"تصویب نامه اصلاحیه آییننامه مربوط به روش نگاهداری دفاتر و اسناد و مدارک و نحوه ثبت وقایع مالی و چگونگی تنظیم صورتهای مالی نهایی (مصوب 11 تیرماه 1384) موضوع تبصره 2 ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم، به شرح ذیل اعلام میگردد:
(لازم به توضیح است اقدامات انجام شده بر اساس آییننامه قبلی، تا تاریخ لازم الاجرا شدن این اصلاحیه (15 روز پس از درج در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران) حسب مورد، معتبر میباشد)"
آیین نامه مربوط به روشهای نگهداری دفاتر و اسناد و مدارک و نحوه ثبت وقایع مالی و چگونگی تنظیم صورتهای مالی نهایی موضوع تبصره 2 ماده 95 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم که در تاریخ 1382/1/10 به تصویب این وزارت رسیده، به شرح موارد زیر اصلاح میشود:
1- عبارت آخر ماده 2 شامل « و به فارسی و با خود نویس یا خودکار تحریر شده باشد» به عبارت « و به فارسی تحریر شده باشد» اصلاح میگردد.
2- متن تبصره 2 ماده 2 حذف و متن زیر جایگزین آن میشود:
« تبصره 2- نوشتن دفاتر با وسایلی که بسهولت قابل محو است (مانند مواد گرافیت) ممنوع است.»
3- متن قسمت اخیر ماده 8 شامل «کارتهای حساب اعم از آنکه به وسیله دست یا ماشین تهیه شده باشد، در حکم دفاتر معین است» به عبارت «کارتهای حساب در حکم دفاتر معین است» اصلاح میگردد.
4- تبصره ماده11 به شرح زیر اصلاح میشود:
« تبصره - اشتباهات حسابداری در صورتی که بعداً در اثناء عملیات سال مربوط مورد توجه واقع و بر پایه استاندارهای حسابداری در دفاتر همان سال اصلاح و مستندات آن ارائه شود. به اعتبار دفاتر خللی وارد نخواهد کرد.»
5- متن قسمت اخیر ماده 12 بعد از عبارت « در ستون مزبور درج نمایند». به شرح زیر تغییر می یابد:
«در صورتی که اقلام درآمد و هزینه و خرید و فروش دارائیهای قابل استهلاک متکی به اسناد و مدارک مربوط را به ترتیب شماره ردیف دفتر و به نحوی که برای رسیدگی ماموران مالیاتی قابل استفاده باشد، نگهداری نمایند.»
6- در تبصره 3 ماده 13 عبارت « و یا تعللی خارج از اختیار مودی» حذف میشود.
7- متن ماده 15 به شرح زیر تغییر می یابد:
« ماده 15- موسساتی که دارای شعبه هستند مکلفند با توجه به روشهای حسابداری خود خلاصه عملیات شعبه یا شعب خود را صورتی که دارای دفاتر پلمب شده باشند، لااقل سالی یکبار(تا قبل از بستن حسابها) و در غیر این صورت ماه به ماه در دفاتر مرکز موسسه ثبت کنند.»
8- ماده 17 به شرح زیر اصلاح می شوو:
« ماده 17- مودیانی که از سیستم های الکترونیکی استفاده می نمایند، موظفند حداقل ماهی یکبار خلاصه عملیات داده شده به ماشینهای الکترونیکی را در دفتر روزنامه یا مشاغل حسب مورد ثبت و حداکثر ظرف مهلت تعیین شده در ماده 14 این آیین نامه به دفتر کل منتقل کنند، علاوه بر این به منظور تسهیل رسیدگی باید آیین نامه ها یا دستورالعمل های کار ماشین و برنامه های آن و نحوه کار با نرم افزارهای مالی مورد استفاده را در اختیار ماموران رسیدگی قرار دهند. ضمناً مودیان مذکور مکلفند هر سه ماده یکبار خلاصه عملیات داده شده ماه به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند.»
9- ماده 18 و تبصره آن به شرح زیر اصلاح میشود:
« ماده 18- اشخاص حقوقی و مشمولین بند الف ماده 96 اصلاحی قانون مالیاتهای مستقیم مکلفند صورتهای مالی نهایی خود را با رعایت آخرین استانداردهای حسابداری اعلامی از طرف مراجع ذیصلاح تهیه و تنظیم نمایند.
تبصره- در مواردی که فرم اظهارنامه تدوین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور که در اختیار مودیان گذارده میشود، حاوی فرم صورتهای مالی نیز باشد، اشخاص موضوع این ماده با تنظیم و تسلیم این فرمها، ملزم به تسلیم صورتهای مالی جداگانه که خود برای موسسه متبوع تهیه نموده اند، نخواهند بود، لیکن میتوانند به منظور رفع ابهام احتمالی و یا ارائه اطلاعات بیشتر، علاوه بر تنظیم و تسلیم اظهارنامه مزبور، نسخه ای در صورتهای مالی و ضمائم مربوط را نیز همراه اظهارنامه به اداره امور مالیاتی ذیربط تسلیم نمایند.»
