اجازه امضای موقت موافقتنامه تاسیس کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی بین دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد)

بسمه تعالی «با صلوات بر محمد و آل محمد»
‏وزارت راه و ترابری

هیات وزیران در جلسه مورخ 1390/1/28 بنا به پیشنهاد شماره 148913 / 11 ‏مورخ 1389/11/27 ‏وزارت راه و ترابری و در اجرای ماده (2) آیین‌نامه چگونگی تنظیم و انعقاد توافق های بین المللی - مصوب 1371 ‏- موافقت نمود:
‏وزارت راه و ترابری مجاز است نسبت به امضای موقت موافقتنامه تاسیس کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی بین دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، قطر، و ترکمنستان و جمهوری ازبکستان (موافقتنامه عشق آباد) به شرح پیوست که تایید شده به مهر «دفتر هیات دولت» ‏است و با رعایت مفاد بند (2‏) نامه شماره 272100 / 13151 ‏مورخ 1389/12/9 ‏معاونت حقوقی رئیس جمهور اقدام و مراحل قانونی را تا تصویب نهایی پیگیری نماید.

محمد رضا رحیمی
‏معاون اول رئیس جمهور

موافقتنامه
‏تاسیس کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی
‏بین دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، دولت قطر ترکمنستان و جمهوری ازبکستان
(موافقتنامه عشق آباد)
‏دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، دولت قطر، ترکمنستان، جمهوری ازبکستان که از این پس ‏طرفهای متعاهد نامیده می‌شوند؛
‏با تمایل به حمایت و تحکیم همکاری ها و توسعه روابط اقتصادی بین خود،
‏با تصدیق روند موجود تقویت و توسعه بیشتر روابط اقتصادی ملت های خود در سطح منطقه ای و جهانی؛
‏با تائید اهمیت موافقتنامه های بین المللی موجود در زمینه حمل و نقل کالاهای گذری از طریق زیرساختهای ریلی، جاده ای و بندری و همچنین نیاز به تسریع توسعه اقتصادی پایدار در کشورهای خود؛
‏با تاکید بر تعهدات خود نسبت به تامین تسهیلات لازم برای حمل و نقل و گذر سریع، روان و کارآمد کالا و مسافر به سایر کشورها و بالعکس و بهره برداری از موقعیت های جغرافیایی خود؛
‏با ابراز تمایل خویش نسبت به توسعه و تقویت توانمندی های خود برای تسهیل حمل و نقل و گذر کالا و مسافر براساس قوانین ملی موجود و طبق استانداردها و کنوانسیونهای بین المللی حمل و نقل؛
‏با ابراز امیدواری نسبت به استفاده از حداکثر تلاش ممکن در جهت بهره برداری از زیر ساختهای حمل و نقلی موجود به منظور حمل و نقل و گذر کالا و مسافر از طریق قلمروهای خود؛
‏به شرح زیر توافق نمودند:

