ماده واحده - به دولت اجازه داده میشود قرارداد همکاریهای فنی در مورد هنرستانهای تهران - تبریز را که ضمیمه است شامل 12 ماده و یک بروتکل[پروتکل] حاوی 6 بند بین وزارت فرهنگ بنمایندگی دولت شاهنشاهی ایران و دولت جمهوری فدرال آلمان غربی امضا و مبادله کند.
قانون بالا مشتمل بر یک ماده که لایحه آن به موجب ماده واحده مصوبه 20آذر ماه 13442 تقدیم ودر جلسه روزسهشنبه دوازدهم خرداد ماه 1343 به تصویب مجلس شورای ملی رسید[رسیده] بودو در جلسه روز دوشنبه دوم آذر ماه 43 شمسی به تصویب مجلس سنا رسید
رئیس مجلس سنا -مهندس شریف امامی
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
موافقت نامه بین دولت جمهوری فدرال آلمان و دولت شاهنشاهی ایران راجع به مدارس فنی در تهران و تبریز
دولت جمهوری فدرال آلمان و دولت شاهنشاهی ایران.
نظر به علاقهای که به تحکیم روابط دوستانه موجود بین دو کشور دارند و مایلند در زمینه تربیت فنی همکاری نمایند. در مورد مقررات مشروحه زیر موافقت حاصل نمودند:
ماده 1 - (1) - دولت جمهوری فدرال آلمان بمدارس فنی حرفهای (هنرستان که پس از این مدارس نامیده خواهد شد) در تهران و تبریز مساعدتخواهد کرد.
(2) - نوع و دامنه این مساعدت و همچنین تعهدات دولت شاهنشاهی ایران در قبال همکاری با دولت جمهوری آلمان از مقررات مشروحه زیر ناشیمیشود.
ماده 2 -
1) - وظیفه مدارس مورد بحث عبارت خواهد بود از اینکه جوانان ایرانی را به منظور تهیه تکنیسین درجه دو (facharbeiter)وتکنیسین درجه اول بمعنائی که در بند 4 این ماده تصریح گردیده تربیت نمایند.
2 - تربیت تکنیسینهای درجه 2 (facharbeiter) مدت سه سال طول خواهد کشید. در کلاسهای تکنیسینهای درجه 2 (facharbeiter) تا 800 شاگرد در تهران و تا 300 شاگرد در تبریز پذیرفته خواهند شد.
3 - در کلاسهای تربیت تکنیسینهای درجه 1 فقط کسانی پذیرفته خواهند شد که کلاسهای تربیت تکنیسینهای درجه 2 را با موفقیت تعقیب کرده وبعداً علیالاصول لااقل دو سال در موسسهای کار کرده باشند. تعلیم و تربیت تکنیسینهای درجه 1 به وسیله دروس روزانه یا شبانه در طی قریب 600 ساعت کلاس درس به عمل خواهد آمد تعداد جاهای آمادهبرای پذیرش شاگردان در تهران 60 و در تبریز 20 خواهد بود.
4 - روشهای تربیت حرفهای که در جمهوری فدرال آلمان معمول است و بالاخص نمونههای حرفهای (prototypes) و نقشههای تربیت حرفهای درمورد آموزش تکنیسینهای درجه دو (facharbeiter) و تکنیسینهای درجه 1 ایرانی بمورد اجرا گذاشته خواهد شد.
5 - تکنیسینهای درجه 2 (facharbeiter) در رشتههای زیر تربیت خواهند شد.
الف - در تهران:
فلزکاریمکانیک اتومبیلبرق- نجاری- ساختمان.
ب - در تبریز:
فلزکاری- مکانیک اتومبیل- برق- نجاری.
6 - در ضمن کارهائی که به منظور تربیت در کارگاه انجام میشود کارهای تولیدی نیز که موجب تکمیل تربیت و معلومات میگردد و با فعالیتهایحرفهای آینده شاگردان مطابقت خواهد داشت باید انجام گیرد.
7 - تربیت شاگردان با گذراندن امتحانی به منظور تشخیص معلومات نظری و عملی تکنیسینهای درجه 2 (facharbeiter) و صفات لازمهاستادکاران خاتمه خواهد پذیرفت.
ماده 3 -
1) - دولت جمهوری فدرال آلمان اشخاص زیر را به هزینه خود برای مدت سه سال تهیه خواهد کرد:
الف - برای مدرسه تهران:
یک مدیر آلمانی.
15 نفر معلم فنی.
یک نفر معلم زبان آلمانی.
ب - برای مدرسه تبریز:
یک مدیر آلمانی.
8 نفر معلم زبان فنی.
یکنفر معلم زبان آلمانی.
2 - الف - تعداد معلمان فنی آلمانی در مدتی که این موافقت نامه معتبر است به طریق زیر تقلیل خواهد یافت:
الف - (الف) - در مدرسه تهران.
7 نفر معلم در پایان سال دوم.
ب - (ب) - در مدرسه تبریز.
5 نفر معلم در پایان سال دوم.
ب - پس از گذشتن سه سال مدیران آلمانی و معلمان زبان آلمانی و معلمان فنی آلمانی که باقی ماندهاند به فعالیت خود در مدارس خاتمه خواهند داد.
ج - به جای معلمان آلمانی که مدارس را ترک میکنند معلمان ایرانی منصوب خواهند شد.
3 - الف - دولت جمهوری فدرال آلمان آمادگی خود را برای تربیت 25 نفر تبعه ایران در مدت سه سال آینده بخرج خود در آلمان به منظور فعالیتآینده آنها به عنوان معلم مدارس تهران و تبریز اعلام میدارد.
ب - انتخاب ابتدائی اتباع ایرانی در مدارس بین شاگردانیکه دارای بهترین نمرات در کارهای عملی و زبان آلمانی باشند به عمل خواهد آمد. به علاوه اینعده باید مقررات انضباطی مدارس را در تمام دوره تحصیل خود مراعات کرده و استعداد آموزش و پرورش از خود نشان داده باشند.
انتخاب قطعی این عده با موافقت مشترک طرفین قرارداد به عمل خواهد آمد.
4 - دولت جمهوری فدرال آلمان مخارج حمل کلیه لوازم احتمالی تجهیزاتی را که از طرف دولت جمهوری فدرال آلمان برای این مدارس تهیه خواهدشد تا مقصد قبول مینماید.
ماده 4 -1 - دولت شاهنشاهی ایران بهزینه خود مدیر ایرانی و معلمان ایرانی و کارمندان اداری و کارمندان جزء مورد لزوم را تهیه خواهد کرد.
2 - با توجه به تعداد مقرر شاگردان حداقل 75 معلم فنی ایرانی با پرداخت حقوق آنها (که 50 نفرشان باید معلم کارگاه باشند) حداکثر تا سه سال دیگرباید در اختیار مدرسه تهران و حداقل 25 نفر معلم فنی (که 18 نفر آنها باید معلم کارگاه باشند) در اختیار مدرسه تبریز گذاشته شوند
3 - برای این منظور فرض میشود که در تاریخ انعقاد این موافقتنامه 8 معلم ایرانی کاملاً آماده (8 نفر آنها باید معلم کارگاه باشند) در مدرسه تهران و سهمعلم (که 2 نفر آنها باید معلم کارگاه باشند) در مدرسه تبریز مشغول انجام وظیفه هستند.
4 - الف - اتباع ایرانی که در جمهوری فدرال آلمان به عنوان معلم مدارس فنی تهران و تبریز تربیت میشوند باید پس از تعلیم یافتن حداقل مدت 5سال در مدارس مزبور تدریس نمایند. مقررات مزبور در مورد 22 نفر تبعه ایران نیز که در سالهای 1963-1962 در جمهوری فدرال آلمان تعلیم یافتهاندبمورد اجرا گذاشته خواهد شد.
ب - از این پس اتباع ایرانی قبل از شروع دوره تعلیم خود در جمهوری فدرال آلمان باید در مقابل دولت شاهنشاهی ایران تعهد نمایند که حداقل 5 سالدر مدارس مزبور تدریس نمایند.
دولت شاهنشاهی ایران به وسیله اقدامات لازم و بخصوص از طریق پرداخت حقوق مناسب بمعلمان مزبور مراقبت خواهد نمود که تعهدات آنها بمورد اجرا گذاشته شود.
ماده 5 - 1 - دولت شاهنشاهی ایران هزینههای جاری مدارس و هزینه نگاهداری آنها را تامین خواهد کرد و بخصوص هزینه مواد زیر را تا حدود لازمفراهم خواهد آورد:
الف - اراضی و ابنیه به انضمام راه دسترسی به آنها.
ب - آب و برق.
ج - اثاثیه و تجهیزات (بخصوص اثاثیه مورد لزوم کلاسها و اطاقهای دفتر و اطاقهای مدیران و معلمان) تا حدودی که از طرف دولت جمهوری فدرالتهیه نشده باشد یا در آینده تهیه نشود.
د - مواد اولیه لازم برای کارگاهها و سایر مصالح لازم برای حسن جریان کار مدارس.
2 - دولت شاهنشاهی ایران هزینههای زیر را تعهد مینماید:
الف - هزینه مسافرت رفت و برگشت اتباع ایرانی مندرج در بند 2 ماده 3 موافقتنامه از مبداء مسافرت آنها تا مقصد در جمهوری فدرال آلمان.
ب - مالالاجاره و هزینه تعمیرات آپارتمانهای مبله برای معلمان و متخصصان آلمانی که به موجب این موافقتنامه در مدارس کار خواهند کرد وهمچنین همسران و اطفال آنها. یا اینکه دولت شاهنشاهی ایران چنین آپارتمانهائی را در اختیار آنها خواهد گذاشت.
ج - صرفنظر از موضوعهای اداری هزینه مسافرتهای معلمان و متخصصان آلمانی در صورتی که چنین مسافرتهائی برای حسن جریان کار مدارسضرورت پیدا کند. پرداخت فوقالعادههای روزانه مخصوص نیز در حدود هزینههای مزبور پیشبینی خواهد شد.
3 - لوازم و تجهیزاتی که به وسیله دولت جمهوری آلمان تهیه میشود پس از ورود آنها بخاک ایران به دولت ایرانی تعلق خواهد داشت. معذلک لوازممزبور در تمام مدتی که معلمان و متخصصان آلمانی در مدارس انجام وظیفه مینمایند در اختیار کامل آنها خواهد بود.
ماده 6 - 1 - الف - هر یک از مدارس مشترکاً توسط یک مدیر آلمانی و یک مدیر ایرانی اداره خواهد شد مگر در مواردی که در بند 2 و بند 3 این مادهپیشبینی شده است.
ب - در صورتی که در مورد یک امر مهم مربوط به اداره مدرسه مدیر آلمانی و مدیر ایرانی نتوانند توافق حاصل نمایند مدیر کل فنی و کشاورزی وزارتفرهنگ اختلاف را با مسالمت حل خواهند کرد در صورتی که یکی از مدیران در مورد مخصوص عقیده داشته باشد که تصمیمی که به موجب ترتیبپیشبینی شده در جمله قبل گرفته شده به حسن اداره مدرسه لطمه میزند میتواند اختلاف را در برابر یک کمیسیون مشترک که در مورد هر مدرسه ازدو مدیر مدرسه و دو عضو منتخب از طرف عاقدین قرارداد تشکیل شده است مطرح نماید.
2 - مدیر آلمانی مسئول تربیت فنی نظری و عملی و تعلیم زبان آلمانی و کلیه امور مربوط بمعلمین آلمانی خواهد بود در مورد معلمین ایرانی مدیرآلمانی میتواند در کارگاهها مستقیماً دستورات خود را صادر نماید و در خارج از کارگاه این دستورات را توسط مدیر ایرانی صادر خواهد کرد مگر اینکهجنبه فوریت داشته باشد.
3 - مدیر ایرانی مسئول تعلیمات غیر فنی و اداره مدرسه و کارمندان تعلیماتی و اداری و کارمندان جزء ایرانی خواهد بود و در انجام وظایف مربوطه بمدیر آلمانی کمک خواهد کرد.
4 - تصمیمات مربوط بقبول شاگردان و کارآموزان و خروج آنها از طرف مدیر آلمانی و مدیر ایرانی متفقاً گرفته خواهد شد.
5 - استخدام و اخراج و انتقال معلمین ایرانی با موافقت مدیر آلمانی مدرسه صورت خواهد گرفت.
ماده 7 - 1 - برای حسن اداره مدارس در مسائل مالی کمیتهای مرکب از مدیر آلمانی و مدیر ایرانی هر مدرسه و یک عضو که از طرف وزارت دارائیایران منصوب خواهد شد تشکیل میگردد.
2 - برای تامین مخارج اداره و چرخاندن مدرسه و هزینههای پیشبینی شده در بند ب و بند ج قسمت دوم ماده پنجم این قرارداد در مورد هر مدرسهاقدام به تهیه اعتبار مخصوص خواهد شد. حقوق کارمندان تعلیماتی و کارمندان جزء ایرانی که در این مدارس مشغول کار هستند و هزینه سفر اتباعایران که در بند ب قسمت دوم مادﮤ 5 این قرار داد پیشبینی شده از محل این اعتبار قابل پرداخت نخواهد بود.
3 - الف - اعتبارات مذکور در فوق برای هر مدرسه به طور جداگانه در حسابهای معین در بانک ملی ایران در تهران نگاهداری میشود و پرداختهایدولت شاهنشاهی ایران و درآمدهای احتمالی این مدارس و از جمله بهای تولیدات آنها به این حسابها ریخته خواهد شد.
ب - برای تامین هزینههای پیشبینی شده در قسمت دوم این قرارداد باید وجوه لازم مرتباً به این حسابها ریخته شود - به این منظور دولت شاهنشاهیایران بودجه لازم هر سال را قبلاً معین خواهد کرد - پرداخت وجوه به حسابهای مورد بحث هر سه ماه بسه ماه قبلاً صورت خواهد گرفت.
ج - مدیر آلمانی و مدیر ایرانی متفقاً در موقع خود و قبل از شروع سال هزینههای احتمالی لازم را معین نموده و به دولت شاهنشاهی ایران اطلاعخواهند داد هنگام تنظیم صورت این هزینهها درآمدهای احتمالی مدرسه و مخصوصاً بهای تولیدات آن در نظر گرفته خواهد شد.
4 - هر نوع استفاده از اعتبار مورد بحث باید متفقاً در مورد هر مدرسه از طرف اعضای کمیته پیشبینی شده در قسمت اول این ماده تصویب شود.
5 - اعضائی که از طرف وزارت دارائی ایران به موجب مفاد قسمت اول این ماده منصوب میشوند در برابر دولت شاهنشاهی مسئول پس دادن حسابهاخواهند بود.
ماده 8 - (1) - دولت شاهنشاهی ایران تا آنجایی که امکانات اجازه میدهد فارغالتحصیلان این مدارس را تشویق خواهد کرد که بشغلهای مناسب بامعلومات خود اشتغال ورزند.
2 - مدیران آلمانی حق خواهند داشت توسط مدیران ایرانی درباره شغلهائی که فارغالتحصیلان این مدارس به دست آوردهاند اطلاعاتی کسب نمایند.
ماده 9 - دولت شاهنشاهی ایران:
1 - بدون دریافت حقوق یا عوارض در هر موقع ورود و خروج استادان و کارشناسان آلمانی و زن و فرزندان و در صورت لزوم یکنفر پرستار را کهوابسته به این خانوادهها باشد و همچنین پروانههائی را که برای کار و اقامت در ایران لازم است بتناسب اجرای این طرح تامین خواهد کرد.
2 - استادان و کارشناسان آلمانی را از پرداخت مالیات و عوارض مالیاتی دیگر از بابت حقوقی که از طرف دولت آلمان به ایشان پرداخت میشود معافخواهد داشت.
3 - اشیائی را که از طرف دولت جمهوری فدرال آلمان اهدا میشود از هر گونه عوارض وارداتی و سایر عوارض مالیاتی معاف خواهد داشت. اشیائی کهبه طور موقت تحویل شده نیز در موقع خروج بر طبق فرمول ورود موقت admission temforeure از کلیه عوارض معاف خواهد بود.
4 - استادان و کارشناسان آلمانی و همچنین زن و فرزندان آنان و در صورت لزوم یکنفر پرستار وابسته را از پرداخت هر گونه عوارض وارداتی وصادراتی و سایر عوارض مالیاتی از بابت اسباب و اثاثیه شخصی که بتوسط ایشان وارد ایران میشود به شرط صدور و خروج مجدد این اشیاء معافخواهد داشت. همچنین اتومبیل و یخچال خانوادگی (یخچالهای بزرگ و صندوق مانندی که گوشت و چیزهای دیگر در آن نگهداری میشود) و یک دستگاه رادیوگیرنده گرامافون - ضبط صوت و یک دستگاه تلویزیون و وسائل کوچک برقی عادی مورد لزوم برای هر خانواده و تا میزان سه دستگاه وسایل تهویه مطبوع و تجهیزات مربوط بدوربین عکاسی و فیلمبرداری نیز برای هر شخص جزء وسائل و اسباب و اثاثیه شخصی شمرده خواهد شد.
5 - به استادان و کارشناسان آلمانی و همچنین بخانوادههای ایشان اجازه خواهد داد که بدون پرداخت هر گونه عوارض وارداتی و سایر عوارضمالیاتی دارو و مواد غذائی و مشروبات و سایر موادیکه مصرف روزانه دارد به میزان احتیاجات شخصی وارد کنند.
6) به استادان و کارشناسان آلمانی ورقهای خواهند داد که به موجب آن پشتیبانی کامل مراجع صلاحیتدار ایرانی در اجرای وظیفهای که به استادان وکارشناسان آلمانی واگذار شده است تضمین شده باشد.
ماده 10 - (1) هر گاه یکی از استادان و کارشناسان آلمانی به مناسبت وظیفهای که به موجب این موافقتنامه به عهده گرفته است ضرر و خساراتی بهشخص ثالثی بزند مسئولیت حقوقی این پیشامد بعوض آن استاد یا کارشناس آلمانی به عهده شرکت بیمه ایران خواهد بود و برای اجرای این منظوردولت شاهنشاهی ایران با شرکت سهامی بیمه ایران یک قرارداد عمومی منعقد خواهد نمود این قرارداد شامل کلیه مسئولیتهای حقوقی ناشی ازپیش آمدهای مذکور در فوق خواهد بود و در ضمن کلیه مسئولیتهای حقوقی ناشی از یک جرم جزایی نیز مشمول این قرارداد میشود بنابراین هر نوعدعوای حقوقی علیه کارشناسان و معلمین علیه شرکت سهامی بیمه ایران اقامه خواهد شد.
2 - شرکت سهامی بیمه ایران نمیتواند به استناد روابط مبتنی بر قراردادهائیکه با دولت ایران دارد در تعهداتیکه از مفاد بند 1 این ماده حاصل میشودتغییر قائل شود.
3 - دعوی استرداد وجوه پرداختی از طرف شرکت سهامی بیمه ایران علیه معلم یا کارشناس آلمانی جز در صورت تقلب و خدعه یا اهمال و مسامحه بهارز امکانپذیر نخواهد بود.
ماده 11 - این موافقتنامه در منطقه برلین نیز اجرا خواهد شد مگر اینکه دولت جمهوری فدرال آلمان تا سه ماه پس از اجرای این موافقتنامه خلاف ایننکته را به دولت شاهنشاهی اعلام دارد.
ماده 12 - 1 - این موافقتنامه از تاریخ امضا معتبر خواهد بود.
2 - این موافقت نامه ممکن است با اعلام کتبی از طرف هر یک از دو طرف قرارداد لغو گردد به شرط آنکه خاتمه قرارداد آخر سال تحصیلی ایرانی باشد. این قرارداد در تهران در تاریخ 000 در شش نسخه که دو نسخه آن بزبان آلمانی و دو نسخه بزبان فارسی و دو نسخه بزبان فرانسه است تنظیم شدهو در صورت بروز اختلاف متن فرانسه معتبر خواهد بود. از طرف دولت جمهوری فدرال آلمان از طرف دولت شاهنشاهی ایران
پروتکل
هنگام امضا قرارداد بین دولت جمهوری فدرال آلمان و دولت شاهنشاهی ایران درباره مدارس فنی تهران و تبریز در موارد زیر بین طرفین متعاهدینتوافق حاصل گردید:
1 - مربوط به ماده 2 قسمت 5
در صورتی که دولت شاهنشاهی ایران مایل باشد یک رشته اضافی در یک مدرسه تاسیس نماید این کار را میتواند انجام دهد بدون اینکه به حسنجریان امور مدرسه در رشتههای دیگر لطمهای وارد شود.
2 - مربوط به ماده 3 قسمت 4
هزینه حمل از بندر ورودی تا مقصد استثنائاً به عهده دولت جمهوری فدرال آلمان میباشد در طرحهای آینده کمکهای فنی از طرف دولت جمهوریفدرال آلمان به دولت شاهنشاهی ایران این هزینهها به عهده دولت شاهنشاهی خواهد بود.
3 - مربوط به ماده 5 قسمت 2 بند الف
دولت شاهنشاهی ایران حتیالامکان حق استرداد هزینه سفر اتباع خود را جهت خود محفوظ میدارد ولی اختلافاتی که در این زمینه بروز میکند نبایدسبب تاخیر سفر اتباع ایران بشود.
4 - مربوط به ماده 6 قسمت 5
مدیر کل تعلیمات فنی و کشاورزی ایران در مورد ارتقاء مقام میتواند در موارد استثنائی یک معلم ایرانی را پس از مشورت با مدیر آلمانی مدرسه منتقلنماید مگر در مورد معلمین ایرانی که در جمهوری فدرال آلمان به موجب بند الف قسمت سوم ماده 3 این قرارداد تعلیم یافتهاند.
5 - مربوط به ماده 9
مقامات ایرانی موافقت خواهند کرد که در موارد استثنائی مفاد این ماده را درباره اشخاص دیگری که جزء خانواده معلمین و متخصصین آلمانی باشند ودر یک منزل زندگی میکنند نیز معمول دارند.
6 - مربوط به ماده 9 قسمت 3
در صورتی که حقوقی به این قبیل لوازم معلق بگیرد به عهده وزارت فرهنگ ایران خواهد بود.
این قرارداد در تهران در تاریخ. ................. در شش نسخه تنظیم گردید دو نسخه بزبان آلمانی دو نسخه بفارسی و دو نسخه بزبان فرانسه - درصورت بروز اختلاف نسخه فرانسه معتبر خواهد بود.
از طرف دولت جمهوری فدرال آلمان از طرف دولت شاهنشاهی ایران
متن قرارداد همکاریهای فنی در مورد هنرستانهای تهران و تبریز که شامل دوازده ماده و یک پروتکل حاوی شش بند میباشد اجازه امضا و مبادله آن درجلسه روز سه شنبه دوازدهم خرداد ماه یکهزار و سیصد و چهل و سه به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی