شماره دادنامه: 140431390001896223
تاریخ دادنامه: 1404/07/29
شماره پرونده: 0207053
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای مهدی دلبری
طرف شکایت: شورای اسلامی شهر سبزوار
موضوع شکایت و خواسته: ابطال مصوبات شماره 68967 مورخ 1400/12/09 و 79517 مورخ 1401/12/22 موضوع تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوّب شورای اسلامی شهر سبزوار
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال مصوبات شماره 68967 مورخ 1400/12/09 و 79517 مورخ 1401/12/22 شورای اسلامی شهر سبزوار را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
" برخی از مصوبات شوراهای اسلامی شهرها و مجوّزات وزیر نیرو در خصوص تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری، به علت این که حکم قانونی مزبور ناظر به صلاحیت بررسی راهکارهای مشارکت داوطلبانه مردم برای تامین منابع مالی مورد نیاز در زمینه تسهیل اجرای طرح های آب و فاضلاب بوده و منصرف از انجام اموری مانند وضع تعرفه های آب و فاضلاب و یا اجبار و الزام مشترکین به پرداخت وجه است، مغایر با قانون و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع تشخیص و طی آرای متعدد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 140231390000053977- 1402/01/15، 189 [140109970905810189] -1401/02/06 و 1717 [9909970905811717] -1399/11/14 ابطال گردیده و ابطال آنها حتی به زمان تصویب نیز تسرّی یافته است.
حال آن که برخلاف آرای لازم‌الاجرا هیات عمومی دیوان عدالت اداری یاد شده، شورای اسلامی شهر سبزوار طی مصوبه ای در مورد تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری ابلاغی به شماره 68967 مورخ 1400/12/09 و تمدید آن برای سال 1402 با افزایش 5 درصدی، طی مصوبه ابلاغی به شماره 79517 مورخ 1401/12/22 اقدام نموده است.
لذا با عنایت به مغایرت قانونی مصوبات با تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه های آب شهری، مغایرت با آرای هیات عمومی دیوان عدالت اداری فوق الذکر و خروج از حدود اختیارات شورای اسلامی شهر در الزام و اجبار شهروندان و وضع تعرفه های آب و فاضلاب، به استناد مواد 12 و 13 قانون دیوان عدالت اداری، بررسی و ابطال از تاریخ صدور مورد درخواست می‌باشد."
متن مقرره های مورد شکایت به شرح زیر است:
"الف- مصوبه شماره 68967 مورخ 1400/12/09 مصوّب شورای اسلامی شهر سبزوار
جناب آقای مهندس ریاضی
مدیرعامل محترم شرکت آب و فاضلاب سبزوار
احتراماً بازگشت به نامه شماره 13791/11/409 مورخ 1400/10/28، شورا در سی و چهارمین جلسه رسمی و علنی خود در مورد تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری از ابتدای سال 1401 به شرح جدول ذیل موافقت و تصویب نمود. ضمناً مصوبه مذکور در چهل و سومین جلسه هیات تطبیق مورد تایید قرار گرفته و طی نامه 3839/4358 مورخ 1400/12/07 به شورا اعلام شده است.
بازده مصرفی هر واحد (متر مکعب در ماه) - سهم تبصره 3 (ریال در ماه)
0 تا 5 - 32650.
5 تا 10 - 51050.
10 تا 15 - ,56800
15 تا 20 - 66000.
20 تا 25 - ,75200
25 تا 30 - 89000.
30 تا 35 - 112000.
35 تا 40 - 135000.
40 تا 50 - ,158000
بیشتر از 50 - 181000.
میزان تبصره 3 برای اشتراک های با کاربری غیر خانگی (به غیر از مدارس)، تا مصرف 5 متر مکعب در ماه مبلغ 99000 ریال و برای مصرف 6 تا 20 مترمکعب در ماه 149000 ریال و برای مصرف بیشتر از 20 ماهانه 199000 ریال به ازای هر ماه پرداخت نمایند.
در خصوص تبصره 3 فاضلاب هم مشابه سنوات قبل برای اشتراک ها مسکونی هفتاد درصد و برای کاربری های غیر خانگی، معادل صد درصد نوع تبصره 3 آب به صورت ماهانه پرداخت نمایند.-رییس شورای اسلامی شهر سبزوار
ب- مصوبه شماره 79517 مورخ 1401/12/22 شورای اسلامی شهر سبزوار
جناب آقای مهندس ریاضی
مدیر عامل محترم شرکت آب و فاضلاب سبزوار
سلام علیکم
احتراماً بازگشت به نامه شماره 1/13945/11/406 مورخ 1401/10/10 به استحضار می رساند شورا در هشتاد و دومین جلسه خود با تمدید یک ساله مصوبه تبصره 3 با 5% افزایش موافقت نمود. ضمناً مصوبه مذکور در پنجاه و یکمین جلسه هیات تطبیق فرمانداری شهرستان مورد تایید قرار گرفته و طی نامه شماره 383556/01/39 مورخ 1401/12/21 به شورا اعلام شده است.-رییس شورای اسلامی شهرسبزوار"
علی رغم ارسال و ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمایم آن برای طرف شکایت تا زمان رسیدگی به پرونده پاسخی واصل نشده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1404/07/29 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً به موجب تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه‌های آب شهری مصوّب 1377/03/24 مقرّر شده است: «تا زمان تشکیل شورای اسلامی شهر اجازه داده می‌شود هیاتی مرکب از رییس سازمان برنامه و بودجه استان، مدیرعامل آب و فاضلاب استان و یک یا دو نفر از نماینده‌های استان در مجلس شورای اسلامی به انتخاب مجلس، راهکارهای مشارکت مالی سایر بخش ها و ایجاد تسهیلات برای اجرای طرح های آب و فاضلاب شهرها را براساس پیشنهاد شرکت آب و فاضلاب استان بررسی و تایید نموده تا پس از تصویب وزیر نیرو توسط شرکت های آب و فاضلاب به اجرا درآید» و مطابق بند 82 جداول پیوست قانون بودجه سال 1399 کل کشور: «شرکت های آب و فاضلاب استانی مجازند حداکثر ده درصد از منابع حاصل از مشارکت مالی مصوّب شورای اسلامی هر شهر (موضوع تبصره 3 قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه‌های آب شهری) را به منظور تسریع در اجرا و توسعه طرح های ایجاد تسهیلات آب و فاضلاب با اولویت اجرای طرح های فاضلاب در روستاهای حاشیه همان شهر هزینه نمایند» و حکم قانونی مزبور ناظر به صلاحیت بررسی راهکارهای مشارکت داوطلبانه مردم برای تامین منابع مالی مورد نیاز در زمینه تسهیل اجرای طرح های آب و فاضلاب بوده و منصرف از انجام اموری مانند وضع تعرفه‌های آب و فاضلاب و یا اجبار و الزام مشترکین به پرداخت وجه است. ثانیاً در آراء متعدّد هیات عمومی دیوان عدالت اداری از جمله رای شماره 9909970905811716 مورخ 1399/11/14 و شماره 9809970905810753 مورخ 1398/04/18 اخذ مبلغی جهت اعمال تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات توسعه طرحهای فاضلاب و بازسازی شبکه‌های آب شهری مغایر با قانون و خارج از حدود اختیار تشخیص و ابطال شده است. بنا به مراتب فوق، مصوبات شماره 68967- 1400/12/09 و 79517- 1401/12/22 موضوع تبصره 3 ماده واحده قانون ایجاد تسهیلات برای توسعه طرح های فاضلاب و بازسازی شبکه آب شهری مصوب شورای اسلامی شهر سبزوار به دلایل مذکور خلاف قانون و خارج از حدود اختیار است و مستند به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوّب سال 1392 از تاریخ تصویب ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوّب 1402/02/10) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. /
احمدرضا عابدی
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری