تشریفات الزامی استماع شهادت شهود در دادگاه

تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/06
شماره دادنامه قطعی: ---

پیام: دادگاه باید تصمیم خود نسبت به استماع بیانات شهود یکی از طرفین را به نحو مقتضی و با قید در احضاریه به اطلاع طرف مقابل برساند و فرصتی برای دفاع و پاسخگویی در برابر آن به وی اعطا کند. در غیراین صورت دادنامه به علت نقض اصول دادرسی مخدوش تلقی می‌شود.

آقای م. ن.د. دادخواستی به طرفیت آقای الف. ص. به خواسته مطالبه وجه بمبلغ 238/200/000 ریال بانضمام کلیه خسارات دادرسی و خسارت تاخیر تادیه تا یوم‌الاداء را تقدیم و اضافه نموده که بنده دارای حجره در میدان تره بار... میباشم خوانده نیز یکی از مشتریان بنده بودند که از ابتدای سال 1390 تا اواسط سال 1391 اقدام به تحویل میوه به نامبرده که در آن زمان دارای مغازه میوه فروشی بود نمودم و نامبرده به طور مکرر پرداخت ثمن اجناس خریداری شده را موکول به دفعات بعد مینمودند و اعلام میکردند با فروش زمین خود اقدام به تسویه حساب به بنده مینمایند که متاسفانه تا کنون از پرداخت و تسویه حساب خودداری نمودند لذا با توجه به اینکه شهود حا ضر بادای شهادت میباشند تقاضای رسیدگی و صدور حکم مقتضی را استدعا دارم دادگاه طرفین را جهت رسیدگی دعوت نموده خواهان حاضر گردیده خوانده حاضر نشده خواهان اظهار داشته خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است تقاضای صدور حکم شایسته را دارم ضمنا شهود حاضرند درخواست استماع شهادت آنها را دارم دادگاه از شهود تحقیق به عمل آورده و با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه غیابی شماره 00790 - 1392/10/03 انشاء رای بدین شرح نموده: در خصوص دعوی آقای م. ن.د. به طرفیت آقای الف. ص. به خواسته مطالبه وجه بمبلغ 238/000/000 ریال و خسارت دادرسی و تاخیر تادیه دادگاه با توجه به تعرفه شهود از ناحیه خواهان که بر صحت ادعای وی دلالت دارد و اینکه شهود خواهان مصون از ایراد جرح باقی مانده اند و اینکه خوانده در دادگاه حضور نیافته و در قبال دعوی مطروحه دفاعی معمول ندانسته و دلیلی دال بر پرداخت وجه و برائت ذمه خویش به دادگاه ارائه نداده است و با توجه به اصل استصحاب اشتغال ذمه وی احراز میگردد لذا دادگاه مستندا به مواد 198 و 519 و 522 قانون آیین داردسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 238/000/00 ریال بابت اصل خواسته و پرداخت مبلغ 4/769/000 ریال بابت خسارت دادرسی در حق خواهان صادر مینماید. اجرای احکام مکلف است خسارت تاخیر تادیه را از زمان سر رسید تا زمان پرداخت بر اساس شاخص اعلامی از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران محاسبه و از خوانده وصول و به خواهان ایصال نماید رای صادره غیابی و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل واخواهی در این دادگاه می‌باشد آقای الف. ص. با وکالت آقای ع. ش. از رای صادره درخواست رسیدگی واخواهی و اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را نموده و توضیح داده موکل هیچگونه بدهی به واخوانده ندارد ادعای ایشان واهی است مستند دعوی وی شهادت شهود می‌باشد و در این راستا سه نفر را به عنوان شاهد معرفی کرده که اولا شهادت آنان منطبق بر ادعای واخوانده نیست و به نحو کلی میباشد ثانیا یکی از شهود از میزان طلب اظهار بی اطلاعی کرده دیگری شهادت با قرار نموده است ثالثا سئوالاتی از شهود ایشان مطرح است در جهت کشف حقیقت و روشن شدن واقع امر و همچنین از شخص واخوانده زیرا موکل بشدت منکر هر گونه بدهی به مشارالیه میباشد و اظهارات شهود را تکذیب مینماید. علیهذا با عنایت به مراتب فوق استدعای رسیدگی باعتراض واخواهی را دارد ضمنا موکل تمکن مالی جهت پرداخت هزینه دادرسی مرحله واخواهی را که قریب مبلغ 7200/000 ریال می‌باشد ندارد استشهادیه پیوست موید این ادعاست لذا تقاضای صدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را دارد دادگاه با تعیین وقت رسیدگی طرفین را جهت رسیدگی و استماع شهود واخواه دعوت نموده خواهان (ظاهرا واخواه صحیح است) حضور دارد و اظهار میدارد خواسته به شرح دادخواست تقدیمی است تقاضای صدور حکم شایسته را از دادگاه دارم شهود حضور دارند تقاضای استماع شهادت ایشان را دارم خوانده (ظاهرا واخوانده صحیح است) اظهار داشته من خبری از حساب بانکی وی ندارم و خبری از اوضاع و احوال مالی وی ندارم و در خصوص جرح نمیدانم چیست... دادگاه به شرح اوراق جداگانه از شهود تحقیق به عمل آورده و با اعلام ختم رسیدگی طبق دادنامه --- - 1393/02/07 چنین انشاء رای نموده: در خصوص دعوی آقای ع. ش. به وکالت از آقای الف. ص. به طرفیت آقای م. ن. به خواسته اعسار از پرداخت هزینه دادرسی. دادگاه با توجه به اینکه خواهان ادعای خود را مستند به شهادت شهود نموده است لیکن شهود تعرفه شده ادای شهادت به صورت کلی داده اند که حاکی از عدم اطلاع دقیق شهود از وضعیت مالی خواهان است و با توجه به اینکه ارزیابی گواهی گواه برعهده دادگاه است شهادت مذکور موجب یقین نمی گردد فلذا حکم بر بطلان دعوی صادر میگردد رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان می‌باشد سپس دفتر دادگاه در مورد هزینه دادرسی بمبلغ 9528000 ریال اقدام به رفع نقص نموده و چون هزینه دادرسی پرداخت نشده آقای مدیر دفتر شعبه دوم دادگاه عمومی چ. طبق دادنامه شماره --- - 1393/06/13 چنین رای داده در خصوص واخواهی آقای الف. ص. با وکالت آقای ع. ش. به طرفیت م. ن. نسبت به دادنامه غیابی شماره 00790 - 1392/10/03 نظر به اینکه اخطار رفع نقص از حیث ابطال تمبر دادرسی مرحله واخواهی در مورخه 1393/05/05 به واخواه ابلاغ و ایشان در موعد مقرر نسبت به رفع نقص اعلامی اقدام ننموده‌اند لذا با وحدت ملاک ماده 54 آیین دادرسی مدنی قرار رد دادخواست واخواهی واخواه صادر و اعلام میگردد این قرار ظرف ده روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در دادگاه است آقای ع. ش. وکیل آقای الف. ص. به قرار رد دفتر به شماره... اعتراض نموده شعبه دوم دادگاه عمومی چ. طبق رای شماره --- - 1393/07/17 با استدلال به اینکه وکیل خواهان بیان داشته از ابلاغ رای بدین علت که به برادرش ابلاغ شده بی اطلاع مانده صحیح نیست زیرا دادنامه مربوطه به دفتر وکالت وی ابلاغ شده است و شغل وی وکالت است بدانگونه که تمامی موارد ابلاغ به دفتر وکیل ابلاغ میگردد وی بایستی نظم جاری در دفتر کار خویش را بدانگونه ای تنظیم نماید که تمامی ابلاغ هابه ملاحظه و نظر وی برسد فلذا رای به تائید قرار رد دفتر صدرالذکر صادر و اعلام میگردد این رای قطعی است سپس آقای الف. ص. با وکالت آقای ع. ش. از دادنامه غیابی شماره 00790 - 1392/10/03 در تاریخ 1393/09/06 درخواست رسیدگی فرجامی را نموده که پس از تبادل لوایح پرونده به دیوانعالی کشور ارسال و در دستور کار این شعبه قرار گرفته و این شعبه حسب تصمیم شماره 00482 - 1393/12/09 پرونده را جهت اتخاذ تصمیم در مورد مدت فرجامخواهی اعاده نموده که شعبه دوم دادگاه عمومی چهاردانگه طی مرقومه مورخ 1394/03/18 پرونده را جهت ارشاد و راهنمائی به دیوانعالی کشور ارسال داشته که پس از وصول در دستور کار این شعبه قرار گرفته است که بدوا در مورد سوال دادگاه مرقوم و درخواست ارشاد و راهنمائی اعلام می‌دارد با صدور قرار رد دادخواست فرجامی آقای الف. ص. نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/10/03 شعبه دوم دادگاه عمومی چ. از ناحیه دفتر دادگاه به لحاظ عدم پرداخت هزینه دادرسی و تایید قرار مذکور از سوی دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 1393/07/17 لاجرم تاریخ ابلاغ دادنامه اخیر ( 1393/08/07 ) ابتدای مهلت فرجام خواهی خواهد بود که چون دادخواست فرجامی در تاریخ 1393/09/06 با انقضاء مهلت تجدیدنظر تسلیم شده با این ترتیب تصمیم شماره 00482 - 1393/12/09 این شعبه از حیث تاریخ ابلاغ دادنامه فرجامخواسته اصلاح می‌شود و نظر به اینکه از دادنامه غیابی که واخواهی آن مردود اعلام شده تجدیدنظرخواهی به عمل نیامده به همین جهت قطعیت یافته فرجامخواهی از دادنامه مرقوم با قسمت اول ماده 367 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی منطبق و قابلیت سیر در مرحله فرجامی را دارد می‌باشد.هئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:

با ملاحظه دادنامه فرجامخواسته و مبانی صدور آن و محتویات پرونده اعتراضات فرجامخواه نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/10/03 شعبه دوم دادگاه عمومی چ. وارد و دادنامه معترض عنه دارای اشکال است زیرا دادگاه حسب تصمیم مورخ 1392/08/06 مقرر داشته طرفین جهت رسیدگی دعوت شوند و در جلسه مورخ 1392/10/03 که با حضور خواهان و در غیاب خوانده تشکیل شده علاوه بر استماع اظهارات و توضیحات خواهان از شهود وی نیز تحقیق و براساس اظهارات شهود مبادرت به صدور حکم نموده است این درحالیست که اولا از خواهان و شهود او در خصوص نحوه ارسال میوه جهت خوانده و نوع و میزان و دفعات ارسال و وسیله حمل و بهای میوه های ارسالی به تفکیک توضیحات کافی که موضوع را روشن نماید اخذ نگردیده ثانیا تحقیق از شهود و تصمیم دادگاه در این مورد به اطلاع خوانده نرسیده و مشارالیه از تصمیم دادگاه در استماع شهادت شهود بی خبر مانده و در نهایت حق دفاع و پاسخگوئی از او سلب گردیده در صورتی که ضرورت داشت دادگاه تصمیم خود در استماع بیانات شهود خواهان را به نحو مقتضی و با قید در احظاریه به اطلاع او می رسانید که چون به این تکلیف عمل نشده و در این راستا اصول و قواعد دادرسی مراعات نگردیده دادنامه فرجامخواسته مخدوش تشخیص و مستندا به بند 3 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض می‌شود و رسیدگی به استناد بند ج ماده 401 قانون موصوف به شعبه دیگر دادگاه عمومی چهاردانگه ارجاع می‌گردد.

شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار

رحمت الله سعیدی - حسن نقیب الحسینی