آیین نامه کمیسیون عفو و بخشودگی

مصوب 1354/03/24 وزیر دادگستری

برای اتخاذ رویه واحد در مورد تخفیف یا تبدیل کیفر جرایم غیرسیاسی از طرف دادستانها و کمیسیون عفو و بخشودگی ترتیبات زیر را مقرر میدارد:

ماده 1- برای اجرای ماده 56 قانون مجازات عمومی در جرائم غیرسیاسی هر سال چهار بار:
1- به مناسبت عید نوروز و آغاز سال
2- به مناسبت قیام ملی بیست و هشتم مرداد
3- به مناسبت میلاد مسعود اعلیحضرت همایون شاهنشاه
4- به مناسبت سالروز اعلامیه جهانی حقوق بشر (نوزدهم آذرماه)
کمیسیونی تحت نظر رئیس اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی مرکب از دادستان استان مرکز و دادستان دیوان کیفر کارکنان دولت و دادستان شهرستان تهران و رئیس اداره زندان تشکیل میشود که جلسات آن با حضور کلیه اعضاء رسمیت خواهد داشت.
در مواردی که مقتضی باشد وزیر دادگستری دستور تشکیل کمیسیون را به طور فوق العاده و در غیر مواعد مزبور خواهد داد.

ماده 2- پیشنهاد عفو محکوم علیه در کمیسیون مذکور در ماده 1 مطرح میشود.
این پیشنهاد از طرف دادستانی که حکم محکومیت به دستور او اجرا میشود به عمل خواهد آمد.

ماده 3- دادستان عفو محکوم علیه را وقتی پیشنهاد میکند که شرایط زیر موجود باشد:
1- در مورد مجازات اعدام محکوم علیه در زندان باشد.
2- در مورد مجازات حبس، مجازات در حال اجراء باشد و از حبس دائم ده سال و از حبس جنائی درجه یک دو سال و از حبس جنائی درجه دو شش ماه و از حبس جنحه ای، یک پنجم از آن به موقع اجراء گذاشته شده و مجازات در روحیه محکوم علیه موثر واقع و موجب تنبه او شده باشد.
3- در محکومیت به جزای نقدی، محکوم علیه به علت عجز از پرداخت محکوم به در زندان باشد.
4- در تمامی موارد مذکور تا آنجا که برای محکوم علیه مقدور بوده نسبت بپرداخت ضرر و زیان مورد حکم اقدام کرده یا قراری در این خصوص گذاشته یا رضایت مدعی خصوصی را جلب کرده باشد.

ماده 4- دادستان در مورد کسانی که یکبار از عفو ملوکانه استفاده کرده اند پیشنهاد عفو نخواهد کرد.

تبصره - محکومینی که مجازات اعدام آنها با اعطای یک درجه عفو ملوکانه به حبس دائم تبدیل شده است در صورت استحقاق و با احراز شرایط مندرج در ماده 3 این آیین نامه میتوانند از عفو ملوکانه استفاده نمایند در این صورت مجازات آنان به حبس جنائی درجه یک که از 12 سال کمتر نباشد تبدیل خواهد شد.

ماده 5- دادستان بضمیمه پیشنهاد خود رونوشت کامل قرار مجرمیت و کیفر خواست و دادنامه محکومیت و دادنامه فرجامی و گذشت نامه زیان دیده از جرم را (در صورتی که وجود داشته باشد) باداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی ارسال خواهد داشت.

ماده 6- در پیشنهاد عفو باید مطالب زیر درج شود:
1- هویت و شغل و سن محکوم علیه حین ارتکاب جرم.
2- هویت و سن مجنی علیه (در مورد جرائم نسبت بافراد)
3- تاریخ و محل وقوع و میزان جرم با ذکر مواد مورد استناد دادگاه.
4- شماره و تاریخ دادنامه محکومیت و دادگاه صادر کننده دادنامه - تاریخ قطعیت دادنامه - خصوصیات مجازات.
5- تاریخ شروع اجرای مجازات و مدتی که محکوم علیه قبل از آن زندانی بوده است.
6- تعداد عائله محکوم علیه و وضع معیشت آنان
7- میزان تاثیر اجرای مجازات در روحیه محکوم علیه
8- جهات پیشنهاد عفو

ماده 7- اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی وزارت دادگستری دارای دفتری خواهد بود که پیشنهادهای عفو با ذکر خصوصیات آن بمحض وصول به ترتیب در آن ثبت میشود. دفتر مزبور دارای ستونهایی خواهد بود که تاریخ طرح پیشنهاد در کمیسیون و مفاد تصمیم کمیسیون و تاریخ توشیح ملوکانه و تاریخ و شماره ابلاغ عفو و بخشودگی در آنها درج میگردد.

ماده 8- پیشنهادهای عفو به تدریج از طرف رئیس اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی در کمیسیون مطرح میشود و کمیسیون در هر مورد نظر خود را اظهار مینماید.

ماده 9- اظهارنظر بر قبول پیشنهاد عفو باید مدلل و موجه بوده و نظر صریح کمیسیون بر تخفیف یا تبدیل مجازات (طبق ماده 56 قانون مجازات عمومی) در صورت مجلس کمیسیون درج و بامضا اعضاء کمیسیون برسد.

ماده 10- رد پیشنهاد عفو مانع طرح مجدد آن در کمیسیون دوره بعد نخواهد بود.

ماده 11- پیشنهادهای عفو در فهرست جامعی که از طرف اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی تهیه میشود به ترتیب درج و چند روز قبل از روزهای مذکور در ماده 1 برای ملاحظه وزیر دادگستری ارسال میگردد.

ماده 12- وزیر دادگستری پس از موافقت با پیشنهاد‌های اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی فهرست عرض را تنظیم و از طریق نخست وزیری برای تصویب و توشیح ملوکانه ارسال میدارد.
بمحض آنکه فهرست عرض بتوشیح ملوکانه رسید اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی آن را به دادستانهای مربوط برای اجراء ابلاغ مینماید.

ماده 13- رونوشتی از فهرست مزبور نیز بلافاصله پس از توشیح ملوکانه به وسیله اداره سجل کیفری و عفو و بخشودگی باداره زندان مرکزی ابلاغ میشود.

وزیر دادگستری - صادق احمدی

دریافت فایل پی‌دی‌اف