (منسوخ 1399/02/31)- به وسایل نقلیه موضوع این ماده که متعلق به بیمهگذار بوده و مخصوص جابه جایی کارکنان آن باشد یا در صورتی که متعلق به مراکز آموزشی بوده و مخصوص حمل و نقل دانشآموزان و دانشجویان باشد و نیز به وسایل نقلیه عمومی شهری بیست درصد در حقبیمه مربوط تخفیف داده خواهد شد. وسایل نقلیه موضوع این تبصره صرفاً از یک نوع تخفیف میتوانند استفاده کنند.
ماده 4 (منسوخ 1399/02/31)- تعرفه حقبیمه وسایل نقلیه بارکش که برای حمل بار به کار میروند، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمهگر برای هر نفر موضوع ماده (4) قانون به شرح زیر تعیین میشود:
| ظرفیت بارگیری | نرخ در هزار |
| الف - تا یک تن | 4 /4 |
| ب - بیش ازیک تن تا سه تن | 3 /5 |
| پ - بیش از سه تن تا پنج تن | 7 /6 |
| ت - بیش از پنج تن تا ده تن | 6 /8 |
| ث - بیش از ده تن تا بیست تن | 10 |
| ج - بیش از بیست تن | 6 /10 |
تبصره - در صورتی که وسیله نقلیه بارکش برای حمل مواد منفجره به کار رود، پنجاه درصد و چنانچه برای حمل مواد سوختنی مایع و گازی شکل استفاده شود، بیست و پنج درصد به حق بیمه مربوط اضافه میشود.
ماده 5 - تعرفه حق بیمه انواع موتورسیکلت بر اساس ظرفیت مجاز آن، به ازای هر هزار ریال مجموع تعهدات بدنی و مالی بیمه گر برای هر نفر موضوع ماده (4) قانون به شرح زیر تعیین میشود:
| انواع موتور سیکلت | نرخ در هزار |
| الف - موتور گازی | 9 /0 |
| ب - موتور دندهای یک سیلندر | 1 /1 |
| پ - موتور دندهای دو سیلندر و به بالا | 2 / 1 |
| ت- موتور دندهای دارای سه چرخ یا سایدکار | 3 / 1 |
ماده 6 - تعرفه حق بیمه آمبولانس، وسایل نقلیه ویژه حمل خون، حمل وسایل رادیولوژی و آتش نشانی با توجه به نوع و ظرفیت آنها بر اساس تعرفه وسایل نقلیه مشابه محاسبه خواهد شد.
ماده 7 - تعرفه حق بیمه انواع وسایل نقلیه کشاورزی، راه سازی و ساختمانی معادل پنجاه درصد حق بیمه وسایل نقلیه بارکش با ظرفیت بیش از یک تن تا سه تن و تعرفه وسایل نقلیه ویژه حمل زباله و خیابان پاک کن ها معادل پنجاه درصد حق بیمه وسایل نقلیه بارکش بیش از پنج تن تا ده تن مندرج در تعرفه موضوع ماده (4) تعیین میشود.
ماده 8 (منسوخ 1399/02/31)- در صورت اتصال یدک به وسایل نقلیه موضوع این تصویب نامه، بابت اتصال هر یدک پانزده درصد به حق بیمه مربوط اضافه میشود.
ماده 9 (منسوخ 1399/02/31)- در مورد وسایل نقلیه ای که برای تعلیم رانندگی به کار می روند، پانزده درصد به حق بیمه مربوط اضافه میشود.
ماده 10 (منسوخ 1399/02/31)- در مورد وسایل نقلیه و موتور سیکلت هایی که برای مسابقات رانندگی به کار می روند، به ترتیب پنجاه درصد و سی درصد به حق بیمه مربوط اضافه میشود.
ماده 11 (منسوخ 1399/02/31)- چنانچه از سال ساخت وسیله نقلیه بیش از پانزده سال گذشته باشد، به ازای هر سال مازاد بر پانزده سال دو درصد و حداکثر ده درصد به حق بیمه مربوط اضافه میشود.
ماده 12 (منسوخ 1399/02/31)- در صورتی که در مدت بیمه، خسارتی از محل بیمه نامه پرداخت نشود، بیمه گر موظف است از سال دوم به بعد هنگام تجدید بیمه نامه، به شرح جدول زیر تخفیف هایی در حق بیمه مربوط اعمال نماید:
| سال دوم | سال سوم | سال چهارم | سال پنجم | سال ششم | سال هفتم | سال هشتم | سال نهم و بعد |
| ده درصد | پانزده درصد | بیست درصد | سی درصد | چهل درصد | پنجاه درصد | شصت درصد | هفتاد درصد |
تبصره - در صورت انتقال قطعی مالکیت وسیله نقلیه، انتقال دهنده تا قبل از انقضای مدت اعتبار بیمه نامه میتواند تخفیف وسیله نقلیه منتقل شده را به وسیله نقلیه از نوع مشابه متعلق به خود یا اقارب درجه اول خود منتقل نماید. بیمه گر مکلف است سوابق تخفیف عدم خسارت وسیله نقلیه منتقل شده را به وسیله نقلیه جایگزین انتقال داده و تخفیف مربوط را با کسر تخفیف مدت باقی مانده وسیله نقلیه منتقل شده در بیمه نامه وسیله نقلیه جایگزین اعمال نماید. حقبیمه وسیله نقلیه منتقلشده در سررسید بیمه نامه آن براساس سوابق بیمهگذار جدید دریافت خواهد شد.
ماده 13 (منسوخ 1399/02/31)- حق بیمه آن دسته از بیمه گذارانی که در مدت اعتبار بیمه نامه موجب پرداخت خسارت از محل بیمه نامه شوند هنگام تجدید بیمه نامه علاوه بر محرومیت از تخفیف های موضوع ماده (12) بر مبنای حق بیمه سالانه به شرح جدول زیر افزایش می یابد:
| خسارت | یک بار | دو بار | سه بار | چهار بار و بیشتر |
| مالی | ده درصد | بیست درصد | چهل درصد | هشتاد درصد |
| بدنی | بیست درصد | چهل درصد | شصت درصد | صد درصد |
تبصره 1 - در صورتی که در طول مدت اعتبار بیمه نامه، بیمه گر هم خسارت مالی و هم خسارت بدنی پرداخت نموده باشد، اضافه نرخ بالاتر به حق بیمه مربوط اضافه خواهد شد.
تبصره 2 - چنانچه دارنده وسیله نقلیه با ارائه سند مالکیت آن ثابت نماید که یک یا چند خسارت قبل از انتقال قطعی مالکیت وسیله نقلیه به وی صورت گرفته است، از پرداخت حق بیمه اضافه مربوط به آن خسارتها معاف خواهد بود. در صورتی که مالک قبلی وسیله نقلیه متقاضی خرید بیمه نامه شخص ثالث برای وسیله نقلیه دیگر باشد، حق بیمه اضافی دریافت نشده بابت خسارت وسیله نقلیه قبلی از وی دریافت خواهد شد.
ماده 14 (منسوخ 1399/02/31)- بیمه گر موظف است هنگام صدور بیمه نامه، به ازای هر بار تخلف حادثه ساز وسیله نقلیه که طبق اعلام پلیس راهنمایی و رانندگی در دوره یک ساله قبل از صدور بیمه نامه صورت گرفته باشد، دو درصد و در مجموع شانزده درصد به حق بیمه مربوط اضافه نماید.
ماده 15 (منسوخ 1399/02/31)- نرخهای مندرج در این تصویب نامه برای بیمه نامه های با مدت یک سال میباشد و چنانچه مدت بیمه نامه کمتر از یک سال باشد، حق بیمه آن به شرح جدول زیر محاسبه خواهد شد:
| مدت بیمه | حق بیمه بر مبنای حق بیمه یک ساله |
| تا پنج روز | پنج درصد |
| از شش روز تا پانزده روز | ده درصد |
| از شانزده روز تا سی روز | پانزده درصد |
| بیش از سی روز تا شصت روز | بیست و پنج درصد |
| بیش از شصت روز تا نود روز | سی درصد |
| بیش از نود روز تا صد و بیست روز | چهل درصد |
| بیش از صد و بیست روز تا صد و پنجاه روز | پنجاه درصد |
| بیش از صدو پنجاه روز تا صد و هشتاد روز | شصت درصد |
| بیش از صد و هشتاد روز تا دویست و هفتاد روز | هشتاد درصد |
| بیش از دویست و هفتاد روز تا سیصد و شصت و پنج روز | صد درصد |
تبصره - ارایه بیمه نامه کمتر از یک سال برای وسایل نقلیه صفر کیلومتر و موتورسیکلت ها (اعم از صفر کیلومتر و کارکرده) مجاز نمیباشد.
ماده 16 (منسوخ 1399/02/31)- چنانچه بیمه گذار بیمه گر جدیدی را برای تجدید بیمه نامه موضوع این آییننامه انتخاب نماید، بیمه گر جدید موظف است با توجه به سوابق قبلی وی و با توجه به مفاد این آییننامه نسبت به محاسبه و دریافت حق بیمه مربوط اقدام نماید.
ماده 17 (منسوخ 1399/02/31)- تعرفه های موضوع این آییننامه حداکثر نرخ های مجاز میباشد و بیمه گر میتواند بیمه شخص ثالث با نرخ های کمتر ارایه نماید، در هر حال مبنای ایفای تعهدات بیمه گر در مقابل زیان دیده، قانون و آییننامه های اجرایی آن میباشد.
ماده 18 (منسوخ 1399/02/31)- در صورتی که موسسه یا سازمانی متعهد شود که اقساط حق بیمه شخص ثالث وسایل نقلیه متعلق به کارکنان خود و یا اقارب آنها را از حقوق آنان کسر و در وجه بیمه گر پرداخت نماید، بیمه گر مجاز است حق بیمه سالانه را به اقساط دریافت نماید.
تبصره - سایر روش های فروش اقساطی بیمه نامه شخص ثالث ظرف شش ماه پس از ابلاغ این تصویب نامه توسط بیمه مرکزی تهیه و ابلاغ خواهد شد.
ماده 19 (منسوخ 1399/02/31)- فروش اجباری پوشش های مازاد بر میزان مقرر در ماده (4) قانون ممنوع است، ولی بیمه گذار میتواند برای جبران خسارت های بدنی و مالی بیش از حداقل یاد شده بیمه اختیاری (مازاد) تحصیل نماید.
ماده 20 (منسوخ 1399/02/31)- بیمه گر مکلف است در ایفای تعهدات مندرج در قانون، خسارت زیان دیده را بدون لحاظ جنسیت و مذهب بر مبنای دیه مرد مسلمان (با رعایت مقررات مربوط به ماه حرام و غیرحرام) تا سقف تعهدات بیمه نامه و با لحاظ تبصره های ماده (4) قانون پرداخت نماید. تعرفه های حق بیمه موضوع این تصویب نامه با احتساب تعهدات موضوع این ماده تعیین شده است.
ماده 21 (منسوخ 1399/02/31)- در مواردی که پرداخت خسارت به صورت توافقی انجام نشده و موکول به ارایه رای دادگاه شده است، مبنای ایفای تعهدات بیمه گر در خصوص خسارتهای بدنی مبلغ ریالی دیه در زمان پرداخت آن (یومالادا) میباشد. زیان دیده موظف است ظرف پانزده روز از تاریخ ابلاغ رای قطعی یا ظرف پانزده روز بعد از قطعیشدن رای ابلاغی به وی مراتب را به بیمه گر اعلام و برای دریافت خسارت مراجعه نماید. عدم مراجعه زیان دیده یا مقصر حادثه ظرف مهلت مذکور موجب افزایش تعهدات بیمه گر نخواهد شد.
ماده 22 (منسوخ 1399/02/31)- بیمه گر مکلف است حقوق متعلق به صندوق تامین خسارتهای بدنی، موضوع بندهای "الف" و "ب" ماده (11) قانون را بلافاصله پس از دریافت از بیمه گذار به حساب مربوط واریز نماید. مبنای محاسبه سهم صندوق بابت بند "الف" ماده (11) قانون، مجموع مبالغ دریافتی بیمه گر بابت پوشش تعهدات اجباری خواهد بود.
ماده 23 (منسوخ 1399/02/31)- بیمه مرکزی موظف است نسبت به کاهش تدریجی حداکثر تا پنجاه درصد کارمزد فروش و هزینه های صدور بیمه نامه شخص ثالث بر مبنای کارمزدهای مصوب سال 1387 اقدام نماید.
ماده 24 (منسوخ 1399/02/31)- بیمه گر موظف است گزارش عملکرد بیمه شخص ثالث را هر سه ماه یک بار طبق نمونه های ابلاغی از سوی بیمه مرکزی تهیه و به بیمه مرکزی ارسال نماید. بیمه مرکزی با توجه به اطلاعات دریافتی، پیشنهادهای مستند و اصلاحی لازم را برای تعدیل حق بیمه مربوط پس از تایید شورای عالی بیمه به هیات وزیران ارائه می نماید.
ماده 25 (منسوخ 1399/02/31)- بیمه مرکزی موظف است هر سال مبالغ ریالی حق بیمه های موضوع این تصویب نامه را به تفکیک انواع وسایل نقلیه محاسبه و به بیمه گر ابلاغ نماید. بیمه گر و نمایندگی های مربوط مکلفند جدول مبالغ حق بیمه را در معرض دید متقاضیان قرار دهند.
ماده 26 (منسوخ 1399/02/31)- در صورت تخلف بیمه گر از مفاد این تصویب نامه مطابق ماده (28) قانون و سایر قوانین و مقررات مربوط از جمله قوانین تعزیراتی برخورد خواهد شد.
تبصره - در صورت افزایش نرخ حق بیمه توسط بیمه گر قبل از ابلاغ این آییننامه اقدام مقتضی توسط مراجع قانونی از جمله بیمه مرکزی و سازمان تعزیرات حکومتی به عمل خواهد آمد.
ماده 27 (منسوخ 1399/02/31)- نرخ های موضوع این تصویب نامه شامل مبالغ موضوع بند "ب" ماده (37) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1389 - نیز میباشد.
ماده 28 (منسوخ 1399/02/31)- این تصویب نامه از تاریخ 1390/1/1 لازم الاجرا خواهد بود.
این تصویب نامه در تاریخ 1390/2/14 به تایید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است.
محمد رضا رحیمی - معاون اول رئیس جمور