ماده 1
تعاریف
‏تعاریف و اصطلاحات به کاررفته دراین موافقتنامه دارای معانی زیر می‌باشند:
‏الف) متصدی حمل و نقل: هر شخص حقیقی یا حقوقی که در قلمرو یک طرف متعاهد به ثبت رسیده و براساس قوانین ملی کشور خود مجاز به انجام عملیات حمل و نقل بین المللی کالا و مسافر باشد.
‏ب) طرفهای موسس: به طور مشترک دولتهای جمهوری اسلامی ایران، سلطان نشین عمان، دولت قطر، ترکمنستان و جمهوری ازبکستان،
‏پ) کالا: تمامی انواع کالاها و اقلام (با سیستم کدگذاری هماهنگ) که متصدی حمل و نقل، حمل آنها را به استناد قرارداد حمل از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی بر عهده می‌گیرد.
‏ت) کالاهای خطرناک: هر نوع ماده، فرآورده ها و یا ضایعاتی که به دلیل خصوصیات خود، می‌توانند در فرآیند حمل و نقل، بارگیری یا تخلیه بار، باعث انفجار، آتش سوزی یا آسیب رساندن به کالاها، زیر ساختهای حمل و نقلی و نیز زندگی، سلامت، محیط زیست و امنیت ملی شوند،
‏ث) کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی: شبکه ای از سامانه های اصلی حمل و نقل که طرفهای متعاهد را به منظور حمل و نقل یبن المللی کالا و مسافر از طریق حمل و نقل زمینی یا دریایی به یکدیگر مرتبط می نماید.
‏ج) حمل و نقل بین المللی: جابه جایی کالاو مسافر با استفاده از شیوه های مختلف حمل و نقل (زمینی یا دریایی) از قلمرو ملی طرفهای متعاهد.
‏چ) سرمایه گذاری: هرگونه سرمایه ای که از طرف نهاد، موسسه مالی یا اهداء کننده سرمایه در جهت توسعه پروژه های زیر ساخت های حمل و نقلی در مسیر کریدور حملی و نقل و گذر ببن المللی تامین شود.
ح) حمل و نقل چند وجهی: حمل کالا با استفاده از حداقل دو شیوه مختلف حمل و نقلی.
‏خ) مسافر: شخصی که هزینه های حمل و نقل را برای سفر از یک نقطه به نقطه دیگر توسط حمل و نقل زمینی یا دریایی از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی پرداخت می کند.
‏د) حمل و نقلی مسافر: خدمات حمل و نقل برای انتقال مسافر توسط حمل و نقل زمینی یا دریایی از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی.
‏ذ) کالاهای فاسد شدنی: هرنوع کالایی که نیاز به اقدامات حفاظتی و روند گذر سریع ازعبور از مرز (زمینی و دریایی) و از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی داشته باشد.
‏ر) بندر: محلی که کشتی در آن پهلو می‌گیرد و برای کشتیرانی دریایی بین المللی باز است و از آن برای بارگیری و تخلیه کالا و سوار و پیاده کردن مسافر استفاده می‌شود.
‏ز) ترانزیت: حمل و نقل کالا و مسافر از قلمرو یک طرف متعاهد از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی که نقاط مبداء و مقصد آن در خارج از قلمرو آن طرف متعاهد باشد.
‏ژ) حمل و نقل کالا: حمل و نقل کالا از یک نقطه به نقطه دیگر در ازای هزینه حمل.

ماده 2
‏شرایط عمومی موافقتنامه
1 - مفاد این موافقتنامه امور حمل و نقل و گذر بین المللی کالا و مسافر از طریق قلمرو ملی طرفهای متعاهد به وسیله هریک از شیوه های حمل و نقل (زمینی و دریایی) در طول مسیرهای تصویب شده از طرف شورای هماهنگی را تنظیم می کند.
2 - ‏مقام های صلاحیتدار طرفهای متعاهد برای اجرای این موافقتنامه، به شرح زیر خواهند بود:
- در سلطان نشین عمان: وزارت حمل و نقل و ارتباطات
‏- در جمهوری اسلامی ایران: وزارت راه و ترابری
‏- در ترکمنستان: وزارت حمل و نقل ریلی، وزارت حمل و نقل موتوری و خدمات دولتی دریانوردی و حمل و نقل رود خانه ای
‏- در جمهوری ازبکستان: وزارت روابط اقتصادی خارجی، سرمایه گذارو و تجارت، آژانس حمل و نقل رودخانه ای و وسایل نقلیه ازبکستان، شرکت ریلی سهامی عام «راه آهن ازبکستان»
‏- در دولت قطر: وزارت امور خارجه - همکاری های بین المللی
3 - ‏این موافقتنامه حقوق وتعهدات هریک از طرفهای متعاهد در قبال موا فقتنامه ها و معاهدات بین المللی که عضو آن می‌باشند از جمله موارد منعقده بین طرفهای متعاهد را نقض نخواهد کرد.

ماده 3 ‏
اهداف موافقتنامه
‏طرفهای متعاهد موارد زیر را انجام خواهند داد:
1 - ‏ایجاد کریدور حمل و نقلی قابل اعتمادی به منظور گذر و حمل و نقل منظم کالا و مسافر بین کشورهای آسیای ‏مرکزی و بنادر خلیج فارس و دریای عمان و صادرات - واردات کالا از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی.
2 - ‏افزایش سرعت حمل و نقل کالا و مسافر با هدف بهینه سازی هزینه های حمل.
3 ‏- افزایشی کارایی استفاده از توان حمل و نقلی و گذری طرفهای متعاهد.
4 - جذب کالاهای گذرو کشورهای دیگر از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی.
5 - ‏افزایش اثر بخشی روابط حمل و نقلی به منظور تنظیم حمل و نقل و گذر کالا و مسافر از قلمرو طرفهای متعاهد.
6 - ‏تسهیل دسترسی به بازارهای یبن المللی با استفاده از حمل و نقل دریایی و زمینی از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی.
7 ‏- تامین امنیت سفر و اجرای استانداردهای بین المللی ایمنی در خصوص حمل و نقل و گذر کالا و مسافر و نیز حفاظت محیط زیست طبق استانداردهای بین المللی.
8 - ایجاد شرایط برابر و غیر تبعیض آمیز برای تامین کنندگان تمامی شیوه های خدمات حمل و نقل.
9 - ساده سازی و هماهنگ نمودن اسناد رسمی و مراحل حاکم حمل و نقل و گذر بین المللی کالا و مسافر طبق موافقتنامه ها و استانداردهای بین المللی موجود.

ماده 4
‏کریدور حمل و نقل و گذر و بین المللی
1 - ‏طرفهای متعاهد به استناد این موافقتنامه، کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی که کشورهای آسیای مرکزی را به بنادر دولتهای واقع در خلیج فارس و دریای عمان متصل می نماید. تاسیس خواهند نمود که از این پس «‏کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی» نامیده می‌شود.
2 - ‏طرفهای متعاهد مسیر کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی را تعیین و زیر ساختها و شیوه های حمل و نقلی مورد استفاده در حمل و نقل کالا و مسافر را مشخص خواهند نمود.
3 - ‏طرفهای متعاهد تمام اقدامات لازم را به منظور کمک به یکدیگر از طریق سرمایه گذاری در پروژه های زیر ساخت های حمل و نقل در مسیر کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی انجام خواهند داد.

ماده 5
‏توسعه تسهیلات برای حمل و نقل و گذر بین المللی کالا و مسافر
‏1 - طرفهای متعاهد در اجرای این موافقتنامه، طبق قوانین ملی خود تسهیلات موثر در زمینه حمل و نقل و گذر بین المللی کالا و مسافر از طریق قلمرو کشور خود را فراهم خواهند کرد.
2 - هر طرف متعاهد طبق قوانین ملی خود، صدور روادید به اتباع طرفهای دیگر، شاغل در امر حمل و نقل و گذر بین المللی را تسهیل خواهد نمود.

ماده 6
‏قواعد حاکم بر حمل و نقل کالاهای خطرناک، ممنوعه و یا دارای استفاده دوگانه
‏براساس این موافقتنامه حمل و نقل یا گذر کالاهای خطرناک یا ممنوعه یا دارای استفاده دوگانه، از طریق قلمرو یک طرف متعاهد، بدون اخذ مجوز قبلی از آن طرف متعاهد ممنوع می‌باشد. طرفهای متعاهد این کالاها را که توسط کارگروه پیگیری در پروتکل الحاقی گردآوری و از سوی شورای هماهنگی اطلاع رسانی خواهد گردید، مشخص خواهند نمود.

ماده 7
‏قواعد حاکم بر حمل و نقل کالاهای فاسد شدنی
‏طرفهای متعاهد گذر کالاهای فاسد شدنی در حین عبور از مرزهای طرفهای متعاهد را بدون هرگونه تاخیر غیر موجه، تسریع و تسهیل خواهد نمود.

ماده 8
مالیتهای و عوارض
1 - ‏طرفهاو متعاهد بهینه سازی عوارض، مالیاتها و دیگر حقوق دولتی، از جمله هزینه های ناشی از خدمات ارائه شده برای کالاهای گذری را صرفنظر از ماهیت یا هدف آنها پیگیری خواهند نمود.
2 - هزینه های ناشی از خدمات ارائه شده توسط تامین کنندگان خدمات می‌تواند در مورد کالاهای گذری وضع گردد.
3 - ‏شورای هماهنگی با ایجاد ساز و کاری به منظور بهینه سازی میزان هزینه ها، عوارض و مالیات ها موافقت خواهد نمود.

ماده 9‏
شورای هماهنگی
1 - ‏مقام های صلاحیتدار طرفهای متعاهد، شورای هماهنگی متشکل از نمایندگان خود و با مسئولیت های زیر را تشکیل ‏خواهند داد:
‏الف) تنظیم موضوعات مربوط به اعمال و اجرای این موافقتنامه؛
‏ب) بررسی موضوعات اقتصادی، سازمانی، فنی و حقوقی مربوط به ایجاد کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی؛
پ) تدوین پیشنهادهای مربوط به افزایش جریان گذر کالا و افزایش جذابیت کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی؛
ت) تصویب مسیرهای کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی:
‏ث) تهیه پیشنهادهایی به منظور بهینه سازی هزینه های حمل و نقل و گذر کالا و مسافر از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی با استفاده گسترده از حمل و نقل چند وجهی.
2 - شورای هماهنگی اولین نشست خود را ظرف مدت شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این موافقتنامه به منظور تنظیم قواهد و رویه های شورا و نیز تعیین نحوه عملکرد کارگروه پیگیری برگزار خواهد نمود.
3 - شورای هماهنگی حداقل سالی یک بار یا بنا به درخواست هریک از طرفهای متعاهد، به طور متناوب براساس حروف الفبای انگلیسی، در قلمرو طرفهای متعاهد تشکیل جلسه خواهد داد.

ماده 10
‏کارگروه پیگیری
‏1 - طرفهای متعاهد ظرف مدت دو ماه پس از لازم الاجرا شدن این موافقتنامه، کارگروه پیگیری متشکل از نمایندگان خود را تشکیل خواهد داد. این کارگروه سه ماه پس از تشکیل، به منظور ساماندهی کار خود جلسه ای را برگذار خواهد نمود
2 - کارگروه پیگیری دارای وظایف زیر می‌باشد:
‏الف) تعیین مسیرهای کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی:
‏ب) تهیه مطالعات پیرامون مالیاتها، هزینه ها و تعرفه هایی که درحال حاضر در بنادر و نقاط مرزی توسط هر طرف متعاهد وضع گردیده و ارائه پشنهادهایی به منظور افزایش جذابت کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی؛
‏پ) تهیه مطالعات مربوط به ایجاد تسهیلات حمل و نقل کالا ار طریق قلمرو طرفهای متعاهد با در نظر گرفتن قرنطینه دامی و نباتی و نیز کالاهای ممنوعه و دارای محدودیت؛
‏ت) تهیه پشنهادهایی در جهت تحقق اهداف این موافقتامه به نحوی که با قوانین ملی هر طرف متعاهد مغایرت نداشته باشد:
ث) تهیه و تدوین پیش نویس برنامه ها و پروتکل های مرتبط با این موافقتنامه؛
‏ج) تهیه پیشنهادهایی برای هماهنگ سازی سیاست های حمل و نقلی و گذری با هدف توسعه کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی، پایانه ها، تاسیسات و زیرساختهای ضروری (بنادر و نقاط مرزی)؛
‏چ) تهیه پیشنهادهایی به منظور افزایش جریان کالاهای گذری از طریق کریدور حمل و نقل و گذر بین المللی؛
ح) تهیه گزارش های ادواری وجامع در خصوص پشرفت اجرای این موافقتنامه.
3 - ‏کارگروه پیگیری، می‌تواند در صورت اقتضا، مفاد کنوانسیون بین المللی ساده و هماهنگ سازی تشریفات گمرکی که در کیوتو در تاریخ 18‏ می سال 1973 ‏(برابر با 1352/2/28‏) امضا شد را به همراه متن اصلاح شده آن پیرامون حمل و نقل گذری، بررسی و پیشنهادهای خود را ارائه نماید.

ماده 11
‏حل و فصل اختلافات
‏1 - هرگونه اختلاف بین هر یک از طرفهای متعاهد، ناشی از تفسیر یا اجرای این موا فقتنامه از طریق مذاکره بین طرفهای ذیربط حل و فصل خواهد شد.
2 ‏- چنانچه طرفهای ذیربط در اختلاف، ظرف مدت نه ماه از شروع مذاکرات به توافقی دست نیابد، اختلاف به شورای هماهنگی ارجاع خواهد گردید.
3 - چنانچه شورای هماهنگی نتواند اختلاف را ظرف مدت یک سال از زمان ارجاع اختلاف به شورا حل و فصل نماید، اختلاف از طریق داوری حل و فصل خواهد گردید. طرفهای اختلاف در خصوص شیوه داوری توافق خواهند نمود.

ماده 21
الحاق
1 - ‏این موافقتنامه برای الحاق هر کشوری، مفتوح خواهد بود.
2 - هرکشوری که قصد الحاق به این موافقتنامه را داشته باشد، کشور امین اسناد را از قصد خود برای الحاق آگاه خواهد نمود. کشور امین اسناد، مراتب را به طرفهای موسس جهت بررسی، اعلام خواهد نمود.
3 - ‏این موافقتنامه 30 ‏روز پس از آن که کشور امین اسناد آخرین تاییدیه مکتوب طرف موسس را دریافت نماید برای کشور ملحق شونده لازم الاجرا خواهد گردید

ماده 13
کشور امین اسناد
‏ترکمنستان کشور امین اسناد این موافقتنامه خواهد بود. کشور امین اسناد، نسخه های تصدیق شده این موافقتنامه را به طرفهای متعاهد ارسال خواهد نمود. کشور امین اسناد، طرفهای متعاهد را از الحاق سایر کشورها به این موافقتنامه و کناره گیری از این موافقتنامه، مطلع خواهد نمود.

ماده 14
اصلاحات
‏این موافقتنامه می‌تواند پس از تصویب تمام طرف های متعاهد اصلاح گردد. تمامی اصلاحات پس از امضا تمامی طرفهای متعاهد، جزء لاینفک این موا فقتنامه خواهند شد.

ماده 15
لازم الاجرا شدن
‏این موافقتنامه پس از گذشت 30 روز از تاریخ ارائه اطلاعیه کتبی آخرین طرف موسس به کشور امین اسناد از طریق مجاری دیپلماتیک مبنی بر تصویب یا تکمیل تمامی تشریفات قانونی لازم برای لازم الاجرا شدن آن، لازم الجرا خواهد شد. کشور امین اسناد، طرفهای دیگر را از اطلاعیه های مزبور آگاه خواهد نمود.

ماده 16
اعتبار
‏1 - این موافقتنامه به مدت 10 ‏سال از تاریخ لازم الاجرا شدن آن معتبر باقی خواهد ماند.
2 - ‏هر یک از طرفهای متعاهد می‌تواند با آگاه نمودن کشور امین اسناد از قصد خود مبنی بر کناره گیری از این موافقتنامه به صورت کتبی، حداقل شش ماه قبل از تاریخ کناره گیری، از این موافقتنامه کناره گیری نماید.
3 - ‏این موافقتنامه می‌تواند با موافقت تمام طرفهای موسس برای دوره زمانی مشابه تمدید شود.
‏این موافقتنامه در عشق آباد در تاریخ.............. برابر با.................... در یک نسخه اصلی به زبانهای فارسی، ‏عربی، ازبکی، ترکمنی، روسی و انگلیس که کلیه متون دارای اعتبار یکسان می‌باشند، امضا گردید.
‏برای گواهی مراتب بالا، نمایندگان طرفهای متاهد که از سوی روسای دولت های خود مجاز می‌باشند، این موافقتنامه را امضا نمودند.
‏از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران
از طرف دولت سلطان نشین عمان
‏از طرف دولت قطر
‏ان طرف دولت ترکمنستان
‏از طرف دولت جمهوری ازبکستان