ماده واحده - موافقتنامه همکاری بین دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه در زمینه مبارزه علیه قاچاق مواد مخدر، جرایم سازمان یافته و تروریسم به شرح پیوست تصویب و اجازه مبادله اسناد آن داده میشود.
بسمالله الرحمن الرحیم
موافقتنامه همکاری بین دولت جمهوری اسلامی ایران
و دولت جمهوری ترکیه در زمینه مبارزه علیه قاچاق مواد مخدر،
جرایم سازمانیافته و تروریسم
دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت جمهوری ترکیه که از این پس «طرفهای متعاهد» نامیده میشوند، با عنایت به:
- روابط دوستانه موجود میان دو کشور،
- اهمیت توسعه همکاریهای دو جانبه و بینالمللی در زمینه مسائل امنیتی و مبارزه با جرایم سازمان یافته فرا ملی،
- منافع متقابل در جهت تامین امنیت ملی دو کشور و رفاه و آسایش دو ملت،
- با توجه به لزوم توسعه همکاریها در جهت مبارزه با تروریسم، جرایم سازمان یافته، قاچاق مواد مخدر، مواد مخدر صنعتی، مواد روانگردان و مواد شیمیایی پایه مورد استفاده در تولید اینگونه مواد، به ویژه با توجه به مفاد «معاهده واحد مواد مخدر» مورخ 1961 میلادی برابر با 1340 هجری شمسی، «کنوانسیون مواد روانگردان» مورخ 1971 میلادی برابر با 1349 هجری شمسی، «کنوانسیون سازمان ملل متحد برای مبارزه با مواد مخدر و روانگردان» مورخ 1988 میلادی برابر با 1367 هجری شمسی و اسناد حقوقی که در زمینه همکاریهای امنیتی بین «طرفهای متعاهد» منعقد گردیده است،
- و بر مبناء احترام به حق حاکمیت ملی، تمامیت ارضی، قوانین و مقررات ملی و اصل همکاری متقابل، عدم مداخله در امور داخلی یکدیگر، حمایت از حقوق اتباع دو کشور و نیز رعایت قراردادهای مرزی بین دو کشور، به ویژه «قرارداد امنیت منطقه سرحدی و تسویه حوادث و اختلافاتی که در منطقه مزبور به ظهور میرسد» مورخ سال 1937 میلادی برابر با 1316 هجری شمسی، در زمینههای زیر توافق نمودهاند
ماده 1- موارد و زمینههای همکاری
طرفهای متعاهد در موارد زیر همکاری خواهند نمود:
1- مقابله هر یک از طرفها با سازماندهی، تدارک، آمادهسازی، تبلیغات و هرگونه فعالیت دیگر سازمانهای تروریستی، افراد مجرم و گروههای مختلف در کشور خود که امنیت ملی و حق حاکمیت طرف دیگر را تهدید نماید،
2- پیشگیری و مبارزه با جرایم سازمان یافته فرا ملی، تروریسم و سایر جرایم مندرج در این موافقتنامه،
3- مبارزه با قاچاق و تولید غیرقانونی اسلحه گرم، مهمات، مواد منفجره، مواد هستهای، رادیواکتیو، بیولوژیک و شیمیایی و سلاحهای کشتار جمعی،
4- مبارزه با عرضه غیرقانونی، تولید، انباشت، توزیع، حمل و نقل و مبادله غیرقانونی و سوء استفاده و قاچاق مواد مخدر، مواد مخدر صنعتی و مواد شیمیایی و مواد روانگردان و مواد شیمیایی پایه مورد استفاده در تولید اینگونه مواد،
5 - پیشگیری از اعتیاد در چهارچوب مصوبات، اصول و مقررات کنوانسیونهای بینالمللی مربوط،
6 - ایجاد هماهنگیهای لازم جهت ریشه کن کردن تولید و منابع تهیه مواد مخدر و داروهای روانگردان،
7- مبارزه و پیشگیری از قاچاق کالاهای تجاری و اشیاء و آثار تاریخی - فرهنگی و نیز سرمایههای کمیاب طبیعی از قبیل گونههای گیاهی و حیوانی که در معرض نابودی قرار داشته یا تحت برنامههای حفاظتی قرار دارند. فهرست گروههای عنوان شده در این بند توسط کارگروههای مشترک موضوع ماده (8) این موافقتنامه در صورت نیاز طرفها روزآمد و مبادله خواهد شد،
8 - پیشگیری و مبارزه با جعل اوراق رسمی، مهر، مدارک مسافرتی، پول، کارتهای اعتباری و دیگر اوراق بهادار،
9- پیشگیری و مبارزه با فعالیتهای اقتصادی غیرقانونی از قبیل تطهیر عواید حاصله از طریق جرایم، فساد، کلاهبرداری، بهرهبرداری از درآمدهای کسب شده که بر اساس قوانین و مقررات داخلی طرفهای متعاهد غیرقانونی تلقی میشود،
10- مبارزه با جرایم رایانهای و مخابراتی بر اساس قوانین و مقررات داخلی طرفها،
11- انجام اقدامات در جهت جلوگیری از حمایت مالی از تروریسم و توسعه و اجرای راهبردهای مبارزه موثر از سوی مقامات امنیتی هر دو کشور جهت مقابله با افراد و موسساتی که حمایت مالی یا پشتیبانی نظیر اسکان، آموزش و درمان فراهم میآورند،
12- مبارزه با قاچاق انسان به ویژه سوء استفاده از زنان و کودکان،
13- مبارزه با قاچاق مهاجرین و مهاجرت غیرقانونی براساس قوانین داخلی طرفهای متعاهد،
ماده 2- روش همکاری
هر یک از طرفهای متعاهد برای اجرای موارد مندرج در ماده (1) این موافقتنامه حسب درخواست طرف دیگر یا به ابتکار خود اقدامات زیر را به عمل خواهد آورد:
1- ارائه اطلاعات ضروری به طرف متعاهد دیگر در خصوص گروهها و افرادی که در جرایم سازمان یافته فراملی و بینالمللی مشارکت دارند،
2- تبادل اطلاعات در مورد مبارزه با جرایم سازمان یافته فراملی و بینالمللی و روشهای پیشگیری از این گونه جرایم،
3- تبادل اطلاعات در مورد تجهیزات و فعالیتهای گروههای تروریستی که از سوی طرفهای متعاهد مشخص شدهاند،
4- تبادل اطلاعات در مورد قوانین راجع پیشگیری و مبارزه با جرایم مندرج در این موافقتنامه،
5 - مبادله اطلاعات و تجربیات در زمینه کنترل تردد از مرزها،
6 - تبادل اطلاعات در زمینه انواع جدید مواد مخدر، داروهای روانگردان و مواد شیمیایی پایه مورد استفاده در تولید اینگونه مواد و همچنین مسیرهای مورد استفاده در قاچاق مواد مخدر،
7- تبادل اطلاعات در مورد اتباع طرف دیگر که در قلمرو هر طرف مرتکب جرم گردیده و بازداشت شدهاند،
8 - تبادل تجربیات در زمینه کنترل اتباع بیگانه یا افراد فاقد تابعیت که به صورت غیرقانونی از مرزهای هر یک از دو طرف متعاهد عبور نموده و در قلمرو طرف دیگر اقامت غیرمجاز دارند،
9- تبادل انتشارات علمی و نتایج تحقیقات در بخشهای مختلف امنیتی مورد علاقه دو طرف متعاهد و انجام تحقیقات مشترک علمی در زمینه کشف جرایم،
10- تبادل تجربیات در مورد استفاده از وسایل فنی و حیوانات (به عنوان مثال سگ) در عملیات مبارزه با مواد مخدر و روانگردان،
11- تبادل تجربیات مربوط به سازماندهی، روشها و آموزش واحدهای مبارزه در سایر زمینههای مرتبط با این موافقتنامه،
12- بازدید کارشناسان هر یک از طرفهای متعاهد از مراکز تولید ابزار و تجهیزات امنیتی طرف دیگر،
13- تبادل کارشناسان در زمینه مبارزه با جرایم سازمان یافته از جمله قاچاق مواد مخدر، قاچاق اسلحه گرم و مهمات، تجارت انسان و قاچاق مهاجرین و فعالیتهای تروریستی و برای توسعه همکاریهای دو جانبه در خصوص کلیه موضوعات امنیتی مندرج در این موافقتنامه،
14- تبادل اعضاء هیات علمی و اعزام دانشجویان دانشکده پلیس و کارشناسان برای برگزاری برنامههای آموزشی در زمینه فنون و شیوههای نوین کشف علمی جرایم بنا بر تقاضای هر یک از طرفها و در چهارچوب تایید مقامات ذیصلاح کشور خود،
15- تبادل اطلاعات در خصوص عملیات امنیتی به منظور شناسایی و دستگیری عاملین و کلیه عناصر وابسته به شبکههای قاچاق (از جمله مواد مخدر، سلاح، قاچاق انسان و. ..) که در هر دو کشور حضور دارند،
16- تبادل اطلاعات در زمینه شیوههای مبارزه با قاچاق انسان، قاچاق مهاجرین و مهاجرت غیرقانونی و مسیرهای عبور و نیز اطلاعات مربوط به مهاجرین غیرقانونی و قاچاقچیان این امر،
17- هماهنگی و تبادل اطلاعات بین نیروهای عمل کننده جهت انجام عملیات توسط طرفهای متعاهد به منظور به دست آمدن نتایج موثر در زمینه مقابله با تروریسم
ماده 3- مبارزه با اعمال تروریستی
طرفهای متعاهد در راستای مبارزه با اعمال تروریستی با یکدیگر حداکثر همکاری را خواهند نمود. مطابق اهداف این موافقتنامه، فعالیتهای تروریستی، اقداماتی است که جهت اعمال زور و تحت فشار قراردادن دولت یا سازمانهای دولتی با استفاده یا تهدید به استفاده از خشونت به منظور ارعاب جامعه یا کسب امتیاز سیاسی و یا اقتصادی، صورت میگیرد و طبق قوانین ملی هر دو دولت، اسناد بینالمللی منعقده توسط طرفهای متعاهد، جرم محسوب میگردد. در راستای اجرای این موافقتنامه به ویژه اقدامات زیر، اقدامات تروریستی تلقی خواهد گردید:
1- اعمال زور و خشونت و یا تهدید به اعمال خشونت علیه افراد و اهداف نظامی و غیرنظامی به منظور ارعاب جامعه و یا قشر معینی از جامعه و یا کسب امتیاز از دولت،
2- هرگونه حمله به تمامیت جسمانی افراد که منجر به مرگ و یا جراحت شدید گردد و نیز هرگونه اقدام به گروگانگیری که با تعریف مندرج در کنوانسیون مورخ 1979 میلادی برابر با 1358 هجری شمسی ملل متحد علیه گروگانگیری منطبق باشد،
3- نگهداری، حمل، قاچاق، تهیه و یا استفاده از اسلحه گرم، مواد منفجره و تسلیحات هستهای، رادیواکتیو، بیولوژیکی یا شیمیایی و فعالیتهای مربوط به تحقیقات و توسعه سلاحهای شیمیایی به صورت غیرقانونی،
4- هرگونه اقدام علیه امنیت ملی و تمامیت ارضی با توسل به خشونت یا تهدید به اعمال خشونت،
5 - کلیه جرایم پیشبینی شده در کنوانسیون راجع به جرایم و برخی اعمال ارتکابی دیگر در هواپیما، امضا شده در توکیو به تاریخ 1342/6/23 هجری شمسی مطابق با 14 سپتامبر 1963 میلادی و کنوانسیون راجع به جلوگیری از اعمال غیرقانونی علیه امنیت هواپیمایی کشوری امضا شده در مونترال به تاریخ 1350/7/1 هجری شمسی مطابق با 23 سپتامبر1971 میلادی،
6 - هرگونه اقدام علیه افراد دارای مصونیت بینالمللی موضوع کنوانسیون 1973 میلادی برابر با 1352 هجری شمسی راجع به جلوگیری و مجازات جرایم علیه اشخاص مورد حمایت بینالمللی از جمله مامورین دیپلماتیک،
7- وارد آوردن خسارت به تاسیسات دولتی یا عمومی، سامانههای حمل و نقل و تاسیسات زیربنائی از جمله سامانه فناوری اطلاعات، سکوهای ثابت موجود در فلات قاره، اموال عمومی یا خصوصی که منجر به تهدید حیات انسان و یا ضررهای مادی غیرقابل جبران شود،
8 - رها ساختن عامدانه مواد خطرناک که منجر به آتش سوزی، انفجار و سرازیرشدن آنها میشود به گونهای که حیات انسانها را به مخاطره اندازد،
9- دخالت عامدانه در تامین آب، برق یا دیگر منابع طبیعی حیاتی به حدی که حیات انسانها را به مخاطره اندازد،
10- آدم ربایی یا گروگانگیری،
11- شرکت در فعالیتهای یک سازمان تروریستی از جمله تامین اطلاعات و ملزومات یا حمایت مالی فعالیتهای آن از طرق مختلف با علم به کمک به اقدامات مجرمانه گروه مذکور و ترغیب یا تلاش در ارتکاب اقدامات فوقالذکر
ماده 4- موارد همکاری
مطابق موارد اعلام شده در ماده (3) این موافقتنامه، اصطلاح «سازمان تروریستی» به معنای واحد سازمانی تشکیل شده توسط سه یا بیش از سه نفر میباشد که ارتباط ساختاری با یکدیگر دارند و در جهت تحقق بخشیدن یا سازماندهی اقدامات تروریستی عمل مینمایند. واحد سازمانی، واحدی است که عامدانه برای انجام اقدامات تروریستی به طور مستقیم تشکیل شدهاست.
