تاریخ نظریه: 1404/09/29
شماره نظریه: 7/1404/177
شماره پرونده: 1404-168-177ح
استعلام:
1- آیا هیات استانی موضوع ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392، به منظور احراز خلاف شرع بیّن در مواردی که بررسی امر مستلزم ارجاع کارشناسی باشد، می‌تواند موضوع را به کارشناسی ارجاع دهد؟ مانند آنکه متقاضی، مدعی عدم تطبیق موقعیت موضوع معامله با محل متنازع‌فیه باشد و اساساً پرونده بدون انجام کارشناسی منتهی به صدور رای اعتراضی شده باشد. همچنین آیا هیات یادشده می‌تواند به سبب ناقص و مبهم بودن نظریه کارشناسی، اعلام نظر تکمیلی کارشناس را خواستار شود؟
2- آیا معترض می‌تواند بر مبنای نظریه کارشناسی که پس از صدور رای معترض‌عنه در قالب تامین دلیل اخذ شده است، اعاده دادرسی نماید؟ به طور کلی، آیا ارجاع به کارشناسی و استناد به آن برای بررسی درخواست اعاده دادرسی، دارای وجاهت قانونی است؟
نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه:
1- ارزیابی و اخذ نظر مشورتی حداقل دو نفر از قضات مجرب و با سابقه استان به صورت مستدل و مستند برای تشخیص خلاف شرع بیّن بودن رای قطعی؛ موضوع ماده 4 دستور‌العمل اجرایی ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1398/9/7، رسیدگی ترافعی مرجع قضایی به معنای اخص نیست؛ بر این اساس در فرض سوال، ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری و یا اخذ نظریه تکمیلی کارشناس جایگاه قانونی ندارد.
2- با عنایت به مواد 149، 150 و 155 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379، تامین دلیل برای حفظ دلایل اصحاب دعوا در دعوای در حال رسیدگی یا دعوایی است که در آینده مطرح می‌کند؛ بر این اساس، در فرض سوال که رای صادر شده است، تامین دلیل و استناد به آن برای شکایت مستقیم از رای صادره، موضوعاً منتفی است.