تاریخ نظریه: 1404/06/03
شماره نظریه: 7/1404/267
شماره پرونده: 1404-3/1-267ح
استعلام:
یک قطعه ملک در اجرای قرار تامین خواسته در پرونده مطالبه مهریه از نوع مسکوکات طلا توقیف شده و با قطعیت حکم و صدور اجراییه، محکومعلیه این ملک را برای استیفای محکومبه معرفی کرده و ملک یادشده توسط کارشناس ارزیابی شده است. در نتیجه تنش اقتصادی و افزایش قیمت کالاها و خدمات، بهای سکه (مهریه) پس از شروع عملیات اجرایی، به سه برابر افزایش یافته و محکومعلیه نیز به مستثنیات بودن قسمتی از ملک اعتراض کرده و عملاً مزایده ملک با تاخیر مواجه میشود؛ با افزایش بهای سکه، محکومعلیه مدعی است محکومبه باید بر مبنای قیمت زمان توقیف ملک محاسبه شود و نه در حال حاضر که بهای مسکوکات طلا حدود سه برابر افزایش یافته است؛ در نهایت شعبه صادرکننده حکم درخواست محکومعلیه مبنی بر محاسبه از زمان اجرای قرار تامین خواسته و توقیف ملک را رد میکند.
نظر به اینکه محکومعلیه مال را پیش از افزایش بیرویه قیمت سکه برای وصول محکومبه معرفی کرده است، آیا میتوان مستند به ماده 269 قانون مدنی نظر داد که پس از معرفی و تسلیم مال از سوی مدیون به حاکم (اجرای احکام) بر اساس ارزش کارشناسی ملک در زمان معرفی مال از پرداخت مسکوکات طلا به همان میزان بریالذمه شده است و مابقی محکومبه باید در زمان مزایده به قیمت روز کارشناسی ملک، توسط اجرای احکام محاسبه و به محکوملها تسلیم شود؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
اولاً، صرف توقیف مال محکومعلیه به معنی وصول محکومبه و اجرای حکم نیست.
ثانیاً، در مواردیکه حکم قطعی بر پرداخت تعدادی مسکوکات طلا صادر شده است، محکومعلیه موظف به تادیه همان تعداد سکه به محکومله است و در صورتیکه از اجرای حکم امتناع کند و به مسکوکات طلا نزد محکومعلیه دسترسی نباشد، معادل قیمت مسکوکات طلا از دیگر اموال محکومعلیه توقیف میشود و به فروش میرسد و در این صورت، تا زمانیکه معادل قیمت مسکوکات طلا به محکومله داده نشود، محکومعلیه بریالذمه نمیشود (تبصره ماده 19 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392)؛ بنابراین، هرگاه در فاصله تقویم مسکوکات طلا و توقیف اموال محکومعلیه و برگزاری مزایده برای آن و تسلیم وجه حاصل از مزایده به محکومله، قیمت مسکوکات طلا تغییر کند، ملاک، قیمت روز پرداخت است و محکومعلیه با تادیه همین قیمت بریالذمه میشود.