در این چهارچوب:
طرفهای متعاهد گروههای تروریستی ذکر شده در یادداشتهای دهمین و دوازدهمین اجلاس کمیسیون عالی امنیتی و انجمنها و سازمانهای مرتبط و یا حامی آنها که در چهارچوب موضوع مبارزه با تروریسم قید گردیده را حتی در صورت تغییر نام یا ماهیت فعالیت آنان از هر نظر به عنوان گروه و سازمان تروریستی خواهند شناخت و در قلمرو خود با آنها مقابله و مبارزه خواهند نمود. فهرست سازمانهای تروریستی براساس نیاز در جریان اجلاس کمیسیون عالی امنیتی روزآمد خواهد شد.
طرفهای متعاهد برای جلوگیری و مبارزه با فعالیتهای تروریستی که بر اساس قوانین و مقررات داخلی دو طرف یا کنوانسیونهای بینالمللی یا منطقهای که عضو آن میباشند، جرم شناخته میشود، در صورتی که این جرایم علیه اتباع یا امنیت هر یک از طرفها واقع شود، در موارد زیر با یکدیگر همکاری می نمایند:
الف - مبادله اطلاعات در خصوص وسایل، شیوهها و جرایم گروههای تروریستی،
ب - انجام اقدامات مشترک در چهارچوب قوانین ملی در زمینه فعالیتهای اطلاعاتی به منظور دستگیری و توقف فعالیتهای اعضاء گروههای تروریستی که فعالیت آنها در یکی از دو طرف متعاهد مشخص گردیده و بنا بر درخواست مقامات قضایی طرفها تحت پیگیرد قرار دارند.
ماده 5 - موارد امتناع از همکاری
هر یک از طرفها حق امتناع از اجرای تمامی یا بخشی از درخواست طرف دیگر را در موارد زیر برای خود محفوظ میدارد:
الف - در صورت تعارض درخواست با قوانین داخلی طرف درخواستشونده.
ب - در صورتی که درخواست، اخلال در تحقیقات قضایی یا روند محاکمه ایجاد کند یا مغایر با احکام صادره از سوی دادگاههای طرف درخواست شونده باشد.
طرف درخواست شونده باید دلایل امتناع از اجرای درخواست را از طریق مجاری دیپلماتیک یا مجاری ارتباطی موضوع ماده (9) این موافقتنامه به طرف درخواستکننده اعلام نماید.
ماده 6 - طبقهبندی و ارزیابی اطلاعات و اسناد
اطلاعات و اسناد مبادله شده بین طرفها در چهارچوب این موافقتنامه، محرمانه میباشد و تنها با رعایت شرایط طرف درخواست شونده و برای مقاصد تعیین شده مورد استفاده قرار خواهد گرفت. این گونه اسناد و اطلاعات فقط در صورت کسب مجوز قبلی، کتبی و رسمی طرف ارائه کننده در اختیار طرف ثالث قرار خواهد گرفت. در همه موارد اطلاعات و اسناد ارائه شده به وسیله طرف گیرنده، طبق قوانین و مقررات جاری آن مورد حفاظت و مراقبت قرار میگیرد.
ماده 7- هزینهها
در فعالیتهایی که بنا بر درخواست یکی از طرفها به منظور تحقق بخشیدن به مفاد این موافقتنامه انجام مییابد، هزینههای ایاب و ذهاب و اسکان کارکنان اعزامی به عهده طرف پذیرنده و سایر هزینهها به عهده طرف فرستنده خواهد بود.
ماده 8 - کارگروه مشترک
طرفها موافقت نمودند کارگروهی به ریاست معاون امنیتی انتظامی وزیر کشور جمهوری اسلامی ایران و قائم مقام وزیر کشور جمهوری ترکیه و متشکل از تعداد مساوی از نمایندگان طرفها تشکیل شود و سالی یک بار یا در صورت لزوم در دورههای زمانی که از طریق مشورت مشخص میشود یا به درخواست یکی از طرفها به طور متناوب در دو کشور تشکیل جلسه دهد.
وظایف کارگروه به قرار زیر خواهد بود:
الف - ارزیابی (نظارت بر) اجرای مفاد این موافقتنامه،
ب - یافتن راه حل برای کلیه مشکلاتی که ممکن است در جریان اجرای این موافقتنامه حادث شود،
پ - هرگونه تغییر یا اصلاح در این موافقتنامه که برای اجرای این موافقتنامه ضروری است با رعایت مفاد ماده (10) کارگروه مشترک میتواند جهت تحقق موارد ذکر شده در این موافقتنامه، گروههای کارشناسی فرعی تشکیل دهد.
ماده 9- مقامات ذیصلاح و نحوه ارتباط
سازمانهای مسئول اجرای این موافقتنامه در دو کشور عبارتند از:
الف - از سوی جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشور
ب - از سوی جمهوری ترکیه، وزارت کشور
هر یک از طرفها مراجع تماسی را که دارای اختیارات لازم جهت ارتباط مستقیم با طرف دیگر برای تسهیل و تسریع در اجرای موارد همکاری مذکور در این موافقتنامه باشند از طریق مجاری دیپلماتیک به صورت کتبی به طرف دیگر معرفی می نماید.
طرفها در خصوص انتصاب متقابل مسئولین رابط جهت تبادل اطلاعات در زمینههای همکاری موردنظر اقدامات لازم را به عمل خواهند آورد.
ماده 10- حل و فصل اختلاف
طرفها هرگونه اختلاف ناشی از تفسیر یا اجرای این موافقتنامه را در وهله نخست از طریق مذاکره و مشاوره در جلسات کارگروه مشترک موضوع ماده (8) این موافقتنامه و سپس از طریق مجاری دپلماتیک حل و فصل خواهند نمود.
ماده 11- ارتباط با سایر موافقتنامههای بینالمللی
این موافقتنامه، هیچ گونه تاثیری بر حقوق و تعهدات ناشی از سایر موافقتنامههای دو جانبه و چند جانبه بینالمللی که طرفهای متعاهد عضو آن میباشند، نخواهد داشت.
ماده 12- مدت اعتبار موافقتنامه
این موافقتنامه از تاریخ آخرین اطلاعیه بعد از تبادل اطلاعیه کتبی از طریق مجاری دپلماتیک توسط هر یک از طرفهای متعاهد مبنی بر اعلام تکمیل تشریفات داخلی مربوط خود، لازمالاجراء خواهد شد.
این موافقتنامه به مدت سه سال به موقع اجراء گذارده خواهد شد. پس از مدت مزبور این موافقتنامه خود به خود برای دورههای سه ساله تمدید خواهد شد مگر این که یکی از طرفهای متعاهد شش ماه قبل از خاتمه دوره مربوط عدم تمدید آن را به صورت کتبی به اطلاع طرف متعاهد دیگر برساند.
این موافقتنامه در یک مقدمه و (12) ماده در شهر استانبول در تاریخ 24 مرداد 1387 هجری شمسی برابر با 14 اوت 2008 میلادی در دو نسخه به زبانهای فارسی، ترکی و انگلیسی که هر سه متن از اعتبار یکسان برخوردار میباشند، امضا گردید.
در صورت بروز هرگونه اختلاف در تفسیر این موافقتنامه، متن انگلیسی ملاک قرار خواهد گرفت.
از طرف از طرف
دولت جمهوری اسلامی ایران دولت جمهوری ترکیه
منوچهر متکی بشیر آتالای
وزیر امور خارجه وزیر کشور
قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه، شامل دوازده ماده در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ سی و یکم فروردین ماه یکهزار و سیصد و نود مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 1390/2/14 به تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی