کمیته امداد امام خمینی (ره) بر اساس اندیشه و تفکر دینی و فقهی حضرت امام خمینی (ره) و به دست ایشان با هویت دینی و مردمی، جهادی، عام المنفعه و غیرانتفاعی تاسیس شد تا پیام آور فرهنگ احسان، ایثار، انفاق و نیکوکاری در جامعه اسلامی بوده و غیرت و کرامت انسانی را در حمایت از محرومان حفظ کند.
ماده 1 - نام کمیته امداد امام خمینی (ره) در این اساسنامه به اختصار امداد امام نامیده میشود.
ماده 2 - هدف از تشکیل امداد امام، توانمندسازی و شکوفایی استعدادها و تامین خوداتکایی، تقویت و رشد ایمانی و اعتقادی نیازمندان و محرومان با ارائه خدمات اجتماعی، حمایتی، فرهنگی و معیشتی به آنان میباشد.
ماده 3 - امداد امام دارای شخصیت حقوقی و مقررات مالی و اداری و استخدامی مستقل است که تحت نظارت عالیه ی مقام معظم ولایت مطلقه فقیه و طبق مفاد این اساسنامه اداره میشود.
ماده 4 - مرکز اصلی امداد امام تهران است که میتواند در سایر نقاط داخل یا خارج از کشور شعباتی را طبق ضوابط تاسیس کند.
تبصره - ایجاد واحدهای خارج از کشور طبق ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری خواهد بود.
ماده 5 - امداد امام (ره) دارای تابعیت کشور جمهوری اسلامی ایران است.
ماده 6 - وظایف امداد امام عبارت است از:
1- بررسی و شناخت انواع محرومیت های مادی و معنوی نیازمندان و تبیین آنها و شناسایی افراد و خانواده های لازم الحمایه در شهر، روستا و عشایر.
2- پیشنهاد خط مشی، سیاست های اجرایی و طرح و برنامه های موثر برای رفع محرومیت ها در ابعاد مختلف به مراجع ذیربط با استفاده از تمام ظرفیت های مردمی، دینی و قانونی.
3- فراهم آوردن امکانات لازم به منظور توانمندسازی، خوداتکایی، استقلال اقتصادی افراد و خانواده های نیازمند از طریق استعدادسنجی، مهارت آموزی، ایجاد اشتغال، آموزش های فنی و حرفه ای و اعطای وام خدمات در حد توان.
4- ایجاد تسهیلات لازم در جهت سلامت خانواده های نیازمند و تامین خدمات بهداشتی و درمانی و اقدام به بیمه های درمانی و اجتماعی آنان در حد امکانات و قوانین و مقررات مربوطه.
5- پرداخت نقدی و مساعدت های غیرنقدی از قبیل تامین مسکن، جهیزیه و کمک به ازدواج نیازمندان.
6- ارائه تسهیلات قرض الحسنه به نیازمندان در چهارچوب ضوابط مصوب هیات امناء امداد امام از طریق:
الف - ایجاد صندوق قرض الحسنه با جذب سپرده های مردمی.
ب - بهره گیری از امکانات سایر صندوق های قرض الحسنه.
ج - بهره گیری از قرض الحسنه و تسهیلات بانک ها و مراکز دولتی.
د - استفاده از سایر ظرفیت های قانونی
7- ارائه خدمات فرهنگی به افراد و خانواده های نیازمند و ارتقاء باورهای دینی و سبک زندگی اسلامی آنان از طریق فعالیت های آموزشی، تربیتی با بهره گیری از ظرفیت حوزه های علمیه و دیگر مراکز فرهنگی.
8- صیانت از نهاد خانواده و ارائه خدمات مشاوره، مددکاری و حمایت های لازم حقوقی و قضایی از افراد و خانواده های نیازمند.
9- انتقال تجربیات و راهکارهای رفع فقر و کمک به نیازمندان دیگر کشورها در چهارچوب سیاست های نظام جمهوری اسلامی ایران.
10- ترویج و احیاء فرهنگ احسان و نیکوکاری و اکرام ایتام و نشر سنت های حسنه ی اسلامی، جذب و جلب، تمرکز و مدیریت زکوات، صدقات، انفاقات، اعانات و درآمد موقوفات حمایتی و توانمندسازی که به نام امداد امام وقف میشود و مصرف آنها در جهت رفع انواع محرومیت های نیازمندان مطابق ضوابط اسلامی.
11- ارتباط و هماهنگی با موسسات خیریه و تشکل های نیکوکاری مردمی داخل و خارج کشور به منظور تعامل و تبادل تجربه و بهره گیری از ظرفیت های آنها در جهت انجام حمایت های مادی و معنوی از محرومان با تقویت و گسترش مشارکت مردمی.
12- ایجاد ساز و کار قانونی به منظور هماهنگی و ساماندهی نظارت بر حسن عمل موسسات خیریه رسمی مرتبط با فعالیت های امداد امام.
13- انجام ماموریت هایی در چهارچوب اهداف و وظایف امداد امام که توسط مراجع قانونی تعیین و تامین اعتبار میشود.
ماده 7 - دارایی های امداد امام عبارت است از خالص کلیه ی دارایی ها اعم از منقول و غیرمنقول و حقوق مادی و معنوی که به امداد امام واگذار شده و میشود یا از محل منابع مالی تامین شده یا خواهد شد و در دفاتر امداد امام ثبت گردیده یا خواهد گردید که مجموعاً اموال ولی فقیه محسوب میگردد.
تبصره هر گونه نقل و انتقال در دارایی ها و اموال و املاک و افزایش یا کاهش سرمایه بر اساس آییننامه های مصوب هیات امناء توسط رئیس امداد امام انجام خواهد شد.
ماده 8 - منابع مالی امداد امام عبارت است از:
الف - عنایات مقام معظم رهبری مدظله العالی.
ب - اعتبارات و کمک های دولت جمهوری اسلامی ایران.
ج - هدایا و کمک های مردمی، موسسات، سازمان ها و نهادهای داخل و خارج از کشور.
د - صدقات، نذورات، زکوات، انفاقات، هبه و ثلث و موقوفاتی که به نام امداد امام وقف میشود.
ه- - درآمد حاصل از فعالیت های اقتصادی شرکت ها و موسسات وابسته بر اساس سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری مدظله العالی.
و - فروش اموال (منقول و غیرمنقول).
ماده 9 - ارکان امداد امام عبارت است از:
ا لف - هیات امناء
ب - رئیس امداد امام
ج - حسابرس و بازرس (رکن نظارتی)
ماده 10 - هیات امناء مرکب از 5 یا 7 نفر است که به انتخاب و حکم مقام معظم رهبری مدظله العالی برای مدت پنج سال تعیین می گردند.
تبصره 1: هیات امناء در اولین جلسه از بین اعضای خود دو نفر را به عنوان رئیس و نایب رئیس انتخاب می کند.
تبصره 2: هیات امناء دارای دبیرخانه ای است که وظائف، اختیارات و مسئولیت های آن طبق آیین نامه ی مصوب ایشان تعیین میگردد.
تبصره 3: هیات امناء فردی را به عنوان دبیر انتخاب می کند.
تبصره 4: هیات امناء با حضور اکثریت اعضاء رسمیت یافته و تصمیمات آن متناسب با تعداد اعضاء یا رای موافق حداقل 3 یا 4 نفر از اعضاء تصویب میشود.
ماده 11 - وظائف و اختیارات هیات امناء عبارت است از:
1- پیشنهاد رئیس امداد امام از میان اعضاء خود به مقام معظم رهبری مدظله العالی جهت تایید و صدور حکم توسط معظم له.
2- بررسی تغییرات لازم در اساسنامه و پیشنهاد آن به مقام معظم رهبری مدظله العالی.
3- پیشنهاد سیاست های کلان جهت تصویب مقام معظم رهبری مدظله العالی.
4- بررسی و تصویب سیاست ها و خط مشی های امداد امام به پیشنهاد رئیس امداد امام.
5- بررسی و تصویب تشکیلات، شرح وظائف کلان واحدهای سازمانی امداد امام با رویکرد مدیریت جهادی و مردمی به پیشنهاد رئیس امداد امام بر اساس ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری.
6- بررسی و تصویب برنامه و بودجه سالانه امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری به پیشنهاد رئیس امداد امام.
7- رسیدگی به گزارش عملکرد سالانه امداد امام و تایید آن جهت ارائه به مقام معظم رهبری مدظله العالی.
8- استماع گزارش رئیس امداد امام و تصویب صورت های مالی و عملکرد بر اساس گزارش حسابرس و بازرس قانونی.
9- بررسی و تصویب آییننامه های مالی، معاملاتی، استخدامی و سایر آییننامه های موردنیاز امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری.
10- تصویب اساسنامه سازمان ها و موسسات وابسته به پیشنهاد رئیس امداد امام در چارچوب ضوابط ابلاغی دفتر مقام معظم رهبری.
11- تایید قائم مقام رئیس امداد امام با پیشنهاد وی.
12- تعیین حق الزحمه رئیس امداد امام، قائم مقام ایشان و دبیر هیات امناء.
13- نظارت بر حسن اجرای اوامر و سیاست های ابلاغی مقام معظم رهبری مدظله العالی و مصوبات هیات امناء.
14- تایید، ایجاد یا انحلال دفاتر و واحدهای اصلی.
ماده 12 - وظائف رکن نظارتی امداد امام و موسسات و واحدهای تابعه و وابسته آن بر عهده معاونت نظارت و حسابرسی دفتر مقام معظم رهبری است.
ماده 13 - رئیس امداد امام به پیشنهاد هیات امناء و حکم مقام معظم رهبری مدظله العالی به مدت 5 سال منصوب و بالاترین مقام اجرایی امداد امام محسوب میشود. تمامی مجتمع ها، شرکت ها، موسسات، واحدهای تابعه و وابسته امداد امام (اعم از اقتصادی، خدماتی، حمایتی) زیر نظر رئیس امداد امام اداره خواهد شد. ایشان مسئول اجرای کلیه ی امور و هدایت فعالیت ها و حفظ حقوق و منابع امداد امام است و وظائف خود را در چارچوب منویات مقام معظم رهبری مدظله العالی و این اساسنامه و مصوبات هیات امناء به انجام می رساند.
ماده 14 - وظائف و اختیارات رئیس امداد امام عبارت است از:
1- پیشنهاد اصلاح یا تغییر تشکیلات به هیات امناء جهت تصویب.
2- نمایندگی امداد امام در کلیه ی مراجع و امضا اسناد و اوراق بهادار تعهدآور.
3- تهیه و تنظیم اهداف، سیاست ها، خط مشی ها، برنامه های میان مدت و بلندمدت و بودجه ی سالیانه ی امداد امام برای پیشنهاد به هیات امناء جهت بررسی و تصویب.
4- ارائه گزارش عملکرد و صورت های مالی سالانه امداد امام به هیات امناء جهت بررسی و تصویب.
5- تهیه آییننامه های مالی، معاملاتی و استخدامی و سایر ضوابط و مقررات کلان مورد نیاز امداد امام برای پیشنهاد به هیات امناء جهت بررسی و تصویب.
6- نصب و عزل معاونین و مدیران کل استان ها، روساء و اعضاء هیات مدیره، مجتمع ها، شرکت ها، موسسات و واحدهای تابعه اعم از اقتصادی، خدماتی، حمایتی با رعایت سیاست های مصوب هیات امناء.
7- تعامل با سایر نهادها و سازمان های دولتی و غیردولتی در جهت تامین اهداف امداد امام.
8- تخصیص اعتبارات مصوب، وصول مطالبات، پرداخت دیون و عقد قراردادهای مورد نیاز با حق تفویض اختیار.
9 - حفظ امکانات امداد امام و استیفای کلیه ی حقوق مربوطه از اشخاص حقیقی و حقوقی، اقامه ی هر نوع دعوی نزد مراجع ذی صلاح و صلح و سازش و ارجاع امر به داوری با حق توکیل.
10- اعطای وام و استقراض و تحصیل هر نوع اعتبار در چهارچوب اساسنامه و برنامه و بودجه و سیاست های مصوب هیات امناء.