10- ماده 19 به شرح زیر اصلاح و تبصره آن حذف و تبصره دیگری با متن ذیل به آن الحاق میگردد:
« ماده 19- از اشخاص مشمول بند «ب» ماده 96 قانون مالیاتهای مستقیم، هر یک که در امور تولید و خرید و فروش کالا فعالیت ندارند و فعالیت آنها به طور مشخص محدود به دریافت بهای خدمات و پرداخت هزینه ها است، بایستی صورت خلاصه در آمدها و هزینه ها را حتی المقدور با تفکیک انواع آنها تهیه و سایر اشخاص موضوع آن بند مکلفند صورت حساب سود و زیان خود را (با ابزار موجودیها، خرید و فروش و غیره) برابر رویه های متداول در امر حسابداری تنظیم نمایند.
تبصره- چنانچه فرم اظهارنامه تدوین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور که در اختیار مودیان گذارده میشود، از حیث لزوم ارائه اطلاعات مذکور در این ماده، کفایت امر را بنماید، مودیان مزبور ملزم به تهیه و تسلیم صورتهای جداگانه نخواهند بود، لیکن میتوانند به منظور رفع ابهام احتمالی و یا ارائه اطلاعات بیشتر، علاوه بر اظهارنامه نسخه ای از حساب درآمد و هزینه و یا حساب سود و زیان خود را نیز که به شرح فوق تنظیم نموده اند، بانضمام سایر یادداشتها و مدارک موجود همراه اظهارنامه به اداره امور مالیاتی ذیربط تسلیم نمایند.»
11- ماده 20 به شرح زیر اصلاح و تبصره ای با متن ذیل به آن الحاق میشود.
« ماده 20- تخلف از تکالیف مقرر در این آیین نامه در موارد زیر موجب رد دفاتر میباشد:
1- در صورتی که دفاتر ارائه شده به نحوی از پلمب خارج شده و یا فاقد یک یا چند برگ باشد.
2- عدم ثبت یک یا چند فعالیت مالی در دفاتر به شرط احراز.
3- ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت در حاشیه.
4- ثبت تمام قسمتی از یک فعالیت (آرتیکل) بین سطور.
5- تراشیدن و پاک کردن و محو کردن مندرجات دفاتر به منظور سوء استفاده.
6- جای سفید گذاشتن بیش از حد معمول در صفحات و سفید ماندن تمام صفحه در دفتر روزنامه و دفتر مشاغل به منظور سوء استفاده،
7- بستانکار شدن حسابهای نقدی و بانکی، مگر اینکه حسابهای بانکی با صورتحساب بانک مطابقت نماید و یا بستانکار شدن حسابهای بانکی یا نقدی ناشی از تقدم و تاخر ثبت حسابها باشد که در این صورت موجب رد دفتر نیست.
8- تاخیر تحریر دفاتر روزنامه و مشاغل زاید بر حد مجاز مقرر در تبصره های 2و3و4 ماده 13 و تاخیر تحریر دفتر کل زاید بر حد مجاز مقرر در ماده 14 و تاخیر تحریر زاید بر حد مقرر در ماده 17 این آیین نامه.
9- عدم ثبت عملیات شعبه در دفاتر مرکز طبق مقررات ماده 15 این آیین نامه.
10- اشتباه حساب حاصل در ثبت عملیات موسسه در صورتی که نسبت به اصلاح آن طبق مقررات تبصره ماده 11 این آیین نامه اقدام نشده باشد.
11- در صورتی که مودیان مالیاتی حسب مورد از اوراق مخصوص موضوع ماده 169 قانون مالیاتهای مستقیم استفاده نمایند.
12- عدم ارائه آیین نامه ها یا دستورالعمل های کار ماشین و برنامه های آن و نحوه کار با نرم افزارهای مالی مورد استفاده و همچنین عدم تسلیم خلاصه عملیات موضوع ماده 17 این آیین نامه در مهلت مقرر در آن ماده در مورد اشخاصی که از سیستم های الکترونیکی استفاده می نمایند.
13- عدم ارائه یک یا چند جلد از دفاتر ثبت و پلمب شده (ولو نانویس).
14 - استفاده از دفاتر ثبت و پلمب شده سالهای قبل (با توجه به مقررات ماده 3 این آیین نامه).
15- عدم تطبیق مندرجات دفاتر با اطلاعات موجود در سیستم های الکترونیکی در مورد اشخاصی که از سیستمهای مذکور استفاده می نمایند.
16- ثبت هزینه ها و درآمدها و هر نوع اعمال و اقلام مالی غیر واقع در دفاتر به شرط احراز (توضیح آنکه ثبت هزینه هائی که وقوع آن محقق بوده اما به دلایل خاص قانونی قابل قبول از حیث مالیاتی نیست و برگشت داده میشود، به منزله ثبت هزینه های غیر واقع تلقی نمی شود.)
تبصره- در مورد بند 6 این ماده چنانچه سفید ماندن جهت ثبت تراز افتتاحی باشد موجب رد دفاتر نخواهد بود و همچنین سفید ماندن ذیل صفحات دفتر در آخر هر روز یا هر هفته یا هر ماه به شرطی که اسناد دارای شماره ردیف بوده و قسمت سفید مانده با خط بسته شود، به اعتبار دفتر خللی وارد نمی آورد.»
وزیر امور اقتصادی و دارایی- سید صفدر حسینی