بسمه تعالی
هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی
شماره پرونده: ه ت/ 0300189 شماره دادنامه سیلور: 140431390000980136 تاریخ: 1404/04/28
شاکی: آقای سجادکریمی پاشاکی
طرف شکایت: صندوق بازنشستگی کشوری
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند 1 بخشنامه شماره 7257/د/220 مورخ 1403/05/02 از بدو صدور
شاکی دادخواستی به طرفیت صندوق بازنشستگی کشوری به خواسته ابطال بند 1 بخشنامه شماره 7257/د/220 مورخ 1403/05/02 از بدو صدور به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد:
ریاست محترم دیوان عدالت اداری
با سلام و احترام؛
طرف شکایت طی بند 1 بخشنامه شماره 7257/د/220 مورخ 1403/05/02 مقرر نموده است:
1- پذیرش مدت خدمت وظیفه عمومی به عنوان سابقه خدمت قابل قبول در بازنشستگی منوط به درخواست کتبی مستخدم بیمه شده می‌باشد(عدم درخواست مستخدم، مدت خدمت نظام به عنوان سابقه خدمت قابل قبول در بازنشستگی قابل احتساب نمی‌باشد.)
لذا این بند به شرح ذیل واجد ایراد قانونی و خارج از حدود اختیارات و تکالیف قانونی طرف شکایت است.
اولاً در بند ذ ماده 28 قانون برنامه پنجساله پیشرفت جمهوری اسلامی ایران تصریح شده است:
ذ: مدت خدمت وظیفه عمومی بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی موضوع تبصره (1) ماده (14) قانون کار مصوب 1368/07/02 و همچنین مشترکان سایر صندوق ها با درخواست بیمه شده براساس حکم حقوقی زمان واریز در مورد کارمندان و آخرین دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه در مورد مشمولان قانون کار یا میانگین مبالغ مذکور حسب مورد طی یک سال قبل از زمان درخواست، هرکدام که بیشتر باشد در سوابق بیمه ای آنان محاسبه می‌گردد، مبنای پرداخت حق بیمه معادل درصدهای تعیین شده در هر صندوق با کسر درصد حق بیمه مربوط به درمان است. مشارکت دولت بابت سهم کارفرمایی در پرداخت حق بیمه مذکور معادل حداقل دستمزد مطابق قوانین و مقررات موجود و مازاد بر آن به طور کامل بر عهده بیمه شده است.
لذا این بند حکمی در خصوص تخییری بودن احتساب دوره خدمت نظام وظیفه به عنوان سابقه قابل قبول کارمندان نبوده که منوط به درخواست ایشان برای احتساب این دوره به عنوان سوابق خدمتی شده باشد. از این رو اقدام طرف شکایت طی بند معترض عنه متجاوز از این بند قانونی و خارج از حدود اختیارات قانونی می‌باشد.
ثانیاً مستفاد از دادنامه وحدت رویه شماره 204 مورخ 1388/03/03 مطابق تبصره 2 ماده 2 قانون اجازه پرداخت دو دوازدهم هزینه های دی و آذر ماه 1323 کل کشور مصوب 1323/11/05 مدت خدمت وظیفه کلیه کارمندان به طور کلی جزء سابقه و برای ارتقاء آنها محسوب شده است لذا مقید کردن آن به درخواست کارمند مصرح در بند معترض عنه مخالف این دادنامه و نیز تبصره قانونی مرقوم می‌باشد.
ثالثاً: مستفاد از ماده 105 قانون مدیریت خدمات کشوری مدت نظام وظیفه به عنوان سابقه خدمت کارمندان محسوب می‌شود و این امر تخییری و منوط به درخواست کارمندان نمی‌باشد فلذا بند معترض عنه مخالف این ماده قانونی می‌باشد.
علی ایحال با نظر به اینکه منوط کردن مدت خدمت وظیفه عمومی به عنوان سابقه خدمت قابل قبول در بازنشستگی به درخواست کارمند بیمه شده، و عدم احتساب این دوره در بازنشستگی در صورت عدم درخواست مستخدم خارج از حدود احتیارات و تکالیف قانونی طرف و نیز مخالف قوانین و نیز رای وحدت رویه اعلامی می‌باشد از این رو ابطال این بند را از بدو صدور از محضر قضات شریف هیات عمومی دیوان عدالت اداری استدعا دارد.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
1- مستفاد از دادنامه وحدت رویه 204 مورخ 1388/03/03 مدت خدمت وظیفه کلیه کارمندان به طور کلی جزء سابقه و برای ارتقاء آنها محسوب شده است لذا مقید کردن آن به درخواست کارمند مخالف دادنامه می‌باشد.
2- مستفاد از ماده 105 ق.م.خ.ک مدت مهلت خدمت نظام وظیفه به عنوان سابقه خدمت کارمندان محسوب می‌شود و این امر تخییری و منوط به درخواست کارمندان نمی‌باشد.
3- بند ذ ماده 28 قانون برنامه پنجساله پیشرفت جمهوری اسلامی ایران حکمی در خصوص تخییری بودن احتساب دوره خدمت نظام وظیفه به عنوان سابقه قابل قبول کارمندان نبوده که منوط به درخواست ایشان برای احتساب این دوره به عنوان سوابق خدمتی شده باشد.
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل حقوقی صندوق بازنشستگی کشوری به موجب لایحه شماره 11830/ص/235 به طور خلاصه توضیح داده است که:
هرچند تا پیش از تصویب قانون برنامه هفتم، در خصوص احتساب مدت خدمت وظیفه عمومی به عنوان سنوات خدمت، براساس مواد 34 و105 قانون مدیریت خدمات کشوری عمل می شد و به لحاظ اطلاق مواد مذکور، بدون درخواست ذینفع مدت خدمت وظیفه عمومی به عنوان سنوات خدمتی کارکنان لحاظ می شد، لیکن علیرغم وجود مواد قانونی فوق قانونگذار به موجب بند ذ ماده 28 قانون برنامه هفتم اطلاق حکم مواد مذکور را به قید درخواست بیمه شده مقید نموده است لذا به عنوان قانون موخر و آخرین اراده قانونگذار در مورد کسانی که بعد از تاریخ لازم الجراشدن قانون برنامه هفتم بازنشسته می‌شود، حکم اخیرلازم الاجراست.
"ابطال بند (1) بخشنامه شماره 7257/د/220 مورخ 1403/05/02 صندوق بازنشستگی کشوری"در جلسه مورخ 1404/01/18 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مطرح و به شرح ذیل اتخاذ تصمیم شد:
رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
مطابق بند «ذ» ماده 28 قانون برنامه هفتم پیشرفت مصوب سال 1403 مدت خدمت وظیفه عمومی بیمه شدگان سازمان تامین اجتماعی موضوع تبصره (1) ماده (14) قانون کار مصوب 1368/07/02 و همچنین مشترکان سایر صندوق ها با درخواست بیمه شده بر اساس حکم حقوقی زمان واریز در مورد کارمندان و آخرین دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه در مورد مشمولان قانون کار یا میانگین مبالغ مذکور حسب مورد طی یک سال قبل از زمان درخواست، هرکدام که بیشتر باشد در سوابق بیمه ای آنان محاسبه می‌گردد. مبنای پرداخت حق بیمه، معادل درصد های تعیین شده در هر صندوق با کسر درصد حق بیمه مربوط به درمان است. مشارکت دولت بابت سهم کارفرمایی در پرداخت حق بیمه مذکور معادل حداقل دستمزد، مطابق قوانین و مقررات موجود و مازاد بر آن به طور کامل بر عهده بیمه شده است. با عنایت به مراتب مذکور، مقرره مورد شکایت که بر اساس آن پذیرش مدت خدمت وظیفه عمومی به عنوان سابقه خدمت قابل قبول در بازنشستگی منوط به درخواست کتبی مستخدم بیمه شده گردیده، در راستای حکم یاد شده از قانون برنامه هفتم پیشرفت به عنوان آخرین اراده قانونگذار است در نتیجه مستنداً به بند «ب» ماده 84 دیوان عدالت اداری با آخرین اصلاحات و الحاقات بعدی مصوب سال 1402، رای به رد شکایت صادر می‌شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور، از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند (1) ماده (12) این قانون، در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل است.
محمدجواد صالحی انصاری
رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی