شماره دادنامه: 140531390001062353
تاریخ دادنامه: 1405/04/30
شماره پرونده: 0302953
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: سازمان بازرسی کل کشور
طرف شکایت: شهرداری سرعین
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند یک تبصره 7 آیین‌نامه رفاهی کارکنان، بودجه مصوّب سال 1403 شهرداری سرعین
گردش کار: معاونت حقوقی، نظارت همگانی و امور مجلس سازمان بازرسی کل کشور به موجب دادخواست و لایحه ای تحت شماره 350497 مورخ 1403/09/14 ابطال بند یک تبصره 7 آیین‌نامه رفاهی کارکنان، بودجه مصوّب سال 1403 شهرداری سرعین را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
"در اجرای تبصره (2) بند «د» ماده (2) قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، بند یک از تبصره هفت - آیین‌نامه رفاهی کارکنان - بودجه مصوّب سال 1403 شهرداری سرعین، از حیث انطباق با قوانین و مقرّرات در این سازمان مورد بررسی قرار گرفت که نتیجه آن به شرح زیر جهت استحضار و صدور دستور شایسته اعلام می‌گردد:
1- وفق بند یک تبصره 7- آیین‌نامه رفاهی کارکنان - منضم به برنامه بودجه مصوّب سال 1403 شورای اسلامی شهر سرعین تحت شماره 1405 مورخ 1402/12/27 و کمک هزینه رفاهی به صورت «پرداخت حداکثر مبلغ 60 میلیون ریال کمک هزینه رفاهی به معاونت و به هر یک از مسیولین واحدهای (عمران، خدمات شهری، مالی، اداری، حراست، شهرسازی و فضای سبز)، مبلغ 50 میلیون ریال برای سایر مسیولین و کارکنان حداکثر 35 میلیون ریال به تشخیص شهردار و مبلغ 150 میلیون ریال کمک هزینه رفاهی به شهردار» تصویب گردیده است.
2- بر اساس بند 4 قسمت الف (ضوابط حقوق و دستمزد) فصل سوم - ضوابط مالی تهیه و تنظیم بودجه از بخشنامه بودجه سال 1401 شهرداری ها، پیش بینی تسهیلات رفاهی به کارکنان شهرداری ها با رعایت ضوابط قانونی درج و درقسمت پیوست بخشنامه موصوف «آیین‌نامه رفاهی نمونه کارکنان» جهت تهیه و تایید شهردار و شورای اسلامی شهر ارایه شده است. (لازم به ذکر است که موضوع تصویب کمک هزینه رفاهی و آیین‌نامه مربوط در بخشنامه بودجه سال های 1402، 1403 نیز در همان بند ارایه شده است).
3- از سوی دیگر با عنایت به این که در بسیاری از شهرداری های کشور از جمله شهرداری سرعین مبالغی تحت عنوان رفاهی مسیولین،حق تلاش و. .. طی سنوات گذشته پرداخت می‌شده است که براساس آراء متعدّد هیات عمومی دیوان عدالت اداری خارج از حدود و غیر قانونی تشخیص داده شده و ابطال گردیده اند، بنابراین اقدام صورت گرفته در تعیین کمک هزینه رفاهی در تبصره 7 بودجه سال 1403 شهرداری سرعین متفاوت از آیین‌نامه نمونه رفاهی کارکنان در راستای جبران ردیف های مربوط به پرداختی های با عناوین حقّ مسیولیت، رفاهی مسیولین، حقّ تلاش و. .. مصوّب گردیده است. در ذیل به چند نمونه از آراء هیات عمومی دیوان عدالت اداری حاکی از استدلالاتی مبنی بر غیر قانونی بودن تصویب و پرداخت رفاهی مسیولین، حقّ مسیولیت، حقّ تلاش و. .. در شهرداری های کشور اشاره گردیده است:
الف - دادنامه شماره 140109970905811439 مورخ 1401/08/17 هیات عمومی:
بر اساس لایحه قانونی شمول قانون استخدام کشوری (غیر از شهرداری پایتخت) درباره کارکنان شهرداری های سراسر کشور مصوّب 1358/06/27 شورای انقلاب، مستخدمین شهرداری ها لزوماً تابع قانون استخدام کشوری بود و از حیث ضوابط حقوق و مزایا نیز باید از قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت تبعیت کنند در قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شورای اسلامی کشور و انتخابات شهرداران مصوّب سال 1375 با اصلاحات بعدی آن، وظیفه ای برای شوراهای اسلامی شهر در تصویب مقرّرات استخدامی و همچنین ضوابط پرداخت به کارکنان شهرداری پیش بینی نشده است.
ب - دادنامه شماره 9909970905810843 مورخ 1399/07/01 هیات عمومی:
کارکنان شهرداری ها تابع قانون استخدام کشوری بوده و از حیث ضوابط حقوق و مزایا نیز تابع قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت می‌باشند و در خصوص پرداخت پاداش مجوّزی در قوانین موضوعه وجود ندارد. از ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال 1375 و اصلاحات بعدی آن، اختیار وضع مقرّرات اداری و استخدامی از سوی شورای اسلامی شهر استنباط نمی شود.
بنا به مراتب فوق و در اجرای تبصره 2 ماده 2 قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور، نظر به شرح توضیحات مفاد قانونی و آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری، بند اول آیین‌نامه رفاهی کارکنان شهرداری سرعین در تصویب کمک هزینه رفاهی متفاوت برای شهردار، مسیولین شهرداری و کارکنان و کارگران شهرداری مغایر با آیین‌نامه نمونه مندرج در بخشنامه بودجه سال 1401 و سال های بعد بوده و پرداخت کمک هزینه رفاهی به صورت رفاهی شهردار و رفاهی مسیولین شهرداری فاقد وجاهت قانونی بوده و ابطال بند یک از تبصره هفت - آیین‌نامه رفاهی کارکنان - بودجه مصوّب سال 1403 شهرداری سرعین مربوط به تعیین کمک هزینه رفاهی شهردار، مسیولین واحدها، کارکنان و کارگران شهرداری سرعین به شماره 1405 مورخ 1402/12/27 خارج از حدود اختیارات واضع و بر خلاف مقرّرات می‌باشد. لذا ابطال آن در هیات عمومی دیوان از تاریخ تصویب مورد تقاضا می‌باشد. "
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" تبصره 7 آیین‌نامه رفاهی کارکنان، بودجه مصوّب سال 1403 شهرداری سرعین
به منظور حفظ جایگاه مستخدمان شهرداری و خانواده آنها، همچنین ایجاد انگیزه در پیشرفت امورات شهرداری که موجب تسریع در ارایه خدمات مطلوب به شهروندان می‌گردد به شهرداری اجازه داده می‌شود استناد به ماده 75 قانون الحاق برخی از مواد به قانون تنظیم بخشی از مقرّرات مالی دولت (2)، ضوابط اجرایی بودجه سال 1403 و بند 4 ضوابط حقوق و دستمزد فصل سوم بخشنامه بودجه سال 1403، پس از تامین اعتبار و پرداخت حقوق و مزایای مستمر کارکنان و در صورت وجود منابع نسبت به پرداخت رفاهیات طبق آیین‌نامه تنظیمی در سقف بودجه مصوّب به شرح ذیل اقدام نماید.
پیش بینی هر یک از مواد ذیل مستلزم وجود منابع می‌باشد و در صورتی که پس از پیش بینی، منابع آن طی سال مالی تحقّق نیابد نمی توان به عنوان دیون در سال های آتی پرداخت نمود.
1- پرداخت حداکثر 60/000/000 ریال ماهانه به عنوان کمک هزینه رفاهی به معاونت و به هر یک از مسیولین واحدهای (عمران - خدمات شهری - مالی - اداری - حراست - شهرسازی - فضای سبز) مبلغ 50/000/000 ریال و برای سایر مسیولین و کارکنان حداقل 7/000/000 ریال و حداکثر 35/000/000 ریال به تشخیص شهردار به صورت ماهانه و مبلغ پانزده میلیون تومان به صورت ماهانه به عنوان کمک هزینه رفاهی شهردار.
..................
این آیین‌نامه رفاهی در جلسه مورخ. .........................شورای اسلامی شهر به همراه لایحه بودجه 1403 تصویب گردید.
- شهرداری سرعین - استانداری اردبیل - شورای اسلامی شهر سرعین"
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نگردیده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1405/04/30 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً کارکنان شهرداری‌ها به لحاظ امور استخدامی و حقوق و مزایا مشمول قانون استخدام کشوری و قانون نظام هماهنگ پرداخت هستند و طبق قوانین مذکور نحوه پرداخت حقوق و مزایای کارکنان مشخص گردیده و در خصوص پرداخت پاداش ویژه درآمدی مجوّزی وجود ندارد. ثانیاً از ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوّب سال 1375 و اصلاحات بعدی آن اختیار وضع مقرّرات اداری و استخدامی از سوی شوراهای اسلامی شهر استنباط نمی‌گردد و هیات عمومی دیوان عدالت اداری مصوبات مشابه را از جمله براساس دادنامه شماره 9909970905810486- 1399/04/03 به جهت غیرقانونی بودن و خارج از حدود اختیارات ابطال نموده است. بنا به مراتب فوق که در آرا شماره 9909970905810843 مورخ 1399/07/01 و شماره 140109970905811439 مورخ 1401/08/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری منعکس گردیده، بند 1 ذیل تبصره 7 آیین‌نامه رفاهی کارکنان بودجه مصوّب سال 1403 شهرداری سرعین مغایر با مفاد آرا مذکور و خارج از حدود صلاحیت مرجع وضع آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. /
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری