اثر عدم رعایت تشریفات تملک اراضی مورد نیاز شهرداری

تاریخ دادنامه قطعی: 1391/10/02
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: صرف این که کاربری قطعه زمینی توسط شهرداری به عنوان فضای سبز تعریف شده باشد، دلیلی بر قانونی بودن تصرفات شهرداری در ملک مذکور نیست و دراین باره شهرداری باید ابتداء مطابق تشریفات قانونی مربوط به نحوه خرید وتملک اراضی و املاک مورد نیاز شهرداری عمل نماید و سپس اقدام به تصرف ملک و تبدیل آن به فضای سبز نماید. در غیر این صورت به خواسته مالک، حکم به خلع ید و قلع و قمع مستحدثات صادر می‌شود.

در خصوص دعوی خواهان ش.الف. با وکالت ع.س. به طرفیت خوانده شهرداری منطقه 5 تهران به خواسته خلع ید از پلاک ثبتی... بخش... تهران مقوم به 51/000/000 ریال و قلع اشجار و مستحدثات مقوم به 51/000/000 ریال و مطالبه اجرت المثل ایام تصرف به انضمام خسارات دادرسی. صرف نظر از اینکه فی الحال به موجب ماده 22 قانون ثبت اسناد و املاک، خواهان مالک پلاک ثبتی موضوع خواسته است، اما با توجه به دفاعیات خوانده، وصیت نامه شماره... مورخه 1390/03/18 معاون امورشهری و فضای سبز، پلاک موضوع خواسته، دارای کاربری فضای سبز است و بر همین اساس اقدام به کاشت درخت و فضای سبز شده است؛ بنابراین تجاوزات عدوانی خوانده موضوعا منتفی است، زیرا تصرفات با مجوز قانونی صورت گرفته است و با این وصف، امکان قلع و قمع و خلع ید و به دنبال آن مطالبه اجرت المثل نیست. لهذا دادگاه دعوی خواهان را ثابت ندانسته و مستندا به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام می دارد. حکم صادره حضوری بوده و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران خواهد بود.

رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - انیس حسینی

تجدیدنظرخواهی خانم ش.الف. با وکالت آقای ع.س. به طرفیت شهرداری منطقه 5 تهران، نسبت به دادنامه شماره --- - 16/7/90 ازشعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران می‌باشد، به موجب دادنامه موصوف، خواسته تجدیدنظرخواه مبنی بر خلع ید از پلاک ثبتی... غیر ثابت تشخیص و حکم به بطلان دعوی خواهان صادرگردیده است. این دادگاه در این مرحله از رسیدگی پس از مطالعه پرونده و دقت نظر در لوایح تقدیمی اصحاب دعوی، دادنامه اصداری را شایسته تایید نمی داند. زیرا براساس سند مالکیت ارائه شده در پرونده و جوابیه استعلام ثبتی، مالکیت تجدیدنظرخواه برملک مورد خواسته محرز می‌باشد و برابر نظریه کارشناسی که با اوضاع مسلم در پرونده نیز انطباق دارد، ملک یاد شده به صورت پارک عمومی و فضای سبز در تصرف شهرداری می‌باشد و تجدیدنظرخوانده نیز به این تصرف اقرار نموده، ولی مدعی است که این تصرف قانونی است و برای ادعای خویش دلیلی ارائه ننموده است. وجود کاربری فضای سبز نیز اذن یا مجوز قانونی برای تصرف املاکی که رای آن برابر قانون سند مالکیت صادرشده، مدرک موجه تلقی نمی گردد و در پرونده نیز تشریفات قانونی مربوط به نحوه خرید و تملک اراضی و املاک مورد نیاز شهرداری نیز رعایت نگردیده است و نمی توان از آثار ماده 22 قانون ثبت که ضامن و حافظ مالکیت شرعی و قانونی شهروندان می‌باشد، صرف نظر نمود. لذا به استناد ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن پذیرش تجدیدنظرخواهی و نقض دادنامه معترضٌ عنه، حکم به محکومیت خوانده به خلع ید از پلاک ثبتی شماره... بخش... تهران و پرداخت خسارت دادرسی صادر و اعلام می دارد. این رای قطعی است.

رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه

امی - حسین خانی

درباره درخواست آقای ع.س. به وکالت از خانم ش.الف. راجع به اتخاذ تصمیم در مورد بخشی از خواسته که در دادنامه قطعی شماره 399 مورخ 13/4/91 صادره از این دادگاه مبنی بر قلع و نزع درختان غرس شده در پلاک ثبتی مورد خواسته که در مورد آن تصمیمی نفیا یا اثباتا اتخاذ نگردیده است. با توجه به جمیع اوراق و محتویات پرونده، نظر به اینکه خواهان در دادخواست اولیه علاوه بر خلع ید که مورد حکم قرار گرفته، قلع و نزع درختان را نیز مورد خواسته قرارداده و این خواسته از مواردی که در لایحه مورخ 14/10/89 مستردشده نمی‌باشد، مطابق مقررات، دادگاه تکلیف داشتند بعد از نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته به شماره --- - 16/7/90 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران، نسبت به تمام خواسته انشاء رای کند که این بخش از خواسته تحت عنوان قلع و نزع درختان سهوا مورد حکم قرار نگرفته. لذا با توجه به مالکیت رسمی خواهان مطابق سند رسمی ابرازی و جوابیه استعلام ثبتی مورخ 24/11/89 بر پلاک...فرعی از... اصلی بخش... تهران که مساحت آن 711 متر می‌باشد و ملاحظه گزارش کارشناس رسمی دادگستری، که شهرداری در حال حاضر از پلاک مرقوم به صورت فضای سبز و بوستان استفاده می کند و با در نظرگرفتن نامه شماره... - 4/4/90 معاون امور شهری و فضای سبز شهرداری منطقه 5 تهران که صراحتا به کاشت درخت در پلاک مرقوم اشعار دارد و لایحه شماره... - 29/5/90 شهردار منطقه 5 تهران که در شرح لایحه، اقرار به غرس اشجار در پلاک ثبتی مورد نزاع به توسط شهرداری شده است، دادگاه من حیث المجموع، ادعای خواهان را وارد و محمول بر صحت می داند. با عنایت به فتوای حضرت امام خمینی(ره) در مساله 44 کتاب الغصب تحریرالوسیله صفحه 328 دوره چهار جلدی که می فرمایند: «لو غصب ارضا فزرعها او غرسها فالزرع او الغرس و نما و هما للغاصب، و علیه اجره الارض مادامت مزروعه او مغروسه. ویلزم علیه ازاله غرسه وزرعه و ان تضرر بذالک، و علیه ایضا طم الحفر و ارش النقصان ان نقصت الارض بالزرع و القلع الا ان یرضی المالک بالبقاء مجانا او بالاجره و...... »; یعنی (اگر زمینی را غصب نماید و زراعت کند یا درخت در آن بکارد، زراعت یا درخت و نمای آنها مال غاصب می‌باشد و مادامی که زمین در زارعت یا با درخت ها است، باید اجاره آن را بپردازد، و بر او لازم است که زراعت و درخت را از آن زمین ببرد، اگرچه متضرر شود و نیز بر او لازم است که گودی زمین را پر کند و تفاوت نقصان را اگر زمین به زارعت و کندن درخت ناقص شده باشد، بپردازد مگر اینکه مالک به بقای آن به طور مجانی یا در مقابل اجرت راضی شود و....) و مستندا به مفهوم ماده 313 قانون مدنی، با در نظر گرفتن این نکته که وجود کاربری فضای سبز برای زمین مورد نزاع موجبی برای غرس اشجار به توسط شهرداری در زمین متعلق به غیر وجود نداشته، با لحاظ غیرقانونی بودن تصرفات شهرداری در پلاک مورد خواسته که در دادنامه قطعی شماره 339 مورخ 13/4/91 این دادگاه به آن تصریح شده و حکم محکومیت شهرداری به خلع ید صادر گردیده است، این دادگاه مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن نقض آن قسمت از دادنامه شماره --- - 16/11/90 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به بطلان دعوای تجدیدنظرخواه با خواسته قلع و نزع درختان غرس شده اشعار دارد، حکم بر محکومیت خوانده شهرداری منطقه 5 تهران به قلع و نزع درختان غرس شده در پلاک ثبتی شماره... بخش... تهران به همراه خسارت دادرسی مربوطه در حق خواهان صادر و اعلام می‌نماید. توضیخ این نکته ضرورت دارد که با توجه بر اینکه مطابق آنچه در صفحات 766 و 1112 فرهنگ فارسی یک جلدی معین آمده است، قلع و نزع به معنای کندن، از بیخ کندن و از ریشه کندن و کندن چیزی از جایی می‌باشد و با قطع که به معنای بریدن هست متفاوت بوده و حکم دادگاه ناظر به قطع اشجار نمی‌باشد و مورد خواسته هم نبود، لذا محکومٌ علیه باید درختان مذکور را از ریشه درآورده و می‌تواند به محل دیگری که در مالیکت وی باشد منتقل نماید. رای صادره قطعی است.

رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشاران دادگاه

امی - ترابی - حسین خانی