11- پذیرش نذورات، تبرعات، زکوات، صدقات، موقوفات، هبه، هدایا و کمک های داخلی و خارجی برای امداد امام.
تبصره پذیرش هبه و هدایا و کمک ها در چهارچوب آییننامه مصوب هیات امناء خواهد بود.
12- افتتاح و انسداد حساب جاری و پس انداز و سپرده ی مورد نیاز در بانک ها و سایر موسسات اعتباری و مالی داخل و خارج از کشور و نگهداری حساب های امداد امام و صدور مجوز افتتاح حساب برای موسسات و سازمان های وابسته.
13- تایید، صدور و ابلاغ دستورالعمل ها، بخشنامه ها و روش های اجرایی.
14- تشخیص، تعهد، تسجیل و صدور اجازه پرداخت تعهدات بودجه ای، هدایا و سایر درآمدها در چهارچوب برنامه و بودجه ی مصوب.
15- رئیس امداد امام میتواند نسبت به معرفی فردی به عنوان قائم مقام به هیات امناء اقدام نماید.
تبصره: قائم مقام پس از تایید هیات امناء با حکم رئیس امداد امام منصوب و در چارچوب اختیاراتی که از سوی رئیس امداد امام به ایشان تفویض میگردد، انجام وظیفه می نماید.
16- اسناد مالی حساب خزانه ای امداد امام با امضای رئیس با قائم مقام امداد امام و معاون مربوطه و مهر امداد امام صادر خواهد شد.
ماده 15 - سال مالی امداد امام از اول فروردین ماه هر سال شروع و در آخر اسفند ماه همان سال پایان می پذیرد.
تبصره 1: حساب های سالانه، کمک ها و اعتبارات دولتی در چهارچوب ضوابط و مقررات مربوطه و مصوبات هیات امناء تهیه و تنظیم میگردد.
تبصره 2: صورت حساب های مالی و محاسباتی و یادداشت های همراه و اعتبارات مربوط به ولی فقیه و درآمدهای اختصاصی امداد امام مطابق ضوابط مربوطه توسط رئیس امداد امام تهیه و به همراه گزارش عملکرد سالانه به هیات امناء ارائه میگردد.
تبصره 3: گزارش عملکرد سالانه و گزارش های سالیانه ی مالی و محاسباتی (موضوع تبصره 2) می بایستی توسط رئیس امداد امام حداکثر تا پایان مردادماه سال بعد به بازرس (حسابرس) ارائه و گزارش بازرسی حداکثر تا پایان مهرماه به هیات امناء تحویل گردد و حداکثر تا پایان آبان ماه همان سال به تصویب هیات امناء برسد.
تبصره 4: تصویب عملکرد و حساب های امداد امام (موضوع تبصره 2 و 3) توسط هیات امناء به منزله ی ارائه مفاصا حساب به رئیس امداد امام است.
تبصره 5: یک نسخه از گزارش مصوب عملکرد و حساب های سالانه مالی و محاسباتی امداد امام با امضا رئیس هیات امناء به محضر مبارک مقام معظم رهبری مدظله العالی ارسال میگردد.
ماده 16 - محدودیت ها:
الف - معاملات امداد امام با اعضاء هیات امناء، روساء و مدیران و اقارب سببی و نسبی آنها تا درجه سوم اعم از مستقیم و غیرمستقیم ممنوع خواهد بود.
ب - انجام فعالیت ها و معاملات نظیر وظایف امداد امام برای مدیران و مسئولین آن ممنوع است.
ماده 17 - انحلال امداد امام صرفاً با حکم مقام معظم رهبری مدظله العالی قابل انجام خواهد بود.
ماده 18 - اساسنامه ی اولیه کمیته ی امداد امام خمینی (ره) که در تاریخ 1366/3/20 تنظیم و به توشیح رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) رسیده است با اذن مقام معظم رهبری آیت الله العظمی خامنه ای مدظله العالی در تاریخ 1380/9/29 با تغییراتی به توشیح معظم له رسید و مجدداً در تاریخ 1394/1/15 بازنگری و در 18 ماده و 13 تبصره مورد تایید ایشان قرار گرفت.