بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 1345
تاریخ دادنامه: 30/5/1397
شماره پرونده: 97/1793
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
اعلام کننده تعارض: آقایان و خانم ها: 1- صلاح الدین بهزادی 2- آقاشاهی مدیرکل دبیرخانه مرکزی و دفاتر استانی دیوان عدالت اداری 3- مهدی شرفی مقدم 4- ترانه ملک 5- مهسان کاردان با وکالت یدالله کاردان 6- سلیله شادمان قادی 7- فاطمه خلیلی
موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری
گردش کار: به دنبال تصویب قانون ارتقای بهره وری کارکنان نظام سلامت و آییننامه اجرایی آن در سال 1388 و اجرای با تاخیر آن از سال 1391 به بعد، درخواست هایی متعدد با موضوع پرداخت حقوق و مزایای معوقه ناشی از عدم اجرای قانون مزبور، به دیوان عدالت اداری تقدیم و منجر به صدور دادنامه های مختلف از شعب بدوی و تجدیدنظر در جهت الزام حقوق معوقه ناشی از عدم اجرای قانون ارتقای بهره وری کارکنان نظام سلامت شده است.
گردش کار پرونده ها و مشروح آراء به قرار زیر است:
الف: شعبه 13 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 9209980900024044، 9209980900024097 با موضوع دادخواست آقایان سیدجواد توکلی اله آبادی و محمدحسن بیوکی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت مابه التفاوت قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت تا بهمن ماه 1391 به موجب دادنامه های شماره 9209970901301666، 9209970901301665-13/7/1392 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به محتویات پرونده و توجهاً به اینکه قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت در تاریخ 30/1/1388 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و در بند 5 آن اجرای قانون را موکول به تنظیم آییننامه اجرایی نموده که به تصویب هیات وزیران برسد و آییننامه اجرایی در مورخ 20/10/1388 توسط هیات وزیران تصویب گردیده و در مورخ 11/11/1388 جهت اجراء ابلاغ گردیده است بنابراین مشتکی عنه موظف به اجرای قانون از تاریخ تصویب آییننامه بوده و نظر به اینکه در قانون مزبور اجرای آن را منوط به تنظیم ضابطه اجرایی یا دستورالعمل ننموده بنابراین استناد مشتکی عنه به تنظیم ضابطه اجرایی و اجرای قانون متعاقب ضابطه اجرایی فاقد محمل قانونی است با توجه به مراتب مزبور شکایت شاکی وارد تشخیص و حکم بر ورود آن صادر و اعلام میگردد رای صادره ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان است.
آرای مذکور به موجب آرای شماره 9409970905601032، 9409970905601025-19/5/1394 شعبه اول تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.
ب: شعبه 44 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 91099809058004261 با موضوع دادخواست خانم لیلا قاصدجابلو به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته پرداخت معوقه ناشی از کاهش ساعت کاری به موجب دادنامه شماره 9309970904400483-10/8/1393 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
به موجب ماده 5 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب 20/10/1388 هیات وزیران ساعات کار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیر دولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل با ضریب 5/1 محاسبه میگردد و مشمولین این ماده اجازه کار بیش از دوازده ساعت متوالی را نداشته و میتوانند در صورت نیاز، ماهانه حداکثر 80 ساعت براساس دستور العمل ماده 2 این آییننامه با توافق کارفرما اضافه کاری انجام دهند و ماده 1 این آییننامه پرستاران را جزء شاغلین بالینی محسوب نموده است، بنا به مراتب ذکر شده دفاع خوانده و استناد وی به دستور اداری فوق الاشعار با توجه به تاریخ تصویب قانون و آییننامه های فوق الذکر و نیز با رعایت اصل 170 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران غیر موجه است مضافاً با استنباط از ماده 5 آییننامه صدرالذکر ساعاتی را که شاکیه بیش از ساعت موظفی اقدام به ارائه خدمات نموده است به عنوان اضافه کار تلقی در نتیجه با استناد به مقررات مرقوم و نیز رای شماره 164-20/12/1370 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و به لحاظ تحقق حق مکتسبه و نیز رعایت اصل عدم تبرع (راجع به ساعات خارج از وظیفه کاری) و به دلیل احراز تضییع حقوق موضوع ماده 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 حکم به ورود شکایت و الزام خوانده به اجابت خواسته ایشان از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون ارتقای بهره وری صادر و اعلام میشود. این رای ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.
