ماده واحده - موافقتنامه حمل و نقل بین المللی زمینی بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه که در یک مقدمه و 25 ماده و یک ضمیمه مربوط به ماده 5 موافقتنامه در تاریخ 1358/11/28 بین نمایندگان مختار دو دولت در آنکارا تنظیم گردیده است تصویب و به دولت اجازه داده میشود اسناد آن را امضا و مبادله نماید.
موافقتنامه حمل و نقل بین المللی جاده ای بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه
دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت ترکیه که اشتیاق به تسهیل حمل و نقل جاده ای برای مسافر و بار بین دو کشور و همچنین حمل و نقل به صورت ترانزیت در سرزمینهایشان دارند به شرح زیر توافق نمودند:
ماده 1
مفاد این موافقتنامه جهت حمل و نقل بین المللی جاده ای مسافر و کالا از و به سرزمین یکی از طرفین متعاهد و به صورت ترانزیت از طریق سرزمین طرف متعاهد دیگر با استفاده از وسایط نقلیه ای که در سرزمین طرف متعاهد قبلی به ثبت رسیده باشد قابل اجراست.
ماده 2
تعاریف
به منظور اجرای این موافقتنامه:
الف : اصطلاح حمل کننده:
به هر شخص حقیقی یا حقوقی که اجازه داشته باشد مطابق قوانین و مقررات و قواعد طرفین متعاهد مسافر و کالا حمل نماید اطلاق میشود.
ب - اصطلاح خودرو
اطلاق میشود به هر خودروی جاده ای با نیروی مکانیکی که برای حمل بار و مسافر ساخته شده باشد و (که بیش از 8 صندلی به استثنای صندلی راننده داشته باشد) یا خودروهائیکه برای حمل کالا یا کشنده چنین وسیله ای اختصاص یافته باشد. یا ترکیبی از این وسایل نقلیه همانطور که در پاراگراف فوق تعریف شده و تریلر و نیم تریلر که به آن وسیله نقلیه متصل شود و برای حمل مسافر و یا بار ساخته شده باشند.
ج - اصطلاح اجازه:
یعنی همه گونه اجازه ای که به وسیله مقامات صلاحیتدار طرفین متعاهد صادر گردد.
د (منسوخ 1375/06/21)- اصطلاح سهمیه:
تعداد اجازه نامه هائیکه هرساله به منظور ترانزیت صادر میگردد.
ه- - اصطلاح سرویس اتوبوسهای منظم:
سرویسهای منظم مسافربری بین سرزمینهای طرفین متعاهد در جاده هائیکه از قبل مطابق با برنامه ها و تعرفه های ملی تعیین گردیده باشد اطلاق میشود.
و - اصطلاح سرویس منظم ترانزیتی اتوبوس اطلاق میشود به:
سرویسهای منظم اتوبوس که از سرزمین یکی از طرفین متعاهد شروع و با عبور از سرزمین طرف متعاهد دیگر بدون سوار یا پیاده کردن مسافر در قلمرو کشور ثالثی خاتمه می یابد.
س - اصطلاح سرویسهای ایاب و ذهاب بین دو نقطه اطلاق میشود به:
یک سرویس سازمان یافته بین المللی برای حمل مسافر گروهی از یک و به همان نقطه عزیمت به نقطه تعیین شده در مقصد و برگشت آنها به نقطه عزیمت پس پایان برنامه از قبل تعیین شده (مسافرینی که در یک گروه مسافرت میکنند لازم است که با همان گروه مراجعت نمایند و اولین مسافرت برگشت از و آخرین مسافرت به نقطه مقصد می بایستی بدون مسافر انجام پذیرد).
ح - اصطلاح سرویسهای دربست (جهانگردی) اطلاق میشود به:
حمل بین المللی یک و همان گروه مسافرین در یک و همان خودرو به صورت تور که از یک نقطه سرزمین طرفین متعاهد شروع و بدون پیاده یا سوار کردن مسافر در همان سرزمین طرف متعاهد خاتمه مییابد.
ت : اصطلاح حمل و نقل ترانزیتی اطلاق میشود به:
حمل و نقل مسافر و کالا از طریق سرزمین یکی از طرفین متعاهد که نقاط مبداء و مقصد خارج از سرزمین آن طرف متعاهد واقع شده باشد.
ماده 3
هریک از طرفین متعاهد مطابق مفاد این موافقتنامه حق ترانزیت مسافر، اشیاء شخصی مسافر، کالاهای تجاری و وسائط نقلیه طرف متعاهد دیگر در مسیرهائیکه به وسیله مقامات صلاحیتدار هریک از طرفین متعاهد تعیین شده است خواهد داشت.
ماده 4
بر اساس قوانین ملی خود هر یک از طرف متعاهد به شرکتهای حمل و نقل طرف متعاهد دیگر اجازه خواهند داد که دفاتر تاسیس نمایند و یا نمایندگانی و یا آژانسهائی در محلهائی که مورد موافقت طرفین متعاهد به طور متقابل قرار خواهد گرفت در سرزمین خود منصوب نماید. یک شرکت حمل و نقل به عنوان یک آژانس مسافرتی در سرزمین طرف متعاهد دیگر عمل نخواهد کرد.
ماده 5
هر یک از طرفین متعاهد هیچگونه مالیات یا عوارض واردات یا صادرات (منجمله حقوق گمرکی) نسبت به وسائط نقلیه طرف متعاهد دیگری که در سرزمین آن طرف متعاهد به صورت ترانزیت عبور مینمایند به جزعوارض زیر وضع نخواهد کرد:
الف - عوارض برای استفاده از شبکه راههای اصلی (حق استفاده از جاده و پل).
ب - عوارض به منظور تامین هزینه های مربوطه به نگهداری و مرمت راهها و حمل و نقل.
ج - وجوهاتیکه به طور یکسان جهت پوشاندن تفاوت قیمت سوخت در داخل کشور و قیمت بین المللی آن اخذ میگردد.
د - اخذ عوارض، چنانچه وزن، ابعاد، یا بار وسائط نقلیه از میزان تعیین شده در قوانین ملی طرفین متعاهد تجاوز نماید.
حمل و نقل مجاز به صورت ترانزیت از طریق سرزمینهای طرفی متعاهد ممکن است به طور متقابل از پرداخت عوارضی که در بند (ب) فوق قید گردیده معاف شوند.
ماده 6
چنانچه شرکتهای حمل و نقل و رانندگان یکی از طرفین متعاهد مقررات ترافیک حمل و نقل در حین عبور در سرزمین متعاهد دیگر را نقض نماید مقامات صلاحیتدار طرف متعاهد اخیرالذکر به شرکتهای حمل و نقل یا راننده وسائط نقلیه اخطار خواهد کرد یا اجازه نامه را به طور موقت یا مشروط یا دائمی اعلام خواهد نمود.
ماده 7
یک کمیسیون مختلط مرکب از نمایندگان دو طرف متعاهدین تشکیل خواهد شد و چهارچوب وظائف کمیسیون مختلط به شرح زیر میباشد:
الف - نظارت بر اجرای صحیح مفاد این موافقتنامه.
ب - تعیین فرم و زمان و نحوه مبادله اجازه نامه ها.
ج - مطالعه و ارائه پیشنهادات جهت حل مسائل احتمالی که مستقیماً بین مقامات صلاحیتدار مصرح در ماده 24 این موافقتنامه حل و فصل نگردیده.
د - بررسی کلیه مسائل دیگریکه در محدوده این موافقتنامه قرار میگیرد و ارائه توصیه های لازم به منظور حل آنها.
ه- - رسیدگی به سایر موارد مربوط به حمل و نقل که مورد توافق طرفین قرار میگیرد.
کمیسیون مختلط عنداللزوم بر اساس تقاضای هر کدام از طرفین متعاهد متناوباً در ایران و ترکیه تشکیل جلسه خواهند داد.
دستور جلسه ایکه قرار است در کمیسیون مختلط مورد بحث قرار گیرد فعلا در چهارچوب وظائف کمیسیون مصرح در فوق تهیه و از طریق مراجع دیپلماسی ارسال خواهد شد.
توصیه های ارائه شده یا تصمیمات متخذه به وسیله کمیسیون به طور کامل اجرا خواهد شد. بهر حال چنانچه کمیسیون مختلط تصمیم بر اصلاح ماده ای از این موافقت نامه را داشته باشد چنین اصلاحی جهت تصویب به مقامات صلاحیتدار تسلیم خواهد شد.
ماده 8 (اصلاحی 1375/06/21)- وسیله نقلیه ثبت شده در قلمرو یکی از طرفهای متعاهد، مجاز به حمل کالا و مسافر بین دو نقطه واقع در قلمرو طرف متعاهد دیگر نمیباشد.
ماده 9 (منسوخ 1375/06/21)
وسائط نقلیه خالی ثبت شده در یکی از سرزمینهای طرف متعاهد حق ورود به سرزمین طرف متعاهد دیگر را به منظور حمل مسافر و کالا را نخواهد داشت مگر اینکه اجازه برای این منظور صادر شده باشد.
شرکتهای حمل و نقل طرفین متعاهد به منظور حمل به موقع مسافرین و کالا بمقصد طرف متعاهد دیگر همکاری نزدیک خواهند داشت.
تقاضا برای این منظور به وسیله هریک از طرفین با حسن نیت و تفاهم متقابل مورد توجه قرار خواهد گرفت.
حمل و نقل مسافرین
ماده 10
یک شرکت حمل و نقل طرف متعاهد پس از تحصیل اجازه نامه سالیانه از مقامات صلاحیتدار طرف متعاهد دیگر یک سرویس منظم به سرزمین طرف متعاهد دیگر یا یک سرویس منظم ترانزیتی از طریق سرزمین طرف متعاهد دیگر دائر خواهد نمود.
ماده 11(اصلاحی 1375/06/21)
الف - حمل عبوری جهانگردان و خدمات حمل و نقل مسافر بین دو نقطه، توسط وسیله نقلیه ثبت شده در قلمرو یک طرف متعاهد و یا از قلمرو طرفمتعاهد دیگر، منوط به اخذ پروانه حمل نخواهد بود.
ب - یک متصدی حمل، مجاز به حمل مسافر از قلمرو طرف متعاهد دیگر به مقصد کشور ثالث نمیباشد، مگر آنکه پروانه حمل ویژهای از مقامهای صلاحیتدار طرف یاد شده اخذ نماید.
ج - یک وسیله نقلیه خالی مسافربری ثبت شده در قلمرو یک طرف متعاهد، نمیتواند به قصد حمل مسافر وارد قلمرو طرف متعاهد دیگر شود، مگرآنکه پروانه حمل ویژهای به این منظور صادر شده باشد.
حمل و نقل کالا
ماده 12 (اصلاحی 1375/06/21)
حمل و نقل کالا به صورت ترانزیتی از طریق سرزمینهای طرفین متعاهد مشمول تحصیل اجازه نامه قبلی برمبنای سهمیه به جزموارد زیر خواهد شد:
الف - حمل و نقل جسد با وسائط نقلیه که برای این منظور ساخته شده است.
ب - حمل اشیاء تزئینی برای نمایش تئاتر.
ج - حمل کالا و تجهیزات و حیوانات سیرک مورد نیاز برای اجرای برنامه های موسیقی، و
نمایش فیلم سینمائی و فعالیتهای ورزشی و ضبط تلویزیونی و برنامه های رادیوئی.
د - حمل اشیاء هنری.
ح - حمل حیوانات به جزآنهائیکه برای ذبح حمل میشوند.
و - حمل وسائط نقلیه خسارت دیده یا وسائط نقلیه اسقاط شده.
ن - محصولات پستی
ه- - حمل اتفاقی کالا به یا از فرودگاه بدلیل تغییر در برنامه های پرواز.
م - حمل مواد کمکی در صورت بروز حوادث طبیعی.
ی - حمل کالاهای نمایشگاه و بازار مکاره.
س - سایر مواردیکه به وسیله کمیسیون مختلط متقابلا مورد توافق قرار خواهد گرفت.
اجازه نامه به طور سالانه و عنداللزوم براساس موافقت متقابل به منظور تا مین نیازمندیهای طرفین متعاهد مبادله خواهد شد.
ماده 13 (منسوخ 1375/06/21)
اجازه نامه ترانزیتی برای یک مسافرت ترانزیتی رفت و برگشت از طریق سرزمین طرفین متعاهد معتبر خواهد بود. همچنین این اجازه نامه برای یک وسیله نقلیه و فقط برای شرکت حمل و نقلی که این اجازه نامه به نام او صادر میشود معتبر خواهد بود و غیرقابل انتقال میباشد.
اجازه نامه ها به طور مجانی صادر میگردد
ماده 14 (منسوخ 1375/06/21)
یک وسیله نقلیه ثبت شده در سرزمین هریک از طرفین متعاهد پس از تحویل کالا به کشور طرف متعاهد دیگر نمیتواند به سرزمین خود یا به سرزمین کشور ثالث در موقع مراجعت بار حمل نماید مگر اینکه اجازه نامه برای این منظور صادر شده باشد.
ماده 15
اسلحه، مهمات و تجهیزات نظامی و مواد منفجره از مقررات و قوانین ترانزیتی استثناء است مگر اینکه از کشور طرف متعاهد اجازه لازم اخذ گردد.
عبور کالاهائیکه بعلل داشتن بهداشت انسانی، حیوانی، نباتی ممنوع الورود میباشد حق ترانزیت نخواهند داشت.
مفاد متفرقه
ماده 16
طرفین متعاهد کلیه اقدامات لازم را به حداکثر ممکن را به منظور تسهیل، ساده سازی، تسریع تشریفات گمرکی و سایر امور مربوط به حمل مسافرین و کالا به عمل خواهند آورد.
ماده 17
حمل و نقل بین المللی زمینی کالا طبق این موافقتنامه مشمول مقررات کنوانسیون حمل و نقل بین المللی کالا در محدوده کارنه تیر و یا قوانین و مقررات ملی هر دو کشور متعاهد خواهد شد.
وسیله نقلیه ایکه حمل و نقل بین المللی زمینی را انجام میدهد، اسناد بین المللی لازم مانند تربپتیک یا کارنه دو پاساژ و سایر اسناد مورد نیاز مقررات و قوانین ملی دو کشور متعاهد را همراه خواهد داشت.
ماده 18
سوخت داخل باک استاندارد شده وسائط نقلیه از پرداخت حقوق گمرکی و کلیه مالیات و عوارض دیگر معاف خواهد بود. باک استاندارد شده باکی است که به وسیله سازنده وسائط نقلیه، در وسائط نقلیه تعبیه شده باشد.
ماده 19
قطعات یدکی تعویض شده تحت نظر مقامات گمرکی نابود یا دوباره صادر خواهد شد یا به مقامات گمرکی تسلیم خواهد شد. ورود قطعات یدکی مشمول قوانین و مقررات ملی دو کشور خواهد شد.
ماده 20
کلیه حمل و نقلی که طبق مفاد این موافقتنامه انجام میگیرد تحت پوشش بیمه های زیر قرار خواهد گرفت:
الف - بیمه شخص ثالث مطابق قوانین و مقررات جاری در هریک از سرزمین طرفین متعاهد در مورد وسیله نقلیه ایکه در حمل و نقل بین المللی مسافرین، بار آنها و یا کالاها بین سرزمین طرفین متعاهد و یا به صورت ترانزیت از طریق سرزمین طرفین متعاهد مورد استفاده قرار میگیرد مورد عمل خواهد بود.
ب- هر نوع بیمه مطابق با قوانین و مقررات جاری در سرزمین طرف متعاهد که در آن وسیله نقلیه به ثبت رسیده است در مورد مسافرین، بار آنها و یا کالاها مورد عمل خواهد بود.
ماده 21 - پرداختهای مربوط به امور حمل و نقل و ترانزیتی بین طرفین متعاهد به ارز قابل تسعیر که مورد قبول بانکهای مجاز طرفین متعاهد مطابق با قوانین، مقررات و قواعد جاری در سرزمین طرفین متعاهد باشد، صورت خواهد گرفت.
ماده 22
چنانچه تصادفات، شکستگی یا سایر مشکلات بروز نماید، مقامات صلاحیتدار طرفین متعاهد که در سرزمین آنها چنین اتفاقی افتاده است گزارشات و نتایج بررسی و سایر اطلاعات لازم را در اختیار طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد.
ماده 23
شرکت های حمل و نقل و خدمه وسائط نقلیه نیز در سرزمین طرفین متعاهد تابع قوانین و مقررات مربوط به ترافیک راهها، جاری در سرزمین طرف متعاهد دیگر خواهد بود.
هر نوع امور دیگر مربوط به حمل و نقل که در این موافقتنامه قید نگردیده تابع قوانین، مقررات و قواعد طرفین متعاهد خواهد بود.
ماده 24 (اصلاحی 1390/03/31)
مقامات صلاحیتداریکه مسئولیت اجرای این موافقتنامه را دارند به شرح زیر میباشند:
الف - در ایران:
وزارت راه و شهرسازی - تهران
ب - در ترکیه:
Kara Ulastirmasi Genel Madurlugu
0 Ulastirma Bakanligi Ankara
ماده 25
این موافقتنامه از تاریخ مبادله یادداشت مبنی بر تائید تصویب آن طبق قوانین ملی طرفین متعاهد لازم الاجراست و برای مدت یک سال معتبر خواهد بود.
این موافقتنامه به طور خودکار برای دوره های یک ساله قابل تمدید خواهد بود مگر اینکه هر یک از طرفین متعاهد تقاضای خود را مبنی بر فسخ این موافقتنامه حداقل سه ماه قبل از تاریخ انقضای آن کتباً بطرف دیگر اعلام نماید.
این موافقتنامه در دو نسخه اصلی به زبان انگلیسی در …… به تاریخ تنظیم گردید.
از طرف دولت جمهوری اسلامی ایران
مدیر کل بازرگانی آسیا و اقیانوسیه
از طرف دولت جمهوری ترکیه
مدیر کل روابط دو جانبه وزارت امور خارجه
طبق ماده 5 موافقتنامه حمل و نقل بین الملل از طریق جاده بین دولت جمهوری ترکیه و دولت جمهوری اسلامی ایران که ما امروز در تاریخ 1980 در. ........ بامضا رساندیم اینجانب افتخار دارم که به نمایندگی از طرف دولت جمهوری ترکیه پیشنهاد نمایم که عوارض ذکر شده در پاراگراف ب ماده 5 موافقتنامه فوق بر اساس رفتار متقابل از تاریخ اجرای این موافقتنامه لغو گردد.
این نامه جزء لاینفک موافقتنامه فوق الذکر میباشد.
موجب قدردانی است چنانچه موافقت دولت خود را با پیشنهاد مذکور تائید نمائید. خواهشمند است بالاترین احترامات اینجانب را بپذیرید.
مفتخرم که وصول نامه جنابعالی را به تاریخ امروز به مضمون زیر اعلام نمایم.
«طبق ماده 5 موافقتنامه حمل و نقل بین المللی از طریق جاده بین دولت جمهوری ترکیه و دولت جمهوری اسلامی ایران که ما امروز در تاریخ 1980 در. ......... بامضا رساندیم اینجانب افتخار دارم که به نمایندگی از طرف دولت جمهوری ترکیه پیشنهاد نمایم که عوارض ذکر شده در پاراگراف ب ماده 5 موافقتنامه فوق بر اساس رفتار متقابل از تاریخ اجرای این موافقتنامه لغو گردد.
این نامه جزء لاینفک موافقتنامه فوق الذکر میباشد.
موجب قدردانی است چنانچه موافقت دولت خود را با پیشنهاد مذکور تائید نمائید. خواهشمند است بالاترین احترامات اینجانب را بپذیرید.»
اینجانب از طرف دولت خود مفتخرم که با متون نامه شما موافقت نمایم. خواهشمند است بالاترین احترامات اینجانب را بپذیرید.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران