نظام نامه محابس و توقیف گاه ها

فصل اول - در کلیات

ماده 1- محبس عبارت است از محل حفاظت محکومین و توقیف گاه عبارت است از محل حفاظت مظنونین و متهمین.

ماده 2- محبس محکومین و توقیف گاه مظنونین و متهمین باید از یکدیگر مجزی باشد و هیچ مظنون یا متهمی را نمیتوان در محبس توقیف نمود مگر در موارد ذیل:
1) در صورتی که مظنون یا متهم مرتکب جرم مشهود شده باشد.
ب) در صورتی که مظنون یا متهم سابقه محکومیت جزایی داشته باشد.
ج) در صورتی که مظنون یا متهم مجهول الهویه باشد.
د) در صورتی که مظنون یا متهم ولگرد باشد.

ماده 3- هیچکس در محبس یا توقیفگاه پذیرفته نمیشود مگر به موجب حکم محکومیت یا امر توقیفی که از مقامات صلاحیت دار صادر شده باشد.

ماده 4- اداره نظمیه در ظرف 24 ساعت از تاریخ ورود مظنون یا متهم بتوقیف گاه او را به نزد مدعی العموم یا یا مستنطق صلاحیتدار اعزام مینماید.

ماده 5- مامورین محبس و توقیف گاه از هر درجه که باشند مکلف هستند شکایت اشخاصیرا که مدعی حبس یا توقیف غیر قانونی میباشند قبول یا استماع نموده و بمقامات صلاحیتدار برسانند.

فصل دوم
در قبلو محبوسین و توقیف شدگاه و تفتیش آنها

ماده 6- هر محبس یا توقیف گاه باید دفتری مخصوصی داشته باشد تمام صفحات مزبور باید از طرف رئیس محبس نظمیه امضا گردد.

ماده 7- هر کسی که شخصی را به محبس نظمیه یا توقیفگاه میبرد باید سند حبس یا توقیف را در دو نسخه همراه داشته و قبل از آنکه شخص محکوم یا مظنون یا متهم را به مستحفظ محبس تسلیم کند یک نسخه از آن را برئیس شعبه کشیک داده و نسخه دیکر [دیگر] را بامضای رئیس شعبه کشیک رسانیده و به عنوان رسید دریافت دارد.

ماده 8- سندی که به موجب آن محبوس یا توقیف شده از محبس یا توقیف گاه به طور قطور خارج میشود باید با قید تاریخ خروج در دفتر مزبور در مقابل سند حبس یا توقیف ثبت شود

ماده 9- کلیه اشخاصیکه در محبس یا توقیف گاه پذیرفته میشود باید در حین ورود بانجا تفتیش گردند و همچنین تفتیش مزبور در هر موقعی باید به عمل آید که شخص محبوس یا توقیف شده به علتی از محبس یا توقیف گاه خارج و مجددا بانجا عودت داده میشود

ماده 10- علاوه بر تفتیش مذکور در ماده فوق رئیس محبس یا رئیس شعبه کشیک میتواند هر وقت که مقتضی بداند محبوسین یا توقیف شدگان را تفتیش کند یا امر به تفتیش آنها بدهد.

ماده 11- هرگاه در حین تفتیش نوشتجات یا اشیائی دریافت شود که به نظر رئیس محبس یا رئیس شعبه برای اجرای تحقیقات راجعه بجرم منتسب بمظنون یا متهم مفید باشد مشارالیه باید آنها را با حضور خود مظنون یا متهم مهر و موم نموده به وسیله دفتر نظمیه برای مدعی العموم یا مستنطقی که مشغول تحقیق است بفرستد تا درباب ضبط یا استرداد آنها تصمیم مقتضی اتخاذ شود.

فصل سوم
در مکاتبات محبوسین و توقیف شدگان

ماده 12- مکاتباتی که خواه از خارج بمحکومین و مظنونین یا متهمین میرسد و خواه از طرف آنها بخارج ارسال میشود باید از طرف رئیس محبس قرائت و امضا شود به استثنای مراسلانی که از طرف محکوم یا توقیف شده به مراجع اداری یا قضایی نوشته میشود که برای رسیدگی بشکایات آنها از حبس یا توقیف و یا از وضع رفتار مستحفظین صلاحیت دارند

ماده 13- هرگاه مراسلات وارده به عنوان محکومین یا صادره از ناحیه آنها مورد سوء ظن باشد رئیس محبس باید آنها را فورا برای رئیس کل تشکیلات نظمیه در طهران و برای رئیس نظمیه محل در خارج طهران ارسال دارد. رئیس مزبور حسب المورد آنها را ضبط و معدوم مینماید یا بمقصد میرساند و یا برای کشف ویا تعقیب جرم دیگری بمقامات صلاحیتدار تسلیم میکند.

ماده 14- کلیه مراسلات صادره از ناحیه مظنونین یا متهمین بغیر از آنهائیکه به موجب ماده 12 استثناء شده است باید حسب المورد بمدعی العموم یا مستنطق و یا محکمه که رسیدگی بجرم مینماید ارسال گردد تا نسبت بان تصمیم مقتضی اتخاذ نمایند

ماده ه 15- کلیه مراسلات مذکوره در ماده فوق باید در ضمن دفتری بمقامات مقتضیه ارسال شود و در ستون ملاحظات دفتر مزبور هر تعقیبی- (از ضبط یا ارسال بمقصد)- که راجع بان مراسلات به عمل نمیاید یادداشت میگردد.

فصل چهارم
در ملاقات با محبوسین

ماده 16(منسوخ 1400/06/07)- اجازه نامه ملاقات با محبوسین باید از طرف رئیس محبس صادر شود و مشارالیه میتواند در صورتی که مقتضی بداند از دادن اجازه ملاقات امتناع کند ولی زوج یا زوجه و ابوین و اولاد محبوس حق دارند که لااقل ماهی یکمرتبه با محبوس ملاقات کنند ترتیب این ملاقات به موجب نظامنامه علیحده معین خواهد شد که رئیس کل تشکیلات نظمیه تهیه کرده و به موقع اجرا میکذارد.

ماده 17- اجازه نامه ملاقات با مظنونین یا متهمین باید از طرف مستنطقی که مامور تحقیقات است صادر شود ولی در مورد جرائم مشهوده مظنونین یا متهمین که مستنطق قرار محرمیت آنها را صادر کرده است اجازه نامه مزبور باید حسب المورد از طرف مدعی العموم بدایت یا استیناف صادر شود.

ماده 18- مستنطق یا مدعی العموم میتواند در صورتی که ملاقات یا مظنونین یا متهمین را مخالف یا حسن جریان استنطاق یا محاکمه بداند از دادن اجازه ملاقات امتناع کند ولی به مجرد شروع بمحاکمه وکیل مدافع شخص توقیف شده حق خواهد داشت که با او ملاقات نماید و هیچ یک از مامورین اعم از اداری یا قضایی نمیتوانند بهیچوجه از این ملاقات جلوگیری کنند

ماده 19- در تمام مواردی که شخص خارجی با محکوم یا مدعی ملاقات میکند حضور یکنفر مستحفظ محبس لازم است و صحبت باید بصدای بلند و بدون نجوی به عمل آید و اگر مستحفظ تصور نماید که مضوع صحبت ممکن است بانتظام محبس یا بجریان تحقیقات خللی وارد آورد فوراٌ بملاقات خاتمه دهد.

ماده 20- ملاقات مستنطق و مدعی العموم باید در هر موردی تقاضا نمایند بدون حضور مستحفظ به عمل آید.

فصل پنجم
در مقررات مختلفه

ماده 21(منسوخ 1400/06/07)- رئیس کل تشکیلات نظمیه باید نظر بنوع محکومیت و مدت حبس محبس های جداگانه معین نماید و همچنین محبس جداگانه برای طایفه نسوان باید معین شود.

ماده 22- مظنونین یا محکومین که سن آنها بیش از پانزده سال تمام بوده ولی به هیجده سال تمام نرسیده باشد در دارالتادیب توقیف یا حبس خواهند شد

ماده 23- برای محبوسین یا توقیف شدگان مریض باید رژیم مخصوصی اتخاذ شود ترتیب مریضخانه ها و اطباء و پرستاران محبسها به موجب نظامنامه داخلی محابس معین خواهد شد.

ماده 24- هرگاه حالت مریض انتقال بمریضخانه خارجی را ایجاب کند اجازه انتقال باید در طهران بامر رئیس کل تشکیلات نظمیه محل به عمل آید ولی اجازه انتقال باید نسبت بمحکومین در ظرف یکهفته و نسبت بمظنونین یا متهمین در ظرف 24 ساعت از تاریخ صدور به اطلاع مدعی العموم محل برسد

ماده 25- هرگاه انتقال بمریضخانه خارج بدون لزوم یا از نقطه نظر تسهیل و ارفاق شده باشد مدعی العموم محل باید مراتب را به اطلاع وزیر عدلیه برساند.

ماده 26(منسوخ 1400/06/07)- هرگاه شخص محکوم یا مظنون و یا متهم از طایفه نسوان باشد و طفلی داشته باشد که خود ارضاع مینماید مشارالیها میتواند طفل خود را با خود بمحبس یا توقیف گاه ببرد.

ماده 27- مدعی العموم ابتدائی هر محل حق تفتیش در محابس و توقیف گاه های آن محل خواهد داشت.

ماده 28- هرگاه مستحفظین محبس ها یا توقیف گاهها از ارائه دادن یا تسلیم کردن اشخاصیکه حبس یا توقیف شده اند بمدعی العموم یا مستنطق یا از ارائه دادن دفاتر خود باشخاص مزبور امتناع کنند مسئول خواهند بود.

ماده 29- هرگاه محبوس یا توقیف شده مستحفظ یا سایر محبوسین یا توقیف شدگان را تهدید کند یا کتک زند و یا بانها فحش دهد رئیس محبس میتواند امر دهد که او را منفردا نگاهدارند و یا در صورت ارتکاب به عملیات تشدد آمیز او را زنجیر نمایند و در هر حال رئیس محبس باید فورا مراتب را برئیس نظمیه اطلاع دهد. اقدامات انضباطی فوق مانع نخواهد بود از اینکه محبوس یا توقیف شده برای جرمی که مرتکب گردیده است تعقیب و مجازات شود.

ماده 30- اکیدا ممنوع است که در محبس یا توقیف گاهها نسبت بمحبوسین یا توقیف شدگان صدمات یا زجر بدنی وارد آورد بنا براین هر یک از مامورین از هر رتبه و مقامی که باشند نسبت بمحبوسین صدمه یا آزار بدنی وارد آورند مسئول خواهند بود.

ماده 31- خواه در مورد فرار یک یا چند نفر از محبوسین و خواه در موقع طغیان یا تمرد عده از آنها رئیس محبس برای دستگیری فراریان یا اطفاء شورش و جلوگیری از عدم اطاعت تدابیر لازمه اتخاذ میکند.

ماده ه 32- هرگاه محبوس یا توقیف شده بواسطه اهمال و مسامحه مستحفظین که ماموریت حفظ یا ملازمت و مراقبت او را داشته فرار نماید مستحفظ مزبور مشمول ماده 118 قانون مجازات عمومی خواهد بود

ماده 33- هرگاه مستحفظ یا محبوس با توقیف شده مساعدت در فرار کرده و یا برای او راه فرار تحصیل نماید یا با لو مواضعه داشته باشد مستحفظ مشمول ماده 119 قانون مجازات عمومی خواهد بود.

ماده 34- اداره نظمیه مکلف است بمحض انقضای مدت محکومیت هر محبوس امر استخلاص فوری او را بدهد امر مزبور باید فورا پس از وصول برئیس محبس به موقع اجراء گذارده شود.

ماده 35- هرگاه مدعی العموم از ادامه حبس محبوس که مدت محکومیت او منقضی شده است و یا ادامه توقیف مظنون یا متهمی که امر استخلاص او صادر گشته است مستحضر گردد باید فورا اقدامات لازمه برای استخلاص انها بنماید

ماده 36- هرگاه محبوس یا توقیف شده پس از انقضای مدت محکومیت و یا صدور امر استخلاص بدون علت قانونی دیگری که ادامه توقیف او را تجویز نماید در محبس یا توقیف گاه نگاهداشته شود اشخاصیکه مکلف باستخلاص او بوده و اقدام بان ننموده‌اند مسئول خواهند بود

ماده 37- سایر کیفیات راجع بمحابس و توقیف گاهها و همچنین ترتیب تشکیلات محابس و توقیف گاهها و وظایف مامورین و مستخدمین آنها را نظامنامه داخلی محابس معین خواهد نمود نظامنامه به وسیله رئیس کل تشکیلات نظمیه تهیه شده و به موقع اجرا گذاشته میشود و هیچ یک از مقررات آن نظامنامه برخلاف این تصویب نامه نخواهد بود

ماده 38- وزارتین عدلیه و داخله هر یک در قسمت مربوطه بخود مامور اجرای این تصویب نامه میباشند