رای مذکور به موجب رای شماره 9409970955302596-4/9/1394 شعبه 3 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.
ج: شعبه 28 دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شماره پرونده های شماره 9209980900041136، 9209980900039624، 9209980900039868، 9209980900083837 با موضوع دادخواست های خانم ها منیژه رمضانی، رویا تیموری، زکیه صالحی و آقای حسین دارابی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت مابه التفاوت قانون ارتقاء بهره وری تا بهمن ماه سال 1391 به موجب دادنامه های شماره 9209970902801715، 9209970902801714، 9209970902801713، 9309970902802225-13/9/1392 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به اینکه سازمان تامین اجتماعی تلویحاً اقرار دارد که قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت در سازمان تامین اجتماعی اجرایی گردیده و در حال پرداخت و اجرا میباشد فلذا شکایت شاکی موجه تشخیص و مستنداً به مواد 10 و 65 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 مجلس شورای اسلامی حکم به ورود شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره ظرف بیست روز قابل اعتراض در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
آراء مذکور به موجب آراء شماره 9409970955500209-30/1/1394 شعبه 5 تجدیدنظر، 9309970955501723-1/10/1393 شعبه 5 تجدیدنظر، 9409970955500208-30/1/1394 شعبه 5 تجدیدنظر، 9509970955801837-3/7/1395 شعبه 8 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.
د: شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980902700605، 9409980902701985 با موضوع دادخواست های خانم ها مرجان رضا زاده و زهره موید به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت معوقه ناشی از تاخیر در اجرای قانون ارتقاء بهره وری به موجب دادنامه های شماره 9409970902701201-21/5/1394 و 9409970902702649-17/12/1394 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به اینکه به موجب ماده 5 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب 20/10/1388 هیات دولت که مقرر داشته ساعات کار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیر دولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل با ضریب 5/1 محاسبه گردد و مفاد ماده 1 آییننامه فوق التوصیف که پرستاران را جزء شاغلین بالینی محسوب نموده است، بنا به مراتب فوق و به لحاظ تحقق حق مکتسبه شکایت مطروحه را دارد تشخیص و مستنداً به ماده 10 و 11 و 65 از قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 حکم به ورود شکایت و الزام خوانده به اجابت خواسته شاکی به شرح دادخواست از تاریخ لازم الاجراء شدن قانون استنادی خواهان صادر و اعلام مینماید. رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان میباشد.
آرای مذکور به موجب آرای شماره 9409970956300932-23/8/1394 شعبه 13 تجدیدنظر و 9609970956000569-8/3/1396 شعبه دهم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.
ه-: شعبه 21 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 9409980902101589، 9409980902101973، 9409980902101923 و 9409980902101565 با موضوع دادخواست های خانم ها نجیبه آهنگر دارابی، شهربانو جعفری موخر، معصومه ذبیحی حاجیکلائی و آقای مجید حمزه به طرفیت سازمان تامین اجتماعی مدیریت درمان استان مازندران و به خواسته الزام به پرداخت حقوق معوقه ناشی از عدم اجرای قانون ارتقاء بهره وری کارکنان نظام سلامت به موجب دادنامه های شماره 9409970902102515 - 10/12/1394، 9409970902102494 - 3/12/1394، 9409970902102419 - 25/11/1394 و 9409970902102519-10/12/1394 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به اینکه قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت در سال 1388 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و سپس در تاریخ 11/11/1388 آییننامه اجرایی آن از سوی هیات وزیران به تصویب و جهت اجرا به دستگاه های اجرایی ابلاغ گردید و به موجب مصوبه شماره 1500/91/1100-5/10/1391 هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی ضوابط اجرایی قانون مذکور از تاریخ 1/11/1391 اجرایی گردیده و با عنایت به اینکه عدم تامین اعتبار جهت اجرای مصوبه به ماقبل از تاریخ مذکور (از 11/11/1388 لغایت 30/10/1391) مسقط حق مکتسب و قانونی افراد نمیباشد، لذا با توجه به مراتب فوق شکایت شاکی را وارد تشخیص مستند به مواد 3-10 و 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت مبنی بر اجابت خواسته شاکی صادر و اعلام مینماید. این رای ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد.
رای مذکور به موجب رای شماره 9609970955900514-23/2/1396 شعبه 9 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری تایید شده است.
و: شعبه 27 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 9409980902702055، 9409980902702047 با موضوع دادخواست های خانم ها سلیله شادمان قادی و فاطمه خلیلی به طرفیت سازمان تامین اجتماعی مازندران و به خواسته الزام خوانده به پرداخت حقوق معوقه ناشی از عدم اجرای قانون ارتقاء بهره وری کارکنان نظام سلامت به موجب دادنامه های شماره 9409970902702593-10/12/1394 و 9409970902702591-10/12/1394 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
با عنایت به محتویات پرونده و اظهارات شاکی به شرح دادخواست و ضمائم آن و مفاد لایحه دفاعیه طرف شکایت که تحت شماره 3899- 94/12/1 ثبت دفتر گردیده و ضمن بررسی دلایل و مدارک ابرازی از ناحیه طرفین نظر به اینکه حسب مصوبه شماره 1500/91/1100-5/10/1391 هیات مدیره سازمان تامین اجتماعی ضابطه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری نظام سلامت مقرر شده که از تاریخ 1/11/1391 قابلیت اجرایی داشته باشد و با توجه به این مطلب که طرف شکایت به موجب لایحه دفاعیه ارسالی اعلام داشته از تاریخ موصوف مذکور در فوق (1/11/1391) در مراکز درمانی تابعه سازمان تامین اجتماعی قانون موصوف اجرایی گردیده بنا به مراتب فوق الزام خوانده به اجابت خواسته شاکی به اجرای قانون موصوف قبل از تاریخ 1/11/1391 وجود ندارد. علیهذا شکایت مطروحه غیر وارد تشخیص و مستند به مفهوم مخالف ماده 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر میگردد. رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر خواهی در شعب تجدیدنظر دیوان میباشد. آراء مذکور به علت عدم تجدیدنظرخواهی قطعیت یافته است.
ز: شعبه اول بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9209980900037029 با موضوع دادخواست خانم ترانه ملک به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت مابه التفاوت قانون ارتقاء بهره وری به موجب دادنامه شماره 9309970900101923-14/8/1393 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
با عنایت به محتویات پرونده و مفاد لایحه دفاعیه طرف شکایت که اعلام داشته طبق مصوبه هیات مدیره سازمان به شماره 1500/91/1100-5/10/1391 تاریخ اجرای قانون استنادی شاکی را از 1/11/1391 اعلام نموده و برای ماقبل آن اعتباری از ناحیه دولت تامین نشده و مطابق ماده 26 قانون برنامه توسعه پنجم ایجاد تعهد مالی خارج از قوانین بودجه ممنوع بوده علیهذا اقدامات طرف شکایت در چارچوب مقررات بوده و مستنداً به ماده 10 از قانون دیوان حکم به رد شکایت صادر میشود. رای صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان است. رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافته است.
ح: شعبه 3 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده شماره 9409980900300623 با موضوع دادخواست خانم مهسان کاردان با وکالت آقای یدالله کاردان به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به پرداخت معوقه ناشی از تاخیر در اجرای قانون ارتقاء بهره وری به موجب دادنامه شماره 9509970900301080-1/4/1395 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
نظر به اینکه براساس بند ج ماده 7 قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی اجرای تصمیمات و احکام دولت در جهت کاهش منابع یا مصارف یا افزایش مصارف و تعهدات صندوق و موسسات بیمه ای منوط به تامین منابع مالی آن از طرف دولت میباشد، بنابراین با توجه به اینکه اعتبار مذکور در زمان اجرای قانون توسط دولت تامین و پرداخت نگردیده است به عبارت دیگر اجرای مصوبه مذکور منوط به تامین بار مالی از طرف دولت بوده است از طرفی دیگر براساس ماده 26 قانون برنامه پنجم توسعه ایجاد هرگونه تعهد بیمه ای و بار مالی خارج از ارقام مقرر در قوانین بودجه برای صندوق های بیمه ای ممنوع اعلام گردیده است لذا شکایت شاکی را غیروارد تشخیص و مستنداً به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادر و اعلام مینماید. رای صادر شده ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدید نظر دیوان عدالت اداری میباشد.
رای مذکور به علت عدم تجدیدنظر خواهی قطعیت یافته است.
ط: شعبه 21 بدوی دیوان عدالت اداری در رسیدگی به پرونده های شماره 9109980900058673، 9209980900024123 با موضوع دادخواست های آقایان صلاح الدین بهزادی سام و مهدی شرفی مقدم به طرفیت سازمان تامین اجتماعی و به خواسته الزام به اجرای قانون ارتقاء بهره وری کارکنان نظام سلامت و پرداخت معوقات ناشی از کاهش ساعت کاری به موجب دادنامه های شماره 9309970902100363-19/3/1393 و 9309970902100372-20/3/1393 به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است:
با توجه به اوراق و محتویات پرونده و دفاعیات طرف شکایت نظر به اینکه وفق مواد 9 و 14 اساسنامه سازمان تامین اجتماعی، بررسی و اتخاذ تصمیم در خصوص برنامه و بودجه و صورتهای مالی سازمان بر عهده شورا و هیات مدیره آن میباشد و با عنایت به اینکه حسب مصوبه1500/91/1100-5/10/1391 هیات مدیره آن سازمان ضابطه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری نظام سلامت اعلام و مقرر گردیده از تاریخ 1/11/1391 قابلیت اجرایی دارد و نظر به اینکه طرف شکایت به موجب لایحه دفاعیه خود اعلام داشته از تاریخ موصوف (1/11/1391) در مراکز درمانی تابعه سازمان تامین اجتماعی قانون موصوف اجرایی گردیده بنابراین الزام قانونی بر اجابت خواسته شاکی بر اجرای قانون موصوف قبل از تاریخ 1/11/1391 وجود ندارد لذا به استناد مواد 3 و 10 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت شاکی صادرو اعلام مینماید. این رای به استناد ماده 65 همان قانون ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری میباشد. در اثر تجدیدنظر خواهی از رای مذکور شعبه 10 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه های شماره 9409970956000842-25/3/1394 و 9509970956000204-12/2/1395 آراء مذکور را عیناً تایید کرده است.
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 30/5/1397 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
اولاً: تعارض در آراء محرز است.
ثانیاً: با توجه به اینکه قانونگذار در ماده واحده قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب سال 1388 کلیه شاغلین بخش دولتی و غیر دولتی را مشمول قانون اعلام کرده است و با تصویب آییننامه اجرایی قانون مذکور شرایط لازم الاجرا شدن آن محقق شده است و اجرای آن در سازمان تامین اجتماعی به تصویب ضابطه اجرایی قانون یاد شده موکول نشده است، بنابراین کلیه مشمولین این قانون از جمله مستخدمین سازمان تامین اجتماعی از زمان لازم الاجرا شدن قانون مستحق برخورداری از حقوق وضع شده در قانون میباشند و عدم تامین اعتبار یا تاخیر در اعمال آن حقوق مکتسبه مشمولین قانون را از بین نخواهد برد. با توجه به مراتب آراء صادر شده به وارد دانستن شکایت به شرح مندرج در گردش کار صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رای به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است./
محمدکاظم بهرامی
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری