هیات وزیران درجلسه مورخ 17/1 /1332 بنا به پیشنهاد شماره 3445 / 285 - 12/ 1/ 1332 وزارت کار (اساسنامه سازمان بیمه های اجتماعی کارگران) که مشتمل برهشت فصل و سی وهفت ماده میباشد تصویب نمودند.
فصل اول کلیات
ماده اول - سازمان بیمه های اجتماعی کارگران که به موجب لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران مصوب اول بهمن ماه 1331 تشکیل شده و دراین اساسنامه به نام سازمان نامیده میشود دارای شخصیت حقوقی میباشد و مدت عملیات آن نا محدود است.
ماده دوم - مرکز اصلی سازمان درتهران بوده و سازمان میتواند برحسب احتیاج شعب یا نمایندگیهائی درسایرشهرستانها تاسیس نماید.
فصل دوم - ارکان سازمان
ماده سوم - ارکان سازمان عبارتند از:
1- شورای سازمان
2- هیات مدیره
3- مدیرعامل
4- هیات نظارت
فصل سوم - شورای سازمان.
ماده چهارم (منسوخ 1399/12/27)- شورای سازمان طبق ماده 4 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران مرکب از وزیر کار یا قائم مقام او
وزیر اقتصاد ملی یا قائم مقام او
وزیر بهداری یا قائم مقام او
وزیر کشور یا قائم مقام او
یکنفر نماینده از سازمان برنامه
یکنفر نماینده از شرکت ملی نفت ایران
یکنفر نماینده از بنگاه راه آهن دولتی ایران
دونفرنماینده از اتحادیه کارفرمایان که نسبتا دارای اعضای بیشتری باشند.
دو نفر نماینده از اتحادیه کارگری که نسبتا دارای اعضای بیشتری باشند.
ماده پنجم - انتخاب نمایندگان کارگران و کارفرمایان به وسیله شواریعالی کار به عمل خواهد آمد. نمایندگان کارفرمایان و نمایندگان کارگران برای مدت دو سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان مانعی نخواهد داشت
ماده ششم - ریاست جلسات شورای سازمان یا وزیر کار خواهد بود و در اولین جلسه شورا دو نفر نائب رئیس و یکنفر دبیربه اکثریت آراء از بین اعضای شورا انتخاب میشوند - درغیاب وزیر کار ریاست جلسه شورا به ترتیب با یکی از نواب رئیس خواهد بود.
ماده هفتم - جلسات شورا وقتی رسمیت خواهد داشت که لااقل 8 نفراعضاء که یکنفر آنها باید نماینده کارفرما و یکنفرهم نماینده کارگر باشند در جلسه حضور داشته باشند و تصمیمات به اکثریت اعضای حاضر که در هیچ حال نباید از 6 نفر کمتر باشند قطعی خواهد بود.
ماده هشتم - درصورت عدم حضور 8 نفر مذکور درماده 7 جلسه تجدید واعضای شورا مجددا دعوت میشوند. فاصله دو جلسه کمتراز 3 روز و بیشتر از 15 روز نباید باشد و درهرحال جلسه ثانی با حضور 6 نفر به شرط آنکه یکی از نمایندگان کارگران یا کارفرمایان درآنشرکت کرده باشند رسمیت داشته و تصمیمات به اکثریت آرا قطعی خواهد بود و درصورت اختلاف رای طرفی که رئیس شورا در آن شرکت دارد قطعی است.
ماده نهم - هیات مدیره و مدیر عامل میتوانند د رجلسات شورا شرکت نمایند لیکن حق رای نخواهند داشت و نیز شورا درصورت لزوم از هیات مدیره و مدیرعامل و هیات نظارت برای اداء توضیحات لازم دعوت خواهد نمود
ماده دهم - کلیه اعضای انتخابی ارکان سازمان اعم ازشورا و هیات مدیره و هیات نظارت پس از انقضای دوره ماموریت خود تا وقتیکه به جای آنان کسی انتخاب نشده است کماکان به کار خود ادامه خواهند داد.
ماده یازدهم - وظایف شورا به قرار زیراست:
1- مراقبت در انجام وظایف سازمان
2- انتخاب فضای هیات نظارت
3- رسیدگی و تصویب اصول و روش کلی کار و آیین نامه های استخدامی و اداره تشکیلات و معاملات سازمان که از طرف هیات مدیره تهیه و به شورا پیشنهاد میشود.
4- رسیدگی و تصویب صورت تقسیم درآمد حاصله از حق بیمه به موجب ماده 21 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران.
5- تصویب ترازنامه سالیانه سازمان که از طرف هیات مدیره تنظیم و پیشنهاد میشود.
6- رسیدگی و تصویب بودجه هزینه های اداری که به موجب ماده 22 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران از طرف هیات مدیره به شورا پیشنهاد میشود.
7- رسیدگی و تصویب برنامه تاسیساتی که هیات مدیره به موجب ماده 26 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران تهیه مینماید.
8- تعیین حقوق و مقرری اعضای هیات مدیره و مدیر عامل و هیات نظارت.
ماده دوازدهم - شورای سازمان هرسه ماه یکمرتبه ونیز درمواقع ضروری به طور فوق العاده بنا بدعوت وزارت کار و یا هیات مدیره تشکیل خواهد شد.
دستور جلسه شورا و پیشنهادهای هئیت مدیره لااقل 15 روز قبل از تشکیل جلسه باید دراختیار کلیه اعضاء شورا گذاشته شود.
شورا میتواند علاوه برآنچه ازطرف هیات مدیره در دستور جلسه قرار میگیرد راسا نیز مسائلی را که لازم بداند مطرح نماید - جلسات شورا تا خاتمه دستور متوالیا ادامه خواهد داشت.
ماده سیزدهم - شورای سازمان دارای دبیرخانه با تعداد کافی اعضای دفتری خواهد بود که ازبین کارمندان سازمان انتخاب میشوند و تحت نظر دبیر شورای انجام وظیفه خواهند نمود.
ماده چهاردهم - مذاکرات و تصمیمات شورا در دفتر مخصوص به ثبت رسیده و بامضای رئیس و دبیرشورا خواهد رسید.
فصل چهارم - هیات مدیره
ماده پانزدهم - هیات مدیره مرکب است از سه نفر به شرح زیر که برای مدت دوسال انتخاب میشوند:
یکنفرنماینده وزارت کار که بایستی در اموربیمه های اجتماعی بصیر و مطلع باشد.
یکنفر نماینده کارگران به انتخاب شورای عالی کار
یکنفرنماینده کارفرمایان به انتخاب شورای عالی کار
ریاست هئیت مدیره با نماینده وزارت کار خواهد بود.
درمورد فوت یا استعفای هریک ازاعضای هیات مدیره جانشین او به ترتیب فوق انتخاب خواهد شد و مدت ماموریت عضو جدید تا انتهای مدت ماموریت کسی است که فوت نموده یا مستعفی شده است.
ماده شانزدهم - تصمیمات هیات مدیره با اکثریت آراء قابل اجرا است.
ماده هفدهم - صورتجلسات هیات مدیره بایستی در دفتر مخصوص به ثبت رسیده و بامضای اعضای حاضر در جلسه برسد.
ماده هیجدهم - هیات مدیره دارای هرگونه اختیار برای اداره کردن امورسازمان درحدود مقررات لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران و این اساسنامه و مقررات مصوبه شورای سازمان میباشد و بخصوص عهده دار انجام وظایف زیراست:
1- تهیه آیین نامه هائیکه به موجب لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران تنظیم آن به عهده هیات مدیره موکول شده و پیشنهاد آن برای تصویب شورای سازمان.
2- تهیه آیین نامه های استخدامی واداری و تشکیلاتی وغیره و پیشنهاد آن ها برای تصویب به شورا.
3- اتخاذتصمیم درباره اعطای اختیارات مقرر درماده 11 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران به شوراهای توافق کارگاهها و همچنین سلب اختیار از آنها طبق مفاد ماده مذکور و تبصره های آن.
4- عقد قراردادهای لازم با کارفرمایان و یا موسسات و اشخاص به منظور انجام کمکهای مندرج در ماده 12 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران.
5- تهیه صورت تقسیم درآمد حاصله از حق بیمه سازمان برای انجام تعهدات مقرردر لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران و پیشنهاد آن به شورای سازمان به ترتیبی که در ماده 21 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران و تبصره های ذیل آن مقررگردیده است.
6- تهیه بودجه اداری و پیشنهاد آن برای تصویب به شورای سازمان به ترتیبی که درماده 22 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران مقررشده است.
7- تهیه تراز نامه گزارش عملکرد سالیانه و پیشنهاد آن به شورای سازمان برای تصویب.
8- تهیه برنامه و تاسیسات سالیانه سازمان و پیشنهاد آن به شورا به شرح ماده 26 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران.
9- اتخاذ تصمیم نسبت بایجاد یا تعطیل شعب یا نمایندگیهای سازمان درمرکز و شهرستانها و تعیین حدود و اختیارات و طرز عمل متصدیان شعب و نمایندگی.
10- بودیعه گذاردن ذخائر قانونی سازمان دربانک ملی ایران
11- تعیین امضاهای مجاز.
فصل پنجم - مدیر عامل
ماده نوزدهم - مدیر عامل سازمان از طرف هیات مدیره به اکثریت آراء انتخاب میشود.
ماده بیستم - مدیر عامل بر ادارات و دوایر و نمایندگیهای سازمان ریاست داشته و عهده دار انجام وظایف زیرمیباشد:
1- تهیه و تنظیم بودجه اداری سازمان و پیشنهاد آن بهیات مدیره.
2- تهیه و طرح تشکیلات اداری سازمان و نمایندگیهای مربوطه و پیشنهاد آن به هیات مدیره.
3- استخدام و عزل ونصب و ترقی و تنزل کارمندان سازمان طبق آیین نامه استخدامی که به تصویب هیات مدیره و شورای سازمان رسیده باشد.
4- تهیه برنامه های عملی و نقشه های و طرح ها و تخصیص اعتبارات لازم مربوط بساختمان بیمارستانها و درمانگاهها و سایر تاسیسات برای پیشنهاد بهیات مدیره سازمان.
5- تهیه آیین نامه ها و مقررات اجرایی برای پیشنهاد بهیات مدیره.
6- حضور درجلسات هیات مدیره و شورای سازمان.
7- فراهم آوردن وسایل لازم برای پیشرفت امور شورای سازمان وهیات مدیره وهیات نظارت.
8- تهیه وتنظیم ترازنامه و گزارش عملکرد سالیانه سازمان برای تسلیم به هیات مدیره.
9- تنظیم صورتهای آماری و تسلیم آن بهیات مدیره به منظور اجرای وظیفه مقرردرماده 21 لایحه قانونی بیمه های اجتماعی کارگران و تبصره های مربوطه.
10- صدور دستورات لازم وامضای نامه ها و اسناد و چکها درحدود اختیاراتی که به موجب این اساسنامه و آیین نامه های مربوطه تعیین میگردد.
ماده بیست و یکم - مدیرعامل دارای یکنفر معاون خواهد بود و میتواند بعضی با کلیه اختیارات اداری و فنی و مالی خود را کتبا بمعاون یا روسای ادارات و نمایندگیهای سازمان واگذار نماید.
ماده بیست و دوم - مدیر عامل دربرابر دادگاهها و اشخاص طبیعی و حقوقی شخصاً یا توسط کسانی که انتخاب وتعیین میکند نماینده سازمان بوده و میتواند وکیل یا حق توکیل غیر انتخاب نماید.
ماده بیست وسوم - عزل وتغییر مدیر عامل یا ذکر دلائل به پیشنهاد هئیت مدیره و جلب موافقت وزیر کار خواهد بود.
فصل ششم - هیات نظارت
ماده بیست و چهارم - هیات نظارت از سه نفر تشکیل میشود که لااقل یکنفر از آنها باید در امور حسابداری بصیرت داشته باشد این هیات برای مدت دوسال ازطرف شورای سازمان انتخاب میشود.
درمورد فوت یا استعفای هریک ازاعضاء هیات نظارت جانشین او بتریب فوق انتخاب خواهد شد و مدت ماموریت عضو جدید تا انتهای مدت ماموریت کسی است که فوت نموده و یا استعفا داده است.
ماده بیست و پنجم - هیات نظارت مسئول بازرسی ومنظم و مستمر کلیه حسابهای سازمان میباشد.
ماده بیست و ششم - تصمیمات هیات نظارت به اکثریت آراء اتخاذ و مذاکرات دردفتر مخصوص نوشته شده وبامضای اعضاء آن میرسد.
ماده بیست و هفتم - هیات نظارت حق دخالت مستقیم در امورسازمان ندارد ولی میتواند نظریات خود را کتبا بهئیت مدیره در مدیرعامل اطلاع دهد.
ماده بیست وهشتم - هیات نظارت حق نظارت درتمام امور و عملیات سازمان داشته میتواند هرگونه اطلاعی که لازم دارد از مدیرعامل یا هیات مدیره کسب نماید و مستقیما یا توسط نماینده ای که از اعضای خود انتخاب میکند به دفاتر یا نوشتجات سازمان رسیدگی نماید.
ماده بیست و نهم - هیات نظارت میتواند درصورت احتیاج ازحسابدارهای متخصص و کارشناسان حسابهای احتمالات برای مدت معین و کارمعین استفاده نماید.
ماده سی ام - وظایف هیات نظارت به قرار زیراست:
1- مراقبت درتطبیق عملیات سازمان با قوانین و مقررات و مفاد این اساسنامه ورسیدگی بوضع قراردادها و - حسابهای سازمان و نمایندگیهای آن و گزارش آنها به طورمنظم به شورای سازمان وزارت کار.
2- رسیدگی به دفاتر و حسابهای سازمان وخلاصه حسابهائیکه ازطرف مدیرعامل وهیات مدیره برای تصویب به شورای سازمان پیشنهاد میشود.
3- رسیدگی بموجودی صندوق اوراق واسناد وذخائر سازمان.
4- رسیدگی واظهارنظر بترازنامه و گزارش عملکرد سازمان و تسلیم گزارش به شورا.
ماده سی و یکم - هیات نظارت برای اداره اموردفتری واجرای وظایف خود بتعداد کافی از کارمندان سازمان استفاده خواهد نمود.
فصل هفتم - ترازنامه
ماده سی و دوم - سال مالی از اول فروردین ماه هرسال آغاز و درآخر اسفند ماه همان سال بپایان میرسد. حسابهای سازمان در پایان اسفند ماه بسته شده و ترازنامه آن باید در آخر اردیبهشت ماه سال بعد حاضر و تسلیم هیات نظارت شود که بانضمام گزارش هیات نظارت تهیه و درنیمه اول خرداد ماه هرسال بین اعضای شورای سازمان تودیع گردد.
اولین سال مالی سازمان از تاریخ تاسیس شروع ود رآخر اسفند ماه همانسال خاتمه میابد.
ماده سی و سوم - دفاتر محاسباتی سازمان باید پلمب شده و طبق مقررات قانون تجارت باشد.
ماده سی و چهارم - ارزیابی ارقام دارائی و بدهی در ترازنامه به قرارزیر خواهد بود.
الف)- وجوه نقد د رصندوق مرکز و نمایندگیهای و بانکها به میزان حقیقی خود.
ب)- سهام اوراق بهادار ببهای خرید مگر اینکه بهای روز کمتر از بهای خرید باشد که دراین صورت ببهای روز پایان اسفند ارزیابی میشود.
ج)- اموال غیر منقول باید ببهای روز محسوب شود.
د)- میزان سالیانه استهلاک نباید کمتراز ده درصد بهای اولیه باشد و هزینه تعمیرات و اموال غیر منقول و اثاثیه اداری و اداوات طبی وغیره باید تماما به تدریج مستهلک شود.
فصل هشتم - مقررات متخلف
ماده سی و پنجم - اعضای هیات مدیره و مدیر عامل و هیات نظارت باید ایرانی باشد و قبل ازشروع بخدمت درحضور شورای سازمان سوگند یاد نمایند.
ماده سی و ششم - اعضای هیات مدیره و مدیر عامل و هیات نظارت موظفا انجام وظیفه خواهند نمود و درمدت تصدی خود نمیتوانند شغل دولتی داشته باشند واقدام بهرگونه خرید یا فروش ویا معاملات دیگر با سازمان ویاموسسات وابسته آن بنمایند.
ماده سی وهفتم - تصویب تراز نامه سازمان از طرف شورای سازمان مفاصا حساب هیات مدیره محسوب میشود