نحوه هزینه نمودن اعتبارات پژوهشی و تحقیقاتی توسط دستگاه های اجرایی و مراکز تحقیقاتی وابسته به آنها و شرکتهای دولتی

شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری در جلسه مورخ 1388/12/17 کمیسیون علمی، تحقیقاتی و فناوری بنا به پیشنهاد شماره 243- 12/3 مورخ 1388/9/10 وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و به استناد بند (26) قانون بودجه سال 1388 کل کشور موافقت نمود:

دستگاههای اجرایی و مراکز تحقیقاتی وابسته به آنها و شرکتهای دولتی که از اعتبارات بخش تحقیقات کشور اعم از اعتبارات منظور شده در فصل توسعه علوم و فناوری و یا اعتبارات پژوهشی سایر فصول استفاده می کنند موظفند اعتبارات یادشده را بر اساس سیاستها و اولویتهای موضوع فهرست پیوست که تایید شده به مهر "دفتر هیات دولت" است، هزینه نمایند.

محمدرضا رحیمی
معاون اول رئیس جمهور

بخش اول - سیاست ها

الف - تقویت نظام سیاستگذاری علم و فناوری کشور از طریق:

1- تسری سیاست های کلی اصل چهل و چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به حوزه پژوهش کشور با حفظ کارکردهای سیاستگذاری و نظارتی دولت.

2- تدوین برنامه های جامع توسعه علوم و فناوری در سطوح دستگاه در راستای نقشه جامع علمی کشور (و بعد از تصویب نقشه) و بیانگر سهم دستگاه در تحقق اهداف نقشه.

3- آینده نگاری و آینده پژوهی در حوزه های مختلف.

4- سیاستگذاری علم و فناوری در حوزه های مختلف.

5- استفاده از روش ها و مشوق های مالی متنوع در قالب معافیت مالیاتی، یارانه، وام، معافیت های گمرکی و تعرفه ای برای تقویت نقش بخش خصوصی و بنگاه های نوآور.

6- بهبود کیفیت و ارتباط مستمر و هم افزا میان سه جریان تولید، کاربرد و توسعه دانش و تقویت فرایند تبدیل ایده به محصول با توسعه مراکز نوین و نهادهای واسط (حقوقی، مالی، فنی) با هدف تولید و عرضه دانش و تبدیل آن به محصول.

ب - پشتیبانی از نظام علمی و فناوری کشور از طریق:

1- حمایت از پژوهش های کاربردی تقاضا محور با رویکرد حل مساله با هدف تقویت ارتباط موثر میان صنعت و دانشگاه.

2- توسعه روش های نهادی مانند بازارسازی برای محصولات نوآورانه و حمایت از طریق خریدهای دولتی و ایجاد مناطق آزاد حمایت از تولید محصولات نوآورانه.

3- تقویت نقش مراکز سرمایه گذاری خطرپذیر و صندوق های تامین مالی مشترک.

4- افزایش سهم صنعت در تامین هزینه تحقیقات کشور (در حال حاضر تنها یک پنجم هزینه تحقیقات کشور بر عهده صنعت است).

5- گسترش انتقال فناوری از دانشگاه به صنعت در پی تقویت فرآیند تجاری سازی فناوری.

6- حداقل هفتاد و پنج درصد (75%) از اعتبارات صرفا از طریق انعقاد قرارداد با دانشگاه ها و موسسات پژوهشی و فناوری دارای مجوز از وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی هزینه می‌شود.

7- دستگاه های اجرایی ملی مجازند حداکثر بیست و پنج درصد از اعتبارات را برای ایجاد زیر ساخت های مورد نیاز فعالیت های پژوهشی، علمی و فناوری از قبیل آزمایشگاه های اعتبارسنجی، شبکه ارتباطی و فناوری اطلاعات، واحدهای پیلوت، پارک های علم و فناوری، مراکز پژوهشی مشترک با دانشگاه ها، حسب نوع ماموریت دستگاه هزینه و یا به صورت کمک پرداخت نمایند.

8- دستگاه های اجرایی استانی مجازند حداکثر چهل درصد (40%) از اعتبارات را با تصویب شورای برنامه ریزی استان برای ایجاد زیرساخت های مورد نیاز فعالیت های پژوهشی، علمی و فناوری اعم از دانشگاه، مراکز تحقیقاتی و واحدهای جهاد دانشگاهی، شبکه ارتباطی و فناوری اطلاعات، مناطق ویژه، صنایع برتر، پارک های علم و فناوری، مراکز رشد فناوری، کریدورهای علم و فناوری و موارد موضوع بند (ب) ماده (40)، ماده (43)، ماده (44)، بند (ه-) ماده (45) و ماده (136) قانون برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - مصوب 1383 - و در راستای تحقق سند توسعه استان صرف نمایند.

9- حمایت از ایده های نو افراد مبتکر.

پ - تقویت شبکه های تحقیق و توسعه ملی و فراملی از طریق:

1- افزایش همکاری های پژوهشی مشترک بین موسسات پژوهشی و دانشگاه های داخلی و کشورهای جهان اسلام و اعضای قطب های همسو در حوزه های اولویت دار ملی.

2- حمایت از انجمن های علمی دارای مجوز فعالیت از وزارتخانه های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و آموزش و پرورش و نیز مراکز تحقیقاتی نوع سه (مشترک میان دانشگاه ها و دستگاه ها) در قالب انعقاد قرارداد به منظور دریافت خدمات علمی و فناوری معین.

3- حمایت از شبکه های تحقیق و توسعه در صنایع مختلف (با مشارکت دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و پارک های علم و فناوری مشترک بین آن ها).

4- همکاری های بین دستگاهی برای اجرای پروژه های ملی تحقیقاتی.

5- تقویت زیرساخت های پژوهشی از طریق شبکه سازی آزمایشگاه های ملی پیشرفته.

ت - توسعه پژوهش های بنیادی معرفتی به ویژه در حوزه علوم انسانی و ارایه تولیدات علمی آنها به جهان و اولویت بخشی به پژوهش علوم انسانی در برنامه های پژوهشی مرتبط با برنامه ریزی راهبردی کشور.

بخش دوم - اولویت های تحقیقاتی

الف - در علوم دینی و معرفتی:

1- علوم قرآنی و اخلاق اسلامی

2- فلسفه، الهیات و کلام اسلامی

3- اندیشه ها و نظریات حقوقی و سیاسی اسلام

ب - در علوم انسانی و هنر:

1- علوم انسانی شامل:
1- مهندسی فرهنگی برای شکل دهی فرهنگ توسعه.
2- راهکارهای انسجام بیشتر اقوام و مذاهب ایرانی.
3- روش های بهره گیری از ظرفیت های مهاجران ایرانی.
4- تاریخ علم.
5- غرب شناسی.
6- بانکداری اسلامی.
7- بیمه اسلامی.
8- مطالعات پیشرفت عدالت محور.
9- علم مدیریت و تصمیم گیری (به خصوص مبانی و الگوی مدیریت اسلامی، مدیریت بحران و مدیریت دانش، افزایش بهره وری به ویژه نیروی انسانی) در حوزه های مختلف.
10- راهکارهای مهار مولفه های موثر بر تورم، فقر و بیکاری جهت توسعه ظرفیت های شغلی اقتصاد کشور.
11- راهکارهای دستیابی به اقتصاد دانش بنیان و غیر وابسته به نفت.
12- نحوه آماده سازی برای عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی (WTO) و سایر معاهدات مرتبط با آن.
13- بهبود فضای کسب و کار و رقابت پذیری.
14- مدل های مناسب برای رقابتی سازی و خصوصی سازی فعالیت ها در حوزه های مختلف.
15- تهیه نقشه باستان شناسی کشور.
16- تهیه اطلس ملی گردشگری.
17- راه های حمایت اجتماعی و توانمندسازی زنان.

2- هنر شامل:
1- معماری ایرانی - اسلامی.
2- فیلم.
3- رسانه های دیجیتال و چند رسانه ای.
4- بررسی میزان اثربخشی رسانه های کشور.
5- خوشنویسی.
6- موسیقی اصیل ایرانی.
7- صنایع دستی.
8- اقتصاد فرهنگ و هنر.

پ - علوم پایه شامل:
1- شتابگرها.
2- ماده چنگال.
3- فیزیک پلاسما.
4- اخترشناسی و نجوم.
5- کاتالیست ها.
6- حس گرهای شیمیایی و زیست حس گرها.
7- شیمی.
8- ریاضی.
9- مواد فوتونیکی و نانو مواد فلز پایه.
10- موضوعات مطالعاتی و پژوهشی نوین که مرتبط با عناوین ذیل اولویت های علوم کاربردی قرار می گیرند.

ت - علوم کاربردی:

1- زلزله و بلایای طبیعی با تاکید بر پیش بینی و مقابله با زمین لرزه.

2- دریا و اقیانوس شامل:
1- کشتی سازی و روبات های دریایی.
2- سازه های دریایی.
3- اقیانوس شناسی و بهره گیری از منابع دریایی.

3- فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) شامل:
1- راههای توسعه فرهنگ ایرانی - اسلامی در فضای مجازی.
2- فناوری های نو در ارتباطات مخابراتی.
3- فناوری های امنیت در فضای مجازی.
4- بازنگری نظام آموزش در عصر اطلاعات اط حیث دیدگاه، محتوا، نرم افزار و سخت افزار.
5- نظام های الکترونیکی (دولت، تجارت، سلامت و نظایر آن) و ارتقاء کمی و کیفی.
6- امنیت شبکه های انتقال داده در کشور.

4- حمل و نقل شامل:
1- تدوین استراتژی و پژوهش های مرتبط با حمل و نقل مسافر و کالا (درون و برون شهری) از طریق شبکه های یکپارچه با اولویت حمل و نقل ریلی.
2- تدوین مقررات و ضوابط هماهنگ سازی مسائل حمل و نقل، ترافیک و شهرسازی در مطالعات جامع شهری.
3- بررسی راهکارهای کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت مدیریت ترافیک و کاهش تقاضای سفر.
4- تولید و ارتقای کیفیت انواع تجهیزات حمل و نقل متناسب با الگوی یکپارچه سازی حمل و نقل و سبد سوخت.
5- ایمنی حمل و نقل.
6- توسعه روش های تامین منابع پایدار در بخش حمل و نقل.

5- عمران شامل:
1- بررسی استفاده از پدافند عامل و غیرعامل در طرح های عمرانی.
2- مدیریت خطرپذیری طرح های عمرانی.
3- تهیه و تدوین نظام فنی و اجرایی طرح های عمرانی با تاکید بر توسعه پایدار و ملاحظات زیست محیطی و اقتصادی.
4- بهسازی و مقاوم سازی در طرح های عمرانی و مسکن.
5- پژوهش های مرتبط با طرح جامع مسکن.

6- برق و انرژی شامل:
1- منابع هیدروکربن (نفت و گاز).
2- انرژی های نو، تجدیدپذیر و پاک (پیل سوختی و فناوری های بهره گیری موثر از انرژی خورشیدی).
3- انرژی های تجدیدپذیر زیستی.
4- مدیریت پسماندها، بازیافت و تبدیل انرژی.
5- کاهش شدت مصرف انرژی.
6- پژوهش ها و فناوری های مرتبط با بهینه سازی مصرف انرژی در کشور.
7- تعیین سبد بهینه انرژی مصرفی کشور.
8- طراحی بنیادی و ساخت انواع نیروگاه.
9- فناوریهای اکتشاف و افزایش ضریب بازیافت از منابع.
10- بهره گیری از فناوری غشاء در فرآیندهای نفت، گاز، پتروشیمی و محیط زیست.
11- توسعه فناوری تبریدات گازی با ارزش افزوده.
12- فناوری های طراحی و ساخت آب شیرین کن، گلخانه و آبگرمکن خورشیدی.
13- طراحی و ساخت مولدهای همزمان برق و حرارت کوچک و متوسط.
14- تولید برق از وسایل نقلیه و تزریق آن به شبکه.
15- راه اندازی کلینیک های آب، برق و انرژی و تاسیس مراکز پایش و سلامت واحدهای صنعتی بزرگ.
16- بررسی پدافند غیرعامل در صنعت آب و برق کشور.
17- تعیین حریم منابع آب های زیر زمینی در مناطق مرزی کشور و شناسایی آبخوان های مرزی.

7- فناوری هسته ای شامل:
1- تولید انرژی هسته ای (تحقیقات و توسعه راکتورهای تحقیقاتی و قدرت با استفاده از شکافت و تحقیقات و توسعه راکتورهای تحقیقاتی گداخت).
2- فناوری چرخه سوخت هسته ای (تحقیقات و توسعه اکتشاف، استخراج، تبدیل، غنی سازی، تولید مجتمع سوخت و پسماندی).
3- فناوری هسته ای در صنعت، کشاورزی و پزشکی (تحقیقات و توسعه برای بالا بردن کیفیت و کمیت محصولات کشاورزی، سترون سازی تجهیزات پزشکی و کاربرد در صنایع، تولید برق، مهندسی نفت، تشخیص و درمانی پزشکی) و بررسی های زیست محیطی.

8- سلامت شامل:
1- پژوهش ها و فناوری های مرتبط با پیشگیری و ارتقای سلامت.
2- دارو با تاکید بر گیاهان دارویی.
3- کوچک سازی تجهیزات پزشکی.
4- پزشکی مولکولی و ژن درمانی.
5- ایمنی زیستی.
6- شیوه زندگی سالم (ورزش، نشاط، اوقات فراغت، دخانیات و نظایر آن).
7- حسابداری به منظور لحاظ ملاحظات زیست محیطی بر برنامه های توسعه.
8- راهکارهای اجتماعی، امنیتی و درمانی مقابله با انواع اعتیاد.
9- نظام های توانمند سازی اجتماعی (بهزیستی، کمیته امداد و نظایر آن).
10- ارتقای نظام تامین مالی سلامت.
11- طراحی الگوی ارائه خدمات به جامعه معلولین.
12- مدیریت عوامل خطر زیست محیطی.
13- ارتقای سطح سلامت زنان.

9- کشاورزی، آب و منابع طبیعی شامل:

1- مدیریت آب و خاک.

2- شناسایی، ثبت، حفظ و احیای ذخایر ژنتیکی.

3- بهره برداری از تنوع زیستی در تولید ارقام و گونه های مناسب

4- کاهش تنش های زیستی و غیر زیستی.

5- حفظ، احیا و بهره برداری از مراتع و جنگل ها.

6- تغییرات اقلیم.

7- امنیت غذا، آلودگی و ضایعات آن.

8- استفاده از فناوری ها و روش های مدیریتی مدرن در بهینه سازی توزیع و مصرف آب شامل:
1- حفاظت و ساماندهی نظام های بهره برداری از آب
2- امکان سنجی به کارگیری روش های نوین تصفیه آب و فاضلاب
3- توسعه استانداردهای کیفیت آب شرب با توجه به ارتقای سطح بهداشت جامعه.
4- شناسایی منابع آلاینده آب و خاک و ارایه راهکارهای پیشگیری، کنترل کاهش آلودگی ها با تکیه بر فلزات سنگین (به ویژه عناصر جیوه، سرب، کادمیوم و ترکیبات آن ها) و آلاینده های آلی پایدار.

9- بهره برداری پایدار از آب های نا متعارف شامل:
1- استفاده مجدد از پساب
2- مدیریت ریسک و راه های کاهش خسارات ناشی از سیلاب

10- توسعه روشهای نوین آبیاری و زهکشی.

11- افزایش حاصلخیزی خاک.

12- اصلاح و بهبود نظام های بهره برداری، بازاریابی و توزیع محصولات کشاورزی.

13- بهبود نرخ بازدهی سرمایه گذاری محصولات کشاورزی.

14- توسعه فعالیت های جانبی در روستاها.

15- بهینه سازی الگوی کشت منطقه ای.

16- مدیریت ریسک خشکسالی کشاورزی.

17- مدیریت عوامل زیان آور زنده و غیر زنده.

18- ایمنی غذایی.

19- امنیت غذایی.

ث - در علوم نوظهور و میان حوزه ای:

1- ریزفناوری شامل: کاربردها از جمله نانومواد، نانو ادوات، تجهیزات ساخت و شناسایی.

2- زیست فناوری شامل: کاربردها در پزشکی، سلول های بنیادین، علوم ژنتیک، باکتری های و ویروس شناسی.

3- جامعه شناسی زیستی

4- علوم شناختی شامل:
1- عصب شناختی.
2- نقشه ذهن.
3- حسگرها.
4- حافظه ها.
5- روانشناسی.
6- فناوری های پردازش.

ج - در صنعت و معدن شامل:

1- اکتشاف و توسعه معادن.

2- معدن، صنایع معدنی و روشهای نوین در استحصال.

3- صنایع تبدیلی و غذایی.

4- نفوذ فناوریهای نوین در صنایع موجود.

5- صنایع مبتنی بر فناوریهای برتر.

6- توسعه شرکتهای دانش بنیان.

7- خودروهای هایبرید.

8- حلقه های بالاتر ارزش افزوده در کلیه صنایع رایج از قبیل فلزات اساسی، کانیهای غیر فلزی و نظر آن.

9- تغییر و اصلاح فرآیندهای رایج در صنایع موجود با رویکرد افزایش بهره وری.

10- تولید تمیز.

11- مدیریت منابع.

12- تجاری سازی ریز فناوری در صنعت.

13- تجاری سازی زیست فناوری در صنعت.

14- رصد فناوری.

15- ساخت و تولید پیشرفته شامل:
1- اتوماسیون و روباتیک
2- مواد و فناوریهای جدید ساخت و تولید

16- کشتی سازی و روباتهای دریایی.

17- هوا و فضا شامل:
1- به ویژه طراحی، ساخت و پرتاب ماهواره
2- طراحی و ساخت برخی هواپیماها

18- تولید و ارتقای کیفیت انواع تجهیزات حمل و نقل متناسب با الگوی یکپارچه سازی حمل و نقل و سبد سوخت.

19- توسعه مصالح ساختمانی و سبک و مقاوم.

20- فناوریهای جدید ساخت و ساز و عمران.

21- مواد نو شامل:
1- پلیمرها و مواد نو ترکیب
2- مواد مغناطیسی، نیم رساناها و نیم رساناهای مغناطیسی

22- طراحی بنیادی و ساخت انواع نیروگاه.

23- فناوری های طراحی و ساخت آب شیرین کن، گلخانه و آبگرمکن خورشیدی.

24- تولید داروهای جدید و مهندسی معکوس داروهای وارداتی.

25- اکتشاف ذخایر طبیعی.

دریافت فایل پی‌دی‌اف