ماده واحده موافقت نامه حمل و نقل هوایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که مشتمل بر یک مقدمه وبیست و یک ماده و دو ضمیمه میباشد و در تاریخ 26 مرداد 1343 در تهران بامضا رسیده است تصویب و به دولت اجازه مبادله داده میشود اسنادتصویب آن را مبادله نماید.
قانون بالا مشتمل بر یک ماده که در تاریخ روز دوشنبه 1ر9ر1344 به تصویب مجلس سنا رسیده بود در جلسه روز یکنشبه[یکشنبه] هفتم آذر ماه یکهزار وسیصد و چهل و چهار شمسی به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
موافقت نامه حمل و نقل هوایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
نظر به اینکه دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی که از این پس طرفین متعاهدین نامیده میشوند متساویاً مایلندموافقت نامهای به منظور تاسیس و بهرهبرداری بازرگانی سرویسهای هوایی بین ایران و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی منعقد نمایند.
بنابراین نمایندگان تامالاختیار خود را برای این منظور به شرح زیر تعیین نمودهاند.
دولت شاهنشاهی ایران
جناب آقای عباس آرام وزیر امور خارجه
دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
جناب آقای یوکنی فدوروویچ لوگینوف رئیس هیات نمایندگی اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
نمایندگان مزبور پس از مبادله اختیارنامههای خودکه در کمال صحت و اعتبار بود درباره مواد ذیل موافقت نمودند.
ماده اول
از لحاظ این موافقت نامه:
1 - مقصود از عبارت ((مقامات هواپیمایی)) در مورد ایران رئیس اداره کل هواپیمایی کشوری و هر شخص یا هیئتی است که مجاز باشد کلیه وظایففعلی رئیس اداره کل مزبور را انجام دهد و در مورد دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی رئیس اداره کل هواپیمایی کشوری منتسب به شورایوزیران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی و هر شخص یا هیئتی است که مجاز باشد کلیه وظایف فعلی رئیس اداره کل هواپیمایی کشوری منتسب بهشورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مزبور را انجام دهد.
2 - مقصود از عبارت ((موسسه هواپیمایی معینه)) یک موسسه هواپیمایی است که یکی از طرفین متعاهد کتباً به عنوان موسسه هواپیمایی که در خط یاخطوط مشخصه مندرج در جدول خطوط پرواز منظم باین موافقت نامه بهرهبرداری خواهد نمود بطرف دیگر معرفی نماید.
3 - مقصود از عبارت ((سرویس هوایی)) هر سرویس هوایی است که طبق برنامه به وسیله هواپیما به منظور حمل و نقل عمومی مسافر و پست یا بارانجام میشود.
4- مقصود از عبارت ((سرویس هوایی بینالمللی)) سرویس هوایی است که از فضای قلمرو بیش از یک کشور بگذرد.
5 - مقصود از عبارت ((توقف به منظورهای غیر بازرگانی)) فرود آمدن برای هر مقصودی غیر از سوار یا تخلیه کردن مسافر و بار یا پست میباشد.
6 - مقصود از عبارت ((مبدا)) قلمرو کشوری است که در آن مسافر و یا بار برای حمل در هواپیما سوار و یا بارگیری میشود مشروط بر اینکه چنینمسافران و یا بارها لااقل سه روز و پانزده روز به ترتیب در آن قلمرو باقی بمانند.
7 - مقصود از عبارت((مقصد)) قلمرو کشوری است که در آن مسافر و یا بار پیاده یا تخلیه میشود مشروط بر اینکه چنین مسافران و یا بارها لااقل سهروز و پانزده روز به ترتیب در آن قلمرو باقی بمانند.
8 - مقصود از عبارت ((ظرفیت)) در مورد هواپیما گنجایش بارگیری هواپیمای مزبور است که در تمام یا قسمتی از خط موجود میباشد و مقصود از(ظرفیت) درباره)سرویس مورد موافقت) گنجایش آن هواپیما است که در سرویس مزبور مورد استفاده قرار میگیرد ضربدر تعداد دفعات رفت و آمدهواپیمای مزبور در زمان معین و خط و یا قسمتی از آن.
ماده دوم
1 - هر طرف متعاهد حقوق مشخصه در این موافقت نامه را برای به کار انداختن سرویسهای هوایی به وسیله موسسات هواپیمایی معینه به شرح زیر بطرف متعاهد دیگر اعطا مینماید.
حق ترانزیت - حق توقف به منظورهای غیر بازرگانی - حق ورود و خروج تجارتی برای حمل و نقل بینالمللی مسافر و بار و پست در نقاطی واقع درقلمرو خود که در هر یک از خطوط مشخصه در بند مربوطه جدول خطوط پرواز ضمیمه این موافقتنامه مندرج است.
2 - سرویسهای هوایی در خطوطی مشخصه - بین تهران و مسکو و نقاط ماوراء ممکن است به وسیله موسسات هواپیمایی معینه هر یک از طرفینمتعاهدین به اسامی زیر افتتاح گردد:
الف - شرکت هواپیمایی ملی ایران (ایران ار)
ب - اداره کل هواپیمایی کشوری منتسب به شورای وزیران اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی (ائروفلوت).
3 - پروانه بهرهبرداری بدون تاخیر موجه و حداکثر سی روز پس از دریافت اعلامیه حاکی از قصد یک طرف متعاهد دائر به بهرهبرداری در خطوط مشخصه از طرف متعاهد دیگر اعطاء خواهد گردید.
ماده سوم
1 - هر یک از طرفین متعاهدین خطوط پرواز هواپیما در سرویسهای مورد موافقت و نقاط عبور از مرزهای مملکتی را در داخل قلمرو خود تعیینخواهد نمود.
2 - جنبههای بازرگانی سرویسهای مورد موافقت موضوع موافقت نامه جداگانه خواهد بود که بین موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین منعقد وبرای تصویب به مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین تسلیم خواهد شد.
3 - موافقت نامه بازرگانی مزبور از جمله موضوعات مندرج در مواد 9 و 10 این موافقت نامه را شامل خواهد بود و همچنین سایر موضوعات مربوط بهمکاری بازرگانی را به طور نامحدود از قبیل مراقبت فنی هواپیما در روی زمین و محاسبات مالی و ترتیبات راجع به ((هندلینگ ((بار و مسافر و ترتیباتمربوط بخدمت مسافرین و همچنین ترتیبات فروش جا در هواپیما و حمل و نقل بمقصد کشورهای ثالث و بالعکس را در بر خواهد داشت.
ماده چهارم
1 - قوانین و مقررات یک طرف متعاهد درباره ورود و خروج هواپیمایی که در حمل و نقل هوایی بینالمللی اشتغال دارند و در داخل قلمرو آن وهمچنین قوانین مقررات مربوط به پرواز و ناوبری این نوع هواپیماها در قلمرو مزبور درباره هواپیمای موسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر بمورد اجرا گذارده خواهد شد و از طرف هواپیمای مزبور در موقع ورود و خروج و در موقعی که در قلمرو متعاهد اول میباشند رعایت خواهدگردید.
2- قوانین و مقررات یک طرف متعاهد درباره ورود و خروج مسافر و سرنشین و بار و پست هواپیما در داخل قلمرو آن از قبیل مقررات مربوط به ورودو ترخیص و مهاجرت و گذرنامه و گمرک و ارز و قرنطینه توسط خود مسافرین و سرنشینان هواپیمای طرف متعاهد دیگر و یا از طرف آنان در موقعورود و خروج و در مدتی که در داخل قلمرو طرف متعاهد اول میباشند رعایت خواهد گردید.
بار و پست - نیز مشمول قوانین و مقررات فوقالذکر خواهد بود.
3 - هر یک از طرفین متعاهدین نسخههای قوانین و مقررات مربوطه مورد اشاره در این ماده را در اختیار طرف متعاهد دیگر خواهد گذارد.
ماده پنجم
هر یک از طرفین متعاهدین این حق را برای خود محفوظ خواهد داشت که حقوق پیشبینی شده در ماده 2 این موافقتنامه را که بیک موسسههواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر اعطاء شده است معلق یا فسخ نماید و یا شرایطی را که برای استفاده آن موسسه از حقوق مزبور لازم میداندتحمیل کند در موردی که قانع نشده باشد که مالکیت عمده و تسلط موثره در موسسه هواپیمایی معینه مزبور در دست اتباع طرف متعاهد دیگر میباشدو یا در مواردی که موسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر از اجرای قوانین و مقررات کشور اعطاء کننده حق تخلف نماید و یا بهر نحوی ازبهرهبرداری طبق مقررات این موافقت نامه و یا تعهدات ناشی از آن خودداری کند به جزموردی که تعلیق حقوق از نظر حفظ بیخطری پرواز فوریت داشتهباشد این اختیار با مشورت طرف متعاهد دیگر به کار خواهد رفت.
ماده ششم
1 - به منظور تامین بیخطری پرواز در سرویسهای مورد موافقت هر طرف متعاهد تسهیلات لازمه رادیوئی - روشنائی باند - اطلاعات جوی و سایرخدمات مورد نیاز بهرهبرداری از این پروازها را در اختیار هواپیماهای طرف متعاهد دیگر قرار خواهد داد و نیز مشخصات این خدمات و اطلاعاتمربوط بفرودگاههای اصلی و فرودگاههای احتیاطی را که ممکن است هواپیما در آنجا فرود آید و همچنین اطلاعات راجع بخطوط پرواز در داخلقلمرو خود را
بطرف متعاهد دیگر اطلاع خواهد داد.
2 - موضوعات مربوط بتامین بیخطری پرواز و مسئولیت طرفین متعاهد در انجام پروازها در صلاحیت مقامات هواپیمایی کشوری طرفین متعاهدینخواهد بود و در ضمیمه 2 این موافقت نامه ذکر خواهد شد.
3 - ضمیمه شماره 1 - خطوط مشخصه در جدول خطوط پرواز به وسیله موافقت نامهای که بین مقامات هواپیمایی کشوری طرفین متعاهدین در ظرفمدت اعتبار قانونی موافقت نامه حاضر منعقد میگردد قابل تغییر خواهد بود.
ماده هفتم
طرفین متعاهدین به منظور جلوگیری از اقدامات تبعیضآمیز و رعایت تساوی عمل موافقت مینماید که:
1 - عوارضی که یکی از طرفین متعاهدین در مورد موسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر برای استفاده از فرودگاههها و سایر تسهیلات وضعمینماید و یا اجازه وضع آن را میدهد در حدود عوارض طرف متعاهد دیگر خواهد بود.
2 - سوخت روغنهای چرب کردن موتور - لوازم فنی مصرفی - قطعات یدکی - تجهیزات عادی و ذخائر خواربار که از طرف موسسه هواپیماییمعینه یکی از طرفین متعاهدین که مجاز به بهرهبرداری از خطوط و سرویسهای مذکور در این موافقت نامه است و منحصراً برای استفاده هواپیما ومسافرین و سرنشینان چنین موسسه هواپیمایی وارد قلمرو طرف متعاهد دیگر میگردد بر اساس معامله متقابله از پرداخت حقوق گمرکی و عوارضبازرسی و سایر حقوق یا عوارض مملکتی معاف خواهد بود.
3 - سوخت و روغنهای چرب کردن موتور - سایر لوازم فنی مصرفی - قطعات یدکی - تجهیزات عادی و ذخائر خواربار که منحصراً برای استفادههواپیما و مسافرین و سرنشینان آن در هواپیمای موسسات هواپیمایی یکی از طرفین متعاهدین که مجاز به بهرهبرداری از خطوط و سرویسهای مشخصهمندرج در این موافقت نامه میباشد نگهداری میشود در موقع ورود
بقلمرو طرف متعاهد دیگر یا خروج از آن بر اساس معامله متقابله از حقوق گمرکیو عوارض بازرسی و سایر حقوق یا عوارض مملکتی معاف خواهد بود ولو اینکه این لوازم در پروازهای هواپیمایی مزبور بر فراز آن قلمرو مورداستفاده یا مصرف قرار گیرد.
4 - سوخت و روغنهای چرب کردن موتور - سایر لوازم فنی مصرفی - قطعات یدکی - تجهیزات عادی و ذخائر خواربار که در قلمرو یک طرفمتعاهد در هواپیمای موسسه هواپیمایی طرف متعاهد دیگر بارگیری و در سرویسهای بینالمللی مصرف میشود بر اساس معامله متقابله از حقوقگمرکی و مالیات و عوارض بازرسی و سایر حقوق یا عوارض مملکتی معاف خواهد بود.
5 - هر یک از طرفین متعاهدین تهیه سوخت هواپیما و روغنهای چرب کردن موتور که دارای نوع جنس و مشخصات مورد احتیاج موسسه هواپیماییطرف متعاهد دیگر باشد بقیمت عادله تامین خواهد کرد.
ماده هشتم
1 - هواپیماهای موسسه هواپیمایی معینه هر یک از طرفین متعاهدین طی پرواز برفراز قلمرو طرف متعاهد دیگر باید علامات شناسائی کشور خود راکه برای پروازهای بینالمللی تعیین گردیده و گواهینامههای ثبت هواپیما و گواهی نامه قابلیت پرواز و صورت مسافرین و بارهای خود را که نشان دهند مبدا حرکت آنها باشد و سایر اسناد هواپیما صادره از طرف مقامات هواپیمایی کشوری طرفین متعاهدین و همچنین پروانه تجهیزات رادیوئی را داراباشد.
خلبان و سایر سرنشینان هواپیما باید دارای گواهینامههای مربوطه باشند کلیه اسناد مذکور در فوق که به وسیله یکی از طرفین متعاهدین صادر گردیده یامعتبر شناخته شده باشد در داخل قلمرو طرف متعاهد دیگر نیز معتبر شناخته خواهد شد.
2 - هر یک از طرفین متعاهدین این حق را برای خود محفوظ میدارد که از شناسائی گواهینامههای صلاحیت و پروانههائیکه طرف متعاهد دیگر بهاتباع او اعطاء نموده است برای پرواز برفراز قلمرو خود، خودداری نماید.
3 - روادید سرنشینان و سایر کارمندان هواپیمای طرفین متعاهدین باید قبلا در فرصت کافی صادر شده و حداقل شش ماه معتبر باشد.
این روادیدهادر مدت اعتبار خود برای هر تعداد پرواز که بداخل یا به خارج از قلمرو طرف متعاهد دیگر انجام میگیرد معتبر خواهد بود.
ماده نهم
1 - موسسات هواپیمایی معینه هر دو طرف متعاهد فرصت مناسب و متساوی خواهند داشت که از سرویسهای مورد موافقت در خطوط مشخصهبین قلمروهای خود و ماوراء آنها بهرهبرداری نمایند هدف اصلی تاسیس سرویسهائی که بر طبق مواد 2 و 3 دائر میشود فراهم نمودن ظرفیتی برایحمل و نقل مسافرین و بار و پست مابین قلمرو طرف متعاهدی که موسسه هواپیمایی را تعیین میکند و قلمرو طرف متعاهد دیگر خواهد بود.
2 - موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین به منظور اجرای عملی ماده حاضر و برای حصول توافق بین خود با یکدیگر مشورت خواهند کرد. توافقی که بدین ترتیب حاصل میشود برای تصویب بمقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین تسلیم خواهد شد.
3 - در صورت عدم توافق بین موسسات هواپیمایی قبل از افتتاح سرویسها و در مورد هر گونه تغییر بعدی ظرفیت مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدیندرباره اجرای عملی اصول مندرج در بندهای قبلی این ماده به منظور بهرهبرداری از سرویسهای مورد موافقت در خطوط مشخصه در ضمیمه یک اینموافقت نامه به وسیله موسسات هواپیمایی معینه- با یکدیگر توافق خواهند کرد.
ماده دهم
1 - تعرفههای هر یک از سرویسهای مورد موافقت بماخذ عادلانه و با توجه به تمام عوامل مربوطه از جمله جنبه اقتصادی بهرهبرداری و سود عادلانهو خصوصیات سرویس و تعرفههای سایر موسسات هواپیماییکه به طور منظم در تمام یا قسمتی از خطوط مشخصه پرواز میکنند تعیین خواهد شد.
2 - تعرفههائی که باید به موجب این موافقت نامه از طرف موسسات هواپیمایی معینه در مورد هر یک از خطوط مشخصه بین قلمروهای طرفینمتعاهدین یا بین قلمرو یک طرف متعاهد و قلمرو کشورهای دیگر غیر از کشوری که موسسه هواپیمایی را تعیین میکند بمورد اجرا در آید به طریقزیر معین خواهد شد:
الف - یا بر طبق تصمیمات مربوطه دستگاه تعیین تعرفه یک اتحادیه حمل و نقل هوایی که مورد قبول طرفین متعاهدین باشد.
ب - یا با توافق بین موسسات هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین.
3 - تعرفههائی که بدین ترتیب مورد توافق قرار میگیرد برای تصویب بمقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین تسلیم خواهد شد و سی روز پس از تایید بمقامات هواپیمایی مزبور بمرحله اجرا در خواهد آمد. این مدت را در موارد خاص با موافقت مقامات فوق میتوان تقلیل داد. هیچ تعرفهای بدون تصویب مقامات هوایی دو طرف بمرحله اجرا در نخواهد آمد.
ماده یازدهم
1 - کلیه حسابهای فیمابین موسسه هواپیمایی معینه هر یک از طرفین متعاهدین به موجب مقررات موافقت نامه پرداخت بین اتحاد جماهیر شورویسوسیالیستی و دولت شاهنشاهی ایران مورخ 20 ژوئن 1964 واریز خواهد شد.
2 - حسابهای مذکور به طور آزاد قابل انتقال بوده و مشمول هیچگونه مالیات یا محدودیتی نخواهد بود.
3 - اشخاصی که قصد مسافرت بین تهران و مسکو را دارند در موقع خرید بلیط هواپیما در ایران یا اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی آزادند با ایراناروپا یا با ائروفلوت مسافرت کنند.
4 - اشخاصی که قصد مسافرت دارند از هر ملیتی که باشند - میتوانند آزادانه بلیط مسافرت در سرویسهای مشخصه را در ایران به ریال و در اتحادجماهیر شوروی سوسیالیستی به روبل خریداری نماید.
5 - بار و اثاثه مسافرین نیز مشمول اصول مندرج در بندهای 3 و 4 این ماده خواهد بود.
ماده دوازدهم
1 - در صورت فرود اجباری یا سانحه هواپیمای یکی از طرفین متعاهدین در داخل قلمرو طرف متعاهد دیگر طرفی که سانحه در قلمرو او رخ داده بایدبلافاصله مراتب را به اطلاع طرف متعاهد دیگر برساند و تدابیر لازم را برای تحقیق درباره علل سانحه و کمک فوری به سرنشینان و مسافرین هواپیما اگردر اثر سانحه آسیب دیده باشند و حفظ هواپیما و محمولات پستی اثاثیه مسافرین و بار آن اتخاذ نماید.
2 - طرفی که درباره سانحه تحقیق مینماید باید نتیجه تحقیقات را به اطلاع طرف دیگر برساند طرف متعاهدی که هواپیما به او تعلق دارد حق داردناظرینی تعیین نماید که در جریان تحقیق پیرامون سانحه حضور داشته باشند.
ماده سیزدهم
مقامات هواپیمایی هر یک از طرفین متعاهدین بنا بتقاضای مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر اطلاعات و آمارهای مربوط بحمل و نقل درسرویسهای مورد موافقت را که توسط موسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد اول از مبداء و بمقصد قلمرو طرف متعاهد دیگر انجام میشود بقسمی که معمولا به وسیله موسسه هواپیمایی معینه برای تسلیم بمقامات هواپیمایی ملی خود برای انتشار تهیه میشود جهت مقامات هواپیماییطرف متعاهد دیگر ارسال خواهد داشت. ارسال هر گونه اطلاعات آماری اضافی مربوط به حمل و نقل که ممکن است مورد تقاضای مقامات هواپیمایی یکطرف متعاهد از مقامات هواپیمایی طرف متعاهد دیگر باشد در صورت تقاضا منوط بمذاکره و توافق مقامات هواپیمایی طرفین متعاهدین خواهدبود.
ماده چهاردهم
1 - هر گونه اختلافی که درباره تفسیر و یا اجرای این موافقتنامه یا ضمائم آن پدید آید ممکن است از طریق مذاکرات مستقیم بین موسسات هواپیماییمعینه حل گردد. در صورت عدم توافق این اختلاف ممکن است از طریق مذاکرات بین مقامات هواپیمایی دو کشور حل شود و در صورتی که مقاماتهواپیمایی دو کشور نیز نائل بحصول توافق نگردند مورد اختلاف برای حل و فصل بطرفین متعاهدین ارجاع خواهد شد.
2 - اگر طرفین متعاهدین نیز توافق حاصل ننمایند مورد اختلاف ممکن است بکارشناسان مرضیالطرفین ارجاع گردد.
3 - در صورتی که طرفین درباره تعیین کارشناسان فوق توافق ننمایند و یا کارشناسان مزبور موفق بحل مورد اختلاف نگردند یا طرفین تصمیمکارشناسان را به موقع اجرا نگذارند هر یک از طرفین متعاهدین میتوانند حقوق اعطائی طبق این موافقتنامه را محدود یا معلق یا لغو نمایند.
ماده پانزدهم
چنانچه هر یک از طرفین متعاهدین مایل بتغییر مقررات این موافقتنامه باشند میتوانند تقاضای مشورت بین مقامات هواپیمایی صالحه طرفینمتعاهدین را بنمایند. این مشورت در فاصله 60 روز پس از تاریخ درخواست آغاز خواهد گردید. همین روش نیز در صورتی که یکی از طرفین متعاهدینمایل به مشورت درباره اجرا یا تفسیر مقررات این موافقتنامه باشد به کار خواهد رفت. پس از آنکه مقامات هواپیمایی مذکور در فوق درباره تغییرموافقتنامه حاضر بتوافق رسیدند این تغییر پس از تایید به وسیله مبادله یادداشت از مجرای سیاسی
بمرحله اجرا در خواهد آمد.
ماده شانزدهم
هیچ یک از مقررات موافقتنامه حاضر نباید چنین تعبیر یا تلقی شود که حقوق انحصاری و استثنائی بطرف متعاهد دیگر یا موسسه هواپیمایی آنطرف اعطاء شده یا نسبت بموسسات هواپیمایی هر کشور دیگری تبعیض به عمل آمده است.
ماده هفدهم
هیچ یک از مقررات این موافقتنامه نباید چنین تفسیر یا تلقی شود که بموسسه هواپیمایی معینه یکی از طرفین متعاهدین این حق داده شده است کهدر قلمرو طرف متعاهد دیگر اقدام بگرفتن مسافر و بار یا پست در مقابل دریافت کرایه یا حقالزحمه بمقصد نقطه دیگری در همان قلمرو بنماید.
ماده هیجدهم
موسسات هواپیمایی هر طرف متعاهد در بهرهبرداری از سرویسهای اصلی مندرجه در این موافقتنامه منافع موسسات هواپیمایی طرف متعاهد دیگررا در نظر خواهد گرفت به طوریکه
بسرویسهائی که موسسات هواپیمایی اخیرالذکر در تمام یا قسمتی از همان خطوط دایر نمودهاند لطمهای واردنیاید.
ماده نوزدهم
در صورتی که یک قرارداد یا موافقت نامه عمومی چند جانبهای راجع بحقوق مربوط بحمل و نقل سرویسهای هوایی منظم بینالمللی در مورد دوطرف متعاهد به موقع اجرا درآید موافقت نامه حاضر طوری اصلاح خواهد شد که با مقررات قرارداد یا موافقت نامه مزبور منطبق گردد.
ماده بیستم
هر یک از طرفین متعاهدین نمیتواند در هر موقع قصد خود را مبنی بر خاتمه موافقت نامه حاضر بطرف متعاهد دیگر اطلاع دهند در صورتی که چنیناطلاعیه داده شود این موافقت نامه یک سال پس از تاریخ دریافت اطلاعیه مزبور خاتمه خواهد پذیرفت مگر آنکه اطلاعیه دایر بر خاتمه موافقت نامه قبل ازانقضای این مدت با موافقت طرفین متعاهدین مسترد گردد.
ماده بیست و یکم
این موافقت نامه به وسیله هر یک از طرفین متعاهدین به تصویب خواهد رسید و در تاریخ مبادله یادداشت بین طرفین متعاهدین مبنی بر اینکه مقرراتقانونی اساسی خود را راجع به تصویب موافقت نامه حاضر رعایت نمودهاند بمرحله اجرا در خواهد آمد. بنا بمراتب فوق امضاءکنندگان زیر که از طرف دولتهای مربوط خود دارای اختیارات تام میباشند این موافقت نامه را امضا و بمهر خود ممهور نمودند.
تهران به تاریخ 26 مرداد 1343 شمسی در دو نسخه بزبانهای فارسی و روسی و انگلیسی که همگی متساویاً معتبر است به امضا رسید.
از طرف دولت شاهنشاهی ایران
از طرف دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
ضمیمه یک
منضم به موافقت نامه حمل و نقل هوایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سرویسهای مورد موافقت و جدولخطوط پرواز
1 - خطوطی که مورد استفاده موسسه هواپیمایی معینه اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی در هر دو جهت قرار میگیرد.
| از | به | نقاط بین راه | نقاط ماوراء |
| مسکو | تهران | - | بغداد |
| مسکو | تهران | - | کراچی |
| بمبئی | |||
| رانگون | |||
| کلمبو | |||
| جاکارتا |
| از | به | نقاط بین راه | نقاط ماوراء |
| تهران | مسکو | - | وین |
| تهران | مسکو | - | استامبول |
| استکهلم | |||
| فرانکفورت | |||
| ژنو | |||
| پاریس یا لندن |
ضمیمه شماره 2
موافقتنامه حمل و نقل هوایی بین دولت شاهنشاهی ایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
شرائط عمومی
1 - طرفین متعاهدین کلیه اقدامات لازم را برای بهرهبرداری بدون خطر و موثر از سرویسهای مورد موافقت اتخاذ خواهند کرد. بدین منظور هرطرف متعاهد کلیه وسائل فنی ارتباطی وکمک های مربوط به رادیو و ناوبری و سایر خدمات لازم را برای بهرهبرداری از سرویسهای مورد موافقت جهت استفاده هواپیماهایموسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر را فراهم خواهند آورد.
2 - اطلاعات و کمکهائی که طبق مقررات این موافقت نامه به وسیله هر طرف متعاهد در دسترس طرف دیگر گذاشته میشود باید تکافوی نیازمندیهایموجه موسسه هواپیمایی معینه طرف متعاهد دیگر را جهت تامین احتیاجات بیخطری پرواز بنماید.
ارسال اطلاعات
3 - اطلاعاتی که باید توسط هر طرف متعاهد فراهم گردد شامل موارد زیر که مورد عمل در هر کشور متعاهد میباشد خواهد بود: مشخصات لازمفرودگاههای مقصد و فرودگاههای احتیاطی که برای بهرهبرداری از سرویسهای مورد موافقت تعیین شده است - مشخصات خطوط هوایی که در داخلقلمرو طرف متعاهد مزبور قرار دارند - مشخصات وسائل رادیوئی و سایر وسائل هدایت هواپیماها و اطلاعات دیگری که برای انجام دستورالعملهایمراقبت پرواز لازم است و بالاخره اطلاعات مربوط به دستورالعملهای موارد اضطرار و فوریت و بیخطری و کنترل هواپیماها در نزدیکی محوطهفرودگاه و علائمی که هنگام پارک کردن هواپیماها به کار میروند.
4 - اطلاعات مزبور ضمناً باید شامل کلیه اطلاعات لازم هواشناسی باشد که قبل از پرواز در حین پرواز در سرویسهای مورد موافقت در دسترس گذاردهمیشود. مقامات هواپیمایی کشوری طرفین متعاهدین برای مخابره اطلاعات هواشناسی رمز مخابرات بینالمللی را به کار خواهند برد و نسبت به ساعات مخابرهپیشبینیهای جوی با توجه به برنامههای مصوبه در سرویسهای مورد موافقت توافق خواهند نمود.
5 - مقامات هواپیمایی کشوری طرفین متعاهدین پیوسته کلیه تغییراتی را که در اطلاعات مذکور در بندهای 3 و 4 این ضمیمه حاصل میشود در اختیارموسسه هواپیمایی و سرویسهای مربوطه قرار خواهند داد و مراقبت خواهند نمود که کلیه این تغییرات بلافاصله مخابره شود. این اقدام به وسیله صدور بخشنامههای بینالمللی هواپیمایی (Notams) خواه از طریق وسائل مخابراتی بینالمللی موجوده با تایید کتبی چنانچهمیسر باشد یا آنکه فقط به صورت کتبی به عمل خواهد آمد مشروط بر اینکه مخاطب بتواند بخشنامه را در فاصله مناسبی قبل از انجام پرواز دریافتنماید اینگونه بخشنامههای بینالمللی هواپیمایی باید بزبان روسی و انگلیسی یا فقط بزبان انگلیسی ارسال شود.
6 - مبادله اطلاعات به وسیله بخشنامههای بینالمللی هواپیمایی (Notams)باید حتیالامکان هر چه زودتر و در هر حال قبل از آغاز پروازهایمرتب در سرویسهای مورد موافقت شروع شود.
تهیه طرح پرواز و چگونگی مقررات مربوط به کنترل عبور و مرور هوایی
7 - سرنشینان هواپیماهای موسسه هواپیمایی معینه طرفین متعاهدین که در سرویسهای مورد موافقت رفت و آمد دارند باید به طرز کار بادستورالعملهای مراقبت پرواز که در قلمرو طرف متعاهد دیگر معمول است آشنائی کامل داشته باشند.
8 - مقامات هواپیمایی کشوری هر طرف متعاهد اطلاعات زیر را قبل از پرواز و در صورت لزوم در حین پرواز در منطقه اطلاعات پروازی آن در اختیارسرنشینان هواپیماهای موسسه هواپیمایی که به وسیله طرف متعاهد دیگر تعیین شده است قرار خواهند داد:
الف - اطلاعات مربوطه به وضع فرودگاهها و وسائل ناوبری که برای انجام پرواز ضرورت دارند.
ب - اطلاعات کتبی - نقشهها و طرحها و همچنین اطلاعات شفاهی بیشتر راجع بوضع هوا در خطوط پرواز و در فرودگاه مقصد (وضع فعلی هوا ووضع پیشبینی شده هوا).
ج - حداقل مجاز مقدار دید و ارتفاع سقف ابر در مورد پروازهای با دید (V.F.R)و کور (I.F.R) و مقررات انجام این پروازها به شرحی است که در نشریهاطلاعات هواپیمایی(A.I.P)هر کشور متعاهد مندرج میباشد.
9 - قبل از هر پرواز فرمانده هواپیما باید فرم طرح پرواز لازم را پر نموده و آن را برای تصویب تسلیم نمایندگی مراقبت پرواز کشوری که پرواز از آنجاشروع میشود بنماید. پرواز باید طبق طرح پرواز مصوبه انجام یابد. تغییر طرح پرواز مصوبه فقط با اجازه نمایندگی اداره مراقبت پرواز مربوطهامکانپذیر است مگر اینکه اوضاع و احوال اضطراری ایجاب نماید که فرمانده هواپیما بمسئولیت خود اقدامات فوری به عمل آورد در این گونهموارد تغییراتی که در طرح پرواز داده شده باید هر چه زودتر به اطلاع نمایندگی مراقبت پرواز مربوطه برسد.
10 - فرمانده هواپیما باید پیوسته مراقب فرکانسهای رادیوئی سرویسهای مراقبت پرواز باشد و برای مخابره فوری جواب تمام اطلاعات مخصوصاًاطلاعات مربوط به موقعیت هواپیما و اطلاعات جوی طبق مقررات داخلی بر روی فرکانسهای فوقالذکر آماده باشد.
11 - مشروط بر اینکه ترتیب دیگری بین مقامات هواپیمایی کشوری طرفین متعاهدین داده نشده باشد مخابرات بین هواپیماها و سرویسهای مربوطهمراقبت پرواز به وسیله رادیو بزبان روسی یا انگلیسی در حینی که با ایستگاههای واقع در خاک اتحاد شوروی در تماس میباشند و بزبانانگلیسی موقعی که با ایستگاههای واقع در ایران در تماس هستند روی فرکانسهائی که
به وسیله طرفین متعاهدین برای این منظور تعیین شده استانجام خواهد گرفت.
برای مخابره اطلاعات در فواصل دور ممکن است از رمز بینالمللی تلگراف (Q)استفاده شود.
وسائل هواپیما
12 - هواپیماهای موسسه هواپیمایی معینه هر یک از طرفین متعاهدین که در سرویسهای مورد موافقت رفت و آمد میکنند باید در صورت امکان مجهزو متناسب برای استفاده از وسائل ناوبری و تسهیلات هواپیمایی باشند به نحویکه بتوانند از خطوط مجاز و همچنین از یک یا چند طرز فرود آمدن کهدر قلمرو طرف متعاهد دیگر معمول است استفاده نمایند.
13 - هواپیماهائی که قرار است در سرویسهای مورد موافقت رفت و آمد کنند باید با فرستنده و گیرندههای رادیوئی با فرکانسهای مخصوص برقراریارتباط با ایستگاههای زمینی واقع در قلمرو طرف متعاهد دیگر مجهز باشند.
دستورالعملهای مراقبت پرواز
14 - در اجرای مقاصد مندرج این ضمیمه مقررات پرواز و کنترل عبور و مرور هوایی و سایر موازین همان خواهد بود که در قلمرو هر یک از کشورهایطرفین متعاهدین مقرر است.
وسائل ارتباطی
15 - مقامات هواپیمایی کشوری طرفین متعاهدین به منظور مبادله اطلاعات لازم برای بهرهبرداری از سرویسهای مورد موافقت از جمله مخابرهبخشنامههای بینالمللی هواپیمایی (Notams) و همچنین به منظور برقراری ارتباط بین سرویس های مراقبت پرواز به اقدامات زیر مبادرت خواهندورزید:
الف - از خطوط ارتباطی موجود میان مسکو و تهران استفاده خواهند کرد.
ب - در صورت لزوم اقدام به برقراری یک ارتباط رادیوئی مستقیم دوطرفه بین مسکو و تهران خواهند نمود. این مدارک ممکن است برای مبادله اطلاعات بین موسسات هواپیمایی طرفین متعاهدین نیز به منظور تامین بهرهبرداری منظم و رضایت بخش ازسرویسهای موافقت شده مورد استفاده قرار گیرد.
16 - در صورت قطع ارتباط رادیوئی باید قوانین و مقررات هر یک از طرفین متعاهدین رعایت گردد.
17 - طرفین متعاهدین وسائل ارتباطی و ناوبری و تسهیلات موجود در فرودگاه و سرویسهای موجود در طول خطوط پرواز را بیکدیگر اطلاعخواهند داد و بدین منظور در مورد تامین بیخطری پرواز و میزان کارآئی آن با یکدیگر همکاری خواهند داشت.
18 - طرفین متعاهدین در صورت قطع ارتباط رادیوئی یا احتمال وقوع سانحه هواپیما بی درنگ در قلمرو خود هر گونه اقدامی را که ممکن باشد برایجستجو و نجات هواپیما به عمل خواهند آورد و اقداماتی را که بمورد اجرا گذارده شده باشد به اطلاع یکدیگر خواهند رسانید.
موافقت نامه فوق که مشتمل بر یک مقدمه و بیست و یک ماده و دو ضمیمه منضم به قانون راجع به موافقت نامه حمل و نقل هوایی بین دولت شاهنشاهیایران و دولت اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی مصوب یکشنبه هفتم آذر ماه 1344 میباشد.
رئیس مجلس شورای ملی - مهندس عبداله ریاضی