شماره پرونده:ه- ع؍ 0004045 شماره دادنامه: 140109970906000331 تاریخ: 29/05/1401
شاکی: آرین جوادی اقدم
طرف شکایت: وزارت راه و شهرسازی
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 44 بخشنامه شماره 149726؍430 مورخ 1397؍10؍29 کمیسیون موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان
شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت راه و شهرسازی به خواسته ابطال بند 44 بخشنامه شماره 149726؍430 مورخ 1397؍10؍29 کمیسیون موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر میباشد:
44- به دارندگان مدرک کارشناسی مهندسی فضای سبز از دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی، هیچگونه پروانه اشتغال به کار مهندسی در زمینه رشته های هفتگانه مهندسی ساختمان تعلق نمی گیرد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
با سلام و احترام اینجانب تقاضای ابطال بند 44 بخشنامه شماره 149726؍430 مورخ 1397؍10؍29 کمیسیون موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان را با توجه به مغایرت های زیر دارم.
1-با توجه به ماده 7 تبصره 2 قانون نظام مهندسی که حدود حدود صلاحیت حرفهای دارندگان مدارک تحصیلی دانشگاهی مرتبط با مهندسی ساختمان و عناوین این رشته ها توسط کمیسیونی متشکل از نمایندگان وزیر راه و شهرسازی، وزیر فرهنگ و آموزش عالی (وزارت علوم ،تحقیقات و فناوری) و رئیس سازمان تعیین و به تصویب وزیر راه و شهرسازی می رسد کمیسیون مذکور دربند 44 بخشنامه شماره 149726؍430 مورخ 1397؍10؍29 که بیان میکند به دارندگان مدرک کارشناسی مهندسی فضای سبز از دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی، هیچگونه پروانه اشتغال به کار مهندسی در زمینه رشته های هفتگانه مهندسی ساختمان تعلق نمیگیرد در صورتی که رشته مهندسی فضای سبز در جدول پایانی همین بخشنامه به عنوان رشته مرتبط با شهرسازی تحت عنوان کد 21 با نام شهرسازی- محوطه سازی و طراحی فضای سبز شناخته شده است و تنها رشته دانشگاهی موجود در حوزه فضای سبز در مقطع کارشناسی مورد تصویب وزارت علوم ،تحقیقات و فناوری در کشور رشته مهندسی فضای سبز میباشد در این صورت چگونه میشود که این رشته به عنوان نیاز ومرتبط با شهرسازی برای اعطای پروانه اشتغال مرتبط با شهرسازی در جدول این بخشنامه توسط کمیسیون شناخته شده است اما در بند 44 این مصوبه فارغ التحصیلان تنها رشته کارشناسی مرتبط در حوزه محوطه سازی و طراحی فضای سبز موجود در کشور که رشته مهندسی فضای سبز میباشد از اعطای پروانه اشتغال پروانه مهندسی منع شده اند.
2-با توجه به بند 7 ماده 2 که بیان میکند وضع مقررات ملی ساختمان به منظور اطمینان از ایمنی، بهداشت، بهره دهی مناسب، آسایش و صرفه اقتصادی و اجراء و کنترل آن در جهت حمایت از مردم به عنوان بهره برداران از ساختانها و فضاهای شهری و ابنیه و مستحدثات عمومی و حفظ و افزایش بهره وری منابع مواد و انرژی و سرمایه های ملی.بخشی از فضاهای شهری و فضاهای ساختمان ها ،فضای سبز میباشد و تنها رشته ای که کارشناسی موجود در این حوزه که میتواند امر نظارت اجرا. کنترل فضاهای سبز ساختمان ها، ابنیه، فضاهای شهری و... بر عهده بگیرد مهندسی فضای سبز میباشد در صورت عدم اعطا پروانه مهندسی به مهندسان فضای سبز اجرای این بخش از قانون ناقص مانده و موجبات خسارت میشود همچنین طبق بند 10 ماده مذکور جلب مشارکت حرفه ای مهندسان و صاحبان حرفه و صنوف ساختمانی در تهیه و اجرای طرحهای توسعه و آبادانی کشور با وضع این بند نه تنها مشارکت این گروه از مهندسان که باید طراحی و نظارت بخش های فضای سبز ساختمان و شهرسازی رابر عهده داشته باشند جلب نشده بلکه با لحنی قاطع که بیان میکند هیچگونه پروانه ای تعلق نمیگیرد مهندسان این حوزه مهم را از توسعه و آبادانی کشور دلسرد میکنند واجرای قانون را ناقص میگذارد
خلاصه مدافعات ظرف شکایت:
1-طبق ماده 6 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، رشته های اصلی مهندسی ساختمان شامل: معماری، عمران، تاسیسات مکانیکی، تاسیسات برقی، شهرسازی، نقشه برداری و ترافیک میباشد که دارندگان مدارک تحصیلی مذکور میتوانند پس از احراز صلاحیت، وفق مواد مندرج در قانون مذکور، نسبت به دریافت پروانه اشتغال به کار مهندسی دارای کد اصلی با حدود صلاحیت نظارت و طراحی اقدام نمایند.
2- وفق تبصره 1 ماده 7 قانون فوقالذکر، رشته های مرتبط با مهندسی ساختمان به کلیه رشته هایی اطلاق میشود که عنوان آنها با رشته های اصلی یادشده در ماده 6 متفاوت بود ولی محتوای علمی و آموزشی آنها با رشته های اصلی، بیش از 70 % در ارتباط باشد. به علاوه، تعیین حدود صلاحیت حرفه ای دارندگان مدارک تحصیلی دانشگاهی مرتبط با مهندسی ساختمان و عناوین این رشته ها به استناد تبصره 2 همان ماده، توسط کمیسیونی متشکل از نمایندگان وزرای راه و شهرسازی، علوم، تحقیقات و فناوری و رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان تعیین و به تصویب وزیر راه و شهرسازی میرسد.
3- بخشنامه صرفاً جهت ارسال مجموعه آخرین مصوبات کمیسیون موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان به ادارات کل راه و شهرسازی استانها میباشد در جایگاه دبیری کمیسیون مذکور (کمیسیون هم ارزی رشته ها) صادر شده است و نظام بخشنامه مذکور، فاقد
بند 44 بود که شاکی درخواست ابطال آن را نموده است و مصوبات پیوست بخشنامه مورد نظر نیز در واقع، مصوبات کمیسیون موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی بوده که در چهارچوب حدود اختیارات و وظایف کمیسیون مذکور به شرح پیش گفته در بند 3 تصویب و به تایید وزیر راه و شهرسازی رسیده است.
4-نظر به صراحت تبصره های 1 و 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان مبنی بر عدم تطبیق عنوان رشته مهندسی فضای سبز با عناوین رشته های اصلی مهندسی (مطابق ماده 6 قانون مذکور)، رشته مذکور در جلسات کمیسیون موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون مذکور، مطرح گردید و طی مصوبه مورخ 20؍4؍1391 کمیته تخصصی معماری و شهرسازی کمیسیون که در تاریخ 31؍1؍1395 به تایید مقام عالی وزارت رسیده، رشته مهندسی فضای سبز از دانشکده منابع طبیعی و کشاورزی با توجه به مطابقت کنه از 70 درصد محتوای علمی و آموزشی با رشته های اصلی موضوع ماده 6 قانون، از رشته های اصلی یا مرتبط با مهندسی ساختمان شناخته نگردید و در نتیجه هیچگونه پروانه اشتغال به کار در زمینه مهندسی ساختمان و رشته مذکور تعلق نمیگیرد.
5 - عنوان رشته مندرج در جدول کد رشته ها که پیوست پخشنامه مذکور میباشد، رشته شهرسازیمحوطه سازی و طراحی فضای سبز میباشد که متفاوت با عنوان مطرح شده در بند 44 همان بخشنامه است.
6-رشته شهرسازیمحوطه سازی و طراحی فضای سبز، زیر مجموعه رشته شهرسازی که از رشته های اصلی هفتگانه ساختمان میباشد، بوده و در دانشکده معماری و شهرسازی تدریس میشود نه در دانشکده کشاورزی.
7-محتوای علمی و آموزشی رشته شهرسازیمحوطه سازی و طراحی فضای سبز، براساس نظر کمیسیون هم ارزی رشته ها، بالای 70 درصد با رشته اصلی شهرسازی تطابق دارد و بر همین اساس این رشته جزو رشته های مرتبط با مهندسی شهرسازی شناخته شده است.
8-شایان ذکر است درخواستهای مشابه برای ابطال بندهایی از همین بخشنامه قبلاً در دیوان عدالت اداری، مطرح شده است که طی دادنامه شماره 9809970906010478 مورخ 21؍7؍1398 توسط هیات محترم تخصصی اراضی، شهرسازی رد شکایت گردیده است و همچنین هیات محترم عمومی دیوان در موارد مشابه از جمله دادنامه شماره 9210090905800738 مورخ 30؍10؍1392 رای به عدم ابطال بخشنامه های مشابه نموده است.
پرونده شماره ه- ع؍0004045 مبنی بر ابطال بند 44 بخشنامه شماره 430؍149726 (مورخ 29؍10؍1397 سرپرست دفتر توسعه مهندسی ساختمان- با موضوع ابلاغ مصوبات کمیسیون موضوع تبصره 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان)، در جلسه مورخ 23؍5؍1401 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضا به شرح ذیل اقدام به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
نظر به اینکه اولاً مطابق تبصره 2 ماده 7 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان (مصوب 22؍12؍1374) که بیان میدارد «حدود صلاحیت حرفهای دارندگان مدارک تحصیلی دانشگاهی مرتبط با مهندسی ساختمان و عناوین این رشتهها توسط کمیسیونی متشکل از نمایندگان وزیر راه و شهرسازی، وزیر فرهنگ و آموزش عالی و رئیس سازمان تعیین و به تصویب وزیر راه و شهرسازی میرسد»، علیهذا تصویب مقرره مورد شکایت، در صلاحیت کمیسیون مذکور میباشد.
ثانیاً با عنایت به اینکه بر اساس ماده 6 قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان که بیان میکند «برای تشکیل سازمان استان، وجود حداقل 50 نفر داوطلب عضویت از بین مهندسان حوزه آن استان که دارای مدرک مهندسی در رشتههای اصلی مهندسی شامل معماری، عمران، تاسیسات مکانیکی، تاسیسات برقی، شهرسازی، نقشهبرداری و ترافیک باشند، ضروری است»، بنابراین «رشته مهندسی فضای سبز» مشمول رشتههای مذکور نمیباشد و مغایرتی با قانون ندارد.
بنا به مراتب فوق، بند 44 بخشنامه شماره 430؍149726 (مورخ 29؍10؍1397 سرپرست دفتر توسعه مهندسی ساختمان)، به اتفاق آرای اعضای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست، خارج از حدود اختیارات مرجع وضع مصوبه و مغایر قوانین نبوده و قابل ابطال تشخیص نمیگردد. این رای به استناد بند «ب» ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
حمیدرضا شریعتفر
رئیس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری